Radio Free Europe / Radio Liberty

جایگاه درخت در شعر پارسی

Sat, 07 Mar 2009 17:02:49 +3500

يک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که شاعران کلاسيک ايرانی، نزديک به ۸۰۰ مرتبه از درخت ياد کرده‌اند.يک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که شاعران کلاسيک ايرانی، نزديک به ۸۰۰ مرتبه از درخت ياد کرده‌اند. اگر درخت نمی‌بود بلبلان شعر پارسی بر کدام شاخه گلبانگ پهلوی سر می‌دادند؟ اگر درخت نمی‌بود بابا طاهر از غم ريشه‌داری که بر جانش بود، چگونه می‌ناليد؟ درخت غم به جانم کرده ريشه به درگاه خدا نالم هميشه رفيقان قدر يکديگر بدانيد اجل سنگ است و آدم مثل شيشه درخت اگر نمی‌بود، ميوه وصال را چگونه می‌شد در قالب شعر ريخت؟ تو درخت خوب منظر همه ميوه‌ای و ليکن چه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سيبت و در ميان اين همه درخت برای ايران و ايرانی، سرو جايگاه ويژه‌ای دارد. سرو نماد فرهنگ ايرانی است. شعله شمع را می‌ماند، شعله‌ای البته هميشه فروزان. سرو در برابر تندبادهای ريشه‌کن، ای بسا سر فرود آورد اما پا برجای می‌ماند، ريشه در زمين. هميشه سربلند می‌ايستد، همانند سرو «نگين سبز» که همچنان به گفته‌ای هشت هزار سال و به روايتی پنج هزار سال است که سرسبز و شاداب در پهنه کوير يزد در شهرستان ابرکوه لاف می‌زند که کهنسال‌ترين درخت جهان است و احتمالاً نيز هست؛ کهنسال‌ترين موجود زنده جهان . نه هر درخت تحمل کند جفای خزان غلام همت سروم که اين قدم دارد سرو البته ميوه ندارد، اما همانند مسيحا مجرد است. از سوی ديگر درختان ميوه‌دار کام جان را شيرين می‌کنند. سر مپيچ از سنگ طفلان چون درخت ميوه‌دار کز برای ديگران اين برگ و بارت داده‌اند اما بيچاره درخت، بيچاره از آن رو که دسته تبر را از خود درخت می‌تراشند. درخت اگر متحرک شدی زجای به جای نه جور اره کشيدی و نه جفای تبر درخت بی‌زبان است، اما اگر زبان می‌داشت شايد فرياد بر می آورد: بسوزانيدم، ميوه‌ام بچينيد، نيمکتم کنيد و بر من بنشينيد، اما خدا را چماقم مکنيد.0

ادم هاگ: نمی توان به دستاورد سفر سولانا به تهران اميدوار بود

Fri, 06 Jun 2008 18:48:46 +3500

اين شش قدرت جهانی اميدوارند که جمهوری اسلامی با پذيرفتن بسته پيشنهادی ياد شده، برای جلب اعتماد جامعه بين المللی به صلح آميز بودن برنامه هسته يی اش، روند غنی سازی اورانيوم در ايران را به حال تعليق در آورد.

با اين حال، خود آقای سولانا تاکيد کرده است که در اين زمينه، نبايد از او «انتظار معجزه» داشت.

خاوير سولانا، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا تاييد کرده است که به زودی رهسپار تهران خواهد شد تا بسته جديد مشوق های پيشنهادی گروه معروف به ۱+۵ (آمريکا، بريتانيا، چين، روسيه، و فرانسه، پنج عضو دائمی شورای امنيت سازمان ملل) و آلمان را به سران جمهوری اسلامی عرضه کند. اين شش قدرت جهانی اميدوارند که جمهوری اسلامی با پذيرفتن بسته پيشنهادی ياد شده، برای جلب اعتماد جامعه بين المللی به صلح آميز بودن برنامه هسته يی اش، روند غنی سازی اورانيوم در ايران را به حال تعليق در آورد. با اين حال، خود آقای سولانا تاکيد کرده است که در اين زمينه، نبايد از او «انتظار معجزه» داشت. جمهوری اسلامی تا کنون يک بار به بسته مشابهی «نه» گفته، و همچنان، بر خلاف حکم شورای امنيت سازمان ملل به غنی سازی اورانيوم در ايران ادامه داده است. اکنون، با توجه به لحن نوميدانه آقای سولانا، و احتمال شکست او در سفرش به تهران، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ اين پرسش را راديو فردا در آغاز گفت و گويی با ادم هاگ، Adam Hug، رييس بخش ايران در مرکز سياست خارجی (The Foreign Policy Centre) يکی از برجسته ترين نهاد های انديشه پردازی و انديشه ورزی در بريتانيا در ميان گذاشته است. فکر می کنم هرگونه عمليات نظامی، بر ضد جمهوری اسلامی، در کوتاه مدت بعيد است. چون واضح است که حزب جمهوری خواه، حزب حاکم در واشينگتن، بايد روند مبارزات انتخابی را بگذراند و از طرف ديگر حمله نظامی به ايران با مخالفت شديد اروپا و بقيه جهان روبه رو خواهد شد. ادم هاگ در گفت و گو با راديو فردا ادم هاگ می گويد:« آنچه بعدا اتفاق می افتد، به نظر من، اسباب تاسف است که دولت ايران در اين قضيه نمی خواهد از آژانس بين المللی انرژی اتمی فرمانبرداری کامل کند. اين موضع تهران، به نظر من، به جلب مجدد اعتماد و اطمينان جهانی به اينکه تلاش جمهوری اسلامی برای دستيابی به نيروی هسته ای صلح آميز است، کمکی نمی کند.» به روشنی می توان دريافت که رييس بخش ايران فارين پاليسی سنتر، در بن بست پديد آمده بر سر فعاليت های حساس هسته ای در ايران، گشايشی نمی بيند و حتی شايد همصدا با خاوير سولانا مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا، از سفر او به تهران انتظار معجزه ای ندارد. ادم هاگ در باره اين نتيجه گيری می گويد:« من از جزييات مشوق هايی که می تواند به جمهوری اسلامی عرضه شود، خبری ندارم. اما به گمان من، نمی توانيم بيش از حد اميدوار باشيم که خاوير سولانا در تغيير موضع تهران، بتواند توفيقی به دست آورد چون موضع جمهوری اسلامی بوضوح روشن است؛ موضعی که جمهوری اسلامی ايران در سال های اخير داشته و آن را حفظ خواهد کرد.» وی می افزايد:« با اين حال اميدواريم که برای بهبود بخشيدن به وضع کنونی، فضايی وجود داشته باشد، هرچند که من شخصا چندان اميدوار نيستم که در موضع جمهوری اسلامی، در کوتاه مدت، تغييری داده شود.» جمهوری اسلامی می گويد: نه! روند غنی سازی اورانيوم در ايران متوقف نمی شود. انرژی هسته ای حق مسلم ما است.» از طرف ديگر، جامعه بين المللی يادآوری می کند که تهران نزديک به دو دهه در زمينه هسته ای پنهان کاری کرده و اين فعاليت ها بر خلاف خواست خود تهران افشاء شده است. در نتيجه، جهان به اين فعاليت های جمهوری اسلامی ظنين و بدگمان است و از سران حکومت تهران می خواهد که تا جلب اعتماد بين المللی به صلح آميز بودن برنامه اتمی خود، اين فعاليت ها را، نه برای هميشه متوقف کند، که معوق بگذارد يا به حال تعليق درآورد. جامعه بين المللی همزمان به جمهوری اسلامی پيشنهاد کرده است که تا زمان جلب اعتماد بين المللی به صلح آميز بودن فعاليت های هسته ای در ايران، سوخت هسته ای مورد نياز ايران را جامعه بين المللی تامين کند . از سوی ديگر جامعه جهانی به جمهوری اسلامی پيشنهاد کرده است که در ازای تعليق روند غنی سازی اورانيوم در ايران، برای ايران نيروگاه های پيشرفته و مدرن هسته ای بسازد، نه به گفته غربی ها نيروگاهی از نوع قديمی که روسيه در بوشهر سرگرم ساختن آن است. در چنين شرايطی که هر دو طرف از مواضع خود چشم نمی پوشند، در چشم انداز منتظر چه بايد بود؟ درگيری نظامی؟ آدام هاگ در پاسخ به اين سوال به راديو فردا می گويد:« باز هم بايد بگويم که اميدوارم چنين اتفاقی نيفتد و فکر می کنم هرگونه عمليات نظامی، بر ضد جمهوری اسلامی، در کوتاه مدت بعيد است. چون واضح است که حزب جمهوری خواه، حزب حاکم در واشينگتن، بايد روند مبارزات انتخابی را بگذراند و از طرف ديگر حمله نظامی به ايران با مخالفت شديد اروپا و بقيه جهان روبه رو خواهد شد.» وی می افزايد:«من فکر نمی کنم هنوز به چنين مرحله ای رسيده باشيم. اما به نظر من، اين مشکل همچنان ادامه خواهد داشت، همان طور که اهود اولمرت در سخنرانی خود، خطاب به شورای امريکايی روابط عمومی اسرائيل، از نگرانی کشورش از برنامه غنی سازی اورانيوم در ايران ياد کرد.» آدام هاگ می گويد:« به نظر من حزب جمهوری خواه در قبال برنامه هسته ای جمهوری اسلامی به همان الگويی که در چند سال اخير ديده ايم پايبند خواهد ماند تا زمانی که در روابط تهران و آژانس بين المللی انرژی اتمی دگرگونی يا چرخشی پديد آيد و گزينه های ديگر به عنوان منع غنی سازی اورانيوم برای ايران بررسی شود.»

