Radio Free Europe / Radio Liberty

آزمایش کلاهک هسته‌ای در ایران؟ گفت‌وگو با یک دانشمند فیزیک اتمی

Sat, 07 Nov 2009 21:43:26 +3500

روزنامه گاردین بریتانیا می‌گوید که دانشمندان ایران آزمایش‌هایی را برای ساختن کلاهک هسته‌ای انجام داده‌اند. فرانک بارنبی، دانشمند فیزیک هسته‌ای و کارشناس امور عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای، در گفت‌وگو با رادیو فردا در مورد مقاله گاردین نخست به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ممکن است آزمایش ایران «آزمایش یک کلاهک هسته‌ای» باشد ؟ روزنامه بریتانیایی گاردین می‌گوید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از جمهوری اسلامی خواسته است درباره شواهدی توضیح دهد که دال بر آزمایش یک کلاهک هسته‌ای پیشرفته هستند. روزنامه گاردین در گزارش اختصاصی خود که روز جمعه به چاپ رسید به «مدرکی منتشرنشده» استناد می‌کند که جزء پرونده‌ای است که آژانس انرژی اتمی در مورد برنامه هسته‌ای ایران تهیه کرده است. بیشتر بخوایند روزنامه گاردین بریتانیا می‌گوید که دانشمندان ایران آزمایش‌هایی را برای ساختن کلاهک هسته‌ای انجام داده‌اند. این روزنامه با استناد به «مدرکی منتشر نشده» که آن را جز پرونده هسته ای ایران در آژانس میداند ، می‌نویسد: دانشمندان ایرانی احتمالاً یک وسیله «انفجار درونی دومرحله‌ای» را آزمایش کرده‌اند که می‌تواند راه را برای تولید کلاهک هسته‌ای کوچک‌تر و ساده‌تر هموار کند. فرانک بارنبی، دانشمند فیزیک هسته‌ای و کارشناس امور عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای ، در گفت‌وگو با رادیو فردا در مورد مقاله گاردین نخست به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ممکن است آزمایش ایران «آزمایش یک کلاهک هسته‌ای» باشد ؟ فرانک بارنبی: اين آزمايش به معنای آن نيست که ايران يک کلاهک هسته‌ای را آزمايش کرده است. سيستم انفجار درونی دو مرحله‌ای را می‌توان برای سيستم‌های غير هسته‌ای نيز با به کارگيری مواد منفجره قوی برای توليد امواج انفجاری هم اندازه و متقارن به کار برد. برای انفجار درونی دو مرحله‌ای نيازی به ماده هسته‌ای نيست و اين کار را می‌توان با ماده منفجره غير هسته‌ای انجام داد. به گزارش روزنامه گاردين، اطلاعات مربوط به آزمايش ايران از مدارک منتشر نشده آژانس بين‌المللی انرژی اتمی‌ به دست آمده است. برخی از کارشناسان معتقد هستند که اين مدارک منتشر نشده گزارش‌ها و اطلاعاتی است که برخی از کشورها درباره فعاليت‌های هسته ای ايران به آژانس می‌دهند و بازرسان با مطالعه و تجزيه و تحليل آن، نتيجه برداشت خود را در گزارش‌های رسمی‌آژانس منظور می‌کنند. استنباط شما چيست؟ خيلی امکان دارد اين طور باشد، گو اين که آژانس در گزارش‌های خود آورده که نشانه‌هايی از فعاليت‌های هسته‌ای ايران در زمينه نظامی‌ وجود دارد، البته آژانس توضيح مشروحی دراين مورد نداده است. نکته مهم اين است که اگر ايران بخواهد کلاهک هسته ای برای موشک‌های بالستيک خود بسازد (و ما نمی‌دانيم قصد اين کار را دارد يا نه) آن وقت بايد کلاهک‌هايی بسازد که هم کوچک باشند و هم سبک. برای اين کار نياز است که ايران از سيستم انفجار درونی دو مرحله ای استفاده کند تا کلاهک‌های هسته‌ای بسازد و بتواند آن را به راحتی در نوک موشک‌ها نصب کند که ممکن است ايران به دنبال اين کار باشد. در گذشته آژانس فقط به نشانه‌هايی از فعاليت هسته‌ای ايران در حيطه نظامی‌ اشاره کرده نه يک آزمايش هسته‌ای. اگر تا به حال ايران اين کار را انجام داده بود، ما از آن آگاهی داشتيم. روزنامه گاردين از قول برخی کارشناسان می‌گويد که آزمايش انفجار درونی دو مرحله ای ايران نشانه دسترسی اين کشور به تکنولوژی پيشرفته است. ارزيابی شما چيست؟ خير، همواره اين طور نيست. سيستم انفجار درونی دو مرحله‌ای در حيطه غير نظامی‌هم کاربرد دارد، اما يک سيستم انفجار درونی بيضوی و نه کروی که می‌تواند در يک کلاهک کوچک هسته‌ای جاگذاری شود سيستمی‌ کاملاً پيشرفته است. البته آمريکايی‌ها در دهه ۱۹۵۰ از اين سيستم استفاده می‌کردند. به هر حال می‌توان انتظار داشت ايران چه از نظر سياسی تصميم به ساختن سلاح هسته‌ای گرفته باشد و چه نگرفته باشد، از چند دانشمند هسته‌ای بخواهد درمورد طرح کلاهک هسته‌ای مطالعه کنند و با استفاده از اطلاعات قابل دسترس برای عموم يا اطلاعات به دست آمده از مأمورين و جاسوسان، حيطه دانش خود را گسترش دهد و در صورت لزوم کلاهک هسته‌ای بسازد. به نظر من اين کاری است که دانشمندان ايرانی به دنبال آن هستند.

حسن‌یاری: آمریکا منتظر فرجام حوادث ایران می‌ماند

Mon, 29 Jun 2009 18:47:49 +3500

باراک اوباما در کنفرانس خبری مشترک خود با آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، در روز جمعه، گفت که «خشونت به‌کار رفته علیه مردم تکان دهنده و وحشتناک است و با اینکه جهموری اسلامی نمی‌خواهد جهان شاهد این خشونت‌ها باشد، ما آن را دیدیم و این کار را محکوم می‌کنیم». هوشنگ حسن‌یاری استاد روابط استراتژیک در کالج نظامی – سلطنتی کانادا در گفت‌وگو با رادیو فردا به ارزیابی واکنش آمریکا در قبال رویداد‌های اخیر ایران و تأثیر این رویدادها بر آینده روابط دو کشور پرداخته است.«موضع‌گیری آمریکا در قبال تحولات اخیر ایران، چندان قاطع و جدی نبوده است.» این انتقادی‌ست که این‌روزها از منتقدان باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، زیاد می‌شنویم. آنان معتقدند آقای اوباما، بر خلاف کشورهای اروپایی، حمایت قاطعی از اعتراض‌های مردم ایران نکرده است. با این حال نهایتاً باراک اوباما در کنفرانس خبری مشترک خود با آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، در روز جمعه هفته گذشته، گفت که خشونت به‌کار رفته علیه مردم تکان دهنده و وحشتناک است و با اینکه جهموری اسلامی نمی‌خواهد جهان شاهد این خشونت‌ها باشد، ما آن را دیدیم و این کار را محکوم می‌کنیم. هوشنگ حسن‌یاری استاد روابط استراتژیک در کالج نظامی – سلطنتی کانادا در گفت‌وگو با رادیو فردا به ارزیابی واکنش آمریکا در قبال رویداد‌های اخیر ایران و تأثیر این رویدادها بر آینده روابط دو کشور پرداخته است. رادیو فردا: آقای حسن‌یاری، دلیل شدت گرفتن انتقادات اوباما از جمهوری اسلامی، آنهم در حالی که از روز نخست اعتراض‌ها شاهد چنین واکنش‌هایی نبودیم، چیست؟ هوشنگ حسن‌یاری: به نظر من اين مسئله دو علت اصلی می‌تواند داشته باشد؛ اول فشارهای داخلی است که از جانب محافظه‌کاران و چپ‌گرايان در داخل حزب دموکرات بر اوباما و دولت او وارد می‌شود و آنها خواهان اين هستند که اوباما نسبت به انتخابات در ايران و حوادث بعد از آن موضع محکم‌تری اتخاذ کند. دوم روند اين قضايا در ايران است، يعنی به تدريج که تظاهرات ادامه پيدا کرد و تعدادی از تظاهرکنندگان کشته شدند، اوباما ناچار شد عکس‌العمل شديدتری نشان دهد. از آنجايی که آمريکايی‌ها معتقدند که رهبر جهان آزاد هستند، اوباما بايستی چنين عکس‌العملی نشان می‌داد، به خصوص که اوباما يک سری ملاحظاتی که دولت‌های گذشته آمريکا داشتند را ندارد و ضمن انتقاد، حدی را هم رعايت می‌کند. آقای اوباما در يک کنفرانس خبری که همراه با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، شرکت کرده بود، گفت تا ما ندانيم واقعاً در داخل ايران چه اتفاقاتی روی می‌دهد نمی‌توانيم تأثير آن را بر گفت‌وگوی بالقوه با ايران پيش‌بينی کنيم. با توجه به آنچه در ايران رخ داده است، فکر می‌کنيد آقای اوباما وارد مذاکره با ايران شود؟ در کنفرانس «گروه هشت» بر سر اين توافق شد که در مورد مسئله کلان هسته‌ای ايران همان برخورد چند جانبه که در گذشته هم وجود داشته، ادامه دهند. اوباما و مرکل و بسياری ديگر اين مسئله را از انتخابات و مسايل بعد از آن در ايران جدا کرده‌اند و آقای اوباما بعد از گفت‌وگو با خانم مرکل موضع خود را مشخص‌تر کرده است. اينکه در آينده چه خواهد شد، من فکر می‌کنم آمريکايی‌ها بيشتر می‌خواهند ببينند در داخل ايران چه رخ خواهد داد، يعنی معترضان به نتيجه انتخابات به تظاهرات خود ادامه خواهند داد يا نه. اوباما همان طور که بارها اشاره کرده است به تماميت ارضی و حاکميت سياسی ايران احترام می‌گذارد، ضمن اينکه درباره زيرپا نهادن حقوق بشر درايران ايرادات جدی را وارد می‌کند. بايد ديد که در آينده در مورد حل مسئله هسته‌ای و برقراری مذاکره مستقيم با آمريکا بر سر رفع مشکلات بين دو کشور، از جانب دولت ايران علائم مشخصی صادر خواهد شد يا نه. به نظر من آن چه در روزهای بعد از اعلام نتيجه انتخابات در ايران رخ داد، هر نوع نزديکی سياسی بين ايران و آمريکا حتی آنچه اوباما گفت‌وگوی بدون قيد و شرط با ايران اعلام کرد را دچار مشکلات جدی خواهد کرد، هم در داخل آمريکا و هم در بسياری از کشورهای جهان. چون از جانب مخالفان، هر گونه مذاکره با ايران به عنوان باج‌دهی به جمهوری اسلامی ايران تلقی خواهد شد و در نتيجه تا حد زيادی امکان برقراری چنين مذاکراتی ضعيف شده و احتمالاً چند سالی به تعويق خواهد افتاد. با توجه به اينکه آيت‌الله خامنه‌ای بر روی نتيجه انتخابات تأکيد کرده و احمدی‌نژاد اخيراً گفته است اگر اوباما به حرف‌های خود ادامه دهد، جايی برای صحبت کردن باقی نمی‌ماند. شما فکر می‌کنيد ايران سياست خود را تغيير خواهد داد و با آمريکا برای حل مسايل مذاکره خواهد کرد؟ فکر نمی‌کنم. همان طور که اشاره کردم در مورد مسئله هسته‌ای گفت‌وگوهای چندجانبه وجود دارد. اما ايران به احتمال بسيار زياد به دنبال مذاکره مستقيم برای رفع مشکلات فی مابين نخواهد بود، چون سياست آقای احمدی‌نژاد همان طور که بارها اعلام کرده و مورد تأييد رهبری هم قرار گرفته، بيشتر يک سياست پيشگيرانه است. مسئله‌ای که بر دولت‌های پيشين در ايران خورده گرفته می‌شد، اين بود که دولت‌های پيشين فقط در قبال موضع‌گيری کشورهای خارجی عکس‌العمل نشان می‌دادند، اما سياست احمدی‌نژاد ايجاد موج بر عليه کشورهای ديگر است و می‌خواهد کشورهای خارجی از جمله آمريکا را در مقام دفاعی قرار دهد. با انتخاباتی که صورت گرفته و آن چه بعد از آن در ايران گذشته، ايران به گفت‌وگو با آمريکا تمايلی نخواهد داشت، چون اين گفت‌وگو مسايل جدی را پيش خواهد کشيد نه تنها در مورد انتخابات بلکه در مورد روند سياسی در ايران. ظاهراً دولت ايران در صدد اين نيست که کشور آمريکا را در مسايل داخل ايران دخيل کند، در نتيجه مذاکره‌ای صورت نخواهد گرفت. مگر اين که يک تحول جدی به وجود آيد که هم در داخل ايران بتواند گفت‌وگو با آمريکا را توجيه کند و هم در آمريکا چنين امری تحقق يابد.

«سپاه می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخابات داشته باشد»

Sun, 31 May 2009 14:27:57 +3500

سپاه پاسداران نیز با انتشار بیانیه‌ای بسیجیان را به سه دسته عادی، فعال و ویژه تقسیم کرده و می‌گوید که فقط بسیجیان ویژه از شرکت در فعالیت‌های سیاسی ممنوع شده‌اند و ورود سایر بسیجیان به عرصه سیاست و فعالیت‌های انتخاباتی بلامانع است. موضوعی که مورد اعتراض گروه‌های اصلاح‌طلب حاضر در عرصه انتخابات قرار گرفته است.«سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» که از گروه‌های حامی جبهه اصلاح‌طلبان است، در بیانیه‌ای نسبت به دخالت نظامیان در انتخابات ریاست جمهوری هشدار داد. سپاه پاسداران نیز با انتشار بیانیه‌ای بسیجیان را به سه دسته عادی، فعال و ویژه تقسیم کرده و می‌گوید که فقط بسیجیان ویژه از شرکت در فعالیت‌های سیاسی ممنوع شده‌اند و ورود سایر بسیجیان به عرصه سیاست و فعالیت‌های انتخاباتی بلامانع است. مهدی کروبی، یکی از نامزدهای ریاست جمهوری، در پاسخ به این دسته‌بندی گفته است که سازمان بسیج زیر مجموعه سپاه پاسداران است که خود یک نهاد نظامی است و بنا براین حق ندارد در دسته‌بندی‌های سیاسی و انتخاباتی شرکت کند. علی الفونه پژوهشگر «مؤسسه اینتر پرایز» در آمریکا، در گفت‌وگو با رادیو فردا به این موضوع پرداخته است. رادیو فردا: آقای الفونه، علل دخالت بسیج و سپاه در امور سیاسی و انتخاباتی چیست؟ علی الفونه: به نظر می‌رسد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج که خودش از سازمان‌های تحت نظر سپاه پاسداران است، فرمان خودشان را از مقام رهبری می‌گیرند. متأسفانه هم در وصیتنامه سیاسی و الهی آقای خمینی و حتی در قانون اساسی جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران می‌تواند حضور خودش در سیاست ایران را مشروعیت ببخشد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی این طور تعریف شده که سپاه پاسداران، پاسدار انقلاب و دستاوردهای آن است. پس همیشه پاسداران می‌توانند چنین ادعا کنند که دخالتشان در سیاست روز جمهوری اسلامی برای پاسداری از همان انقلاب و دستاوردهای آن است. از این گذشته در وصیتنامه الهی و سیاسی آقای خمینی هم، ایشان سپاه پاسداران را موظف به این کردند که به مقابله با دشمنان داخلی بپردازند؛ که این هم خودش بهانه‌ای می‌شود برای سپاهیان، برای تداخل در سیاست داخلی جمهوری اسلامی. در ضمن در عمل آقای خمینی و از این گذشته آقای خامنه‌ای هردو همواره از سپاه پاسداران برای سرکوب مخالفان داخلی خودشان استفاده کرده‌اند. این انتخابات هم متأسفانه هیچ تفاوتی با انتخابات دیگر ندارد. از همین رو انتظار می‌رود که سپاه پاسدارن بدون توجه به انتقادی که از آنها در دخالت در سیاست و انتخابات شده، به این امر ادامه دهد و تاحدی نیز ممکن است تعیین‌کننده نتیجه این انتخابات باشد. با این حساب ابهامی در ماهیت و مأموریت سپاه و بسیج وجود دارد. به این معنا که هر دو سازمان نظامی هستند در حالی که مأموریت سیاسی هم دارند. آیا این باعث سوء استفاده سیاسی نخواهد شد؟ از آنجا که سپاه پاسدارن، جدا از حراست از انقلاب و کشور و مواظبت از مرزهای ایران، مأموریت دفاع از انقلاب در داخل کشور دارد، همیشه می‌تواند از این امکان سوءاستفاده کند و در انتخابات دخالت داشته باشد تا اینکه نماینده و نامزد مطلوب خودشان را انتخاب کنند. در کشورهای غربی چنین امکانی برای نیروهای نظامی وجود ندارد، از آنجا که نهادهای مدنی، همواره در مخالفت با تداخل نیروهای نظامی در سیاست داخلی فعال هستند. اما از آنجا که در جمهوری اسلامی نهادهای مدنی قوی نیستند و خود آقای خامنه‌ای هم معمولاً سپاه پاسداران را فعال کرده و بازی داده و راهی را برای سپاه پاسداران باز گذاشته که در سیاست داخلی ایراین دخالت کنند، قطعاً چنین امکانی برای نهادهای مدنی وجود ندارد که از چنین تداخلی جلوگیری کنند. در ایران احزاب فعال مانند کشورهای غربی وجود ندارد و ساختار و سیاست‌های حزبی نیز نهادینه نشده است. با توجه به این کمبود به نظر می‌رسد که مقام‌های کشور از نهادهای گوناگون مانند بسیج استفاده می‌کنند. در تاریخ جمهوری اسلامی تنها حزبی که حضور فعالانه در سیاست داشته، حزب جمهوری اسلامی بود، که آقای بهشتی از رهبران آن بود. این حزب مقتدر کادر نیرومندی از روحانیان را برای حکومت در ایران تربیت کرد. ولی با انحلال حزب جمهوری اسلامی از آن تاریخ به بعد دیگر در جمهوری اسلامی حزبی وجود نداشت. امروز می‌توانیم تا حدی این ادعا را بکنیم که سپاه پاسداران و بسیج در واقع دارند یک نظام تک حزبی را به وجود می‌آورند که این حزب همان حزب سپاه پاسداران و بسیج است که بعضی‌ها از آن به نام حزب پادگانی هم نام می‌برند. در حیطه سیاست خارجی به نظر می‌رسد که آیت‌الله خامنه‌ای در سال گذشته سعی کرده تا حدی از احمدی‌نژاد فاصله بگیرد اما سیاست کروبی، موسوی و رضایی در قبال آمریکا به گفته خودشان عملگرایانه خواهد و پرهیز از رویارویی با آمریکا. این ممکن است باب طبع آقای خامنه‌ای نباشد و در نهایت موضع سرسختانه و چالشگرانه احمدی‌نژاد را به عنوان بهترین گزینه در برابر سیاست آمریکا بپذیرد. زیرا یکی از بزرگترین دلمشغولی‌های آقای خامنه‌ای نیات آمریکا درباره ایران است که با بقا و امنیت رژیم اسلامی ارتباط دارد. با این حساب فکر می‌کنید آیت‌الله خامنه‌ای با اینکه آشکارا نگفته، در این انتخابات از احمدی‌نژاد پشتیبانی کند؟ سی سال پس از انقلاب ایران، آقای خامنه‌ای، و اصولاً حاکمیت جمهوری اسلامی، دو فشار را حس می‌کنند. یکی فشار از داخل است برای تغییرات اساسی در نظام جمهوری اسلامی و این نسل جوانی که چیز دیگری می‌خواهد غیر از آنچه در ایران امروز هست. فشار دیگر فشار بین‌المللی خصوصاً در مورد سیاست‌های ماجراجویانه جمهوری اسلامی در منطقه و سیاست هسته‌ای ایران است. جواب آقای خامنه‌ای برای این تهدیدات داخلی و خارجی، فعال کردن سپاه پاسداران، این حزب پادگانی برای مقابله است. به نظر می‌رسد که فعالیت سپاه به نفع آقای احمدی‌نژاد هم در همین راستا باید درک بشود. به نظر می‌رسد آقای احمدی‌نژاد احتمالاً برنده این انتخابات هم خواهد شد گرچه می‌دانیم که رأی‌دهندگان ایرانی در انتخابات پیشین چندین بار طوری رأی دادند که واقعاً غیرقابل پیش‌بینی بود و ممکن است کاملاً عکس آنهم رخ بدهد. ولی فعلاً از مسائل اینطور می‌شود استنباط کرد که اقبال آقای احمدی‌نژاد بیش از کاندیداهای دیگر است.

