محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، میگوید که اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای کاهش نگرانیهای غرب در مورد برنامه هستهای تهران، به ترکیه منتقل شود.
مدیرکل آژانس دو روز پیش
در مصاحبه با روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز با اشاره به ایدههای مختلف در مورد تبادل بخشی از ذخیره اورانیوم غنی شده ایران با سوخت مورد نیاز رآکتور تهران، گفته بود که يک ايده اين است كه [اورانيوم ايران] به يک كشور سوم كه با دولت تهران رابطۀ دوستانه دارد، فرستاده شود و مثلاً براى مدت يک سال در آنجا نگهدارى شود و سپس سوخت به ايران تحويل گردد
آقای البرادعی اکنون، در سخنانی در برنامه تلویزیونی چارلی رز در شبکه خبری بلومبرگ انعکاس یافته، در تشریح این پیشنهاد گفته است که وی پس از آن ترکیه را به عنوان مقصد اورانیوم غنی شده ایران مطرح کرده که ایران با پیشنهاد غرب برای انتقال بخش عمده اورانیوم غنیشده خود به روسیه مخالفت کرده است.
مدیرکل آژانس میگوید این پیشنهاد احتمالاً عملی است چرا که ایران اعتماد زیادی به ترکیه دارد و با توجه به رضایت دولت آمریکا از ترکیه، دولت اوباما هم با این پیشنهاد موافقت خواهد کرد.
بر اساس پیشنهاد قدرتهای بزرگ و در رأس آنها آمریکا که در قالب پیشنویس توافقنامه وین مطرح شده است، تهران باید حدود ۷۵ درصد از ذخیره اورانیوم خود را که غنای پایینی دارد تا آخر سال میلادی به روسیه و فرانسه تحویل دهد، و در ازای آن مقدار کمتری اورانیوم با خلوص ۲۰ درصد برای استفاده در راکتور تحقیقاتی امیرآباد تهران تحویل بگیرد.
ایران تاکنون جواب نهایی به این پیشنهاد نداده و تنها پیش از ارائه آنچه پاسخ اولیه تهران به پیشنهاد وین نام گرفت، اعلام کرد که با چارچوب کلی این توافق موافق است اما
خواستار تغییرات زیادی در آن است.
از سوی دیگر برخی از دیپلماتهای غربی هم اعلام کردند که ایران در پاسخ اولیه خود خواستار دریافت سوخت مورد نیاز رآکتور تهران پیش از انتقال ذخیره اورانیوم خود به روسیه شده که
این خواسته برای غرب قابل قبول نیست.
اکنون بر اساس طرح جدید آقای برادعی ترکیه ذخیره اورانیوم ایران را تحت نظارت آژانس نگهداری خواهد کرد و پس از آن روسیه اقدام به تحویل سوخت مورد نیاز برای رآکتور تحقیقاتی تهران خواهد کرد.
آقای برادعی میگوید که هنوز این پیشنهاد را با مقامات ترکیه ارائه نکرده است اما اطمینان دارد که مقامات ترکیه پذیرای نگهداری از این مواد تحت نظارت آژانس خواهند بود.
وی همچنین گفته است که ایران در حال بررسی این پیشنهاد است.
گفتههای آقای البرادعی در حالی است که منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران، روز جمعه با بیان اینکه ایران در حال آماده کردن جزئیات بیشتری از پاسخ خود به پیشنهاد وین است،
سه گزینه را برای انتخاب پیش روی مذاکرهکنندگان غربی قرار داد.
این سه گزینه آن طور که آقای متکی گفته است، غنیسازی و تولید سوخت مورد نیاز در ایران، خرید مستقیم سوخت توسط ایران یا مبادله اورانیوم غنیشده با سوخت است.
پیشنویس توافقنامه وین که خبرهای اولیه حاکی از
موافقت مذاکرهکنندگان ایرانی با آن بود، در تهران مورد انتقاد شدید چهرههای سیاسی قرار گرفته است و در تازهترین واکنش علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، روز شنبه گفته است که «بحث تحویل تدریجی یا دفعی سوخت ۳.۵ درصدی برای دریافت سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران منتفی است».
آقای بروجردی اضافه کرده است که هم اکنون در حال کار کارشناسی هستیم تا ببینیم با توجه به اصل تأمین سوخت، چه تدبیری برای حل مسئله باید به کار گرفته شود.
وی خاطر نشان کرده که هنوز هیچ تصمیم جدیدی در این باره گرفته نشده و آقای سلطانیه در حال مذاکره برای یافتن راهکاری برای این مسئله است.
پیشتر هم علی لاریجانی رئیس مجلس ایران معادله سوخت در برابر سوخت را غیرمنطقی و نوعی «فریبکاری»
توصیف کرد.
با این حال سفیر روسیه در تهران ب
ه تازگی گفته است که این پیشنهاد نه برای فریب ایران که با هدف حل مسئله هستهای این کشور و تنها به این دلیل ارائه شده که ایران خود از تکنولوژی لازم برای تبدیل اورانیوم با غنای ۳.۵ درصد خود به سوخت مورد نیاز رآکتور تهران برخوردار نیست.
سفیر روسیه در حالی توافقنامه وین را معطوف به حل مسئله هستهای تهران و به نفع ایران ارزیابی کرد که هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا گفته است پیشنهاد هستهای جدید با هدف مهار پتانسیل ایران در دستیابی به سلاح هستهای ارائه شده است.
خانم کلینتون همچنین گفته است که ایران باید به طور کامل با پیشنهاد هستهای جدید موافقت کند و تصریح کرده است که
«این پیشنهاد هیچ تغییری نخواهد داشت».