جرج ژفه: آمريکا نمی تواند از گفت و گو با ايران بپرهيزد

Thu, 05 Jun 2008 12:49:26 +3500

گفت و گوی راديو فردا با جرج ژُفِه، استاد دانشگاه کمبريج و رييس پيشين «چَتام هاوس»، برجسته ترين نهاد انديشه ورزی و انديشه پردازی بريتانيا درست سه روز بعد از آن که یوشکا فیشر، وزیر امور خارجه سابق آلمان به رادیو فردا گفت که محور گفت و گوهای دولت اسرائیل با رئیس جمهوری آمریکا در تل آویو، حمله به ایران بوده، نخست وزیر اسرائیل در واشینگتن بار دیگر با جرج بوش دیدار کرد و محور مذاکرات نیز کماکان ایران بود. اهود اولمرت که برای حضور در نشست سالانه «آیپک» - لابی هوادار اسرائیل در واشینگتن - به این شهر سفر کرده، روز چهارشنبه با جرج بوش دیدار کرد. رهبران آمریکا و اسرائیل بخش عمده کنفرانس خبری مشترک خود را بعد از این دیدار به «موضوع ایران» اختصاص دادند. آن گونه که یوشکا فیشر به رادیو فردا گفته بود، اسرائیلی بر روی ایده حمله آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران، پیش از پایان دوره ریاست جمهوری بوش، متمرکز شده اند. همه می دانند که طرح پيشنهاد مداخله نظامی آمريکا در ايران برای نظاميان آمريکا خوشايند نيست، و آنچه تا چند ماه پيش، تهديدی واقعی به نظر می رسيد، اکنون به نظر می آيد که فرو نشسته است. جرج ژفه در گفت و گو با راديو فردا جرج ژفه، استاد دانشگاه کمبريج و رييس پيشين «چتام هاوس»، برجسته ترين نهاد انديشه ورزی و انديشه پردازی بريتانيا، در مصاحبه ای به رادیو فردا به سئوالات درباره احتمال وقوع چنین حمله ای پاسخ می دهد. راديو فردا: در روزهای اخير احتمال حمله نظامی آمريکا به جمهوری اسلامی، ناگهان، بار ديگر صورتی جدی گرفته است، دليل پر رنگ شدن مجدد اين احتمال در چيست؟ جرج ژفه : فکر می کنم چند دليل برای آن وجود دارد. مهم ترين دليل گفته های چند روز پيش رهبر جمهوری اسلامی است حاکی از اينکه ايران فعاليت های هسته ای خود را کنار نخواهد گذاشت، و در نتيجه، دست کم بر پايه همين گفته های آقای خامنه ای، می توان گفت که هر گونه بحث و گفت گويی در اين زمينه متوقف خواهد شد. از اينکه بگذريم، دلايل ديگری هم هست. مثلا اين واقعيت که تا جايی که مربوط به آمريکا می شود، در حال حاضر اين مسئله خارجی وجود دارد که آيا دولت آمريکا بايد با جمهوری اسلامی گفت و گو کند يا نه؛ چون دولت آمريکا زير فشار باراک اوباما نامزد دموکرات هاست، و فراتر از اين، آقای اولمرت نيز ناگزير از توسل به همين قضيه است چون در داخل اسرائيل بی نهايت ضعيف شده است. در نتيجه، برای منحرف کردن توجه اسرائيلی ها از درخواست هايی که برای استعفاء آقای اولمرت مطرح است، پيش گرفتن چنين راهی (برای ايجاد چنين انحرافی در افکار عمومی ِ اسرائيل) آسان ترين کارهاست. اما اهود اولمرت، نخست وزير اسرائيل صريحا تاکيد کرده است که برای جلوگيری از دستيابی جمهوری اسلامی به سلاح های هسته ای، «از تمامی وسائل و ابزار ممکن» بايد بهره گرفت؛ اين وسائل و ابزارِ ممکن در بر گيرنده حمله نظامی نيست؟ فکر می کنم که تهديد نظامی در آن نهفته است، اما تهديد نظامی را اين واقعيت پيچيده می کند که دولت بوش نيز دچار ضعف است، و دست کم به صورت تشريفاتی، فکر مداخله نظامی در ايران را کنار گذاشته است. همه می دانند که طرح پيشنهاد مداخله نظامی آمريکا در ايران برای نظاميان آمريکا خوشايند نيست، و آنچه تا چند ماه پيش، تهديدی واقعی به نظر می رسيد، اکنون به نظر می آيد که فرو نشسته است. آقای اولمرت، از جهتی، به اين اميد که بتواند آمريکا را به فکر مداخله نظامی در ايران بازگرداند، سعی می کند به آتش دامن بزند اما، به نظر من، اين اميدی واهی است. شما از رهبران آمريکا و اسرائيل با اصطلاح انگليسی «مرغابی لنگ» ياد می کنيد؛ پس آيا درست است اگر نتيجه بگيريم که دست و پای پرزيدنت بوش و اهود اولمرت برای مقابله با جمهوری اسلامی واقعا بسته است؟ بله، شما کاملاً درست می گوييد، دست و پای هر دو بسته است، و البته، معنی اش اين است که، از ديدگاه نظری، آنها ديگر آن تهديدی که قبلاً به نظر می رسيدند باشند، نيستند. اما من مطمئن نيستم که اين نکته را در داخل ايران چگونه تعبير می کنند. دست و پای هر بوش و اولمرت در مقابله با ايران بسته است، و البته، معنی اش اين است که، از ديدگاه نظری، آنها ديگر آن تهديدی که قبلاً به نظر می رسيدند باشند، نيستند. اما من مطمئن نيستم که اين نکته را در داخل ايران چگونه تعبير می کنند. جرج ژفه پرزيدنت احمدی نژاد، مطمئنا، به عنوان نشانه ای از موضع خصمانه آمريکا در قبال ايران از آن بهره خواهد گرفت، و بدون شک، در ميدان جنگ های لفظی از آن سودجويی خواهد کرد. اما آيا اين نکته در خود منطقه در خود محل، مثلاً در عراق، بازتابی آشکار خواهد داشت يا نه، موضوع ديگری است. مسئله واقعا بستگی به اين دارد که علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی تا چه اندازه بخواهد اين نکته را به حساب بياورد يا تا چه اندازه بخواهد به آن دامن بزند. در حال حاضر، به نظر من، اين قضيه در ميان نيست و ايران همچنان منتظر است ببيند که آمريکا را تا چه حد می توان ترغيب کرد که با جمهوری اسلامی، هم در باره حضور ايران در عراق، و هم در باره قضيه هسته ای، بايد جدا گفت و گو کند. برغم آنچه می گوييد، به نظر می رسد که واشينگتن از گفت و گو با تهران قطع اميد کرده است تا جايی که وزير امور خارجه آمريکا، سه شنبه شب چهاردهم خردادماه، تاکيد کرد که به نظر او، در حال حاضر، گفت و گوی آمريکا با جمهوری اسلامی «بی معنی» است. بله، مطمئنم که چنين حرفی زده است، و در واقع، دولت بوش مايل است که قضيه به همين صورت هم باشد، اما واقعيت اين است که آنها نمی توانند از گفت و گو با ايران پرهيز کنند. اوضاع در داخل عراق شايد بهبود پيدا کرده باشد، اما همچنان شکننده است و آمريکايی ها ديگر به خوبی فهميده اند که بازيگر عمده در آنجا ايران است، و در نهايت، ايران در بحث بر سر امنيت منطقه، بخصوص بر سر امنيت عراق، بايد شرکت کند. در نتيجه، معنی اش اين است که فارغ از هرچه دکتر رايس اکنون بگويد؛ آمريکا در نهايت، با ايران به گفت و گو خواهد نشست.