اسرائیل، آبادی‌های یهودی نشین و «تهدید ایران»

Fri, 29 May 2009 19:22:19 +3500

خبرگزاری فرانسه به نقل از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نوشته است که در پاسخ به حمایت آمریکا از موضع او در قبال ایران، می‌خواهد شماری از آبادی‌های یهودی نشین در کرانه باختری را برچیند.خبرگزاری فرانسه به نقل از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نوشته است که در پاسخ به حمایت آمریکا از موضع او در قبال ایران، می‌خواهد شماری از آبادی‌های یهودی نشین در کرانه باختری را برچیند. بنیامین نتانیاهو گفته است به این اقدام ناخوشایند، یعنی برچیدن آبادی‌های یهودی‌نشین در کرانه باختری رود اردن، که خواسته دولت اوباماست تن خواهد داد، زیرا هم تهدیدهای ناشی از ایران بسیار جدی است و هم حفظ روابط دوستانه با آمریکا برای اسرائیل بسیار مهم است. اما آیا رابطه‌ای میان برچیدن آبادی‌های یهودی‌نشین در کرانه باختری و مسئله هسته‌ای ایران و یا در بعد وسیع‌تر، شروع مجدد گفت‌وگوی صلح بین فلسطینیان و اسرائیل وجود دارد؟ افرائیم کام، تحلیل‌گر مسائل سیاسی و معاون «مؤسسه مطالعات امنیت ملی» در اسرائیل می‌گوید: «به نظر من ارتباطی وجود دارد. ارتباطی که دو جنبه دارد از یک سو مقامات بلند پایه دولت آمریکا می‌گویند که از سرگیری گفت‌وگو بین فلسطین و اسرائیل و پیشرفت آن به حل مسئله هسته‌ای ایران کمک خواهد کرد. و از سوی دیگر نتانیاهو می‌گوید این کار نمی‌تواند برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کند.» آقای کام با اشاره بر اینکه علاوه بر فعالیت‌های دیپلماتیک، باید عملیات نظامی علیه ایران را هم در نظر داشت، اضافه می‌کند: «اما به باور من این ارتباط و اتصال راه به جایی نخواهد برد. دولت اوباما می‌خواهد صرفاً با فعالیت‌های دیپلماتیک، مسئله هسته‌ای ایران را حل کند و تمایل به استفاده از گزینه نظامی ندارد. اما در اسرائیل همه متفق‌القولند که فعالیت‌های دیپلماتیک نتیجه نخواهد داد.» وی ادامه می‌دهد: «در رابطه با موضوع آبادی‌ها باید بگویم نتانیاهو تصمیم دارد چند آبادی غیرقانونی را برچیند و این کار را بدون توجه به سیاست آمریکا در قبال ایران انجام خواهد داد و در این میان اکثر اعضا کابینه‌اش نیز از برچیدن چند آبادی غیرقانونی در کرانه باختری رود اردن حمایت می‌کنند.» اما حسن هاشمیان، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در ایران نظر دیگری دارد. آقای هاشمیان می‌گوید که هدف اسرائیل کمک به آمریکا برای جلب نظر مساعد کشورهای عرب میانه‌رو برای تشکیل یک جبهه واحد علیه ایران است. از نگاه آقای هاشمیان با توجه به اینکه در سوم ژوئن باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا از عربستان و مصر دیدن می‌کند، رابطه مستقیمی میان این دو موضوع وجود دارد. آقای هاشمیان می‌گوید: «طبیعتاً این دیدارها برای ایجاد یک وحدت در موضع‌گیری کشورهای غربی و همچنین کشورهای عربی صورت می‌گیرد و در این میان شهرک‌سازی و آنچه که اسرائیل در کرانه باختری در پیش گرفته، موانعی بر سر راه ایجاد این وحدت است. اگر آقای نتانیاهو آمده است تا از این وضعیت شهرک‌سازی دست بردارد، به نوعی استقبال جالبی از آقای اوباما در منطقه انجام داده و کمک می‌کند به اوباما که بتواند آنچه اسرائیل می‌خواهد یعنی ایجاد یک ائتلاف بر ضد پرونده هسته‌ای ایران در منطقه را شکل دهد که این البته مستلزم آن است که نتانیاهو امتیازاتی هم به اوباما و هم به کشورهای عربی بدهد.» با این همه نشانه‌ها حاکی از آن است که نتانیاهو، اسرائیل را برای جنگ با ایران آماده می‌کند و گفته است که حل مسئله هسته‌ای ایران و دفع تهدیدات جمهوری اسلامی از مهم‌ترین اهداف سیاسی اوست. نخست وزیر اسرائیل قبل از به قدرت رسیدن گفته بود که عملیات نظامی علیه ایران ممکن است جان هزاران نفر را بگیرد ولی تحمل این کار با توجه به تهدیدات ناشی از جمهوری اسلامی قابل توجیه است. اما آیا نتانیاهو خود را برای جنگ آماده می‌کند؟ افرائیم کام در این باره می‌گوید: «پیش از هر چیز باید بگویم همه نخست وزیران اسرائیل در ۱۰ سال گذشته، گزینه نظامی را مد نظر داشته‌اند. مسئله مهم این است که در حال حاضر شرایط لازم برای این کار وجود ندارد. یکی از این شرایط جلب رضایت و حمایت آمریکاست. برای برگزیدن گزینه نظامی، اسرائیل نیاز به کمک آمریکا یا دستکم به یک چراغ سبز از سوی این کشور، یا حداقل مخالفت نکردن این کشور با عملیات نظامی، دارد. اما در حال حاضر آمریکا مخالف گزینه نظامی است. مقامات آمریکایی ترجیح می‌دهند با ایران رودرو بشوند و از آنان بپرسند که چه می‌خواهند؟» در همین حال شماری از کارشناسان غربی بر این باورند که اسرائیل توانایی کافی برای اجرای عملیات قاطع برای توقف برنامه هسته‌ای ایران را ندارد؟ آقای کام در این باره هم می‌گوید: «به باور من اسرائیل توانایی انجام عملیات نظامی را دارد. گو اینکه آمریکا بهتر می‌تواند این کار را انجام دهد. زیرا آمریکا به اهداف مورد نظر در ایران نزدیکترند. در خلیج فارس و افغانستان هم نیرو دارند. آمریکا به عنوان یک ابرقدرت در مقایسه با اسرائیل هم توانایی بیشتری دارد و هم به نتیجه مطلوب‌تری دست خواهد یافت.» وی ادامه می‌دهد: « آمریکا خواهد توانست عملیات نظامی را در مراحل متعددی انجام دهد. به این معنی که اگر حمله نخست موفقیت‌آمیز نبود، حمله‌های دیگری هم در پی آن انجام دهد. ولی اینکار برای اسرائیل مشکل خواهد بود. البته حملات متوالی از سوی اسرائیل عملی است اما در مقایسه با آمریکا خسارات بیشتری را متحمل خواهد شد.» به اعتقاد این تحلیلگر سیاسی، «در هر صورت اسرائیل یا آمریکا اگر بخواهند دست به عملیات نظامی بزنند باید این نکته را مد نظر داشته باشند که ایران در عرض چه مدتی می‌تواند تأسیسات خود را بازسازی کند؟ و به طور کلی عملیات نظامی برای چه مدت قادر است پیشرفت برنامه‌های هسته‌ای ایران را متوقف کند؟ اگر این مدت برای یکسال باشد قابل توجیه نیست اما اگر برای پنج یا هفت سال باشد قابل توجیه است». جمهوری اسلامی ایران می‌گوید که برنامه هسته‌ایش صلح‌آمیز است و اخیراً محمود احمدی‌نژاد گفته است که برنامه غنی‌سازی را متوقف نخواهند کرد. ضمن آنکه فرماندهان نظامی ایران بارها اعلام کرده‌اند که به هر گونه حمله از سوی اسرائیل یا از سوی هر کشور خارجی دیگر شدیداً پاسخ خواهند داد.

اهداف فرانسه از راه‌اندازی پایگاه نظامی در امارات

Thu, 28 May 2009 15:16:29 +3500

نیکولا سرکوزی، رئیس جمهوری فرانسه، روز سه شنبه پنجم خرداد، پایگاه نظامی فرانسه را در امارات متحده عربی افتتاح کرد. گزارش رسانه‌های فرانسوی حاکی از آن است که حدود ۵۰۰ نفر در این پایگاه مستقر خواهند شد.نیکولا سرکوزی، رئیس جمهوری فرانسه، روز سه شنبه پنجم خرداد، پایگاه نظامی فرانسه را در امارات متحده عربی افتتاح کرد. بیشتر بخوانید: سرکوزی نخستين پايگاه نظامی فرانسه در خليج فارس را افتتاح کرد شیخ خلیفه بن زاید آل نهیان، رئیس دولت امارات، افتتاح این پایگاه را گام مهمی در همکاری‌های نظامی و دفاعی دو کشور توصیف کرد و آن را عامل مهمی در برقراری امنیت منطقه دانست. گزارش رسانه‌های فرانسوی حاکی از آن است که حدود ۵۰۰ نفر در این پایگاه مستقر خواهند شد. پايگاه فرانسه در امارات که به وسيله نيکلاس سرکوزی افتتاح شد، اولين پايگاه اين کشور در منطقه خليج فارس است و آنگونه که مقام‌های فرانسوی و اماراتی گفته‌اند، اين پايگاه که «پايگاه صلح» ناميده شده به بهبود ثبات و امنيت خليج فارس کمک خواهد کرد. ايجاد اين پايگاه علاوه بر اهداف اعلام شده نشانگر يک گردش اساسی در سياست نظامی و امنيتی دولت نيکولا سرکوزی است که مايل است حضوری آشکار در خليج فارس داشته باشد و روابط نظامی، اقتصادی و تجاری فرانسه را با کشورهای جنوب خليج فارس افزايش دهد. اما اين پايگاه به چه صورت می تواند به امارات کمک کند؟ تئودور کراسيک، مدير پژوهش «مؤسسه مطالعات نظامی خاورنزديک و خليج فارس» در دوبی، در مورد اين مسئله به راديو فردا می‌گويد: «اين پايگاه بر پايه مذاکرات نظامی که بين فرانسه و امارات متحده عربی جريان دارد گشايش يافته است. اين کار به امارات اجازه می‌دهد که شرکا و همکاران خود را در زمينه دفاعی متنوع کند و به يک کشور ويژه تکيه نداشته باشد. در اين راستا و در چهارچوب طرح امنيتی امارات که تدوين آن پس از جنگ عراق آغاز شده و در حال نهايی شدن است، فرانسه نقشی را بر عهده گرفته است.» اما کمک‌های اين پايگاه نظامی فرانسه تا چه حد مؤثر خواهد بود، در حالی که فرماندهی ناوگان پنجم آمريکا در بحرين مستقر است و بخشی از ستاد «فرماندهی مرکزی» آمريکا موسوم به «سنت‌کام» در دوحه قرار دارد و امارات از پشتيبانی همه جانبه حضور نظامی آمريکا برخوردار است. اساساً چه نيازی به حضور ۵۰۰ نفر نظامی فرانسوی است که قابل مقايسه با تعداد نظاميان آمريکايی نيست؟ تئودور کراسيک در پاسخ به اين سؤال می‌گويد: «‌قبل از هر چيز بايد بگويم که نظاميان فرانسوی مستقر درامارات هر چند ماه يک بار تعويض خواهند شد، يعنی اين طور نيست که نظاميان معينی برای مدت طولانی مثلاً يک سال در امارات بمانند. نکته ديگر اين که نظاميان فرانسوی و نظاميان امارات با همکاری نزديک و مشترک در گشت‌های شناسايی و آموزش شرکت خواهند کرد و تحولات منطقه را از نزديک زير نظر خواهند داشت.» وی می‌افزايد: «پايگاه فرانسه منحصر به امور دريايی نيست. فرانسه يک پايگاه هوايی در نزديکی ابوظبی خواهد داشت و نشانه‌ها حاکی از آن است که فرانسه می‌خواهد جت‌های جنگنده رافائل را به امارات بفروشد و توان نيروی هوايی امارات را افزايش دهد. همه اينها تحولات بزرگی است و سبب خواهد شد که کارايی ارتش امارات افزايش يابد.» نيکولا سرکوزی، رئيس جمهوری فرانسه، پس از افتتاح اين پايگاه گفت اين پايگاه عليه هيچ کشوری نيست، ولی بسياری از کارشناسان بر اين باورند که پايگاه مذکور برای رويارويی با چالش‌های ناشی از ايران ايجاد شده است. تئودور کراسيک در اين باره می گويد: «‌به عقيده من بخشی از اين حرف درست و بخشی از آن نادرست است. درست به اين معنی که ايران، از بابت تهديدهايی که متوجه کشورهای عرب خليج فارس است، مايه نگرانی است و از سوی ديگر مسايلی مانند دزدی دريايی، قاچاق مواد مخدر، بزهکاری‌های فراملی، قاچاق انسان و پاکسازی آلودگی‌های زيست محيطی هم مطرح است. بنابراين از جهتی درست است بگويم که پايگاه فرانسه عليه کشور خاصی نيست، زيرا اهداف آن رويارويی با گستره‌ای از مسايل است.» وجود اين پايگاه و اقدام امارات متحده عربی برای متنوع کردن شرکای دفاعی و امنيتی خود اين سؤال را مطرح می‌کند که ديگر کشورهای منطقه به ويژه در سطح «شورای همکاری خليج فارس» چه خواهند کرد و به وضع موجود رضايت خواهند داد يا اين که علاوه بر آمريکا از کمک نظاميان کشورهای فرامنطقه‌ای برای بهبود و افزايش قدرت نظامی خود بهره خواهند گرفت؟ رهبران ايران همواره گفته‌اند که وجود قدرت‌های خارجی در خليج فارس مضر به امنيت کشورهای منطقه است و بارها از کشورهای عرب منطقه خواسته‌اند که با همکاری يکديگر، خود امنيت خليج فارس را تأمین کنند.

«ایران با اعتمادسازی ابتکار عمل را به‌دست گیرد»

Sun, 24 May 2009 15:39:59 +3500

رئیس ستاد مشترک آمریکا، دریاسالار مایک مولن، می‌گوید پیامدهای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای فاجعه‌بار خواهد بود و حل مسئله هسته‌ای ایران را در گرو همکاری قدرت‌های عمده جهان خواند. این مقام بلند پایه آمریکایی هنگامی این سخنان را به زبان آورد که یک روز پیش از آن، چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت، ایران موشک پیشرفته سجیل - ۲ را با موفقیت آزمایش کرد.رئیس ستاد مشترک آمریکا، دریاسالار مایک مولن، می‌گوید پیامدهای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای فاجعه‌بار خواهد بود و حل مسئله هسته‌ای ایران را در گرو همکاری قدرت‌های عمده جهان خواند. این مقام بلند پایه آمریکایی هنگامی این سخنان را به زبان آورد که یک روز پیش از آن، چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت، ایران موشک پیشرفته سجیل - ۲ را با موفقیت آزمایش کرد. بیشتر بخوانید: مولن: دستيابى ايران به سلاح هسته‌اى براى جهان فاجعه‌بار است رئيس ستاد مشترک آمريکا که در برابر کميته روابط خارجی سنای آمريکا سخن می‌گفت، با تأکيد بر اينکه تلاش ايران برای ساختن سلاح هسته‌ای می‌تواند به رقابت هسته‌ای در خاورميانه منجر شود، اضافه کرد: «‌به باور من دستيابی ايران به سلاح هسته‌ای برای منطقه خاورميانه و جهان فاجعه بار خواهد بود. يعنی اگر ايران به سلاح هسته‌ای دست يابد همسايگان اين کشور احساس خواهند کرد که ضعيف و آسيب‌پذير هستند و در نتيجه به دنبال توسعه توانايی‌های هسته‌ای و تجهيز خود برخواهند آمد.» چرا يک روز پس از آزمايش موشک بالستيک «سجيل ۲»، درياسالار مايکل مولن چنين هشداری درباره برنامه هسته‌ای ايران داده و آيا دليل خاصی برای اين کار وجود داشته است يا نه؟ شانن کايل، پژوهشگر ارشد مؤسسه بين‌المللی مطالعات صلح در سوئد، در پاسخ اين سؤال به راديو فردا می‌گويد: «اين سخنان را بايد در چهاچوب اظهار نظرهای پيشين سياست‌گذاران آمريکا ارزيابی کرد و سخنان درياسالار مولن چيز تازه‌ای نيست. در آمريکا و حتی اروپا يک اجماع کلی درباره برنامه هسته‌ای ايران وجود دارد مبنی بر اين که دستيابی ايران به سلاح هسته‌ای، هم منجر به بی‌ثباتی در خاورميانه خواهد شد و هم اجرای معاهده عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای را زير سؤال خواهد برد. » وی می‌افزايد:‌«سؤال مهم اين است که آيا ايران برنامه توليد سلاح هسته‌ای دارد يا نه؟ بسياری می‌گويند ايران چنين برنامه‌ای دارد و همان گونه که می‌دانيم گفت‌وگوهای ايران و آژانس بين‌المللی انرژی اتمی به بن‌بست رسيده است. با توجه به وضعيت فعلی ضرورت دارد که ايران ابتکار عمل را به دست بگيرد و به جامعه جهانی اطمينان دهد برنامه هسته‌ايش برای مقاصد صلح‌آميز است.» آدميرال مولن و هيلاری کلينتون (وزير امور خارجه آمريکا)، هر دو در دو روز متوالی به سنای آمريکا گفته‌اند: «آمريکا بايد با همکاری قدرت‌های عمده، مسئله هسته‌ای ايران را حل کند.» در اين رابطه يکی از قدرت‌ها و بازيگران اصلی روسيه است که بر سر يک رشته مسايل عمده بين‌المللی مانند گسترش ناتو به شرق، سپر دفاع موشکی آمريکا در اروپا و جايگزينی معاهده استارت یک يا همان پيمان کاهش سلاح‌های استراتژيک با يک پيمان جديد، با آمريکا اختلاف نظر شديد دارد. با اين حساب آيا روسيه با آمريکا بر سر مسئله هسته‌ای ايران همکاری خواهد کرد يا نه؟ شانن کايل در اين مورد معتقد است: «مسئله هسته‌ای ايران در برنامه کاری آمريکا و روسيه از اولويت بالايی برخوردار نيست. اگر آمريکا و روسيه درمورد حل مسايل بين‌المللی مطرح بين دو کشور به پيشرفتی نايل شوند، آن وقت به احتمال زياد به توافق برای حل مسئله هسته‌ای ايران و رفع بن‌بست فعلی هم دست خواهند يافت. در حال حاضر روسيه و چين که يکی ديگر از بازيکنان اصلی است، مايل نيستند تحريم‌های بين‌المللی عليه ايران تشديد شود.» وی تأکيد می‌کند: «دولت اوباما سعی دارد با اتخاذ رويکردی که همکاری اروپا، روسيه و چين را در بر داشته باشد به حل مسئله هسته‌ای ايران بپردازد. اين کار با رويکرد فعلی در قبال ايران که مشوق‌ها و اعمال تنبيهات را در بردارد، هماهنگ است. به هر حال آمريکا در پی جلب همکاری روسيه و چين است، تا در صورت عدم همکاری ايران و خودداری اين کشور از پاسخ دادن به سؤالات آژانس، تحريم‌های شديدتری را عليه آن اعمال کند.» آمريکا گفت‌وگو با ايران را به بعد از انتخابات رياست جمهوری ايران موکول کرده است. شانن کايل درباره تأثير نتيجه اين انتخابات در همکاری تهران با واشنگتن می‌گويد: «پيش‌بينی اين کار مشکل است. آمريکا با موکول کردن گفت‌وگوها به بعد از انتخابات رياست جمهوری ايران راه کاملاً درستی را در پيش گرفته است. گفت‌وگو با ايران پيش از برگزاری انتخابات می‌توانست تأثير منفی بر يک يا همه نامزدهای رياست جمهوری داشته باشد.» وی با تأکيد بر اين که ارزيابی تأثير انتخابات بر گفت‌وگوهای هسته‌ای مشکل است، دليل اين مسئله را چنين عنوان می‌کند: «برنامه هسته‌ای موضوع انتخابات نيست، بلکه اقتصاد ايران و مسايل داخلی موضوعات اصلی هستند. با اين همه نشانه‌هايی وجود دارد که ميرحسين موسوی در مقايسه با ساير نامزدها ممکن است نرمش بيشتری برای حل مسئله هسته‌ای ايران نشان دهد. البته اين يک پيش‌بينی است و سياست ايران چنان پيچيده است که برای ناظران خارجی پيش‌بينی اتفاقات کار ساده‌ای نيست. » برپايه برآورد سازمان‌های اطلاعاتی آمريکا که دو سال پيش منتشر شد، ايران برنامه توليد سلاح هسته‌ای خود را شش سال پيش متوقف کرد و ايران می‌گويد برنامه هسته‌ايش صلح‌آميز است، ولی برخی از مقام‌های آمريکايی همچنان معتقد هستند ايران تلاش می‌کند به سلاح هسته‌ای دست يابد.

