سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی شدید از تحولات مربوط به پرونده هستهای ایران، از جمهوری اسلامی خواستند، به توافق اخیر بر سر برنامه اتمیاش پایبند باشد.
به گزارش آسوشیتدپرس سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا پس از پایان نشست دو روزه خود در بروکسل با انتشار بیانیهای با ابراز «نگرانی عمیق نسبت به تحولات مرتبط با برنامه اتمی ایران و ادامه سرپیچی این کشور از انجام تعهدات بینالمللیاش» از جمهوری اسلامی خواستند، با پیشنهاد مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در باره تأمین سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران موافقت کند.
بر پایه این پیشنهاد که به دنبال گفتوگوهای دو هفته پیش در وین ارایه شد، ایران ۱۲۰۰ کیلوگرم از ۱۵۰۰ کیوگرم از ذخیره اورانیوم غنیشده خود را که غنای پایینی دارد تا آخر سال میلادی به روسیه و فرانسه تحویل میدهد، و در ازای آن مقدار کمتری اورانیوم غنیشده با خلوص ۲۰ درصد برای استفاده در رآکتور تحقیقاتی امیرآباد تحویل میگیرد.
ایران روز پنجشنبه و با یک هفته تاخیر به این پیشنهاد پاسخ گفته بود، با این حال خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دیپلماتهای غربی نوشته است، که جمهوری اسلامی در پاسخ خود این پیشنهاد را رد کرده است.
پس از نشست وین که در مهرماه سال جاری برگزار شد، محمد البرادعی، مدیرکل بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرده بود، ایران با روسیه، فرانسه و آمریکا بر سر یک پیشنویس برای تهیه سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران به توافق رسیده است.
رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بیانیه خود همچنین موافقت ایران را با این پیشنهاد در ایجاد اعتماد میان دو طرف مؤثر دانستهاند.
این در حالی است که برخی گزارشهای دیگر حاکی از آن است که ایران در پاسخ خود خواستار تغییرات مهمی در متن پیشنویس توافقنامه مورد اشاره شده و از جمله خواستار «غنیسازی اورانیوم در خاک ایران زیر نظر آژانس» شده است.
کشورهای غربی و ایالات متحده که ایران را به تلاش برای تولید جنگ افزارهای اتمی متهم میکنند، از این بابت نگران هستند که جمهوری اسلامی از اورانیوم غنی شده خود برای تولید اینگونه جنگافزارها استفاده کند.
کارل بیلدت، وزیر خارجه سوئد، که کشورش ریاست دورهای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، بدون اشاره به جزئیات پاسخ تهران، در این باره گفته است: «این پاسخ همان حقههای قدیمی است، زیگزاگ رفتن برای مذاکره بیشتر».
رئیس کمیسیون سیاست خارجی و دفاعی پارلمان اسرائیل نیز پاسخ ایران به پیشنهاد البرادعی را به منزله «بازگشت به خانه اول» توصیف کرده است. این در حالی است که بنیامین نتانیاهو وزیر نخست وزیر اسراییل روز جمعه از پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی با عنوان «گامی مثبت» در راستای تلاش برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگافزارهای اتمی یاد کرده بود.
از سوی دیگر برنارد والرو سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه روز جمعه از جمهوری اسلامی ایران خواست، «پاسخی رسمی و مثبت» به پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی بدهد.
در این میان خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی به نقل از يک مقام آگاه با بیان این که «پيام تهران اساساً حاوي پاسخ به پيشنويس توافقنامه نبوده» گزارش داد، جمهوری اسلامی تنها نگاه مثبت خود به مذاکرات را اعلام کرده و «پاسخ خود را در مذاکره اعلام خواهد کرد».
انتقاد اتحادیه اروپا از نقض حقوق بشر در ایرانسران کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنین در بخش دیگری از بیانیه خود نسبت به «تداوم نقض حقوق بشر در ایران» ابراز تاسف کرده و از رهبران جمهوری اسلامی ایران خواستهاند، شهروندان اروپایی و کارکنان سفارتخانههای کشورهای عضو این اتحادیه را آزاد کنند.
در پی اعتراضها نسبت به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران مقامهای جمهوری اسلامی «برخی سفارتخانههای خارجی» را به «دخالت در این ناآرامیها» متهم کرده و چند تن از کارکنان سفارتخانههای فرانسه و بریتانیا و نیز چند شهروند اروپایی را بازداشت کرده بودند.
گوردون براون نخست وزیر بریتانیا در این باره اظهار داشت، سران اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی نسبت به بازداشت کارکنان سفارتخانههای اروپایی در تهران خواستار «آزادی فوری و بیقید و شرط آنها» هستند.
حسین رسام از کارکنان سفارت بریتانیا در تهران از جمله کسانی است که در جریان تحولات پس از انتخابات در ایران بازداشت شده و به جرم حمایت از معترضان به نتایج انتخابات محاکمه شده است.