۲۹ سال بعد؛ بايگانی ساواک به روی ايرانيان بسته است

Sun, 10 Feb 2008 14:04:44 +3500

روز ۲۲ بهمن ماه، جمهوری اسلامی بيست و نهمين سالگرد پيروزی انقلاب در ايران را جشن خواهد گرفت؛ جشن انقلابی که از جهات گوناگون، انقلابی استثنائی و متفاوت با ديگر انقلاب هاست.

روز ۲۲ بهمن ماه، جمهوری اسلامی بيست و نهمين سالگرد پيروزی انقلاب در ايران را جشن خواهد گرفت؛ جشن انقلابی که از جهات گوناگون، انقلابی استثنائی و متفاوت با ديگر انقلاب هاست. درباره اين جنبه های استثنائی، و تفاوت های انقلاب اسلامی با ديگر انقلاب ها کتاب های بسياری می توان نوشت اما برجسته ترين اين تفاوت ها، شايد، ادامه داشتن انقلاب، دست کم از ديدگاه سران جمهوری اسلامی، باشد. از سوی ديگر، انقلاب اسلامی شايد تنها انقلابی باشد که ۲۹ سال پس از پيروزی آن، اجازه انتشار اسناد و پرونده های ساواک يا سازمان اطلاعات و امنيت کشور در ايران دوران پيش از انقلاب را، همچنان نمی دهد، در حالی که، برای نمونه، کشوری مانند اسلوواکی، اسناد مربوط به سازمان های امنيتی آن کشور در دوران پيش از فروپاشی کمونيسم را در اينترنت در اختيار همگان گذاشته است. اما در ايران امروز، ۲۹ سال پس از انقلاب اسلامی، صرفاً گوشه هايی ازاين اسناد، آن هم معمولاً به صورت گزينشی و با منظور، در شماری از نشريات وابسته به جناح محافظه کار حاکم بر ايران چاپ می شود. در نتيجه، اکثريت قريب به اتفاق ايرانيان نمی دانند که در ساواک دوران پيش از انقلاب چه پرونده ای داشته اند. در ایران امروز، ۲۹ سال پس از انقلاب اسلامی، صرفاً گوشه هايی از اسناد ساواک، آن هم معمولاً به صورت گزينشی منتشر می شود. عضو ساواک بودن؛ مسئله اين است علی و فاطمه، خواهر و برادر دو قلوی ايرانی، ساکن يکی از شهرهای اروپايی، سی سالگی شان را به زودی جشن می گيرند. علی و فاطمه را مادرشان اندکی پس از تولدشان به کول کشيد، به کوه و کمر زد، و سرانجام به اين شهر فرنگ در اروپا رساند. علی و فاطی هر دو مسلمان شيعی اند؛ نماز می خوانند، روزه می گيرند و ...گفته می شود که پدر علی و فاطی را در همان نخستين ماه های پس از پيروزی انقلاب اسلامی به اتهام ساواکی بودن، در يکی از شهرستان ها گرفتند و اعدام کردند. اما مادر علی و فاطی دست روی قرآن می گذارد و قسم می خورد که شوهرش هرگز عضو سازمان اطلاعات و امنيت کشور (ساواک) نبوده است. با اين حال، علی و فاطی همچنان آرزو می کنند که روزی، سرانجام، با سند و مدرک اطمينان بيابند که پدرشان، پدری که او را به ياد نمی آورند، عضو ساواک نبوده است؛ يا اگر هم بوده، چگونه عضوی بوده است، کارمند ساده يا شکنجه گر؟ اين خواهر و برادر دو قلو می گويند: همه ساواکی ها را که با يک چوب نمی توان راند، از هرچه بگذريم، هر مملکتی سازمان اطلاعات و امنيتی می خواهد. اسناد ساواک؛ پنهان از چشم ديگران بيشتر انقلاب های کوچک و بزرگ در دهه های اخير در گوشه و کنار جهان برای مردم سرزمين های انقلاب زده دست کم اين مزيت را داشته است که آزادانه بتوانند به پرونده های خودشان يا عزيزانشان در دستگاه های اطلاعاتی- امنيتی حکومت های سرنگون شده آزادانه دسترسی داشته باشند. اين دسترسی، به خصوص، به پژوهشگران و مورخان امکان داده است که با موشکافی بيشتری درباره رويدادهای تارخی و چهره های خبرساز قلمفرسايی کنند. انقلاب اسلامی شايد تنها انقلابی باشد که ۲۹ سال پس از پيروزی آن، اجازه انتشار اسناد و پرونده های ساواک يا سازمان اطلاعات و امنيت کشور در ايران دوران پيش از انقلاب را، همچنان نمی دهد. انقلاب اسلامی، اما، دست کم تا امروز، چنين مزيتی برای ايرانيان نداشته است. در ايران امروز اکثريت قريب به اتفاق مردم از چند و چون پرونده شان در ساواک سرنگون و نابود شده کوچکترين خبری ندارند، در حالی که احمد بشيری، قاضی سرشناس پيشين در دوران محمدرضا شاه، و نويسنده، وکيل دادگستری و حقوقدان بلندپايه در دوران جمهوری اسلامی، حق مسلم مردم ايران می داند که به پرونده هايشان در ساواک دسترسی داشته باشند. به گفته آقای بشيری، «محرووميت ايرانيان از دسترسی آزاد ايرانيان به پرونده هايشان در ساواک، در واقع، نوعی بی اعتنائی به حقوق شهروندی آن هاست.» از سوی ديگر، از ديدگاه احمد بشيری، انتشار گوشه هايی از پرونده ساواک در شماری از روزنامه های وابسته به دولت نيز نقض حقوق شهروندی ايرانيان است چون، «ای بسا آن مطالبی که افراد ثالث از پرونده کسی در ساواک استخراج می کنند، واقعيت نداشته باشد يا همه اش واقعيت نداشته باشد. از سوی ديگر، به هر کسی بايد فرصت داد تا بر پايه همان پرونده ای که در آن به او اتهامی زده اند، بتواند از خود دفاع کند.» و بيست و نه سال پس از پيروزی انقلاب اسلامی همچنان بسيارند کسانی که آرزو دارند بتوانند به پرونده های ساواک دسترسی يابند ولی این اتفاق هنوز رخ نداده است.