پیشروی طالبان در پاکستان؛ «بین دولت و ارتش هماهنگی نیست»

Mon, 27 Apr 2009 14:10:48 +3500

ستیزه‌جویان طالبان، چهارشنبه دوم اردیبهشت، منطقه قبایلی بونیر پاکستان را که فقط ۱۰۰ کیلومتر با اسلام‌آباد فاصله دارد به تصرف خود در آوردند. دو روز بعد، در پی هشدار دولت پاکستان به شورشیان و تصمیم اسلام‌آباد به اعزام یکان‌های ارتش به منطقه، نیروهای طالبان از منطقه بونیر عقب‌نشینی کردند. این اقدام طالبان و واکنش کند دولت و ارتش پاکستان به این رویداد، به نگرانی‌های تازه‌ای در کشورهای غربی، به ویژه در آمریکا، درباره طالبان دامن زده است.ستیزه‌جویان طالبان، چهارشنبه دوم اردیبهشت، منطقه قبایلی بونیر پاکستان را که فقط ۱۰۰ کیلومتر با اسلام‌آباد فاصله دارد به تصرف خود در آوردند. دو روز بعد، در پی هشدار دولت پاکستان به شورشیان و تصمیم اسلام‌آباد به اعزام یکان‌های ارتش به منطقه، نیروهای طالبان از منطقه بونیر عقب‌نشینی کردند. این اقدام طالبان و واکنش کند دولت و ارتش پاکستان به این رویداد، به نگرانی‌های تازه‌ای در کشورهای غربی، به ویژه در آمریکا، درباره طالبان دامن زده است. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، با انتقاد ازعملکرد دولت پاکستان، گفت: به نظرم این دولت در برابر طالبان و افراط گرایان از خود سلب مسئولیت کرده است. احمد رشید، پژوهشگر، نویسنده و تحلیلگر امور پاکستان و آسیای مرکزی در گفت‌وگویی به پرسش‌های رادیو فردا در این ارتباط پاسخ گفته است. رادیو فردا: ‌آقای رشید، چرا دولت پاکستان واکنش به موقع و قابل توجهی به پیشروی طالبان نشان نداد؟ احمد رشید: يک دليل عمده اين مسئله، نبودن هماهنگی و تصميم مشترک بين ارتش، رئيس جمهوری و نخست‌وزير پاکستان است که باعث اين کار شد. اين سه نهاد مسئله پيش آمده را از نزديک دنبال نکردند و برای اولين بار جمعه شب در جلسه‌ای مسئله را به بحث جمعی گذاشتند. به عقيده من اظهارات هيلاری کلينتون، وزير امور خارجه آمريکا و اعتراضات مردم اين نهادها را از خواب بيدار کرد. مردم از پيشرفت طالبان بسيار نگران شدند و اين موضوع در مجلس به بحث گذاشته شد. ارتش پاکستان ۵۰۰ هزار نفر افسر، درجه‌دار، سرباز و نيروی احتياط دارد. ولی اين ارتش همان گونه که در گذشته نشان داد، تمايلی به مبارزه با طالبان ندارد و به تصرف بونیر هم واکنشی نشان نداد. چرا؟ ارتش در گذشته و در بعضی موارد با طالبان جنگيد. نکته مهم اين است که ارتش می‌خواهد اجرای معاهده صلح بين دولت پاکستان و گروه‌های طالبان در دره سوات را بيازمايد. ارتش انتظار نداشت که گروه‌های طالبان به طرف جنوب پيشروی کنند و اکنون ارتش می‌خواهد با اعزام يگان‌هايی به بونیر اين منطقه را تحت کنترل خود درآورد، گو اينکه ارتش مايل نيست معاهده صلح در دره سوات را زير پا بگذارد. من با اين معاهده مخالف هستم و بسياری از شهروندان پاکستانی نيز با من هم عقيده هستند. اين معاهده بيش از اندازه به طالبان قدرت می‌دهد، اما ارتش پاکستان با اين معاهده موافق است. از نظر ارتش، دشمن اصلی کشور هند است و به همين جهت ۸۰ درصد يگان‌های ارتش در مناطق مرزی نزديک به هند مستقر هستند و فقط شمار محدودی از يگان‌ها در نواحی مرزی افغانستان هستند که تهديدهای طالبان از آنجا نشئت می‌گيرد. به نظر می‌رسد ارزيابی فرماندهان بلندپايه ارتش پاکستان از تهديداتی که متوجه کشور است با ارزيابی دولت تفاوت دارد. بسياری از همين فرماندهان مايل نيستند به علت روابط خانوادگی، دينی و يا قومی با گروه‌های طالبان يا قبايل ايالت سرحد درگير شوند. به نظر من ارزيابی ارتش و دولت غير نظامی پاکستان از تهديدها متفاوت است. ارزيابی ارتش پاکستان با نيروهای ناتو و نيروهای آمريکايی مستقر در افغانستان نيز متفاوت است. جای شک و شبهه‌ای در اين مورد نيست و حتی دامنه تفاوت اين ارزيابی‌ها در حال گسترش است. اين ارزيابی‌های متفاوت در بين ارتش پاکستان و ارتش آمريکا کاملاً مشهود است. ارتش پاکستان به طالبان افغانستان کمک می‌کند و پاکستان اميدوار است دولت جديدی در کابل قدرت را به دست گيرد که مخالف هند باشد. اين کار ممکن است عملی نشود، ولی آنچه مسلم است پاکستان و آمريکا ارزيابی کاملاً متفاوتی از اوضاع منطقه دارند که اکنون آشکارتر شده است . برخی از تحليلگران بر اين باورند که ارتش پاکستان با واکنش کمرنگ خود به پيشروی طالبان و ساير رويدادها در پاکستان بر آن است که عدم کارآيی دولت غيرنظامی پاکستان را آشکار کند. آيا فرماندهان بلندپايه ارتش جاه‌طلبی‌های سياسی دارند؟ فکر نمی‌کنم اين طور باشد. بيشتر اين پيامدها مربوط می‌شود به برنامه و ارزيابی متفاوت ارتش پاکستان و ارزيابی آمريکا، ناتو و ساير کشورها در مورد آن چه در افغانستان اتفاق افتاده و می‌افتد. ارتش پاکستان برداشت متفاوتی از امنيت ملی دارد و تمرکز آن متوجه هند است. ارتش پاکستان هند را تهديدی می‌داند در هر دو طرف پاکستان، يعنی هم در مرز پاکستان با افغانستان و هم در مرز پاکستان با هند. من فکر می‌کنم ارتش پاکستان قصد ندارد کنترل سياسی کشور را به دست بگيرد. قرار است در هفته‌های آينده رؤسای جمهور افغانستان و پاکستان برای گفت‌وگو با مقام‌های آمريکايی به واشنگتن بروند. با توجه به انتقاد مقام‌های آمريکايی از عملکرد پاکستان در مقابله با طالبان، گفت‌وگوهای آينده چه نتايجی به بار خواهد آورد؟ ملاقات رؤسای جمهور سه کشور تنش‌آلود خواهد بود. گفت‌وگو بين باراک اوباما، آصف علی زرداری و حامد کرزای در واشنگتن قرار بود درباره افغانستان باشد، اما اکنون وضعيت عوض شده و گفت‌وگوها بيشتر درباره پاکستان خواهد بود. در حال حاضر نگرانی عميقی در واشنگتن در مورد پاکستان و رويدادهای اخير وجود دارد.

اوباما و حل مشکل ترکیه و ارمنستان

Sat, 11 Apr 2009 17:38:54 +3500

باراک اوباما، رئيس جمهوری آمريکا، با اشاره ضمنی در مجلس ترکيه به کشتار ارامنه در سال ۱۹۱۵، با اظهار رضايت از گفت‌وگوی ترکيه و ارمنستان برای گشايش مرزهای دو کشور تأکيد کرد که بهترين راه برای مردم ترکيه و ارمنستان اين است که در جريان روندی، مسايل گذشته خود را صادقانه و سازنده حل کنند. باراک اوباما، رئيس جمهوری آمريکا، با اشاره ضمنی در مجلس ترکيه به کشتار ارامنه در سال ۱۹۱۵، با اظهار رضايت از گفت‌وگوی ترکيه و ارمنستان برای گشايش مرزهای دو کشور تأکيد کرد که بهترين راه برای مردم ترکيه و ارمنستان اين است که در جريان روندی، مسايل گذشته خود را صادقانه و سازنده حل کنند. دکتر الحان ازگل، استاد علوم سياسی دانشگاه آنکارا، در رابطه با اين مسئله به راديو فردا می گويد: « در اينجا دو مسئله جداگانه مطرح است که در عين حال به هم ارتباط دارند؛ يکی مسئله نسل‌کشی ارامنه است که ترکيه به شدت آن را انکار می‌کند و مسئله ديگر بسته بودن مرزهای دو کشور است. پرزيدنت اوباما گفت درباره مسئله نسل‌کشی ارامنه که در زمان فعاليت‌های انتخاباتی‌اش مطرح کرد، نظر خود را تغيير نداده و اين نظر شخصی او است. اما درباره مسئله دوم يعنی گشودن مرزهای ارمنستان و ترکيه، چانه‌زنی‌های سياسی بين ترکيه و ارمنستان از يک طرف و ترکيه و آمريکا از طرف ديگر ادامه دارد. اساس اين چانه‌زنی اين است که ترکيه مرز خود با ارمنستان را خواهد گشود، به شرطی که پرزيدنت اوباما نظرش را درباره نسل‌کشی تغيير دهد.» وی می‌افزايد: «هر ساله روز ۲۴ آوريل، رئيس جمهوری آمريکا به طور سنتی يک اعلاميه درباره حادثه ۱۹۱۵ و کشتار ارامنه صادر می‌کند. ولی تا به حال هيچ کدام از روسای جمهور از لغت نسل‌کشی استفاده نکرده‌اند. ترکيه انتظار دارد که دولت آمريکا از تصويب طرحی مبنی بر تأييد حادثه ۱۹۱۵ به عنوان نسل‌کشی در کنگره جلوگيری کند و اين جزيی از چانه‌زنی سياسی بين ترکيه و آمريکا است.» به گفته وارطان اسکانيان، وزير امور خارجه پيشين ارمنستان، سخنان اوباما در ترکيه بدون اين که از لغت «نسل‌کشی» سخنی به زبان آورد، آن را به طور ضمنی تأييد کرد. وارطان اسکانيان در اين باره می‌گويد: «به باور من آنچه رئيس جمهور اوباما گفت اين بود که از نظر او موضوع قتل عام پابرجا است، ولی از آن جايی که ترکيه و ارمنستان مشغول گفت‌وگو درباره روابط دوجانبه هستند، بهتر است به اين کشورها فرصت داده شود که درباره اين موضوع بحث کنند.» وی می‌افزايد: «از آنجا که اوباما در مبارزات انتخاباتی‌اش به صراحت در باره اين موضوع صحبت کرد، برای همگان روشن است که او کشتار ارامنه را نسل‌کشی می‌داند. به باور من او بسيار هوشمندانه با اين موضوع در ترکيه برخورد کرد. از يک طرف به موضوع نسل کشی اشاره کرد و از طرف ديگر از به کار بردن عبارت نسل‌کشی خودداری کرد. » اينکه بازگشايی مرز ترکيه و ارمنستان چه تأثيراتی بر روابط ترکيه با آذربايجان خواهد گذاشت، الحان ازگل می‌گويد: «هر اقدام سياسی منافع و هزينه‌هايی به دنبال دارد. اگر ترکيه مرزهای خود با ارمنستان را بگشايد و روابط عادی ديپلماتيک برقرار کند، بايد هزينه‌ای برای اين کار بپردازد. به عقيده من بهتر است که جمهوری آذربايجان هم به گفت‌وگوها و چانه‌زنی‌های سياسی بين آمريکا و ترکيه با ارمنستان بپيوندد. کنار گذاشتن جمهوری آذربايجان از اين کار، برای دولت و مردم آن کشور بسيار ناراحت کننده خواهد بود.» الحان ازگل همچنين با اشاره به اين که ترکيه با برقراری روابط عادی ديپلماتيک با ارمنستان ممکن است جمهوری آذربايجان را از نظر سياسی از دست بدهد، می‌گويد: «جمهوری آذربايجان برای ترکيه به دلايل زيادی مهم‌تر از ارمنستان است، چه از نظر هويتی و چه از نظر انرژی و انتقال آن به شرق دريای مديترانه. جمهوری آذربايجان توانايی‌های بالقوه برای همکاری با ترکيه در زمينه سياست داخلی و خارجی دارد. اما ارمنستان که روابط نزديکی با روسيه دارد از چنين توانايی‌هايی برخوردار نيست. باز شدن مرز ترکيه با ارمنستان را نبايد به مثابه برقراری رابطه عادی دراز مدت تصور کنيم، زيرا مهم‌ترين مسئله بين دو کشور مسئله نسل‌کشی است.» به عقيده الحان ازگل، مردم ارمنستان از برقراری روابط بين دو کشور راضی نخواهند بود مگر آن که ترکيه نسل‌کشی ارامنه را قبول کند و ترکيه هم البته به هيچ وجه موضع نسل‌کشی را قبول نخواهد کرد. اما آيا اميدی به بازگشايی مرز بين ترکيه و ارمنستان وجود دارد؟ وارطان اسکانيان در پاسخ اين سؤال می‌گويد: «همه اميدوارند اين طور بشود و هدف روندی که ترکيه و ارمنستان آغاز کرده‌اند، برقراری روابط عادی بين دو کشور است. اين کار از نظر ارمنستان يعنی گشودن مرز ترکيه و ارمنستان، اما اين که کار عملی بشود يا نه معلوم نيست. به تازگی رئيس جمهوری و نخست‌وزير ترکيه گفته اند که گشودن مرزهای بين دو کشور به مسئله قره‌باغ ارتباط دارد. اگر مقام‌های ترکيه به اين موضوع اصرار ورزند، مرزهای ترکيه و ارمنستان گشوده نخواهد شد، اما اگر ترکيه موضع خود را عوض و يا تعديل کند، برقراری نوعی ارتباط سياسی امکان‌پذير می‌شود.» وی با تأکيد اين که ترکيه خود را در موضع دشواری قرار داده است، می‌افزايد: «تمام اينها بستگی دارد به حرکت بعدی ترکيه. به باور من ترکيه از يک سو مايل است کاری برای برقراری رابطه سياسی با ارمنستان انجام دهد و از طرف ديگر آنکارا از سوی باکو تحت فشار است که مرز خود را با ارمنستان باز نکند. ترکيه بايد به نحوی اين مسئله را حل کند و حل اين مسئله می‌تواند به گشودن مرزها منجر شود.» ظاهراً ترکيه می‌خواهد هم مرزهای خود را با ارمنستان بگشايد و هم آذربايجان را از خود راضی نگه دارد. اما آيا اين مسئله به راحتی امکان‌پذير است يا نه؟ وارطان اسکانيان معتقد است: « مقام‌های ترک می‌توانند برای برادران آذری خود تشريح کنند که بازگشايی مرزهای بين ترکيه و ارمنستان می‌تواند به حل مسئله قره‌باغ کمک کند. بسته بودن مرزهای اين دو کشور در ۱۵ سال گذشته هيچ تأثيری در حل مسئله قره‌باغ نداشت و مسئله قره باغ را پيچيده‌تر کرد و نگرانی‌های امنيتی ارمنستان را افزايش داد. اگر ترکيه مرزهايش را با ارمنستان باز کند، نگرانی‌های امنيتی ارمنستان کاهش خواهد يافت و اين کار می‌تواند تأثير مثبتی در حل مسئله قره‌باغ داشته باشد. بنابراين ما بايد مرزهای ترکيه و ارمنستان را باز کنيم و لااقل ببينيم چه تأثيری بر روند مذاکرات قره‌باغ خواهد داشت. به نظر من تأثير اين کار مثبت خواهد بود و بهتر است ترکيه اين موضوع را برای آذربايجان تشريح کند و بگويد به چه علت می‌خواهد مرزهای خود با ارمنستان را بگشايد.» به نظر می‌رسد بازگشايی مرزهای دو کشور و برقراری روابط ديپلماتيک به يک روند بسيار طولانی نياز دارد.

