محمد خاتمی، رئیس جمهور سابق ایران، با انتقادی دیگر از شرایط کنونی جامعه ایران میگوید که «همه باید تلاش کنیم که جامعه از وضعیت نظامی - امنیتی بیرون بیاید» و تأکید میکند که «نباید صحبت کردن هزینه داشته باشد».
آقای خاتمی که در دیدار با گروهی از فعالان دانشجویی دانشگاههای تهران سخن میگفت اضافه کرده است که مسئولان نباید انتظار داشته باشند که تنها آنچه مورد تأیید آنهاست بیان شود.
گزارش دیدار رئیس جمهور پیشین ایران با فعالان دانشجویی در برخی از وبسایتهای منتسب به محمد خاتمی انعکاس یافته است.
آقای خاتمی در این دیدار عنوان کرده است که «اگر شعاری در متن جامعه مطرح میشود که اکثریت جامعه آن را نمیپسندند، نگوییم که بیگانگان و دشمنان دخالت کردهاند. البته دشمن از فضای ناسالم هم سوءاستفاده خواهد کرد».
اشاره آقای خاتمی به این موضوع در حالی است که از نخستین روزهای آغاز اعتراضها به نتایج انتخابات خردادماه ۸۸، مسئولان جمهوری اسلامی، بهویژه آیتالله خامنهای، رهبر ایران، بارها معترضان را متهم کردهاند که حرکت اعتراضی آنها توسط بیگانگان، بهویژه آمریکا و بریتانیا، هدایت میشود.
به تازگی هم رئیس دفتر سیاسی سپاه پاسداران در مقالهای که در خبرگزاری دولتی ایران، ایرنا، منتشر شد، جنبش سبز ایران و رهبران آن را متهم کرده است که از سوی بیگانگان حمایت میشوند و به میرحسین موسوی توصیه کرده است که «بداند و بپذیرد که سرنخ جریان سبزی که او به راه انداخته در دستان دیگران است».
این مقام سپاه پاسداران همچنین رفتار معترضان در راهپیماییهای ۱۳ آبان و روز قدس را متمایز با «تودههای میلیونی» مردم خوانده بود.
«با سرکوب و انکار سؤال جامعه از بین نمیرود»رئیس دولت اصلاحات همچنین با اشاره به اینکه حرکت و اعتراض آرام و مدنی حق مسلم و قانونی مردم است گفته است که «اگر این حرکت در مسیر خود هدایت شود، میتواند اصلاحکننده بسیاری از امور باشد».
آقای خاتمی افزوده است که کاش به جای این همه محدودیت و این حجم ناسزا، حاکمیت از آقای موسوی میخواست که به صحنه آمده و این جنبش را مدیریت کند تا جنبش از مسیر خود منحرف نشود.
رئیس جمهور پیشین ایران در عین حال تصریح کرده است که نتیجه انتخابات مورد سؤال بسیاری از افراد جامعه است و این سؤال با انکار، برچسب برانداز و خائن زدن و سرکوب از بین نمیرود.
وی اضافه کرده است که «مردم سالمترین و نجیبترین حرکت را از خود نشان دادند که نشانه بلوغ این ملت است. صدها هزار نفر از مردم بسیار آرام و بدون سازماندهی آمدند و اعتراض سادهای کردند، ولی متأسفانه حوادثی که به دنبال آن پیش آمد، سبب افزایش بیاعتمادی شد».
در جریان اعتراضهای مسالمتآمیز به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران که با سرکوب شدید نیروهای نظامی و امنیتی روبهرو شد، علاوه بر کشته شدن دستکم ۴۰ نفر، آن طور که در آمارهای رسمی ادعا شده است، بیش از چهار هزار نفر بازداشت شدند که از این میان دهها شهروند و فعال سیاسی و مدنی همچنان در بازداشت به سر میبرند و در انتظار برگزاری محاکمه خود هستند.
برخی از شهروندان و فعالان سیاسی در جریان برگزاری محاکمات پس از انتخابات با احکام سنگینی روبهرو شدهاند و از جمله برای چندین نفر به اتهام عضویت در گروههای معاند حکم اعدام صادر شده است.
با این حال گروهها و فعالان حقوق بشر میزان دستگیرشدگان و جانباختگان حوادث پس از انتخابات را بسیار بیش از آمار اعلام شده میدانند و به عدم رعایت حقوق بازداشتشدگان و از جمله شکنجه و آزار و اذیت آنها، و حتی تجاوز به برخی از بازداشتشدگان دختر و پسر اشاره میکنند.
به تازگی هم بیش از یکصد سازمان طرفدار حقوق بشر در سراسر جهان با ارسال نامهاى به هیئتهاى نمایندگى و وزراى خارجه کشورهاى عضو سازمان ملل متحد، با اشاره نقض گسترده حقوق بشر در ایران بهویژه پس از انتخابات خردادماه از آنها خواستهاند که از قطعنامه مجمع عمومى در محکومیت نقض حقوق بشر در ایران پشتیبانى کنند.
«جنبش ایرانی حرکتی خلقالساعه نیست»رئیس جمهور سابق ایران در دیدار با فعالان دانشجویی همچنین تأکید کرده است که جنبش ایرانی حرکتی خلقالساعه و التهابی عاطفی نیست که با یک انگیزه روانی بهوجود بیاید و با ترس از بین برود؛ بلکه بسیار عمیق و گسترده است.
آقای خاتمی گفته است که اگر با حرکت و اعتراض مدنی مردم برخورد شود «ممکن است اعتراض مدنی به آن گستردگی وجود نداشته باشد ولی چون اصل تقاضا و طلب در جامعه وجود دارد و مورد سرکوب قرار گرفته است، به صورتهای دیگری ظهور و بروز میکند که آن وقت همه در این زمینه زیان میبینند».
رئیس دولت اصلاحات با اشاره به شعار تغییر در دوران رقابتهای انتخاباتی افزوده است که شعار ما در انتخابات تغییر بود، هم تغییر در جامعه و هم تغییر در نحوه مدیریتی که در جامعه است، «چرا که معتقدیم این نحوه مدیریت به منابع مادی، ملی، دینی و اجتماعی جامعه لطمه میزند».
وی همچنین با تأکید بر اینکه ایستادگی بر معیارها و اصول و نفی خشونت گفته است که «میخواهیم مردم به نظام اعتماد داشته باشند و حکومت به مردم اعتماد داشته باشد که متأسفانه این امر لطمه دیده و بیشتر دست حاکمیت است که آن را تغییر دهد».