«ايران گزينه پيگيری برنامه توليد سلاح اتمی را حفظ کرده است»

Wed, 05 Dec 2007 22:38:06 +3500

روز دوشنبه سازمان ملی برآوردهای امنيتی آمريکا National Intelligence Estimate در آخرين گزارش خود تصريح کرده بود که جمهوری اسلامی ايران تا سال ۲۰۰۳ ميلادی در تلاش بوده تا سلاح هسته ای توليد کند، اما اين تلاش ها را چهار سال پيش متوقف کرده است. روز دوشنبه سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا National Intelligence Estimate در آخرين گزارش خود تصريح کرده بود که جمهوری اسلامی ايران تا سال ۲۰۰۳ ميلادی در تلاش بوده تا سلاح هسته ای توليد کند، اما اين تلاش ها را چهار سال پيش متوقف کرده است. اين گزارش واکنش های متفاوتی درپی داشته است. سفير چين روز سه شنبه گفته بود انتشار اين گزارش شرايط را تغيير داده است و طرف های درگير در مناقشه هسته ای ايران بايد بارديگر شرايط را ارزيابی کنند. درهمين زمينه، گریگوری شولتی، نماينده وسفير آمريکا در آژانس بين المللی انرژی اتمی در وين، در گفت وگو با راديو فردا به سوال هايی درباره پيامدهای انتشار اين گزارش و همچنين رويکرد ايالات متحده در مناقشه هسته ای ايران پاسخ گفته است. با انتشار گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا، و بخصوص تاکيد آن بر اين که جمهوری اسلامی در پی توليد سلاح های هسته ای بوده ولی اين برنامه را متوقف کرده و کنار گذاشته است، بسيارند کسانی که می گويند: «اگر گفته تهيه کنندگان اين گزارش را بپذيريم که چنين برنامه يی وجود داشته ولی چهار سال است که متوقف شده، ديگر بحرانی در ميان نيست که رفع ِ آن ضرورتی داشته باشد، و آن چه آمريکا آن را نگرانی جامعه بين المللی از فعاليت های حساس سوء ظن برانگيز هسته يی جمهوری اسلامی خوانده، عملاً بر طرف شده است». همين عده بی درنگ می پرسند: با توجه به نکته ياد شده، ادامه پافشاری آمريکا بر حفظ پرونده هسته ای ايران در دستور کار شورای امنيت سازمان ملل متحد چه دليل و محملی دارد؟ شولتی: من که دقيقا گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا را خوانده ام، می توانم بگويم که اين گزارش همچنان می گويد که ايران به غنی سازی اورانيوم ادامه می دهد، بدون آن که به وضوح نيازی غيرنظامی به آن داشته باشد، در حالی که اين کار ناقض قطعنامه های شورای امنيت است. يعنی جهان هنوز به صلح آميز بودن ماهيت برنامه ايران اعتماد ندارد. در نتيجه، گزارش اطلاعاتی اخير به ما می گويد که ايران، برنامه اي برای توليد سلاح های هسته ای داشته، هر چند به گمان ما اين برنامه را در سال ۲۰۰۴ متوقف کرد، و به ما می گويد که رهبران ايران گزينه پيگيری برنامه توليد سلاح های هسته ای را کنار نگذاشته وحفظ کرده اند، و اين کار را با توسعه قابليت غنی سازی اورانيوم که برای منظورهای غيرنظامی ضرورتی ندارد، ادامه می دهند. آنچه گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی به ما می گويد اندکی اميد بخش است چون نشان می دهد که رهبران ايران در سال ۲۰۰۳، زير فشار بين المللی، فعاليت های بخصوصی در زمينه تسليحاتی را متوقف کردند، در نتيجه شايد معنی اش اين باشد که رهبران ايران آماده اند تا برای جلب اعتماد جهانی، گام های بيشتری بردارند و ما را به سر ميز مذاکره رهنمون شوند گریگوری شولتی و من در اين جا، در آژانس بين المللی انرژی اتمی، می توانم به شما بگويم که اين نکته همچنان مايه نگرانی عميق [ديپلمات ها و نمايندگان دولت ها در آژانس] است و به نظر ما، استراتژيمان را بايد حفظ کنيم، استراتژی ای که همراه اروپا، چين و روسيه در پيش گرفته ايم تا رهبران ايران را [به تعليق فعاليت های هسته ای] متقاعد کنيم. باز اين واقعيت بر جای می ماند که برپايه يافته های شانزده نهاد اطلاعاتی-امنيتی آمريکا، که نتيجه آن در گزارش سازمان «برآوردهای اطلاعاتی ِ آمريکا» منعکس شده، جمهوری اسلامی دست کم چهار سال است که برنامه توليد سلاح های هسته ای را کنار گذاشته است. به اين گزارش، گذشته از يکصد و سی صفحه آن که همچنان محرمانه نگاه داشته شده، هر کسی می تواند دسترسی داشته باشد. ما معتقديم برنامه تسليحات هسته ای ايران به دليل فشارها و موشکافی های بين المللی متوقف شد. ما همچنين برپايه اين «برآورد» معتقديم که رهبران ايران، با علم وعمد گزينه توسعه و توليد سلاح های هسته ای را حفظ کرده اند، و اين کار را، تا حد وقسمتی، با پيشروی در راه توسعه و پيشبرد قابليت های لازم برای غنی سازی اورانيوم انجام می دهند. و اين، همچنان، مايه نگرانی است. رهبران ايران [برای رفع نگرانی جامعه بين الملی و جلب اعتماد جهان به صلح آميز بودن فعاليت های هسته يی در ايران] کماکان بايد دو کار بکنند، اول اين که با آژانس بين المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشند، در حالی تا امروز اين همکاری را به صورت گزينه ای انجام داده اند، چرا پا پيش نمی گذارند و درباره اين فعاليت های تسليحاتی گذشته به ما چيزی نمی گويند؟ و چرا به آژانس اجازه نمی دهند فعاليت های کنونی را بصورتی تام و تمام تاييد کند تا اين اطمينان بوجود آيد که رهبران ايران در حال تجديد برنامه توليد سلاح های هسته ای نيستند و دوم اين که رهبران ايران بايد به درخواست های شورای امنيت، يعنی به تعليق فعاليت های حساس هسته ای، تن در دهند و به سرميز گفت و گو بيايند. اما انتشار گزارش مورد بحث ما، که به قولی مثل بمب صدا کرده است، از هم اکنون زمزمه های مخالفت با اِعمال تحريم و مجازات های سنگين تر بر ايران را بلند کرده است. برای نمونه، چين، تقريباً بدون درنگ، اعلام کرده است که شورای امنيت در روش برخوردش با پرونده هسته ای جمهوری اسلامی بايد تغييراتی بدهد. چين و روسيه، و دوستان اروپايی ما، و خود ما، توافق کرده ايم که اگر ايران به نقض قطعنامه شورای امنيت ادامه دهد، که دارد ادامه می دهد، [شورای امنيت سازمان ملل قطعنامه جديدی برای تشديد تحريم و مجازات تهران صادر کند] و گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا در اين واقعيت تغييری نمی دهد. ايران همچنان ناقض قطعنامه های شورای امنيت است و در نتيجه روند شورای امنيت [در قبال جمهوری اسلامی] بايد ادامه يابد. صادقانه اين که آنچه گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی به ما می گويد اندکی اميد بخش است چون نشان می دهد که رهبران ايران در سال ۲۰۰۳، زير فشار بين المللی، فعاليت های بخصوصی در زمينه تسليحاتی را متوقف کردند، در نتيجه شايد معنی اش اين باشد که رهبران ايران آماده اند تا برای جلب اعتماد جهانی، گام های بيشتری بردارند و ما را به سر ميز مذاکره رهنمون شوند. بنابراين ما به دستيابی به راه حلی ديپلماتيک خوشبين هستيم. رهبران ايران نمی توانند از پيروزی خودشان حرفی بزنند. تنها پيروزی، تجديد مذاکرات، و درواقع، توافق برسر رويکردی خواهد بود که فن آوری هسته ای را در حد کمال هنری آن، در دسترس ايران بگذارد و دسترسی ايران به سوخت هسته ای را تضمين کند. آقای سفير! بياد شما بياورم که در زمان مورد نظر «سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا»، زمان متوقف شدنِ آن چه بگفته اين سازمان برنامه تسليحات هسته ای حکومت تهران بوده، محمد خاتمی ساکن شماره يک کاخ رياست جمهوری در تهران بود؛ اما حالا، چهره ای کاملاً متفاوت با آقای خاتمی، يعنی آقای احمدی نژاد بر کرسی رياست جمهوری اسلامی تکيه زده است. (با خنده) درست می گوييد ولی رهبر جمهوری اسلامی همان رهبريست که بود. ........و از هرچه بگذريم، پرونده هسته ای جمهوری اسلامی در هر حال، همچنان در دستور کار شورای امنيت سازمان ملل است........ رهبران ايران نمی توانند از پيروزی خودشان حرفی بزنند. تنها پيروزی، تجديد مذاکرات، و درواقع، توافق برسر رويکردی خواهد بود که فن آوری هسته ای را در حد کمال هنری آن، در دسترس ايران بگذارد و دسترسی ايران به سوخت هسته ای را تضمين کند گریگوری شولتی پرونده ايران واقعاً به دو دليل در شورای امنيت است، اول اين که ايران، بر پايه داوری ما، برنامه ای برای تسليحات هسته ای داشته، اما هنوز به اين مساله اذعان نکرده ، هنوز اطلاعاتی درباره آن به آژانس بين المللی انرژی اتمی نداده است و هنوز با آژانس همکاری نمی کند تا قضيه روشن شود، مثلاً با اعمال و اجرای پروتکل الحاقی [در ايران]، تا بازرسان آژانس بتوانند ببينند چه می گذرد و تاييد کنند که برنامه ای برای تسليحات درميان نيست، و دوم اين که برای آغاز مذاکرات، ايران بايد به خواست های شورای امنيت تن در دهد، و اين فعاليت های مربوط به غنی سازی را به حال تعليق درآورد. چرا آنها به غنی سازی ادامه می دهند؟ منظورم اين است که ايران نيروگاه برقی ندارد که اورانيوم غنی شده را در آن بکار برد، و اين مايه تشديد بحران ِ عدم اعتماد و نگرانی های بيشتر از فعاليت های ايران است. بنابراين، حتی اگر امروز ارزيابی می کنيم که ايران زير فشار بين المللی، پاره ای از فعاليت های تسليحات هسته ای خود را چهار سال پيش متوقف کرده اما همچنان نگرانيم که فعاليت های يادشده می تواند از سر گرفته شود بخصوص که ايران برنامه جاري خود را، آنچنان که بايد، در دسترس نگذاشته و ما همچنين نگرانيم از اين که ايران همچنان پيگير فن آوری هايی است که به او اجازه خواهد داد که در آينده سلاح های اتمی بسازد و اين تنها مايه نگرانی آمريکا نيست. اين مايه نگرانی روسيه، چين، اروپا و ديگر کشورها در سراسر جهان است. آقای سفير! آمريکا برای آن که پرونده هسته ای جمهوری اسلامی از دستور کار شورای امنيت سازمان ملل متحد خارج شود، رک و صريح، خواستار چه چيزيست، آمريکا چه می خواهد؟ اين به آمريکا مربوط نمی شود، اين به انتخاب رهبران ايران بستگی دارد. اگر آن ها می خواهند پرونده هسته ای شان از برنامه و دستور کار شورای امنيت خارج شود، صرفاً بايد، همانند ديگر کشورها، با آژانس بين المللی انرژی اتمی بر پايه يی منظم و بی وقفه همکاری کامل کنند. رهبران ايران بايد اين فعاليت های مايه نگرانی جامعه بين المللی را به حال تعليق درآورند تا بتوانيم مذاکره کنيم و گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمريکا کوچکترين تغييری در اين نکته نمی دهد.