منافع ایران و آمریکا از همکاری با یکدیگر

Sat, 04 Apr 2009 16:56:31 +3500

بر پایه گزارش‌ها، باراک اوباما در جریان نشست سران گروه ۲۰ در لندن توانسته است همکاری سران چین و روسیه را در گستره‌ای از موضوعات، از جمله درباره مسئله هسته‌ای ایران و اعمال فشار به این کشور، جلب کند.بر پایه گزارش‌ها، باراک اوباما در جریان نشست سران گروه ۲۰ در لندن توانسته است همکاری سران چین و روسیه را در گستره‌ای از موضوعات، از جمله درباره مسئله هسته‌ای ایران و اعمال فشار به این کشور، جلب کند. این در حالی است که هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، یک روز پیش از شروع نشست لندن، در کنفرانس افغانستان در لاهه هلند، از تمایل ایران به همکاری برای حل مسئله افغانستان تقدیر کرد. در این رابطه پروفسور پل راجرز، استاد مطالعات صلح در دانشگاه برادفورد بریتانیا، در گفت‌وگو با رادیو فردا به بررسی رویکرد ایالات متحده در قبال ایران می‌پردازد. رادیو فردا: به نظر می‌رسد که آمریکا سیاست دوگانه‌ای را در قبال ایران دنبال می‌کند زیرا هم در تکاپوی فشار بیشتر بر ایران است، چنانچه رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، نیز تحریم شدیدتر علیه تهران را تجویز می‌کند، و هم خواهان همکاری ایران در افغانستان است. پل راجرز : به باور من، جان مايه تلاش‌های آمريکا اين است که می‌خواهد هم زمان دو سياست را دنبال کند، گو اين که اولويت زمانی اجرای اين سياست‌ها متفاوت است. جلب همکاری نزديک روسيه بخشی از کوشش‌های مصممانه دولت اوباما برای بهبود روابط بين واشینگتن و مسکو است که از سال گذشته در پی بحران گرجستان به سردی گراييد. در ضمن آمريکا به خاطر بحران اقتصادی و مالی که با آن روبه‌رو است خواستار روابط بهتری با چين است. اما جدا از اين اهداف، اقدامات آمريکا بيشتر برای آن است که راه را برای اعمال فشار بيشتر به ايران در شش تا ۱۲ ماه آينده هموار کند، با نگرش به اينکه انتخابات رياست جمهوری در ايران به زودی برگزار خواهد شد. سياست ديگر آمريکا در رابطه با افغانستان است که واشینگتن و تهران را به نحوی به هم ارتباط می‌دهد. بايد اضافه کنم که همکاری ايران در اين زمينه کاملاً به نفع ايران خواهد بود. با توجه به مسئله اعتياد و مواد مخدر در ايران و قاچاق اين مواد از افغانستان به نفع ايران است که در برقراری ثبات در افغانستان، چه در کوتاه مدت و چه در دراز مدت با آمريکا همکاری کند. اما برخی از ناظران می‌گويند که تمايل اوباما برای گفت‌وگو با ايران يک تاکتيک است و عاری از هر گونه بينش دورنگرانه استراتژيک. شايد به خاطر اين شک و ترديد باشد که ايران ملاقات کوتاه محمدمهدی آخوندزاده با ريچارد هالبروک را در هلند بی‌ارزش جلوه داده است. با اين حساب آيا می‌توان از ايران انتظار داشت که در حل مسايل منطقه‌ای، از جمله افغانستان، با آمريکا همکاری کند؟ واقعيت اين است که کار ساده‌ای نخواهد بود. مقام‌های ايرانی هنوز از رفتار آمريکا با آنها، در مقابل همکاری‌هايشان با اين کشور در رابطه با افغانستان، پس از حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ ناراحت هستند. در بين دولتمردان ايران نظرهای مختلفی درباره آمريکا وجود دارد و اغلب آنها تغييراتی در موضع آمريکا مشاهده نکرده‌اند، نه به اندازه‌ای که آنها خواستار آن هستند و به همين جهت محتاطانه رفتار می‌کنند. يکی از مشکلاتی که دولت آمريکا با آن روبه‌رو است، ترکيب جديد دولت اسرائيل است. اين دولت می تواند برای آمريکا مسئله‌ساز باشد و اين خطر وجود دارد که در صورت عدم پيشرفت اقدامات ديپلماتيک برای حل مسئله هسته‌ای ايران، اسرائيل در ماه‌های آينده به تأسيسات هسته‌ای ايران حمله کند. دولت اوباما از اين مسئله آگاهی دارد و به باور من اين دولت صادقانه در پی برقراری ارتباط بهتر با ايران است. دولت اوباما از خطر رويارويی ناگهانی با ايران که در مدت کوتاهی می‌تواند از کنترل خارج شود، آگاهی دارد. رابرت گيتس، وزير دفاع آمريکا، می‌گويد تحريم شديدترعليه ايران کارسازتر از ديپلماسی و گفت‌وگو است. اگر تحريم بيشتری عليه ايران اعمال شود، بعيد است که تهران در حل مسائل منطقه‌ای از جمله افغانستان همکاری کند. آيا اعمال فشار بيشتر به منزله برگشت به دوران رياست جمهوری جورج بوش و سياست دولت او نخواهد بود؟ اين ريسک وجود دارد. درحال حاضر اقتصاد ايران با مشکلات حادی روبه‌رو است و بخشی از اين مشکلات ريشه در تحريم‌های اقتصادی دارد، ولی مسئله اصلی کاهش قيمت نفت است و سوء مديريت اقتصاد ايران از سوی دولت احمدی‌نژاد. اين امکان وجود دارد که در صورت تشديد تحريم‌ها، محمود احمدی‌نژاد و هوادارانش بيشتر مشکلات اقتصادی را ناشی از اقدامات آمريکا تلقی کنند و اين کشور را مقصر بشمارند و به اين وسيله توجه اذهان عمومی را به سوی ديگری معطوف کنند. به همين جهت کوشش آمريکا در جلب حمايت ساير کشورها برای اعمال تحريم‌های شديتر اقتصادی عليه ايران کار عاقلانه‌ای نخواهد بود. به باور من تشديد تحريم‌ها درکوتاه مدت نتيجه معکوس خواهد داد، به ويژه در ماه‌های مانده به انتخابات رياست جمهوری در ايران. به نظر شما منافع مشترک ایران و آمریکا چیست؟

«حل مشکل قاچاق در گرو توسعه اقتصادی مناطق مرزی»

Sat, 28 Mar 2009 14:33:09 +3500

قاچاق کالا از ترکیه به ایران و بالعکس یکی از دغدغه‌های اقتصادی و امنیتی دو کشور است.قاچاق کالا از ترکیه به ایران و بالعکس یکی از دغدغه‌های اقتصادی و امنیتی دو کشور است. به گزارش وب سایت «اورسیا»، قاچاق بنزین و انواع سوخت از ایران به ترکیه، به علت برخورداری از یارانه دولتی، در بین قاچاقچیان مرزی رواج دارد و منطقه جنوب شرقی ترکیه بازار مطلوبی برای این کالا است. علاوه بر این، مواد مخدر سنتی مانند تریاک، از جمله کالاهایی است که از طریق ایران به ترکیه قاچاق می‌شود، و بالعکس، مشروبات الکلی، منسوجات و مواد مخدر صنعتی، مانند قرص‌های روان‌گردان، از ترکیه به ایران فرستاده می‌شود. در گفتگو با جلال جلالی‌زاده، تحلیلگر سیاسی و نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم. رادیو فردا: آیا رواج قاچاق، البته قاچاق کالاهای معمولی، در مناطق مرزی غرب کشور ریشه در قوانین دست و پا گیر و فقدان مجراها ی قانونی دارد یا اینکه علل دیگری در کار است ؟ جلال جلالی‌زاده: قاچاق کالا چند علت اساسی دارد؛ اول به دليل شماری از قوانين مطرود و دست و پا گير که برای توجيه صادرات و واردات کالا هيچ کاربردی ندارند، دوم سختگيری‌های گمرکی و اخذ عوارض سنگين از کالاهای که از طريق گمرک وارد کشور و يا از آن خارج می‌شوند. دليل ديگر بحث مناطق مرزی است که به خاطر عدم وجود مراکز اشتغال زايی، ساکنان اين مناطق مجبور می شوند برای امرار معاش دست به قاچاق کالاهای مختلف بزنند. می‌بينيم که اين مشکل ريشه اقتصادی دارد و جز با توسعه اقتصادی در مناطق مرزی، توجه به محروميت زدايی، اصلاح قوانين مربوط به عوارض و گمرکی و ايجاد تسهيلات صحيح برای ترخيص کالا، نمی‌توان راه را بر قاچاق کالا بست. مقام‌های ايران و ترکيه در مورد ايجاد بازارچه‌های مشترک مرزی چندين نشست و گفت‌وگو انجام داده‌اند. تا کنون چنين بازارچه‌هايی تشکيل شده يا فقط در حد حرف و مذاکره باقی مانده است؟ مسئله مهمی که در روابط بين ايران و ترکيه و به طور کلی چهار کشوری که کردها در مناطق مرزی آن ساکن هستند، اين است که چون مسئولان از ميان اين مردم نيستند و به مناطق مرزی نگاه امنيتی دارند، درنتيجه هرگز اقدامات و تصميمات آنها از سر دلسوزی و توجه نيست. چون نگاه، نگاه امنيتی است تنها حفظ مرزها برای مسئولان مهم است. تا زمانی که نگاه مسئولان به اهالی اين مناطق نگاهی انسانی همراه با رعايت حقوق شهروندی، رعايت عدالت اجتماعی و اقتصادی و سياسی نباشد، اين وعده‌ها و مذاکرات هيچ نتيجه مثبتی برای اين مناطق نخواهد داشت. ولی نگرانی‌های ديگری هم وجود دارد، به عنوان مثال بعضی از مواد مخدر سنتی از طريق ايران به ترکيه قاچاق می‌شود و بالعکس مواد مخدر صنعتی مانند قرص‌های روانگردان از ترکيه به ايران. آيا در اين باره اقداماتی انجام شده که بتوان از اين نوع قاچاق جلوگيری کرد؟ من با هر اقدامی در برخورد با اين افراد سودجو، که جامعه و ملت را به خاطر منافع خود نابود می‌کنند، موافق هستم. چون هيچ نوع ماده مضری برای انسان مورد تأييد نيست. اما ما نبايد چون افرادی عامل صادرات و واردات مواد مخدر هستند، تمام کسان ديگری که در زمينه اقتصادی فعال هستند و تلاش می‌کنند، همه را به يک چشم نگاه کنيم. افرادی که در زمينه قاچاق کالا فعال هستند، از سر ناچاری و برای تأمين زندگی ابتدايی خانواده‌شان است، اما مواد مخدر بحث ديگری است.

«صریح‌ترین سخنان درباره تغییر سیاست‌های آمریکا در قبال ایران»

Sun, 22 Mar 2009 14:45:31 +3500

باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، در پیامی غیرمنتظره، نوروز را به ایرانیان شادباش گفت و ابراز امیدواری کرد که مناسبات ایران و آمریکا بهبود یابد و پیوندی سازنده میان دو کشور برقرار شود. در این باره، در گفت‌وگو با ریچارد دلتون، سفیر پیشین بریتانیا در ایران، ارزیابی او را از پیام رئیس جمهوری آمریکا پرسیده‌ایم. بیشتر بخوانید: اوباما خواستار آغازی دوباره در مناسبات ایران و آمریکا شد خامنه‌ای به آمریکا‌: شما تغییر کنید، رفتار ما هم تغییر می‌کند باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، در پیامی غیرمنتظره، نوروز را به ایرانیان شادباش گفت و ابراز امیدواری کرد که مناسبات ایران و آمریکا بهبود یابد و پیوندی سازنده میان دو کشور برقرار شود. باراک اوباما با تجلیل از هنر و فرهنگ و تمدن ایرانی خطاب به رهبران ایران گفت: دولت او به دیپلماسی متعهد است و میخواهد پیوند سازنده میان ایران، آمریکا و جامعه جهانی ایجاد کند. وی با اشاره به اینکه آمریکا می‌خواهد ایران به جایگاه به حق خود در جامعه بین‌المللی برسد، اضافه کرد: اما این حق باید با مسئولیت‌های واقعی همراه باشد و از راه ترور یا اسلحه نمی‌توان به چنین جایگاهی دست یافت. در این باره، در گفت‌وگو با ریچارد دلتون، سفیر پیشین بریتانیا در ایران، ارزیابی او را از پیام رئیس جمهوری آمریکا پرسیده‌ایم. رادیو فردا: آقای دالتون، ارزیابی شما از پیام آقای اوباما چیست و چه نکات ناگفته‌ای را می‌توان از این پیام استنتاج کرد ؟ ریچارد دالتون: این پیام از بسیاری جهات بسیار خوب و مطلوب است. این پیام روشن‌ترین و موثق‌ترین اظهار نظری است که تا این لحظه درباره تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران به زبان آورده شده، تغییری که رئیس جمهوری اوباما در جریان مبارزات انتخاباتی خود قول داد و الان با اقداماتی که اتخاذ کرده، در حال عمل کردن آنهاست. پیام نوروزی آقای اوباما از دو جهت بسیار مهم است. اول اینکه این پیام خطاب به مردم ایران است و در مورد تمدن ایران و احترامی که آمریکا برای این تمدن قائل است، سخن به میان می‌آورد؛ و دوم این پیام، رهبران ایران را مورد خطاب قرار می‌دهد. لازم است رهبران ایران به این پیام پاسخ بدهند. گواینکه این کار ممکن است مدتی طول بکشد. آقای اوباما در پیام خویش به رهبران ایران پیشنهاد می‌کند که با گفت‌وگوی دوجانبه و حل مسائل بین دو کشور، راه را برای برقراری روابط دیپلماتیک با آمریکا هموار کنند. با توجه به این، ضرورت دارد که رهبران ایران به نحو سازنده‌ای به پیام آقای اوباما پاسخ بدهند. زیرا همانگونه که پیشتر گفتم این پیام حاوی صریح‌ترین اظهاراتی است که ما تاکنون درباره تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران شنیدیم. به نظر شما رهبران ایران آمادگی گفت‌وگو با آمریکا را دارند و آیا می‌خواهند رابطه دیپلماتیک با آمریکا داشته باشند؟ ریچارد دالتون: ما این را نمی‌دانیم. واکنش اولیه رهبران ایران محتاطانه بود. وضعیت ایران و آمریکا شباهت به وضعیت یک زوج دارد که از همدیگر طلاق گرفته باشند. یکی از این زوج‌ها یعنی ایران به دیگری یعنی آمریکا می‌گوید من از آنچه تو الان می‌گویی استقبال می‌کنم اما باید بدانی که رفتار گذشته‌ات درست نبود و بنابراین باید تاوان بدهی و خسارات گذشته را جبران کنی. این موضع ایران است. اگر ایران به موضع خودش اصرار بورزد و انعطاف بخرج ندهد، به باور من گفت‌وگوهای احتمالی بین آمریکا و ایران نتیجه مطلوبی به بار نخواهد آورد. برای به نتیجه رسیدن لازم است موضع متعادلی اتخاذ شود. خواسته‌های متقابل ایران و آمریکا از یکدیگر چیست؟ بی‌شک ایران خواسته‌هایی دارد و در مقابل هم آمریکا خواسته‌های خودش را عنوان خواهد کرد. یکی از خواسته‌های آمریکا این است که ایران از حمایت اقدامات خشونت‌آمیز علیه اسرائیل دست بردارد و با پشتیبانی از ایجاد یک کشور فلسطینی در جوار اسرائیل به برقراری صلح و ثبات در منطقه کمک کند. در ضمن آمریکا از ایران انتظار دارد که از کسانی که می‌خواهند مسائل لبنان را با استفاده از اسلحه حل کنند، حمایت نکند و به روند دموکراتیک و سیاسی در این کشور صحه بگذارد. اضافه بر این آمریکا به ایران یادآوری خواهد کرد که مسائل بین تهران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کماکان پابرجاست و تظاهر به اینکه همه مسائل حل شده، کارساز نیست. به باور من آژانس به حق اصرار دارد که ایران فعالیت‌های احتمالی خودش را در زمینه نظامی آشکار کند. در رابطه با عراق هم آمریکا از ایران خواهد خواست که از گروه‌های ستیزه‌جو در این کشور حمایت نکند. در مقابل این خواست‌های آمریکا ایران بی‌شک خواست‌های معتبر و قابل توجیه خودش را دارد. مثل لغو تحریم‌ها و یا شکایت‌های گذشته و تاریخی ایران از آمریکا. به هر حال برای به نتیجه رسیدن سیاست‌های رئیس جمهوری اوباما در قبال ایران باید تحولات اساسی در موضع هر دو طرف آشکار شود. موضوع حقوق بشر در گفت‌وگوهای احتمالی ایران و آمریکا چه جایگاهی خواهد اشت؟ امیدوارم که خواسته آمریکا در مورد گفت‌وگوهای همه جانبه و گسترده با ایران عملی شود. به نظر من در بخشی از این گفت‌وگوها باید به مسئله حقوق بشر و انتقادهای ایران و آمریکا درباره عملکرد همدیگر توجه شود. ایران نگرانی‌هایی درباره رفتار آمریکا دارد و جامعه بین‌المللی و آمریکا نیز نگران برخی از اقدامات ایران هستند که با میثاق‌های بین‌المللی و حقوق بشر منافات دارد. این موضوع در برنامه گفت‌وگوهای دوجانبه منظور خواهد شد ولی به باور من در صدر این برنامه نخواهد بود و دوکشور تنها پس از گفت‌وگو درباره سایر مسائل و رسیدن به درجه ای از اعتماد متقابل به این موضوع خواهند پرداخت.

«تشدید فشار بر نشر اینترنتی در ایران»

