در حالی که به دلیل گسترش تحریمها علیه ایران روزبهروز عرصه بر تهران تنگتر میشود، شرکت خودروسازی عظیم تویوتا نیز روز چهارشنبه، ۲۰ مردادماه، اعلام کرد که صادرات خود به ایران را کلا متوقف کرده است.
به نوشته روزنامه ژاپنی نیکئی، گرچه صادرات خودروی تویوتا به ایران تحریمها علیه جمهوری اسلامی را نقض نمیکند، تصمیم توقف صادرات از سوی این شرکت به این خاطر گرفته شده است که شرکتهای خارجی طرف معامله با ایران تحت نظارت شدید دولت آمریکا قرار دارند.
تویوتا که بزرگترین شرکت سازنده خودرو در دنیاست در بیانیهای اعلام کرده است که «با توجه به جو بینالمللی» صادرات خودرو به ایران را از اوایل ماه ژوئن، اوایل تابستان جاری، تا زمان نامحدودی متوقف کرده است.
این بیانیه میافزاید: «شرکت ما همچنان شرایط بینالمللی را زیر نظر خواهد داشت.»
صادرات شرکت تویوتا به ایران در سال ۲۰۰۹ با کاهش قابل توجهی روبهرو بود. در حالی که این شرکت در سال ۲۰۰۸ تعداد ۴ هزار دستگاه خودرو به ایران صادر کردهبود، این رقم در سال پس از آن به حدود ۲۵۰ دستگاه کاهش یافت. صادرات این شرکت به ایران در سال جاری تنها ۲۲۰ خودرو بوده است.
این در حالی است که آمریکای شمالی بازار اصلی فروش خودروهای تویوتا به شمار میآید و فروش این شرکت در ایالات متحده بیش از فروش آن در ژاپن است. بر پایه قوانین ایالات متحده هرگونه نقض تحریمها و ارتباط تجاری با ایران باعث میشود تا شرکت نقضکننده، دسترسی خود به بازار آمریکا را از دست بدهد.
دیگر شرکتهای ژاپنی نیز در تعامل خود با ایران به احتیاط روی آوردهاند، اما این شرکتها هنوز به توقف کامل صادرات به ایران اقدام نکردهاند.
در همین زمینه یکی از سخنگویان صنایع سنگین میتسوبیشی به خبرنگاران گفته است: «ما صادرات به ایران را به دقت زیر نظر داشتهایم و از این پس نیز برای همراهی با تحریمهای جدید دقت خود را افزایش خواهیم داد.»
شرکتهای فولادسازی نیپون و جیافای هولدینگز نیز در مورد سفارشهای دریافتی از ایران بازرسی امنیتی انجام میدهند و مقصد آخر هر کالا را بررسی میکنند. این شرکتها همچنین اعلام کردهاند که در مورد «مشکلات امنیتی» سفارشهای ایران با وزارت بازرگانی ژاپن در تماس مداوم قرار دارند.
قدرتهای جهانی از جنبههای احتمالی نظامی برنامه هستهای ایران نگرانند و تحریمهایی را برای وادار کردن ایران به توقف برنامه هستهای خود به اجرا گذشتهاند.
شورای امنیت سازمان ملل در ماه ژوئن دور چهارمی از این تحریمها را به تصویب رساند. ایالات متحده، اتحادیه اروپا، کانادا و استرالیا نیز تحریمهایی مضاعف را علیه ایران برقرار کردهاند.