ايران تماشاگر «خط اميد»، خارج از بازار پر سود گاز جهان

Fri, 27 Jul 2007 00:37:02 +3500

خط لوله يی که گاز طبيعی دريای خزر را از راه ترکيه به يونان و سپس به ايتاليا خواهد رساند، ۱۵ روز ديگر رسما آغاز به کار خواهد کرد. خط لوله يی که گاز طبيعی دريای خزر را از راه ترکيه به يونان و سپس به ايتاليا خواهد رساند، ۱۵ روز ديگر رسما آغاز به کار خواهد کرد. اين انتقال گاز طبيعی از بزرگترين دريای بسته يا درياچه جهانی، در حالی انجام خواهد شد که جمهوری اسلامی با چهارکشور واقع در کرانه های دريای مازندران، برسر نظام حقوقی آن همچنان اختلاف دارد. بازار تشنه نفت و گاز اروپا روز به روز بيش از پيش می کوشد تا از ميزان اتکا خود به منابع روس بکاهد. ترکيه، حلقه اصلی در اين زنجيره کوشش اروپا، بدون آن که خود قطره يی نفت و گاز طبيعی مايع داشته باشد، بيشترين سود را از تشنگی اين بازار می برد. يکی از منابع اصلی برای رفع عطش های سوختی اروپا ميدان گاز «شاه دنيز» در جمهوری آذربايجان است. خط لوله گاز؛ «خط امید» خط لوله يی که قرار است گاز اين ميدان را از راه ترکيه به يونان، وسپس به ايتاليا ببرد، «خط اميد» ناميده شده است. به زودی، ديگر کشورهای کرانه دريای مازندران، البته بجز ايران و روسيه، از همين «خط اميد» و خط لوله های موازی آن که در آينده ساخته خواهد شد، بهره خواهند گرفت تا نفت و گاز خود را به اروپا برسانند. اما در اين ميان، ايران، زير فشار تحريم ها و مجازات های بين المللی، و محروم از امکان بهره برداری از «خط اميد»، سرش باصطلاح «کلاه رفته است.» سر و صداها درباره فعاليت های هسته يی جمهوری اسلامی چنان اوجی گرفته است که موضوع غيبت ايران در بازارهای بين المللی گاز طبيعی، و نيازهای سنگين ناشی از آن را يکسره پنهان می کند سر و صداهای گاه گوشخراش درباره فعاليت های هسته يی جمهوری اسلامی چنان اوجی گرفته است که، در حال حاضر، کوچکترين صدايی را، اگر اصلاً صدايی وجود داشته باشد، درباره غيبت ايران در بازارهای بين المللی گاز طبيعی، و نيازهای سنگين ناشی از آن، يکسره پنهان می کند. از سوی ديگر، به نظر می رسد که سکوت درباره منافع از دست رفته ايران در دريای مازندران، خود خواسته نيست؛ ابلاغی است. شايد از همين رو، در ايران امروز، بگو مگو بر سر اين که مثلا دريای مازندران را بايد فقط و فقط دريای مازندران ناميد، و از کاربرد نام «خزر» برای اين بزرگترين دريای بسته يا درياچه جهان بايد پرهيز کرد، بر بحث و جدل درباره علل «بی کلاه ماندن سر» ايران در بهره برداری از منابع دريای مازندران مرجح بنظر می رسد. بی توجهی به از دست رفتن حقوق ايران به گفته شماری از تحليلگران، يکی از دلايل بی توجهی به از دست رفتن حقوق ايران در دريای مازندران شايد اين باشد که دولت محمود احمدی نژاد نياز های مالی خود را با فروش نفت به راحتی برآورده می کند. افزايش بهای نفت که روز پنج شنبه، چهارم مرداد ماه به بشکه يی نزديک به هفتاد و هفت دلار رسيد، احتمال پرداختن به ديگر منابع ثروتزای ايران را کم رنگ تر ساخته است. همين تحليلگران می گويند دولت محمود احمدی نژاد به ويژه از اين موهبت برخوردار است که کارگران صنايع نفت در ايران، بر خلاف همکاران خود در بيشتر کشور های صادر کننده نفت، از افزايش بهای نفت در بازارهای جهانی سهمی نخواسته اند. تحليلگران می گويند دولت محمود احمدی نژاد به ويژه از اين موهبت برخوردار است که کارگران صنايع نفت در ايران، بر خلاف همکاران خود در بيشتر کشور های صادر کننده نفت، از افزايش بهای نفت در بازارهای جهانی سهمی نخواسته اند دولت محمود احمدی نژاد با اعتصاب های کمرشکن کارگران صنايع نفت در نيجريه روبرو نيست. اعتصاب هايی که تا سهمی از افزايش بهای نفت به کارگران نيجريه يی پرداخت نشد و شرايط کاری و شغلی آن ها بهبود نيافت، پايان نيافت. برخلاف تبلیغات، ایران «اورانيوم خيز» نیست تحليلگران نفتی می افزايند: از سوی ديگر، تبليغ اين نظر بی پايه و اساس که منابع اورانيوم، بر خلاف منابع سوخت های فسيلی مانند نفت و گار، پايان ناپذيرند، و در نتيجه دستيابی به فن آوری های ويژه غنی سازی اورانيوم کليه نيازهای سوختی ايران را برآورده خواهد کرد، پرونده «گاز» و «گاز طبيعی» ايران را در پستوی فراموشی پنهان کرده است. در حالی که نه تنها اورانيوم نيز همانند نفت و گاز ميزان محدودی دارد و موجودی آن روزی به پايان می رسد، که آخرين برآوردهای بين المللی نشان می دهد که ايران کشوری باصطلاح «اورانيوم خيز» نيست. به گفته نماينده آمريکا در آژانس بين المللی انرژی اتمی، موجودی اورانيوم در ايران برای نياز های فقط يا نيروگاه هسته يی به مدت هفت سال کافی است. در نتيجه، اگر در آينده، نيروگاه های هسته يی ديگری برای ايران ساخته شود، حکومت تهران برای تامين نيازهای سوختی آن ها بايد به کانون جهانی فروش اورانيوم که زمامدار اصلی آن کانادا است روی آورد. منتقدان دولت محمود احمدی نژاد معتقدند که دليل اصلی سر و صدای بسيار درباره انرژی هسته يی در ايران، سرپوش گذاشتن بر مشکلات داخلی، از جمله ناتوانی آن دولت در راهيابی به بازار پر سود گاز و گاز طبيعی است. به گفته همين منتقدان، دولت آقای احمدی نژاد حتی در پی گيری طرح بسيار قديمی احداث خط لوله يی که گاز طبيعی ايران را قرار است از راه پاکستان به هند برساند، ناکام بوده است. يکی از منتقدان ياد شده، پا را از اين هم فراتر گذاشته و تن در دادن دولت آقای احمدی نژاد به فروش گاز طبيعی ايران به قيمتی بسيار نازل به هند را «از قرارداد ترکمن چای هم خفت بار تر» خوانده است.

رویکرد تازه به ترانه های سياسی اعتراضی در ايران

Sat, 14 Jul 2007 19:24:55 +3500