Fri, 20 Mar 2009 20:12:37 +3500

«مرکز بررسی جرائم سازمان یافته اینترنتی»، وابسته به سپاه پاسداران ، ۱۸ نفر را به اتهام انتشار نوشته و تصاویر ضد امنیت و ضد دینی و عفت عمومی بازداشت کرده است. بیشتر بخوانید: سپاه پاسداران از «انهدام چندین شبکه اینترنتی ضد دینی» خبر داد برابر گزارش روزنامه ایران ارگان رسمی دولت جهموری اسلامی، «مرکز بررسی جرائم سازمان یافته اینترنتی»، وابسته به سپاه پاسداران ، ۱۸ نفر را به اتهام انتشار نوشته و تصاویر ضد امنیت و ضد دینی و عفت عمومی بازداشت کرده است. همین مرکز، در اطلاعیه خود می‌گوید که افراد بازداشت شده از حمایت سرویس‌های اطلاعاتی کشورهای بیگانه برخوردار بودند و قصد داشتند دشمن را در اجرای برنامه براندازی نرم در ایران یاری دهند. در این رابطه دکتر حسین باقرزاده ، تحلیلگر سیاسی در لندن در گفت‌وگو با رادیو فردا به این پرسش پاسخ می‌دهد که بازداشت این افراد را از سوی سپاه پاسداران چگونه ارزیابی می‌کند؟ حسین باقرزاده: این بازداشت‌ها بیانگر آن است که جمهوری اسلامی ایران فشار را روی کسانی که از طریق اینترنت، به پخش خبر، اطلاعات یا نظر دست می‌زنند، گسترش می‌دهد. بخشی از این سایت‌ها، سایت‌هایی است که از نظر رژیم ضد دینی تلقی شده‌اند. بخشی هم گفته شده که سایت‌های مستهجن هستند؛ به سایت‌هایی اشاره دارند که داستان‌ها، تصاویر یا گزارش‌های مربوط به مسائل جنسی دارند. این موضوع نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی دارد فشارش را روی نشر اینترنتی، از هر نوع که هست، تشدید می‌کند. ولی نکته جالب این است که این کار را از طریق سپاه پاسداران انجام می‌دهند، که واقعاً جای سؤال است که جمهوری اسلامی ایران نه فقط نظام اجرایی و مقننه‌اش خیلی شدید دست سپاه پاسداران افتاده، بلکه نظام قضایی و امنیتی‌اش هم به تدریج دارد به دست سپاه پاسداران می‌افتد و سپاه پاسداران است که این مسائل را دنبال می کند. رادیو فردا: در همین رابطه، در ایران وزارت ارشاد داریم و وزارت اطلاعات داریم. آیا این یک حالت همپوشی نیست؟ برای اینکه آنها هم وظایفی در این رابطه قاعدتاً باید داشته باشند. چرا سپاه دارد دخالت می‌کند؟ این سؤال واقعاً به‌جاست و همانطورکه اشاره کردید، ارگان‌های خاصی در ایران هستند که مسئولیت مستقیم در این مسائل دارند. وزارت ارشاد مسئولیت دارد در مورد مسئله پخش و نشر که ظاهراً شامل پخش اینترنتی هم می‌شود. بنابراین انتظار این است که ارشاد روی این مسائل بیشتر کار کند یا وزارت اطلاعات که مسائل امنیتی را دنبال می‌کند. ولی همانطور که اشاره کردم این نشانه روند نظامی شدن نظام سیاسی ایران است که دارد به تدریج ارگان‌های مختلفش تحت کنترل ساختار نظامی قرار می‌گیرد. البته همکاری بین سپاه پاسداران و این نهادها وجود دارد. ولی در عین حال این مسئله، اخطاری است که تمام شبکه‌های مختلف و ارگان‌های امنیتی و سیاسی را تحت کنترل می‌گیرد و به طور خیلی مستقیم در اینجا سازمان سپاه پاسداران وارد عمل شده است. اینکه چه نقشی وزارت اطلاعات یا وزارت ارشاد ایفا می‌کنند، در این گزارش‌ها مشخص نیست. در گذشته آیت‌الله خامنه‌ای مبارزه با تهدیدات نرم را به سپاه واگذار کرده بود. ولی بیشتر صحبت‌ها مبارزه با آنچه را که جمهوری اسلامی می‌گوید ناتوی فرهنگی است، آیا سپاه پاسداران برای این کار نفرات کافی دارد، یا از همین نیروی عظیم بسیج استفاده خواهد کرد؟ برای اینکه اخیراً گفته بودند که خود بسیجی‌ها می‌توانند وبلاگ راه بیاندازند و کمک کنند. به هرحال آنچه جمهوری اسلامی ایران به عنوان براندازی نرم یاد می‌کند، شامل همه فعالیت‌هایی است که به صورت قلمی، مسالمت‌آمیز یا به صورت‌های دیگر در ایران مطرح می‌شود. هر اقدامی که جمهوری اسلامی به لحاظ سیاسی یا به لحاظ اخلاقی و مذهبی با آن مخالف باشد به عنوان جریان براندازی نرم از آن یاد می‌کند. می‌دانید که سپاه پاسداران در سال‌های اخیر بسیار قوی شده؛ هم به لحاظ تکنیکی و هم به لحاظ موقعیت سیاسی و نظامی. به لحاظ تکنیکی این شبکه‌ای که در اینجا عمل کرده، شبکه خاصی است که برای کنترل انتشارات اینترنتی بکار افتاده و نشان می‌دهد که بسیار موفق دارند کار می‌کنند. یعنی از همه امکانات تکنیکی دارند استفاده می‌کنند. اینکه بسیج را اینجا چگونه می‌شود وارد عمل کرد، اشاره شما به اینکه بسیج بتواند از طریق یک اینترنت کار انجام دهد، خوب آن وقتی بود که جمهوری اسلامی ایران می خواست فرضاً با اطلاعات اینترنتی از طریق اینترنت کار کند. یعنی قلم را با قلم پاسخ دهد. ولی ظاهراً آن شیوه اینجا مؤثر نبوده و تصمیم گرفتند بطور مستقیم وارد عمل شوند و می‌دانید که در اینجا به صورت خیلی مستقیم و سرکوبگرانه، تمام این سایت‌ها را بستند و عده‌ای را دستگیر کردند و هنوز معلوم نیست که این حرکت تا کجا ادامه خواهد یافت.

«استفاده واشینگتن از رادار گبله به سود باکو نیست»

Sat, 14 Mar 2009 17:27:49 +3500

رادار هشداردهنده گبله که در زمان اتحاد جماهير شوروی در ۱۸۰ کيلومتری باکو نصب شد با برد شش هزار کيلومتر، پرتاب موشک‌های قاره‌پيما را در بخش عمده‌ای از آسيا و اقيانوس هند ردگيری می‌کند.رادار هشداردهنده گبله که در زمان اتحاد جماهير شوروی در ۱۸۰ کيلومتری باکو نصب شد با برد شش هزار کيلومتر، پرتاب موشک‌های قاره‌پيما را در بخش عمده‌ای از آسيا و اقيانوس هند ردگيری می‌کند. در پی پيشنهاد روسيه به آمريکا برای استفاده مشترک از اين رادار جهت آگاهی از تهديدهای بالقوه موشکی و مقابله مؤثر با آنها، شماری از کارشناسان نظامی آمريکا در دوران رياست جمهوری جرج بوش از اين ايستگاه راداری بازديد کردند، ولی نتيجه‌ای حاصل نگرديد. به گزارش رسانه های غربی، اين کارشناسان تکنولوژی به کار گرفته شده در اين رادار را که تکنولوژی دوران شوروی است هماهنگ با سيستم‌های آمريکا تشخيص نداده‌اند، گو اين که روسيه گفته بود در صورت نياز، اين ايستگاه راداری را به آخرين تکنولوژی مجهز خواهد کرد. آيا دولت اوباما که مايل است رابطه نزديکی با روسيه داشته باشد، پيشنهاد سرگئی لاوروف را خواهد پذيرفت يا نه؟ اگر روسيه و آمريکا مشترکاً از رادار گبله که در خاک آذربايجان قرار دارد استفاده کنند پای اين کشور هم که همسايه ايران است به ميان کشيده می‌شود. رجب صفروف، مدیر مرکز مطالعات ایران معاصر در مسکو که موضعی نزدیک به کرملین دارد، در پاسخ به اين سؤال به راديو فردا می‌گويد: «من فکر می‌کنم آقای لاوروف به طور قطع هدفی از اين پيشنهاد دارد. البته اشارات و پيام‌هايی در راستای تغيير سياست‌های قبلی آمريکا نسبت به بعضی پروژه‌ها مانند استقرار سپر موشکی در اروپا که از طرف واشینگتن به مسکو می‌رسد، به آقای لاوروف اين امکان را می‌دهد که دوباره پيشنهاد مسکو را فعال کند. مسکو اين طرح را دوباره به مذاکره گذاشته تا پيشنهاد بهتری به واشینگتن ارائه بدهد و آنها بتوانند بدون نگرانی از پيشنهاد خود در مورد استقرار سپر موشکی در اروپا دست بکشند.» آقای صفروف ضمن تأکيد بر اين مساله که پيشنهاد لاوروف برای استفاده مشترک از رادار گبله خوشايند ايران نيست می‌افزايد: «اين پيشنهاد روسيه تا اندازه‌ای تهران را ناراحت می‌کند، زيرا سيستم راداری گبله تمام سرزمين ايران را زير کنترل می‌گيرد. يکی از دلايل پيشنهاد مسکو برای استفاده مشترک از سيستم راداری گبله به جای برنامه استقرار سپر موشکی در اروپا اين است که در مقابل برنامه‌های نظامی ايران استفاده از اين سيستم می‌تواند بهترين انتخاب باشد، چون اين سيستم دائما کشورها را زير کنترل دارد. در نتيجه اين پروژه برای تهران ناخوشايند است، زيرا بهتر از سيستم دفاع موشکی در اروپا خواهد بود.» اگر روسيه و آمريکا مشترکاً از رادار گبله که در خاک آذربايجان قرار دارد استفاده کنند پای اين کشور هم که همسايه ايران است به ميان کشيده می‌شود. رجب صفروف در مورد اثرات اين کار بر روابط ايران و آذربايجان می‌گويد: «از هر جنبه‌ای به اين موضوع نگاه کنيم، پروژه استفاده از سيستم راداری گبله برای آذربايجان پروژه خوبی نخواهد بود. البته درست است که آذربايجان به خاطر استفاده از اين سيستم راداری سود خواهد برد، اما اين سود در مقايسه با زيان آن بسيار ناچيز است. اين پروژه باعث می‌شود فضای بی‌اعتمادی در روابط بين ايران و آذربايجان ايجاد شود و اين مساله از نظر سياسی برای آذربايجان خوب نيست. » پيشنهاد مجدد روسيه برای استفاده مشترک از رادار گبله زمانی مطرح شده است که مقام‌های آمريکايی به دستور باراک اوباما ارزيابی مجدد طرح استقرار سپر موشکی در اروپا را در دستور کار خود قرار داده‌اند.

گمانه‌زنی‌های متضاد درباره توان هسته‌ای ایران

Sat, 07 Mar 2009 14:04:19 +3500

آخرین گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره برنامه هسته‌ای ایران، موج تازه و گسترده‌ای از گمانه‌زنی‌های اغلب متضاد در اروپا و آمریکا را پی داشته است. بیشتر بخوانید: برادعی: همکاری ایران با آژانس در «بن بست» است آخرین گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره برنامه هسته‌ای ایران، موج تازه و گسترده‌ای از گمانه‌زنی‌های اغلب متضاد در اروپا و آمریکا را پی داشته است. ظاهراً اجماع عمومی کارشناسان این است که ایران، با توجه به پیشرفت‌هایش در زمینه غنی‌سازی اورانیوم و افزایش مقدار اورانیوم غنی شده با خلوص پایین، در آستانه دسترسی به تولید سلاح هسته‌ای قرار دارد و تا چند ماه دیگر از آنچه را که غرب «خط قرمز» می‌داند، خواهد گذشت. این موج جدید گمانه‌زنی‌ها درباره توانایی‌های هسته‌ای ایران و بحث‌های بلا انقطاع و گوناگون در رسانه‌ها، در حالی که دولت باراک اوباما از گفت‌وگوی بدون پیش شرط با ایران سخن می‌گوید، دستکم از دو بعد قابل بررسی است. یک بعد آن، به توصیف رسانه‌های غربی اطلاع رسانی درباره اهداف نهفته تهران در زمینه هسته‌ای است، در حالی‌که مقام‌های ایرانی آن را جنگ روانی و جوسازی علیه جمهوری اسلامی می‌دانند که ناظر بر گفت‌وگوی احتمالی تهران و واشنگتن است. نگرانی‌های البرادعی از ایران تفاوت چندانی با آنچه که در گزارش‌های قبلی او آمده، ندارد و ایران هم در مقابل همان پاسخ‌های گذشته را تکرار کرده است. در واقع، بن بست گذشته پا بر جاست. به باور شماری از کارشناسان یکی از اهداف این موج جدید هیاهو و گمانه‌زنی‌ها برای این است که ایران قبل از شروع گفت‌وگوها در موضع انفعالی قرار گیرد. اگر چنین است، این کار می‌تواند نتیجه معکوس به بار آورد و پیشینه گفت‌وگوهای ناموفق غرب با ایران نشان داده است که گفت‌وگو با ایران از موضع قدرت و نابرابر شمردن این کشور ثمری به بار نخواهد آورد و به باز شدن «مشت گره کرده» جمهوری اسلامی نخواهد انجامید. بعد دیگر این گمانه‌زنی‌های گسترده درباره توانایی‌های بالقوه ایران است که مایه شگفتی است. آخرین گزارش البرادعی تفاوت چندانی با گزارش‌های قبلی او ندارد. گزارش اخیر نشان می‌دهد که سرعت غنی‌سازی تطابقی با افزایش تعداد سانتریفیوژها ندارد و ایران توانسته است ۱۷۱ کیلوگرم به اورانیوم غنی شده با غلظت پایین بیافزاید و میزان آن را به یک هزار و ۱۰ کلیوگرم برساند. دیگر نگرانی‌های البرادعی از ایران تفاوت چندانی با آنچه که در گزارش‌های قبلی او آمده، ندارد و ایران هم در مقابل همان پاسخ‌های گذشته را تکرار کرده است. در واقع، بن بست گذشته پا بر جاست. بر پایه تحلیل و گمانه‌زنی‌های تازه‌ای که در رسانه‌های غربی منعکس شده، غرب و اسرائیل در معرض تهدیدات آشکار و جدی ایران قرار دارد. از نظر کارشناسان اطلاعاتی، تهدید موقعی معتبر است که با توانایی واقعی و نیت آشکار توأم باشد. سؤال مهم در این جا این است که آیا ایران توانایی واقعی ادعا شده از سوی شماری از کارشناسان غربی را دارد یا نه؟ آیا غرب از راه و روشی را که برای ارزیابی توانایی‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیکی صدام حسین استفاده کرد، احتراز کرده است و درس‌های لازم را در پی فضاحت اطلاعاتی‌اش آموخته است یا نه؟ به برآورد فیزیکدان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران بین یک هزار تا یک هزار و ۷۰۰ کیلو گرم اورانیوم غنی شده با خلوص پایین نیاز دارد تا با تغلیظ دوباره آن به بالای ۹۰ درصد، به تولید سلاح هسته‌ای دست زند. موج جدید گمانه‌زنی‌ها درباره توانایی‌های هسته‌ای ایران و بحث‌های بلا انقطاع و گوناگون در رسانه‌ها، در حالی است که دولت باراک اوباما از گفت‌وگوی بدون پیش شرط با ایران سخن می‌گوید ایران حدود چهار هزار سانتریفیوژ در حال کار دارد و می‌تواند دو هزار سانتریفیوژ دیگر را در آینده به آبشارهای فعلی خود بیافزاید. بر پایه این احتمالات، ایران تا چند ماه دیگر می‌تواند به حد نصاب یک هزار و ۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده برسد. اما در دست داشتن این مقدار اورانیوم به مثابه دست یازی به سلاح هسته‌ای نیست و ایران، به باور شماری از کارشناسان مستقل، در آستانه ساختن این سلاح نیست، مگر اینکه این کشور امکانات هسته‌ای مخفی و سری در اختیار داشته باشد. البته تاکنون هیچ نشانه‌ای از وجود چنین امکاناتی به دست نیامده است. ایران برای ساختن سلاح هسته‌ای باید بر چالش فنی زیادی فائق آید و به آن درجه‌ای از مهندسی بسیار پیشرفته برسد که لازمه این کار است. بخشی از این چالش‌های فنی عبارتند از: بازآرایی و تغییرات سانتریفیوژهای مرکز نظنز برای تبدیل اورانیوم غنی شده با علظت پایین به خلوص بالا؛ تبدیل اورانیوم با غلظت بالا به فلز و فشردن آن به نیم‌کره‌های قابل نصب در یک کلاهک؛ طرح یک مکانیزم ماشه هسته‌ای؛ تسلط و کسب مهارت در ایجاد یک زنجیره واکنش هسته‌ای مدام با استفاده از یک منبع اضافی نوترون؛ سوار کردن کلاهک؛ و در نهایت داشتن یک وسیله هدایت مطمئن برای رساندن سلاح به هدف مانند موشک. با توجه به این چالش‌ها، به باور کارشناسان مستقل هسته‌ای، ایران دو تا پنج سال وقت نیاز دارد تا این مشکلات را از سر راه بردارد. علاوه براین، ایران باید به اندازه کافی سلاح‌های هسته‌ای تولید کند تا یک تهدید جدی و واقعی به حساب آید. جدا از این مشکلات، تقریباً غیر ممکن است که ایران بتواند همه این مراحل را پشت سر بگذارد بدون اینکه آژانس یا دیگر سازمان‌های بین‌المللی از این کار مطلع شوند. مقام‌های ایران بارها گفته‌اند که هدف این کشور از غنی‌سازی تولید سوخت هسته‌ای است، گرچه سوابق پنهان‌کاری ایران در زمینه هسته‌ای و ایجاد محدویت برای بازرسان آژانس در برخی موارد، شک و تردید آژانس و کشورهای غربی را برانگیخته است. ضمناً عدم پذیرش پروتکل الحاقی از سوی ایران که بازرسی را غیرمترقبه و همه جانبه را مجاز می‌داند، به این تردیدها درباره ماهیت واقعی برنامه غنی‌سازی ایران افزوده است. به هر صورت، غنی‌سازی در سطح وسیع و حتی در سطح صنعتی نمی‌تواند مترادف با کوشش ایران برای تولید سلاح هسته‌ای باشد. گرچه مهارت در غنی‌سازی نیروی نهفته و بالقوه‌ای را پدید می‌آورد که در صورت نیاز می‌توان از آن برای تولید سلاح هسته‌ای استفاده کرد.

برنامه هسته‌ای ایران و اشتیاق غرب به گفتگو

Sat, 28 Feb 2009 17:08:31 +3500

در پی آخرین گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، از جمله افزایش مقدار اورانیوم غنی شده این کشور، گمانه‌زنی‌ها درباره توانایی‌های بالقوه جمهوری اسلامی برای تولید سلاح هسته‌ای ادامه دارد. بیشتر بخوانید: گمانه‌زنی در مورد امکان تولید سلاح هسته‌ای در ایران ایران از آزمایش نیروگاه اتمی بوشهر خبر داد ابهام پیرامون تعداد سانتریفیوژهای پیشرفته ایران در پی آخرین گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، از جمله افزایش مقدار اورانیوم غنی شده این کشور، گمانه‌زنی‌ها درباره توانایی‌های بالقوه جمهوری اسلامی برای تولید سلاح هسته‌ای ادامه دارد. برخی از کارشناسان امور هسته‌ای، به این ادعا که ایران با توجه با داشتن یک هزار و ۱۰ کیلو گرم اورانیوم غنی شده با خلوص پایین در آستانه تولید سلاح هسته‌ای قرار دارد، به دیده تردید می‌نگرند. به باور این کارشناسان ایران برای تبدیل اورانیوم غنی شده با غلظت پائین به اورانیوم با خلوص بالا باید: از «معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای» یا «ان پی تی» خارج شود؛ بازرسان آژانس را از بازرسی تسهیلات هسته‌ای خود منع کند؛ با ایجاد تغییراتی در کارکرد سانترفیوژهای خود خلوص اورانیوم غنی شده را به ۸۵ در صد یا بیشتر افزایش دهد؛ و سپس این با تغییر حالت این اورانیوم به نیم‌کره‌هایی، آن را در کلاهک مورد نظر جای دهد. اضافه براین، ایران باید پس از طرح مکانیزم ماشه، آن را آزمایش کند. ایران که بارها گفته است نیازی به سلاح هسته‌ای ندارد، به گفته اندرئاس پرسبو از «مرکزتحقیقات راست‌آزمایی، آموزش و اطلاعات» در لندن موسوم به «مرکز ورتیک»، دستکم دو تا شش ماه وقت لازم دارد تا اورانیوم غنی شده را به سلاح تبدیل کند. دیوید آلبرایت، بازرس پپیشین سازمان ملل در امور هسته‌ای و مدیر «مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی» در واشنگتن نظر دیگری دارد. او می‌گوید که ایران بدون ساختن سلاح هسته‌ای می‌تواند به بازدارندگی هسته‌ای دست یابد. دیوید آلبرایت می‌گوید ایران بدون ساختن سلاح هسته‌ای نیز می‌تواند به بازدارندگی دست یابد جدا از این توانایی‌های بالقوه، غرب نگرانی دیگری هم دارد و آن ساختن رآکتور آب سنگین اراک است. با پایان گرفتن ساختمان این رآکتور، ایران راه دیگری را نیز برای تولید جنگ‌افزار هسته‌ای در دست خواهد داشت. بازرسان آژانس بین‌المللی انرژِی اتمی از بازدید این رآکتور منع شده‌اند و ایران می‌گوید الزامی برای نشان دادن مراحل ساخت این رآکتور ندارد. اوباما و شمار دیگری از مقام‌های بلند پایه آمریکا گفته‌اند که مایل به گفتگوی بدون پیش شرط با تهران هستند، گو اینکه تجدید نظر سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی هنوز پایان نیافته است. باراک اوباما به تازگی گفته است: «آمریکا به تنهایی نمی‌تواند به تهدیدات ناشی از ایران بپردازد گو اینکه سایر کشورها هم نمی‌توانند بدون آمریکا با این تهدیدات دست و پنجه نرم کنند.» به گفته اوباما، آمریکا نه از گفتگوی با مخالفان پرهیز می‌کند و نه تهدیدات ناشی از آنها را ناچیز می‌شمارد. در این میان، ایران آزمایش‌های مقدماتی نیروگاه بوشهر را با به‌کارگیری سوخت مجازی آغاز کرده است و سپس، به گفته محمد سعیدی، معاون سازمان انرژی اتمی ایران، مراحل راه‌اندازی این نیروگاه پا خواهد گرفت. اشتیاق غرب به گفتگو در این رابطه، هانس بلیکس، مدیرکل پیشین آژانس بین‌المللی انرژِی اتمی، به تازگی به روزنامه گاردین بریتانیا گفته است: آمریکا، در مقابل همکاری ایران در زمینه هسته‌ای، بابد با این کشور روابط سیاسی برقرار کند. این کار و دخالت دادن ایران در گفتگوهای مربوط به مسائل منطقه‌ای می‌تواند، ضمن دادن انگیزه به ایران، راه را برای حل مشکل هسته‌ای این کشور هموار کند. هانس بلیکس می‌گوید: غنی‌سازی حق ایران است ولی ایران ملزم به استفاده از این حق نیست. بلیکس می‌گوید: نکته مهم در رابطه با مسئله هسته‌ای ایران نیت این کشور برای ساختن سلاح هسته‌ای نیست، بلکه توسعه برنامه غنی‌سازی این کشور در سطح صنعتی است. زمانی که یک کشور درجه غنی‌سازی خود را به سطح صنعتی ارتقا دهد، آنوقت در صورت تمایل، فاصله زیادی با ساختن سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. بلیکس با اشاره به سیاست ناکارآمد کشورهای غربی در قبال ایران، از جمله تعیین پیش شرط برای گفت‌وگو، در روزنامه گاردین نوشت: در اثر این سیاست ایران برنامه هسته‌ای‌اش را توسعه داد و حالا غرب است نه ایران، که به گفت‌وگو علاقه نشان می‌دهد. ایران تاکنون سرمایه و منابع زیادی را برای برنامه هسته‌ای‌اش به کار گرفته است و ظاهراً کنار گذاشتن این برنامه محتمل به نظر نمی‌رسد، اما هانز بلیکس می‌گوید: این کار امکان‌پذیر است و سابقه این کار هم وجود دارد. غنی‌سازی حق ایران است ولی ایران ملزم به استفاده از این حق نیست. هانز بلیکس در پایان می‌نویسد: ایران بایستی هزینه و فایده برنامه هسته‌ای‌اش را سنگین و سبک کند. ایران باید بداند که خریدن سوخت هسته‌ای ارزان‌تر از تولید آن است و این کشور می‌تواند سوخت خود را با توجه به ضمانت‌های بین‌المللی که به آن داده خواهد شد، تأمین کند، وبالاخره، ادامه غنی‌سازی در ایران می‌تواند دیگر کشورهای خاور میانه را نیز به غنی‌سازی اورانیوم ترغیب کند.