از «شاه کج کلا، رفته کربلا» گرفته تا «ستاره کور ماه نميشه شازده لوچه شاه نميشه» که توده مردم ايران در دوران قاجار آنها را زمزمه می کردند، ترانه های ضد خود کامگی و هوادار آزادی و حقوق بشر، اندک اندک، جلوه و رنگمايه ادبی ژرف به خود گرفت، و در ترانه های عارف قزوينی، بانگ بلند مشروطه خواهی در ايران، متبلور شد. از «شاه کج کلا، رفته کربلا» گرفته تا «ستاره کور ماه نميشه شازده لوچه شاه نميشه» که توده مردم ايران در دوران قاجار آنها را زمزمه می کردند، ترانه های ضد خود کامگی و هوادار آزادی و حقوق بشر، اندک اندک، جلوه و رنگمايه ادبی ژرف به خود گرفت، و در ترانه های عارف قزوينی، بانگ بلند مشروطه خواهی در ايران، متبلور شد. «مرغ سحر ناله سرکن، داغ مرا تازه تر کن» سروده محمد تقی بهار(ملک الشعرای بهار)، که با آهنگ ساخته مرتضی نی داود و با صدای ملوک ضرابی خوانده شد، اوج اين تبلور ژرف ادبی در ترانه های سياسی بود. اين ترانه بارها و بارها خوانده شد . در دوران رضا شاه پهلوی جوهر ترانه های اعتراضی و سياسی در ايران، ضديت با روحانيان متعصبی بود که به ويژه حقی برای زنان و دختران نمی شناختند. در يکی از همين ترانه ها با نام «دختران سيروس» که در سال های اخير سهوا «دختران سيه روز» خوانده شده،، زنان ايرانی با عنوان های «دختران سيروس»، «دختران ساسان»، و «دختران ايران» مخاطب مستقيم اند، و از آن ها دعوت شده است که به دوران «اسارتشان در دست مردان» پايان دهند: محمد تقی بهار(ملک الشعرای بهار)،سراینده «مرغ سحر ناله سرکن، داغ مرا تازه تر کن». این شعر که با آهنگ ساخته مرتضی نی داود و با صدای ملوک ضرابی خوانده شد، اوج اين تبلور ژرف ادبی در ترانه های سياسی بود, «دختران سيروس تا به کی در افسوس زير دست مردان تا بچند محبوس؟» و در جايی ديگر، در همين ترانه، مردان ايرانی ای چنين ملامت می شوند: «هيچتان خبر نيست فکر خير و شر نيست ای رجال ايران! زن مگر بشر نيست؟» در پی جنگ جهانی دوم، آوای ترانه های اعتراض آميز فرو مرد و اين خاموشی، اگر از چند استثنا بگذريم، تا دهه ۱۳۵۰، ادامه يافت اما در همين دهه بود که اسفنديار منفرد زاده آهنگساز نامدار ايرانی، ای بسا تحت تاثير ميکيس تئودوراکيس، آهنگساز سياسی گرای يونانی، رنگ و بويی امروزی به ترانه های سياسی و اعتراض آميز بخشيد. بسياری از همين ترانه های ساخت اسفنديار منفردزاده، هر چند آميخته با ايما و اشاره بود و صريحا کسی را هدف نمی گرفت، برای خود او، برای ترانه سرا و حتی برای خوانند ه آن، دردسرهای بسيار آفريد. پس از انقلاب ترانه های اعتراضی به ترانه های زير زمينی بدل گشتند و به صورت کاست، در پستوها دست به دست شدند. بانگ ترانه های اعتراضی در ايران، بزودی، به ساخته هايی از ايرانيان تبعيدی غرق اندوه غربت محدود گشت. ديوار اين خاموشی تا اندازه چشمگيری ملموس، ناگهان با ترانه «يار دبستانی من» سروده منصور تهرانی يکی از نغمه سرايان تبعيدی ايران، فرو ريخت. دانشجويان هو ادار آزادی و حقوق بشر، خیلی زود، اين ترانه را به شعار خود بدل کردند. آغازی دیگر از يار دبستانی با صدای فريدون فروغی، و شايد يکی دو ترانه عليرضا عصار که بگذريم، به باور برخی کارشناسان، به کارنامه ترانه های سياسی در ايران پس از انقلاب نمره چندان درخشانی نمی توان داد. از زمان روی کار آمدن محمود احمدی نژاد، به نظر می رسد که دوره نوينی در تاريخچه ترانه های سياسی و اعتراضی ايران آغاز شده باشد. در اين فصل جديد، برای نخستين بار به يک ترانه رپ اعتراضی می رسيم که اين روزها شنوندگان بسياری در ميان ايرانيان دارد. رپ «اتهام»، که ساخته يکی از گروه های موسيقی زير زمينی در ايران است و در آن، به آن چه مبارزه با بد حجابی خوانده می شود، سخت تاخته است. رپ «اتهام»، تند و تيز است اما رکورد اين تند و تيزی اعتراض سياسی-اجتماعی با ترانه اعتراضی ديگری موسوم به «پلی تکنيک»، شکسته شده است. اين ترانه، اوج سرکشی و شورش طلبی جوانان ايران را در برابر آن چه مايه حق کشی و خفقان خود می دانند به نمايش گذاشته شده است. با اين همه، ترانه های اعتراضی وسياسی ايرانيان، تا رسيدن به پايه های جهانی ترانه هايی مانند « آن ها تنها می رقصند» از گروه «پليس» و با صدای استينگ خواننده نامدار، فاصله بسياری دارد. اين ترانه که در سال ۱۹۸۸ نوزده سال پيش برای نخستين بار به بازار آمد، فرياد سوگوارانه و دردمندانه زنانی است که در آمريکای لاتين، جگر گوشگانشان ناپديد شدند، به زندان افتادند، تيرباران شدند و به گفته يی «نامريی» گشتند. در ضبط ويديويی اين ترانه، بانوان سوگواری را می بينيم که عکسی از گمشده شان را بر پيراهن سنجاق کرده اند، و «تنها می رقصند». اين ترانه، به زودی به ترانه اعتراضی ستمديدگان آمريکای جنوبی، و سپس به ترانه دادخواهی تمامی کسانی بدل شد که پدر، همسر، فرزند، جگرگوشه و خويشاوندی در کنج زندان هايی سياسی دارند. «آن ها تنها می رقصند» اين زنان، چرا اين جا، تنها می رقصند؟ چرا چنين ا ندوهی در چشمان آن هاست؟ اين سربازان چرا اين جا هستند؟ با چهر های ميخکوب شده، همچون سنگ؟ آن چه را کزان بيزارند، نمی فهمم آن ها با گمشدگانشان می رقصند آن ها با مردگانشان می رقصند آن ها با خويشان نامرئيشان می رقصند نگرانی و دلتنگيشان گفتنی نيست آن ها با پدرانشان می رقصند آن ها با پسرانشان می رقصند آن ها با همسرانشان می رقصند تنها می قصند، آن ها تنها می رقصند اين تنها شکل اعتراضی است که اجازه اش را دارند چهره های خاموششان را ديده ام که با فريادی بلند جيغ می کشند آن ها نيز ناپديد می شوند زنی ديگر بر تخت شکنجه، جز اين چه می توانند کرد؟ آن ها با گمشدگانشان می رقصند آن ها با مردگانشان می رقصند

جان بولتون: رژیم جمهوری اسلامی باید تغییر کند

Sun, 04 Mar 2007 07:22:16 +3500

آقاي بولتون بر پايه همين استدلال تاکيد مي کند، که رژيم جمهوري اسلامي در ايران بايد تغییر یابد و حکومتي جاي آن را بگيرد که برگزيده حقیقی مردم ايران در انتخاباتي آزاد باشد .

جان بولتون، يکي از چهره هاي شاخص جناح معروف به « باز ها » در آمريکاست و با هرگونه نرمشي در برابر حريفان مخالف است . آقاي بولتون، پنجاه وهشت ساله، ماه دسامبر گذشته، در پي افتادن زمام اکثريت کنگره آمريکا به دست حزب دمکرات ، از مقام خود به عنوان نماينده دائمي ايالات متحده در سازمان ملل متحد، کناره گيري کرد چون اطمينان داشت که اکثريت دمکرات مجلس سنا و نمايندگان آمريکا به ابقاء او در آن مقام راي مثبت نخواهد داد .

جان بو لتون، در گفت و گویی ويژه با راديو فردا ، به پرسش هاي مربوط به تحولات پرونده هسته ای ایران و موضع ایالات متحده آمریکا برای اقدامت بعدی ، پاسخ گفته است.