گمانه‌زنی در مورد امکان تولید سلاح هسته‌ای در ایران

Sat, 21 Feb 2009 17:41:49 +3500

محمد البرادعی، مدیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز پنج‌شنبه اول اسفند، گزارش خود را درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، در پرتو پادمان‌های «معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان پی تی)» و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، انتشار داد.محمد البرادعی، مدیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز پنج‌شنبه اول اسفند، گزارش خود را درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، در پرتو پادمان‌های «معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان پی تی)» و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، انتشار داد. بیشتر بخوانید: واکنش‌های رسانه‌ای به انتشار گزارش تازه برادعی برادعی: ايران همچنان درباره برنامه اتمی خود همکاری نمی‌کند این گزارش با تأکید بر عدم انحراف فعالیت‌های هسته‌ای ایران می‌گوید: «عدم همکاری ایران در برخی زمینه‌ها مایه نگرانی جدی است». در واکنش به این گزارش علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس، می‌گوید: «این گزارش نسبت به گزارش‌های قبلی موضوع جدیدی ندارد و کلیه فعالیت‌های ایران زیر نظارت کامل آژانس است». محمد البرادعی در گزارش تازه خود به شورای حکام آژانس می‌گوید: «متأسفانه در نتیجه عدم همکاری ایران در ارتباط با مسایل باقیمانده پیرامون احتمال فعالیت‌های هسته‌ای ایران در زمینه نظامی، آژانس پیشرفت واقعی نداشته است.» این گزارش می‌گوید که ایران ۱۷۱ کیلوگرم به اورانیوم غنی شده خود با غلظت پایین افزوده و میزان آن را به ۱۰۱۰ کیلوگرم رسانده است. برخی از کارشناسان غربی می‌گویند که ایران به ۱۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده با غلظت پایین نیاز دارد تا با تغلیظ دوباره و رساندن درجه خلوص آن به ۸۵ درصد یا بالاتر سلاح هسته‌ای بسازد. شمار دیگری از کارشناسان از جمله دیوید آلبرایت، بازرس پیشین سازمان ملل متحد در امور هسته‌ای و رئیس موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در آمریکا می‌گوید که هفتصد کیلوگرم اورانیوم غنی شده با غلظت پایین برای تولید سلاح هسته‌ای کافی است. قابل توجه اینکه ایران علاوه بر داشتن مقدار کافی اورانیوم غنی شده با خلوص پایین، باید مراحلی را طی کند تا بتواند اورانیوم غنی شده با غلظت بالا را به سلاح هسته‌ای تبدیل کند، از جمله: تغییرات فنی در سانتریفیوژها برای تبدیل اورانیوم خلوص پایین به خلوص بالا، تبدیل اورانیوم با خلوص بالا و فشردن و کارگذاری آن در یک کلاهک هسته‌ای طرح و ساختن مکانیسم ماشه و بالاخره آزمایش و کارگذاری کلاهک. به باور شماری از کارشناسان، ایران برای این کار و فائق آمدن بر مشکلات فنی، دو تا پنج سال وقت نیاز دارد تا قادر به ساختن سلاح هسته‌ای باشد. اما دیوید آلبرایت، مدیر مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی در آمریکا نظر دیگری دارد. آقای آلبرایت می‌گوید: « ایران برای کسب توانایی در ساختن سلاح هسته‌ای گام بر می‌دارد و انتظار می‌رود در اواسط سال جاری میلادی به مرز این توانایی هم برسد.» نکته مهم دیگر در گزارش البرادعی، افزایش تعداد سانتریفیوژهای ایران است که این کشور از همه آنها استفاده نمی‌کند. دیوید آلبرایت در این باره می‌گوید: «ایران شش هزار سانتریفیوژ قابل استفاده دارد ولی از این تعداد حدود چهار هزار سانتریفیوژ درحال کار هستند. ایران در حال ساختن سانتریفیوژهای بیشتری است و این کار ادامه هم دارد. گو اینکه از سرعت غنی‌سازی اورانیوم کاسته شده است. در هر صورت ایران به پیشرفت‌های خود در زمینه غنی‌سازی ادامه می‌دهد. » محمد البرادعی در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به تولید سوخت هسته‌ای برای رآکتور آب سنگین اراک می‌گوید، آژانس با استفاده از تصویر ماهواره‌ای به نظارت خود بر وضعیت کارخانه تولید آب سنگین ادامه می‌دهد که به نظر می‌رسد در وضعیت بهره‌برداری است. ایران به بازرسان آژانس اجازه نمی‌دهد از این رآکتور بازدید کنند و می‌گوید این کشور الزامی برای نشان دادن مراحل ساخت رآکتور ندارد. البرادعی در پایان گزارش خود مصرانه از ایران می‌خواهد که تمامی اقدامات لازم را برای اعتماد سازی در خصوص ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود در اولین زمان ممکن به اجرا درآورد. علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس می‌گوید گزارش البرادعی نشانگر عدم انحراف فعالیت‌های هسته‌ای ایران است و موضوع مطالعات ادعایی یعنی فعالیت‌های هسته‌ای ایران در زمینه نظامی، طبق مودالیته یا برنامه کاری ایران و آژانس پایان یافته است.

فناوری ماهواره‌ای و موشکی ایران و مشکلات پیش‌رو

Sun, 15 Feb 2009 16:38:59 +3500

ایران بامداد روز سه شنبه، ۱۵ بهمن، ماهواره تحقیقاتی امید را که به وسیله متخصصان ایرانی طراحی و ساخته شده بود، با راکت ماهواره بر سفیر- ۲ به فضا پرتاب کرد.ایران بامداد روز سه شنبه، ۱۵ بهمن، ماهواره تحقیقاتی امید را که به وسیله متخصصان ایرانی طراحی و ساخته شده بود، با راکت ماهواره بر سفیر- ۲ به فضا پرتاب کرد. گرچه اولین ماهواره ایران به نام سینا - ۱ سه سال پیش در مدار زمین قرار گرفت ولی این ماهواره با استفاده از یک راکت روسی از پایگاه فضایی «پلِت ِستسک» به فضا پرتاب شد و روسیه کماکان مدیریت ایستگاه‌های زمینی برای کنترل این ماهواره را به عهده دارد. بیشتر بخوانید: ایران از ساخت ۷ ماهواره داخلی دیگر خبر داد ایران: ماهواره امید اهداف نظامی ندارد ابراز نگرانی کشورهای غربی از پرتاب ماهواره امید ایران ایران با پرتاب موفقیت‌آمیز ماهواره امید ضمن پیوستن به باشگاه کشورهای سازنده ماهواره، برتری خود را در زمینه‌های فضایی، موشکی و هسته‌ای، بین کشورهای مسلمان خاورمیانه تثبیت کرده است. در رابطه با پرتاب ماهواره امید، مهم‌ترین پیشرفت فنی ایران پرتاب راکت دو مرحله‌ای ماهواره‌بر سفیر- ۲ بود که خود بر پایه موشک شهاب - ۳ ساخته شده است. در حال حاضر، موشک شهاب - ۳ که نیروی محرکه آن از سوخت مایع تأمین می‌شود، پیشرفته‌ترین موشک بالیستیک ایران است. به عقیده کارشناسان نظامی آمریکا، اولین آزمایش راکت ماهواره‌بر سفیر- ۲ در ماه اوت سال پیش به ناکامی انجامید زیرا سیستم ارتباط و اتصال مرحله اول و دوم راکت دچار اشکال شد. اما پرتاب موفقیت‌آمیز همین راکت ماهواره‌بر در ۱۵ بهمن نشان داد که ایران این اشکال را بر طرف کرده است. گرچه ماهواره امید در یک مدار بیضی به فاصله بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر از سطح زمین در حرکت است، اما کارشناسان سازمان پیمان اتلانتیک شمالی، ناتو، بر این باورند که با انجام تغییراتی در راکت ماهواره بر سفیر- ۲ ، ایران می‌تواند موشک‌های بالیستیک بسازد که کشورهای جنوب شرقی اروپا را در بُرد خود قرار دهد. علاوه بر این، ایران می‌تواند با بهبود کارایی مراحل موشک و یا اضافه کردن مرحله دیگری، بُرد موشک‌های بالیستک خود را افزایش دهد. به رغم اینکه رئیس جمهوری ایران، محمود احمدی‌نژاد، پرتاب ماهواره امید را برای مقاصد صلح آمیز اعلام کرده است، اما تکنولوژی بکار رفته در پرتاب راکت ماهواره‌بر، کاربرد دوگانه دارد و به راحتی می‌توان از این تکنولوژی برای پیشبرد اهداف نظامی استفاده کرد. به عبارت دیگر، هر کشوری که بتواند ماهواره در مدار زمین قرار دهد، می‌تواند موشک‌های بالیستیک نیز پرتاب کند و با پیشرفت‌های لازم بُرد این موشک‌ها را نیز افزایش دهد. به رغم پیشرفت‌های ایران در ساختن راکت‌ها و موشک‌های گوناگون، این کشور به پیشرفت‌های بیشتری نیاز دارد تا بتواند موشک‌های بین قاره‌ای مانند روسیه یا آمریکا بسازد. تنها تفاوت بین راکت ماهواره‌بر و موشک دوربرد در محموله آنهاست. موشک بالیستیک کلاهکی حمل می‌کند که می‌تواند هسته‌ای باشد و راکت ماهواره‌بر، همانگونه که از اسم آن پیدا است، ماهواره را به فضا می‌برد. به رغم پیشرفت‌های ایران در ساختن راکت‌ها و موشک‌های گوناگون، این کشور به پیشرفت‌های بیشتری نیاز دارد تا بتواند موشک‌های بین قاره‌ای مانند روسیه یا آمریکا بسازد. نیروی محرکه سفیر- ۲، ماهواره ۲۵ کیلویی امید را به مدار زمین حمل کرد که نیروی کافی برای حمل یک کلاهک ۱۰۰۰ کیلویی نیست. به گفته مقام‌های ایرانی، جمهوری اسلامی در نظر دارد ماهواره‌های بیشتری را به فضا بفرستد و ظرفیت راکت ماهواره‌بر خود را برای حمل ماهواره‌های سنگین‌تر افزایش دهد. علاوه بر این، آنگونه که مدیر سازمان هوا- فضا ایران، رضا تقی‌پور، گفته است جمهوری اسلامی در نظر دارد در سال ۲۰۲۱ یعنی ۱۲ سال دیگر، یک نفر را به فضا بفرستد. یکی از راه‌های رسیدن به این هدف می‌تواند توسعه راکت چند مرحله‌ای با سوخت جامد باشد. تزریق سوخت مایع به یک موشک یا راکت ساعت‌ها طول می‌کشد و آسیب‌پذیری آن را در برابر حمله‌های پیش‌دستانه دشمن افزایش می‌دهد در حالی که تزریق سوخت جامد، به زمان کمی نیاز دارد. پیشرفت ایران در این زمینه‌ها، این کشور را قادر خواهد ساخت که در آینده ماهواره‌های سنگینی مانند ماهواره‌های مخابرانی و تجسسی را در مدار زمین قرار دهد. ماهواره‌های تجسسی با در اختیار قرار دادن اطلاعات بسیار مفیدی درباره تحرک و گسترش نیروهای آمریکایی و اسرائیلی می‌توانند ایران را از حمله‌های احتمالی این کشورها آگاه کند. اضافه بر این، ایران با پیشرفت‌های لازم قادر خواهد بود از ماهواره به عنوان سلاحی برای از بین بردن ماهواره‌های دیگر کشورها استفاده کند. مشکلات پیش رو یکی از مشکلاتی که ایران برای ساختن موشک‌های دوربرد بالیستیک با آن روبه‌رو است، تعبیه سیستم بازگشت این موشک‌ها به جو زمین است که به مراتب پیچیده‌تر از موشک‌های کوتاه برد و میان‌برد می‌باشد. در حال حاضر ایران سیستم بازگشت برای موشک‌های سریع قاره‌پیما را در اختیار ندارد که در برگشت به جو زمین حرارت بسیار زیادی تولید می‌کند. کلاهک‌های فعلی ایران به احتمال قوی در صورت برگشت موشک به جو، به خاطر همین حرارت زیاد، متلاشی خواهند شد. ایران سیستم‌های دقیق برای هدایت موشک ندارد و بهبود آنها به زمان و پیشرفت بیشتر نیاز دارد و این کمبود ممکن است استراتژیست‌ها و متخصصان نظامی ایران وسوسه کند که با دست یازی به کلاهک هسته‌ای عدم دقت موشک‌های ایران را جبران کنند. یکی دیگر از محدودیت‌های ایران این است که در حال حاضر این کشور کلاهک هسته‌ای ندارد. سازمان اطلاعات ملی آمریکا و کارشناسان هسته‌ای می‌گویند که ایران هنوز کلاهک هسته‌ای قابل استفاده در موشک‌های بالیستیک نساخته است. با این وجود، کوشش‌های پیگیر ایران برای توسعه موشک‌های بالیستیک خود نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی نتوانسته است جمهوری اسلامی را از دسترسی به کلاهک هسته‌ای باز دارد، البته اگر رهبران ایران خواستار تجهیز نیروهای مسلح این کشور به سلاح هسته‌ای باشند. ایران سیستم‌های دقیق برای هدایت موشک ندارد و بهبود آنها به زمان و پیشرفت بیشتر نیاز دارد و این کمبود ممکن است استراتژیست‌ها و متخصصان نظامی ایران وسوسه کند که با دست یازی به کلاهک هسته‌ای عدم دقت موشک‌های ایران را جبران کنند. در مجموع، ایران برای ساختن موشک‌های قاره پیما راه درازی در پیش دارد ولی گام‌های اولیه را برای تحقق این کار برداشته است و این، توأم با اصرار ایران برای تداوم غنی‌سازی، مایه نگرانی غرب است.

حل مسئله افغانستان در گرو همکاری ايران

Wed, 28 Jan 2009 15:25:19 +3500

درحالی‌که دولت اوباما سرگرم بررسی و ارزيابی سياست آمريکا در افغانستان است، دبير کل سازمان پيمان آتلانتيک شمالی، ناتو، می‌گويد: «برای شکست شبکه‌های تندرو که امنيت افغانستان را به مخاطره انداخته‌اند، بايد همکاری همه کشورهای همسايه افغانستان، از جمله ايران، را جلب کرد.» درحالی‌که دولت اوباما سرگرم بررسی و ارزيابی سياست آمريکا در افغانستان است، دبير کل سازمان پيمان آتلانتيک شمالی، ناتو، می‌گويد: «برای شکست شبکه‌های تندرو که امنيت افغانستان را به مخاطره انداخته‌اند، بايد همکاری همه کشورهای همسايه افغانستان، از جمله ايران، را جلب کرد.» ياپ دهوپ اسخفر، دبير کل ناتو، اولين مقام اروپایی است که آشکارا از گفت‌وگو با تهران و جلب همکاری جمهوری اسلامی سخن به ميان می‌آورد. دبير کل ناتو که در انديشکده «برنامه‌های امنيتی و دفاعی» وابسته به اتحاديه اروپا و ناتو، در بروکسل سخن می‌گفت، با تأکيد به حل مسئله افغانستان با بهره گيری از راهکارهای عمل‌گرايانه منطقه‌ای، اظهار داشت : «ما بايد با همه کشورهای منطقه بر سر افغانستان و تأمين امنيت و ثبات اين کشور به گفتگو بنشينيم، از جمله پاکستان، هند ، روسيه و به‌ويژه ايران». دبير کل ناتو اضافه کرد: «دولت اوباما قصد دارد تمرکز خود را از عراق به افغانستان مطعوف کند و با اعزام نيروهای بيشتر به اين کشور به همان نتيجه ای برسد که دولت بوش در عراق رسيد، يعنی کاهش خشونت و برقراری آرامش و ثبات نسبی . اما کشورهای اروپایی نبايد انتظار داشته باشند که دولت جديد آمريکا همه مسئوليت‌ها را به‌دوش بکشد زيرا نتيجه مطلوب در افغانستان هنگامی به‌دست خواهد آمد که کشورهای اروپایی نيز کمک‌های خود را با اعزام نيروهای بيشتر افزايش دهند». در گذشته ، بسياری از کارشناسان و دانشگاهيان با تکيه به اين استدلال که برقراری امنيت در افغانستان در گرو ابتکارات ديپلماتيک، همکاری‌های منطقه‌ای و اجماع کشورهای همسايه افغانستان است ، از آمريکا و ناتو خواسته بودند که در اين راه گام بر دارد . اما دولت جرج بوش به‌رغم گفتگو با پاکستان، هند و روسيه بر سر افغانستان ، با توصيف جمهوری اسلامی به عنوان يکی از کشورهای محور شرارت، از گفتگو با تهران خودداری کرد. دولت اوباما حال که باراک اوباما ، زمام امور امور آمريکا را بدست گرفته و دولت او به ارزيابی سياست اين کشور در افغانستان و خاورميانه نشسته است ، شماری بيشتری از سياست‌گزاران غربی می‌گويند که پيشرفت کار «ايساف » ( يعنی «نيروی بين المللی کمک به امنيت افغانستان») که وابسته به ناتو است، در گرو گفتگو با ايران می‌باشد. در همين رابطه ، ژنرال ديويد پترايس، رئيس « فرماندهی مرکزی آمريکا » که حوزه مسئوليت او خاورميانه ، آسيای مرکزی ، افغانستان ، پاکستان و بخشی از شمال آفريقا را در برمی‌گيرد، سه هفته پيش، در اظهاراتی مشابه مدير کل ناتو، گفت : «پايان دادن به درگيری و نا آرامی در افغانستان به يک استراتژی منطقه ای نياز دارد و ايران مانند ديگر کشور های منطقه می‌تواند در شکل گيری اين استراتژی سهيم باشد». ژنرال ديويد پترايس، رئيس « فرماندهی مرکزی آمريکا » اين افسر بلند پايه آمريکا که در «موسسه مطالعات صلح آمريکا» سخنرانی می‌کرد، با اشاره به ارسال اسلحه از ايران به گروه‌هایی در افغانستان، گفت : «در دولت ايران کسانی هستند که می‌خواهند کار نيروهای ائتلاف در افغانستان را دشوارتر کنند». پترايس در ادامه اظهار داشت: «ايران در رابطه با افغانستان با تضاد منافع روبرو است. از يک طرف می‌خواهد که افغانستان تحت کنترل نيروهای تندرو سنی مانند طالبان نباشد و از سوی ديگر مايل نيست مسئله توليد مواد مخدر در ايران حادتر شود. نتيجه همکاری لازم به ذکر است که اين نخستين بار نيست که آمريکا در رابطه با مسئله افغانستان دست ياری به سوی تهران دراز می‌کند. در سال ۲۰۰۱ ، پيش از حمله آمريکا به افغانستان، تهران و واشنگتن برای براندازی حکومت طالبان با هم همکاری کردند. ايران که از سوی حکومت سنی و واپس‌گرای طالبان احساس خطر می‌کرد ، پيش از حمله آمريکا به افغانستان ، پشتيبان فعال ائتلاف شمال اين کشور بود. ايدئولوژی و مذهب هيچگاه مانعی برای پيشبرد اهداف سياسی و راه اندازی جنگ‌های نيابتی جمهوری اسلامی عليه مخالفين‌اش، به ويژه آمريکا، نبوده است. جدا از اظهارات ژنرال پترایس، شواهد آشکاری وجود دارد که گروه‌هایی در ايران، احتمالاً سپاه پاسداران، اسلحه و مهمات و بمب های پيشرفته دست ساز در اختيار طالبان قرار داده اند تا عليه نيرو های ائتلاف، از جمله سربازان آمريکایی، به‌کار گرفته شود. حال که آمريکا و ناتو جلب همکاری ايران را برای حل معضل افغانستان مطرح کرده‌اند، اين کار در صورت عملی شدن ، می‌تواند رشته تدارکارت طالبان از طرف ايران را قطع کند و در عين حال اطلاعات بسيار مفيدی درباره افراد کليدی طالبان و القاعده در اختيار نيروهای ائتلاف در افغانستان قرار دهد. اضافه بر اين، اگر سطح همکاری ايران بالا گيرد، آمريکا و ناتو می‌توانند مسير تدارکاتی نيروهای مستقر در افغانستان را تغيير دهند و به جای استفاده از مسير نامطمئن پاکستان و تنگه خيبر از بنادر ايران، به ويژه چابهار، استفاده کنند.