جان بولتون، نماينده پيشين ايالات متحده آمريکا در سازمان ملل متحد مي گويد: نظام کنوني حاکم بر ايران به کنار نهادن داوطلبانه فعاليت هاي حساس هسته ای و برنامه توليد سلاح هاي اتمي هرگز تن در نخواهد داد . آقاي بولتون بر پايه همين استدلال تاکيد مي کند، که رژيم جمهوري اسلامي در ايران بايد تغییر یابد و حکومتي جاي آن را بگيرد که برگزيده حقیقی مردم ايران در انتخاباتي آزاد باشد . جان بولتون، يکي از چهره هاي شاخص جناح معروف به « بازها » در آمريکاست و با هرگونه نرمشي در برابر حريفان مخالف است . آقاي بولتون، پنجاه وهشت ساله، ماه دسامبر گذشته، در پي افتادن زمام اکثريت کنگره آمريکا به دست حزب دمکرات ، از مقام خود به عنوان نماينده دائمي ايالات متحده در سازمان ملل متحد، کناره گيري کرد چون اطمينان داشت که اکثريت دمکرات مجلس سنا و نمايندگان آمريکا به ابقاء او در آن مقام راي مثبت نخواهد داد . من فکر می کنم اگر حکومت ایران واقعاً درک می کرد که ایالات متحده درباره امکان بهره گیری از نیروی نظامی چه احساس شدیدی دارد، سیاست هایش را تغییر می داد، اما اگر حکومت تهران برنامه ای برای تغییر سیاست هایش نداشته باشد، من بی تردید فکر می کنم که گزینه نظامی، گزینه ای است که باید روی میز بماند. جان بولتون آقای بولتون، در گفت و گویی ويژه با راديو فردا ، به پرسش هاي مربوط به تحولات پرونده هسته ای ایران و موضع ایالات متحده آمریکا برای اقدامات بعدی ، پاسخ گفته است . آقای بولتون، ناو هواپیما بر اتمی «جان سی استنس» به تازگی به ناو هواپیمابر «دوایت دی. آیزنهاور» در دریای عمان پیوسته است. بسیاری از تحلیلگران استدلال می کنند که هدف از حضور نظامی انبوه آمریکا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان، بی گمان، نمی تواند شکست دادن شورشیان عراقی، برای مثال در استان انبار در غرب عراق باشد. به گفته همین تحلیلگران، هدف، و ای بسا تنها هدف از این حضور نظامی انبوه حمله به جمهوری اسلامی است. با این تحلیل موافقید؟ جان بولتون: این ناوهای هواپیمابر، به دلیل شرایطی که نیروهای ائتلاف در عراق با آن روبرو هستند، و نیز به دلیل گردش معمول نیروها، در آن جا هستند اما من همچنین فکر می کنم حکومت تهران این موضع آمریکا را باید جدی بگیرد، که می گوید: اگر ایران روند غنی سازی اورانیوم را، آن چنان که قطعنامه شورای امنیت خواستار آن است، متوقف نکند، تمامی گزینه ها روی میز خواهد بود. چین و روسیه تا امروز از تحریم و مجازات سنگین جمهوری اسلامی، تا اندازه ای که آمریکا خواستار آن است، اکراه داشته اند. حکومت تهران هم، تا امروز، در حالتی پیکار جو و بی اعتناء به قطعنامه 1737 شورای امنیت سازمان ملل متحد که جمهوری اسلامی را به توقف فعالیت های حساس هسته ای ملزم می کند، بر جای مانده است. در چنین شرایطی، چین و روسیه در پرداخت به مساله حکومت تهران تا چه اندازه آماده پیشروی هستند؟ به نظر من، روسیه و چین گرم حفاظت از حکومت ایران در برابر تاثیر کامل تحریم و مجازات اقتصادی بوده اند. این موضع، به نظر من، امکانات شورای امنیت را برای اعمال واقعی تحریم و مجازات موثر حکومت ایران، تضعیف کرده است. این برای شورای امنیت مطلوب نیست، و معنایش این است که ایالات به نظر من، روسیه و چین گرم حفاظت از حکومت ایران در برابر تاثیر کامل تحریم و مجازات اقتصادی بوده اند. این موضع، به نظر من، امکانات شورای امنیت را برای اعمال واقعی تحریم و مجازات موثر حکومت ایران، تضعیف کرده است. بولتون متحده و دیگرانی که از تلاش حکومت ایران برای دستیابی به سلاح های هسته ای نگران اند، در خارج از شورای امنیت دست بکار خواهند شد چون اگر این شورا نتواند اقدام کند، ما نمی توانیم اجازه دهیم که این عجز در اقدام، در مسوولیت ما برای حفظ اتباع آمریکایی و دوستان و متحدانمان اخلال کند. شماری از منتقدان موضع آمریکا در قبال جمهوری اسلامی می گویند، ایالات متحده با پذیرش حضورش در کنفرانس امنیت عراق، که قرار است روز دهم مارس (نوزدهم اسفند ماه جاری تشکیل شود)، در برابر حکومت تهران چندان نرمش نشان داده است که این پذیرش و تن در دادن را، شماری از تحلیلگران شکاف و ترکی در دیوار موجود میان واشینگتن و تهران دانسته اند. این کنفرانسی که اعلام شده، در واقع، طرحی است که دولت عراق داده و پیشنهاد کرده است. این طرح متکی بر الگوی گردهمایی و پیمانی است که چند سال پیش، برای افغانستان شکل گرفت، و در آن، تمامی قدرت های منطقه ای هم مرز با افغانستان شرکت کردند. در نتیجه، من این کنفرانس را با کنفرانس افغانستان نامتشابه نمی بینم، و نیت از برگزاری آن، در واقع، ایجاد دری از پشت نیست که از راه آن، آمریکا با ایران گفت و گو کند. اما آقای بولتون، واقعاً فکر می کنید که این فشارهای آمریکا بر حکومت تهران اثری هم بر روی سران جمهوری اسلامی دارد؟ من واقعاً در چشم انداز نمی بینم که حکومت کنونی تهران از تلاش در راه دستیابی به سلاح های هسته ای داوطلبانه دست بر دارد. تردید نیست که سران جمهوری اسلامی به قطعنامه های آژانس بین المللی انرژی اتمی، یا به قطعنامه های شورای امنیت که به اتفاق آرا تصویب شد، اعتنائی نکرده اند، و اگر آن ها همچنان در یک چنین مسیری پیش بروند، که به نظر می رسد مطمئناً چنین کاری را خواهند کرد، پس، به نظر من، جز این که گام های دیگری برداریم، گزینه ای نخواهیم داشت. من شخصاً فکر می کنم که حکومت تهران، تا من شخصاً فکر می کنم که حکومت تهران، تا زمانی که بر سر قدرت است، به پی گیری سلاح های هسته ای ادامه خواهد داد، که این یکی از دلایلی است که من بیشتر خواستار تغییر رژیم و نظام حاکم بر ایرانم، و رژیمی را بر آن ترجیح می دهم که حکومتی حقیقتاً مردمسالار، و براستی بازتاب خیر و رفاه مردم ایران باشد. نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل زمانی که بر سر قدرت است، به پی گیری سلاح های هسته ای ادامه خواهد داد، که این یکی از دلایلی است که من بیشتر خواستار تغییر رژیم و نظام حاکم بر ایرانم، و رژیمی را بر آن ترجیح می دهم که حکومتی حقیقتاً مردمسالار، و براستی بازتاب خیر و رفاه مردم ایران باشد. آقای بولتون، شما به «گام های دیگر» اشاره کردید. چه «گام های دیگری؟» مثلاً حمله نظامی به ایران؟ آن چنان که پرزیدنت بوش بارها گفته است که برای رفع بحران هسته ای جمهوری اسلامی، گزینه بهره گیری از قدرت نظامی را روی میز کارش نگاه خواهد داشت و حمله به جمهوری اسلامی را منتفی نخواهد دانست؟ به نظر من، رییس جمهوری، وقتی می گوید هیچ گزینه ای را کنار نمی گذارد، کاملاً جدی است، و در واقع، دیک چینی، معاون رییس جمهوری ، چند روز پیش، با پژواکی از گفته های سناتور مک کین، یاد آور شد که هر چند هیچ کس به بهره گیری از نیروی نظامی تمایلی ندارد اما تنها چیز بدتر از کاربرد نیروی نظامی، این است که رژیم حاکم بر تهران به سلاح هسته ای دست یابد. بنا بر این، من فکر می کنم اگر حکومت ایران واقعاً درک می کرد که ایالات متحده درباره امکان بهره گیری از نیروی نظامی چه احساس شدیدی دارد، سیاست هایش را تغییر می داد، اما اگر حکومت تهران برنامه ای برای تغییر سیاست هایش نداشته باشد، من بی تردید فکر می کنم که گزینه نظامی، گزینه ای است که باید روی میز بماند. اما آقای بولتون سران جمهوری اسلامی عمیقاً معتقدند که نیروهای آمریکایی در آن چه به گفته آنان «مرداب و باتلاق عراق» است، گرفتار و زمین گیر شده اند، و در نتیجه، واشینگتن در موضعی نیست که با حمله به ایران، و درگیر شدن در جنگی تازه در منطقه ای بی ثبات، نیروهایش را به اصطلاح بیش از این «کش بدهد» و در فشار بگذارد. من گمان نمی کنم در بهره گیری از گزینه نظامی در مقابله با برنامه هسته ای ایران، نیازی به نیروهای روی زمین باشد، به نظر من، پای نابودی تاسیسات هسته ای در میان خواهد بود، و این کار را از راه های مختلف دیگری می توان انجام داد. در نتیجه، اگر من در حکومت ایران می بودم، جوجه ها را پیش از آخر پاییز نمی شمردم. و می رسیم به مساله حقوق بشر در ایران...مدافعان حقوق بشر معتقدند که این حقوق در حد گسترده ای در ایران آشکارا نقض می شود. به گفته همین مدافعان، بحران هسته ای جمهوری اسلامی سیاستگذاران دولت آمریکا را چندان به خود مشغول کرده که پرونده نقض گسترده حقوق بشر در ایران را عملاً کنار گذاشته، و حتی به گفته ای، آن را بایگانی کرده است؟ من قویاً امیدوارم که مردم چنین فکری نکنند چون می دانم که نگرانی و آگاهی از وضع حقوق بشر در درون ایران، برای آمریکا، به خصوص برای جامعه آمریکایی های ایرانی تبار بسیار بسیار شدید است. در نتیجه، هر چند خطیر ترین قضیه برای امنیت ملی آمریکا، خطر هسته ای و پشتیبانی حکومت تهران از تروریسم است، اما، وضع حقوق بشر در ایران، به نظر من، در اندیشه آمریکایی ها جای والایی دارد.