اوباما و رویکرد تازه به گفت‌وگو با ایران

Fri, 23 Jan 2009 20:07:28 +3500

سیاست خارجی دولت اوباما، آنگونه که در وب سایت کاخ سفید آمده، بر پایه «گفت‌وگوی جدی و مستقیم» با ایران استوار است و دولت اوباما می‌خواهد با بهره گرفتن از دیپلماسی فعال و اعمال فشار بیشتر، ایران را از ادامه غنی‌سازی، حمایت از تروریسم و تهدید اسرائیل باز دارد.به گفته کاخ سفید، دولت جدید آمریکا مایل است بدون پیش شرط با ایران گفت‌وگو کند. سیاست خارجی دولت اوباما، آنگونه که در وب سایت کاخ سفید آمده، بر پایه «گفت‌وگوی جدی و مستقیم» با ایران استوار است و دولت اوباما می‌خواهد با بهره گرفتن از دیپلماسی فعال و اعمال فشار بیشتر، ایران را از ادامه غنی‌سازی، حمایت از تروریسم و تهدید اسرائیل باز دارد. دولت اوباما، مانند دولت جورج بوش، معتقد است که ایران دارای سلاح هسته‌ای برای آمریکا پذیرفتنی نیست. بیشتر بخوانید: ایران در ۱۰۰ روز اول ِ دولت اوباما ایران، کلید سه مسأله اصلی دولت اوباما سياست خارجی در دولت باراک اوباما دولت اوباما قرار است مشوق‌هایی را به ایران در قبال تعلیق غنی‌سازی اورانیوم ارائه کند که تفاوت چندانی با بسته مشوق‌های پیشین کشور‌های گروه ۵+۱ در چهار سال گذشته ندارد. یک بخش بسته مشوق‌ها، همکاری‌های سیاسی و گفت‌وگو در باره نگرانی‌های امنیتی ایران و به اجرا در آوردن یک رشته اقدامات اعتمادسازی و در نهایت برقراری رابطه سیاسی است. بخش دیگر بسته مشوق‌ها، همکاری‌های فنی با ایران برای دسترسی به انرژی هسته‌ای و تجهیز ایران به آخرین تکنولوژی برای برپایی رآکتور‌های آب سبک است. سرانجام، بخش سوم است که مشوق‌های اقتصادی، مانند کمک به ایران برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی را شامل می‌شود. سیاست دولت اوباما، مانند دولت بوش، بر حول این محور استوار است که اگر ایران بسته مشوق‌ها را نپذیرد و همچون گذشته برنامه هسته‌ای خود را ادامه دهد و بر رفتار گذشته‌اش پا بفشارد، آن وقت تحریم‌ها تشدید خواهد شد. تنها تفاوت این است که اوباما می‌خواهد با ایجاد یک ائتلاف مستحکم‌تر با کشورهای اتحادیه اروپا، روسیه و چین تحریم‌ها را کارسازتر کند. در اجرای این سیاست هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، به تازگی در جلسه توجیهی خود در برابر کمیته روابط خارجی سنا، گفت: دولت اوباما در برخورد و مواجهه با ایران از همه گزینه‌ها استفاده خواهد کرد. آنگونه که شواهد نشان می‌دهد، تنها تفاوت برجسته سیاست دولت اوباما با دولت بوش در قبال برنامه هسته‌ای ایران، گفت‌وگوی بدون پیش شرط است و باز هم به گفته هیلاری کلینتون، واشینگتن همه مساعی خود را به کار حواهد برد تا ایران را به یافتن زمینه مشترک با جامعه جهانی امیدوار کند و بر این پایه راهی برای برقراری روابط مثبت و سازنده بگشاید. مقام‌های جمهوری اسلامی تاکنون درباره سیاست دولت اوباما در قبال برنامه هسته‌ای ایران اظهار نظر نکرده‌اند، گو اینکه در گذشته، در واکنش به درخواست‌های سازمان ملل و کشورهای گروه ۵+۱، بارها اعلام کردند که تعلیق غنی‌سازی خط قرمز سیاست هسته‌ای ایران می‌باشد و در ماه‌های اخیر ایران در عمل برنامه غنی‌سازی خود را توسعه داده است. در این رابطه کیهان تهران، روزنامه نزدیک به آیت‌الله علی خامنه‌ای، چهارشنبه دوم بهمن در سر مقاله خود با بررسی سیاست دولت اوباما در رابطه با ایران، می‌نویسد: استرا تژی چماق و هویج واشینگتن در دوران ریاست جمهوری اوباما ادامه خواهد یافت با این تفاوت که اوباما سعی خواهد کرد با تشکیل یک ائتلاف قوی‌تر علیه ایران، چماق‌ها و هویج‌های بزرگتری را فراهم کند و با این کار ایران را به سوی یک معامله بزرگ سوق دهد. اما ایران هیچ هویجی را بزرگتر از خود غنی‌سازی نمی‌داند و لذا امکان معامله منتفی است. با این حال آنگونه که خبرگزاری رویترز به نقل از سفیر روسیه در لندن گزارش کرده است، نمایندگان کشورهای گروه ۵+۱ قرار است اولین نشست خود را درباره مسأله هسته‌ای ایران پس از روی کار آمدن دولت اوباما، در اوایل ماه فوریه برگزار کنند.

مجاهدین خلق؛ «مانعی در راه روابط باثبات دو همسایه»

Wed, 21 Jan 2009 19:37:45 +3500

دولت عراق می‌گوید که سازمان مجاهدین خلق قصد دارد با اجرای عملیات انتحاری، به یکان‌های دولتی عراق حمله کند. دولت عراق می‌گوید که سازمان مجاهدین خلق قصد دارد با اجرای عملیات انتحاری، به یکان‌های دولتی عراق حمله کند. عراق پیش از این اعلام کرده بود که با تعطیل کردن پایگاه اشرف، مجاهدین خلق را از عراق اخراج خواهد کرد. بیشتر بخوانید: تحویل اداره منطقه سبز و اردوگاه اشرف به عراق مجاهدین خلق اخراج اعضای خود از عراق را محکوم کرد آمریکا بار دیگر سازمان مجاهدین را تروریست خواند به گزارش روزنامه آمریکایی واشینگتن پست، موضوع مجاهدین خلق یکی از موضوعات حساسیت برانگیز است که بر روابط عراق و آمریکا و همچنین عراق و ایران سایه افکنده است. سازمان مجاهدین خلق، که از پشتیبانی صدام حسین برخوردار بود، از نظر وزارت خارجه آمریکا سازمانی تروریستی است اما ارتش آمریکا پس از حمله به عراق و ساقط کردن رژیم بعثی، نزدیک به شش سال است که حفاظت از پایگاه اشرف را برعهده دارد. پایگاه اشرف در استان دیاله، در چهل کیلومتری شمال بغداد، واقع شده است و حدود ۳۵۰۰ از اعضای سازمان مجاهدین خلق در آن سکونت دارند. واشینگتن پست در گزارش خود همچنین نوشته است که سازمان مجاهدین اطلاعاتی مفید در باره برنامه هسته‌ای ایران در اختیار آمریکا گذاشته است. روزنامه واشینگتن پست می‌نویسد: نخست وزیر عراق، نوری المالکی، قصد دارد مجاهدین خلق را از عراق اخراج کند اما افراد این سازمان می‌گویند که در صورت مراجعت به ایران اعدام خواهند شد. مقام‌های عراقی بر این باورند که حضور افراد این سازمان در عراق مانعی است برای برقراری روابط باثبات بین ایران و عراق. روزنامه واشینگتن پست در ادامه می‌نویسد که پس از امضای قرارداد امنیتی بین آمریکا و عراق، از اول ژانویه سال جاری کنترل و حفاظت پیرامونی پایگاه اشرف به عهده یکان‌های عراقی گذاشته است. با این وصف، آمریکا می‌خواهد با استقرار شماری از نظامیان خود در پایگاه اشرف، اطمینان حاصل کند که رفتار عراق با اعصای سازمان مجاهدین انسانی است. از سوی دیگر، روزنامه تهران تایمز گزارش کرده است که موفق الربیعی، مشاور امنیت ملی عراق، روز دوشنبه سوم دی‌ماه، در تهران به خبرنگاران گفت که دولت عراق تصمیمی جدی دارد که مجاهدین را از خاک خود اخراج کند. بر پایه اظهارات موفق الربیعی، یک عضو سازمان مجاهدین که خود را به نیروهای امنیتی عراق تسلیم کرده گفته است دستور داشته است ستاد نیروهای امنیتی عراق را منفجر کند. به نوشته روزنامه واشینگتن پست، شورای ملی مقاومت ایران با رد این ادعا می‌گوید که اتهام موفق الربیعی جزیی از یک توطئه مشترک بین دولت‌های ایران و عراق برای اخراج مجاهدین از عراق است.

فرجام حمله اسرائیل به غزه چیست؟

Wed, 31 Dec 2008 14:38:54 +3500

هواپیماهای اسرائیل در چهارمین روز حمله خود به نوارغزه، هدف‌های جدیدی از جمله ساختمان‌های دولتی حماس را بمباران کردند.

اسرائیل از روز شنبه حملات هوایی خود به نوار غزه را آغاز کرد و تاکنون دست کم ۳۵۰ نفر جان خود را از دست داده‌اند و بیش از ۱۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

سازمان ملل و اتحادیه اروپا از اسرائیل و حماس خواسته‌اند که به آتش بس تن دهند ولی مقام‌های اسرائیلی می‌گویند در حالی که حماس به راکت پراکنی ادامه می‌دهد، آتش بس مفهومی ندارد.

در این رابطه دکتر سُولی شاهوار، مدیر مرکز مطالعات ایران و خلیج فارس در دانشگاه حیفا در اسرائیل، به پرسش‌های رادیو فردا پاسخ داده است.

رادیو فردا: آیا هدف اسرائیل از این عملیات نظامی براندازی حماس است یا متوقف کردن راکت‌پراکنی؟

سولی شاهوار: به عقیده من نابود کردن حماس امکان‌پذیراست، ولی زیان آن خیلی زیاد است. فکر نمی‌کنم اسرائیل در شرایط کنونی بتواند به عملیاتی که برای براندازی حماس لازم است دست زند، چون سخت‌ترین طرح جنگی، جنگی است که در شهر و در جاهای ساختمانی و مسکونی انجام می‌شود و نه در صحرا. حتی فکر نمی‌کنم متوقف کردن موشک پراکنی‌ها هم عملی باشد.

در مورد اینکه بین اسرائیل و حماس چه کسی از لحاظ قوه نظامی برتر است، تردیدی وجود ندارد. اسرائیل تکنولوژی دارد، موشک، هواپیما، تانک، هلی‌کوپتر و سلاح‌هایی از این دست دارد که حماس ندارد. ولی در شرایط کنونی و در فرهنگ خاورمیانه، اگر حماس بعد از اینکه اسرائیل عملیات نظامی خود را تمام کرد، بتواند هنوز موشک بفرستد، دست کم برای مردم خاورمیانه و مردم کشورهای اسلامی، این یک پیروزی است.

فکر می‌کنم اسرائیل برای رسیدن به هدف‌های خود، باید این هدف‌ها را، حداقل آنهایی را که علنی بیان می‌کند، خیلی کمتر کند.

اسرائیل در سال‌های اخیر، تحریم‌های اقتصادی شدیدی را علیه نوار غزه اعمال کرده است. آیا اسرائیل از تحریم و محاصره اقتصادی مأیوس شده، که دست به کار این عملیات نظامی شده است؟

تحریم اقتصادی، اگر صد درصد نباشد، یعنی اگر یک جای باز داشته باشد، زیانی به طرف می‌زند ولی تحریم واقعی نیست و نمی‌تواند طرف مقابل را بشکند و پای میز مذاکرات بکشاند یا به متوقف کردن موشک پراکنی مجبور کند.

حماس بیش از چهارصد تونل درست کرده و از آن راه‌ها، با وجود تحریم اقتصادی، همه نوع کالا از جمله بنزین و اسلحه، به طور مدام وارد می‌کند. پس این تحریم نیست. تحریم باید صد درصد باشد، یعنی اسرائیل باید از طرف خود گذرگاه‌ها را ببندد و مصر هم همین طور، ولی اینکار اتفاق نیفتاده است. خود اسرائیل، با اینکه تحریم اقتصادی اعمال کرده، هر چند ماه یا بعد از هر مدتی، دروازه‌ها را باز می‌کند و اجازه می‌دهد که کمک‌های اقتصادی، انسانی و غیره، وارد نوار غزه شود.

اسرائیل در مقابل موشک‌پراکنی حماس از نیروی نظامی بیش از حد معمول استفاده کرده است. به نظر می‌رسد که هیچ تعادلی بین اقدامات حماس و عملیات گستردۀ اسرائیل نیست.

در وضعیتی که در هشت سال اخیر بوده، تا به حال اسرائیل چنین نیروهایی استفاده نکرده بود. قبلاً چیزهای خیلی محدودی بوده و می‌شود گفت که به موشک‌پراکنی‌های حماس پاسخ خیلی شدیدی نشان داده نشده است.

اما بعد از هشت سال، مردم جنوب اسرائیل در وضعیتی هستند که می‌شود گفت هر روز چند موشک روی سر آنها پرتاب می‌شود. خیلی ساده است انتقاد کردن، وقتی انسان در یک کشور غربی می‌نشیند و زندگی راحتی دارد و چنین چیزهایی را تجربه نکرده، می‌تواند راحت انتقاد کند.

من شخصاً این وضعیت را دو سال و نیم پیش، که حزب‌الله حیفا را بمباران کرد، تجربه کردم. بنا بر این از وضعیت فعلی نمی‌شود انتقاد کرد، بدون اینکه ] انسان [ این وضعیت را تجربه کرده باشد.

اما آیا عملیات اسرائیل، به آتش بس با حماس، منتهی خواهد شد؟

بله، آتش‌بس خواهد شد، چون غیر از آتش بس چیست؟

موشک‌های جديد روسيه و زمزمه تحويل سامانه «اس -۳۰۰» به ايران

Sun, 30 Nov 2008 15:25:46 +3500

روسيه می‌گويد که در واکنش به طرح آمريکا برای استقرار سامانه ضد موشکی در لهستان و جمهوری چک، تلاش گسترده‌ای برای توليد موشک‌های بالستيک جديد را آغاز کرده است.

در اين باره، وزارت دفاع روسيه اعلام کرده است که به تازگی يک زير دريایی اتمی اين کشور به پرتاب يک موشک قاره پيمای جديد دست زده است.

همزمان، برخی گزارش‌ها حکايت از آن دارد که روسيه تصميم دارد سامانه موشکی پيشرفته‌ای به نام «اس ۳۰۰» را به ايران تحويل دهد.

روسيه، طرح آمريکا برای استقرار موشکه‌ای ره گير در لهستان و سامانه‌های راداری در جمهوری چک را، خطری برای امنيت ملی خود می‌داند و از اين رو توسعه و توليد موشک‌های بالستيک جديد را در صدر برنامه‌های نظامی خود قرار داده است.

به گزارش خبر گزاری ریا نووستی روسيه، چهارشنبه ششم آذر، نیروی موشک‌های راهبردی و نيروی فضایی روسيه به طور مشترک نوع جديدی از موشک قاره پيمای بالستيک «آر- اس - ۲۴» ، مجهز به کلاهک‌های جدا شونده را با موفقيت آزمايش کردند.

روسيه می‌گويد که در واکنش به طرح آمريکا برای استقرار سامانه ضد موشکی در لهستان و جمهوری چک، تلاش گسترده‌ای برای توليد موشک‌های بالستيک جديد را آغاز کرده است. در اين باره، وزارت دفاع روسيه اعلام کرده است که به تازگی يک زير دريایی اتمی اين کشور به پرتاب يک موشک قاره پيمای جديد دست زده است. بشنوید همزمان، برخی گزارش‌ها حکايت از آن دارد که روسيه تصميم دارد سامانه موشکی پيشرفته‌ای به نام «اس ۳۰۰» را به ايران تحويل دهد . روسيه، طرح آمريکا برای استقرار موشک‌های ره گير در لهستان و سامانه‌های راداری در جمهوری چک را، خطری برای امنيت ملی خود می‌داند و از اين رو توسعه و توليد موشک‌های بالستيک جديد را در صدر برنامه‌های نظامی خود قرار داده است. به گزارش خبر گزاری ریا نووستی روسيه، چهارشنبه ششم آذر، نیروی موشک‌های راهبردی و نيروی فضایی روسيه به طور مشترک نوع جديدی از موشک قاره پيمای بالستيک «آر- اس - ۲۴» ، مجهز به کلاهک‌های جدا شونده را با موفقيت آزمايش کردند. آنگونه که خبر گزاری‌های روسيه گزارش کرده‌اند ، اين موشک از پايگاه فضایی «پليسيتسک» از يک سکوی سيار پرتاب شد و پس از طی مسافت ۶۰۰۰ کيلومتر به هدف تعيين شده در شبه جزيره کامچاتکا در شرق روسيه در ساحل اقيانوس آرام، اصابت کرد. موشک قاره‌پيمای «آر- اس - ۲۴» که برای سومين بار در ده ماه گذشته آزمايش شده، قرار است يک سال ديگر عملياتی شود. در همين باره، آنگونه که خبرگزاری ریا نووستی گزارش کرده است، روسيه روز جمعه هشتم آذر، موشک قاره‌پيمای ديگری به نام «بولاوا» را آزمايش کرده است. اين موشک از يک زير دريایی اتمی ناوگان شمالی روسيه در دريای سفيد به سمت شبه جزيره کامچاتکا پرتاب شد. موشک «بولاوا» که می تواند شش تا ده کلاهک هسته‌ای جداشونده حمل کند ، ۸۰۰۰ کيلومتر بُرد دارد. يک ماه پيش، ديميتری مدودیف، ریيس جمهوری روسيه ، اعلام کرد که اگر آمريکا طرح سامانه ضد موشکی خود را در اروپا اجرایی کند، روسيه در واکنش به آن، هم موشک‌های کوتاه بُرد «اسکندر» را در نزديکی مرز لهستان مستقر خواهد کرد و با ايجاد اختلالات الکترونيکی (جمينگ) سعی خواهد کرد سامانه موشکی آمريکا را از کار بياندازد. با اين حال چنانچه تحويل اين سامانه به ايران چه به طورمستقيم و چه از طریق بلاروس، آنگونه که شماری از کارشناسان پيش بينی می‌کنند، صحت داشته باشد، ايران يک سال از تاريخ تحويل، وقت دارد تا اين سامانه را عملياتی کند. آمريکا استدلال می‌کند که استقرار سامانه موشکی اش در لهستان برای حفاظت اروپا در مقابل تهديدهای موشکی ايران است ولی مسکو اين را نمی‌پذيرد و اين سامانه را تهديدی برای امنيت خود می داند. افزون بر اين، روسيه از گسترش سازمان پيمان آتلانتيک شمالی، ناتو، به سمت مرزهای خود به ويژه الحاق گرجستان و اوکرائين به اين سازمان را يک تهديد مستقيم تلقی می کند. در همين راستا، روزنامه «ئی پاک تايمز» ، (Epoch Times)، وابسته به يک نهاد چينی و مستقر در نيويورک هفته پيش ، دوم آذر، از قول يک مقام سازمان اطلاعات بريتانيا، «ام آی ۶»، نوشت: «مسکو تصميم دارد سامانه موشکی «اس - ۳۰۰»را به ايران تحويل دهد– سامانه ای که با ردگيری همزمان صد هدف مي تواند هواپيماهای نزديک شونده را در فاصله ۹۰ کيلو متری يا بيشتر منهدم کند.» اين مقام اطلاعاتی بريتانيا به این روزنامه گفت: «صحبت درباره تحويل سامانه موشکی «اس -۳۰۰ » به ايران، قدرت چانه زنی سياسی ولاديمير پوتين ، نخست وزير روسيه، را که بشدت مخالف گسترش ناتو به طرف مرزهای روسيه است ، افزايش خواهد داد.» يک سال پيش ، وزير دفاع ايران، محمد مصطفی نجار، اعلام کرد که روسيه سامانه «اس –۳۰۰ » را به ايران تحويل خواهد داد ولی مقام‌های روسیه این خبر را تایید نکردند . با اين حال چنانچه تحويل اين سامانه به ايران چه به طورمستقيم و چه از طريق بلاروس ، آنگونه که شماری از کارشناسان پيش بينی می‌کنند، صحت داشته باشد، ايران يک سال از تاريخ تحويل، وقت دارد تا اين سامانه را عملياتی کند.

راهزنی دریایی در خلیج عدن

Thu, 20 Nov 2008 14:34:11 +3500

طی ماه‌های اخیر دزدی دریایی در خلیج عدن و سواحل سومالی شدت گرفته است. این دزدان طی یک سال گذشته بیش از ۹۰ کشتی را در آب‌های بین‌المللی ربوده‌اند. طی ماه‌های اخیر دزدی دریایی در خلیج عدن و سواحل سومالی شدت گرفته است. این دزدان طی یک سال گذشته بیش از ۹۰ کشتی را در آب‌های بین‌المللی ربوده‌اند. در یکی از تازه‌ترین راهزنی‌ها روز دوشنبه، بیست‌وهفتم آبان، یک نفتکش عظیم عربستان سعودی، حامل دو میلیون بشکه نفت، ربوده شد. یک روز پس از آن نیز دزدان دریایی یک کشتی هنگ‌کنگی حامل گندم را که رهسپار ایران بود در خلیج عدن به تصرف خود درآوردند. چرا دزدی دریایی در خلیج عدن و سواحل سومالی شدت گرفته و چرا ظاهرا کار عمده‌ای برای مقابله با این پدیده انجام نگرفته است؟ بشنوید: دزدی دریایی در خلیج عدن، در گفتگو با جیسون الدرویک و بیل باکس جیسون الدرویک (Jason Alderwick)، کارشناس امور دریایی در مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک در لندن، در گفت‌وگو با رادیو فردا می‌گوید برای مبارزه با دزدان دریایی گام‌هایی برداشته شده است: جیسون الدرویک: «به باور من كارهايی در دست انجام است. تعداد ناوهای نيروهای دريايی مختلف كه در آن منطقه گشت می‌زنند افزايش يافته است. اضافه براين، برخی از محدوديت‌های مربوط به مقررات درگيری، يعنی چه زمان، كجا و چگونه بايد با دزدان دريايی درگير شد، برداشته شده است. نكته مهم در باره راهزنی دريایی اين است كه حل اين مسأله فقط به دريا مربوط نمی‌شود. ريشه اصلی اين مسأله در كشور سومالی است. اين كشور بسيار ضعيف است و نمی‌تواند حريم دريایی خود را حفاظت كند؛ و اين يكی از دلایل عمده گسترش راهزنی دريایی در خليج عدن است.» اما چرا بر روی كشتی‌های باری و نفتكش‌ها افراد مسلحی گمارده نمی‌شوند که در برابر دزدان دريایی از کشتی‌ها محفاظت كنند؟ آيا نبودن افراد مسلح باعث نمی‌شود كه دزدان دريایی به آسانی دست به كشتی‌ربایی بزنند؟ جيسون الدرويک: «بله، كاملا همين‌طور است. حالا دیگر صاحبان كشتی و اداره كنندگان امور كشتيرانی مجبور شده‌اند اقداماتی را برای حفاظت از خدمه كشتی‌ها مدنظر قرار دهند. «ما به عمل و اقدام جدی دولت‌ها نياز داريم؛ به حضور بيشتر كشتی‌های جنگی در خليج عدن و آب‌های اطراف آن احتياج داريم. البته نه فقط حضور، بلكه اقدام عليه دزدی دريایی» بیل باکس؛ از کارشناسان اینتر تانکو به باور من در بعضی موارد برای جلوگيری از دزدی دريايی، گماردن تيم‌های حفاظت در كشتی‌ها كار لازمی است. مسأله مهم اين است كه سالانه بيش از شانزده هزار كشتي در خليج عدن و آب‌های اطراف آن تردد می‌كنند. فكر نمی‌كنم تک‌تک از اين كشتی‌ها بتوانند يک تيم حفاظتی داشته باشند. اما در بعضی موارد، اگر كشتی درحال تردد مانند نفتكش عظيم عربستانی يا كشتی مسافربری باشد، آن‌وقت گماردن تيم حفاظتی شايد تنها راه جلوگيری از دزدی دريایی باشد.» *** با این حال بيل باكس، یکی از كارشناسان «انجمن مستقل بين‌المللی صاحبان نفتكش‌ها» معروف به «اينتر تانكو»، مخالف بهره گرفتن از تیم‌های حفاظتی در کشتی‌های تجاری است. او به رادیو فردا می‌گوید: بیل باکس: «ما موافق اين كار نيستيم. به نظر ما گماردن افراد مسلح در كشتی‌های تجاری مسأله دزدی دريایی را پيچيده‌تر خواهد كرد و به آن شدت خواهد بخشید. به عبارت ديگر، ميزان ريسک را افزايش خواهد داد. بايد اضافه كنم كه كشتی‌های تجاری تمامی اقدامات لازم را برای حفاظت خود به عمل می‌آورند. اما شوربختانه زمانی كه طرف مقابل قايق‌های تندرو دارد و به راكت و مسلسل مجهز است، اين اقدامات بی‌تأثير است.» *** اما آيا دزدی دريایی بيمه كشتی‌ها و حمل كالاها را افزايش داده است؟ جيسون الدريک، از مؤسسه بين‌المللی مطالعات استراتژيک لندن، در پاسخ به این پرسش به رادیو فردا می‌گوید: جيسون الدريک: «بله. اكنون شركت‌های كشتی‌رانی برای تردد كشتی‌های خود در خليج عدن پول بيشتری به شركت‌های بيمه می‌دهند. نشانه‌ها حاكی از آن است كه برخی از شركت‌ها مسير كشتی‌های خود را تغيير داده‌اند؛ بدين معنی كه كشتی‌ها با دور زدن «دماغه اميد نيک» به دريانوردی ادامه می‌دهند. اين كار برای كاهش هزينه بيمه است. درواقع برای برخی از شركت‌های كشتيرانی دور زدن دماغه اميد نيک، كه مسيري طولانی است، بهتر از تردد در خليج عدن و عبور از كانال سوئز است.» *** اما چگونه می‌توان به رویارویی با مسأله دزدی دريایی پرداخت؟ بيل باكس، یکی از كارشناسان اينتر تانكو، به اقدامات دولت‌ها چشم دوخته است: بیل باکس: «ما به عمل و اقدام جدی دولت‌ها نياز داريم؛ به حضور بيشتر كشتی‌های جنگی در خليج عدن و آب‌های اطراف آن احتياج داريم. البته نه فقط حضور، بلكه اقدام عليه دزدی دريایی. همچنین ناوهایی كه به منطقه اعزام می‌شوند بايد از دولت‌های مطبوع خود اختيارات لازم برای درگيری با دزدان دريایی را داشته باشند.» اما به باور جيسون الدرويک، استفاده از كشتی‌های جنگی حلال مسأله راهزنی دريایی نيست؛ بايد ريشه اين كار را خشكاند: جيسون الدرويک: «بايد به اين نكته توجه كنيم كه حل مسأله دزدی دريایی نياز به همكاری شركت‌های كشتی‌رانی و سازمان‌های مستقر در ساحل دارد. عمليات و گشت‌زنی كشتی‌های جنگی در منطقه فقط با معلول مبارزه می‌كند؛ و نه علت دزدی دريایی را.»

«گفتگو با آمريکا، راهگشای مسأله هسته‌ای ايران»

Fri, 14 Nov 2008 15:40:49 +3500

محمد البرادعی، مديرکل آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، در یک سخنرانی با عنوان «امنيت انسان و تلاش برای صلح» که روز سه‌شنبه (بيست و يکم آبان) در پراگ، پايتخت جمهوری چک، برگزار شد با پرداختن به ريشه‌های ناامنی در سطح جهان گفت خشکاندن اين ريشه‌ها به همکاری تنگاتنگ جهانی و گفت‌وگو میان دولت‌ها و حتی گفت‌وگو با دشمنان نياز دارد. محمد البرادعی می‌گوید راهشگای مسأله هسته‌ای جمهوری اسلامی گفت‌وگوی مستقیم ایران و آمریکا است. محمد البرادعی، مديرکل آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، در یک سخنرانی با عنوان «امنيت انسان و تلاش برای صلح» که روز سه‌شنبه (بيست و يکم آبان) در پراگ، پايتخت جمهوری چک، برگزار شد با پرداختن به ريشه‌های ناامنی در سطح جهان گفت خشکاندن اين ريشه‌ها به همکاری تنگاتنگ جهانی و گفت‌وگو میان دولت‌ها و حتی گفت‌وگو با دشمنان نياز دارد. مديرکل آژانس بين‌المللی انرژی اتمی گفت که وجود سلاح‌های اتمی يکی از عوامل ناامنی در جهان است و گسترش فن‌آوری غنی‌سازی در شماری از کشورها، از جمله ايران، مايه نگرانی جدی است. آقای البرادعی در سخنرانی خود گفت: «این نگرانی هست که اگر ايران به فن‌آوری هسته‌ای در سطح صنعتی دست يابد و اورانيوم را با غلظت بالا توليد کند، آن‌وقت ممکن است از معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی (NPT) نیز خارج شود و براحتی سلاح هسته‌ای توليد کند.» به گفته محمد البرادعی، ايران تنها کشوری نيست که به فن‌آوری لازم برای غنی‌سازی اورانیوم دست يافته است. وی گفت در حال حاضر دست‌کم سيزده کشور از چنين فن‌آوری‌ای برخوردارند که بجز ژاپن، برزيل و آرژانتين، ۹ کشور آمريکا، بريتانيا، فرانسه، روسيه، چين، هند، پاکستان، اسرائيل و کره شمالی سلاح هسته‌ای نیز تولید کرده‌اند. «سؤال‌هايی در ارتباط با فعاليت‌های ادعایی ايران، برای دستيابی به سلاح هسته‌ای مطرح است که آژانس هنوز جوابی برای آنها دريافت نکرده است.» «اين، به اعتقاد من، تحولی خطرناک است؛ زيرا علاوه بر ۹ کشور دارای سلاح هسته‌ای، با ۱۰ تا ۱۵ کشور ديگر نيز روبه‌رو هستيم که سلاح هسته‌ای ندارند اما قادرند در صورت لزوم، آن را در مدت کوتاهی تولید کنند.» يکی از شرکت کنندگان این نشست پرسید نگرانی‌های عمده آژانس در باره برنامه هسته‌ای ايران چيست و چگونه می‌توان مسأله هسته‌ای ايران را حل کرد. محمد البرادعی در پاسخ گفت: «بله؛ ما نگران برنامه هسته‌ای ايران هستيم. در واقع نگران تمامی برنامه‌های هسته‌ای هستيم. سؤال‌هايی در مورد برنامه هسته‌ای ايران همچنان مطرح است که نياز به پاسخ دارد. آژانس در باره برنامه غنی‌سازی ايران مسأله چندانی ندارد؛ بدين معنی که آژانس می‌داند ايران چه اندازه اورانيوم غنی‌شده با غلظت پايين توليد می‌کند.» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ادامه گفت: «اما سؤال‌هايی در ارتباط با فعاليت‌های ادعایی ايران، برای دستيابی به سلاح هسته‌ای مطرح است که آژانس هنوز جوابی برای آنها دريافت نکرده است.» بنابر ارزیابی سازمان‌های اطلاعاتی آمريکا، ايران فعاليت‌های خود را برای ساخت سلاح هسته‌ای در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده است. با این حال آقای البرادعی گفت: «لازم است ما راست‌آزمايی کنيم و اين موضوع را روشن سازیم. انتظار من از ايران اين است که در باره فعاليت‌های هسته‌ای خود شفافيت کامل داشته باشد.» به گفته مدیرکل آژانس، جدا از فعاليت‌های ادعايی، موضوع ديگری که در میان است نگرانی جامعه جهانی از اهداف ايران برای ادامه فعاليت‌های غنی‌سازی است؛ «اين موضوع در اصل موضوعی امنيتی است. از همين رو، معتقدم که ايران و آمريکا بايد به مذاکره بنشينند و در باره مسایل گوناگون مذاکره کنند. مانند راه‌های اعتمادسازی متقابل، ضمانت های امنيتی به ايران و جلب اعتماد جامعه جهانی.» آقای البرادعی حل مسأله هسته‌ای ايران را «نقطه‌ای آغازين» برای حل دیگر معضلات خاورمیانه دانست و گفت هر چه زودتر ايران این اعتماد بین‌المللی را کسب کند، مسأله هسته‌ای ايران نیز به همان سرعت حل خواهد شد: «به باور من، حل اين مسأله می‌تواند به حل مسایل ديگر در خاورميانه نیز کمک کند؛ خاورميانه‌ای که از اين لحاظ در وضعی اسفناک قرار دارد.» پرسش ديگری که در این نشست مطرح شد چنین بود: آيا دولت آينده آمريکا، به رهبری باراک اوباما، خواهد توانست راهگشای مسأله هسته‌ای ايران باشد؟ مديرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ گفت: «به گمان من، گفت‌وگوی مستقيم ايران و آمريکا می‌تواند همکاری ايران با آژانس را نیز تقويت کند. به باور من، در مسأله هسته‌ای ايران به بن‌بست رسيده‌ايم.» به باور آقای البرادعی، بیرون رفتن از این بن‌بست مستلزم گشايشی سياسی است. «گشايش سياسی بی‌شک به ايران اجازه خواهد داد يا متقاعد خواهد کرد که با آژانس بيشتر همکاری کند تا مسایل فنی باقی‌مانده روشن شود.»

« انزوای ايران راهگشای مسئله هسته ای نيست»

Mon, 13 Oct 2008 14:14:38 +3500

شماری از کارشناسان آلمانی به تازگی اعلام کرده اند که دولت آلمان با استفاده از اهرم های قوی اقتصادی اش عليه ايران می تواند رهبران اين کشور را وادار کند تا از کوشش برای دسترسی به سلاح هسته ای و غنی سازی اورانيوم دست بردارند.

به تازگی شماری از کارشناسان آلمانی اعلام کرده اند که دولت آلمان با استفاده از اهرم های قوی اقتصادی اش عليه ايران می تواند رهبران اين کشور را وادار کند تا از کوشش برای دسترسی به سلاح هسته ای و غنی سازی اورانيوم دست بردارند. اين کارشناسان مي گويند: ايران تهديدی جدی برای اسرائيل است و دولت آلمان با توجه با توجه به مسئوليتی که در قبال امنيت اسرائيل دارد، بايد همه توان خود را برای رفع اين تهديد بکار گيرد. در اين باره، «رادیو فردا» گفت و گویی با دکتر «يوهانس رايسنر»، کارشناس ارشد «موسسه آلمانی علوم و سياست» در برلين، انجام داده است، رادیو فردا: آيا اطلاعات شماری از کارشناسان آلمانی که مي گويند دو سوم صنايع ايران از تکنولوژی آلمانی استفاده مي کند، و اگر آلمان صدور قطعات يدکی به ايران را قطع کند، صنايع ايران فلج و دولت ايران مجبور مي شود سياست هسته ای خود را تغيير دهد، درست است؟ يوهانس رايسنر: اين برآورد که، دو سوم صنايع ايران، از تکنولوژی آلمانی استفاده می کنند، خيلی اغراق آميز است. اينکه آلمان نقش عمده ای را در اقتصاد ايران و تأمين ماشين آلات و تکنولوژی مورد نياز اين کشور بازی می کند، نمی توان کتمان کرد. بیشتر بخوانید: « تهدید اسرائیل جدی گرفته شود» اما اين ايده، که اگر آلمان روابط اقتصادی و بازرگانی خود را با ايران قطع کند، دولت ايران مجبور خواهد شد سياست هسته ای خود را تغيير دهد، خواب و خيالی بيش نيست. آلمان در برخی از بخش های اقتصادی ايران نقش مهمی دارد، اما کشورهای ديگری هم هستند. شرکت های بريتانيايی نقش خود را دارند و شرکت های فرانسوی هم در بخش های اتومبيل سازی و انرژی بسيار فعال هستند.بنا براين قطع رابطه آلمان با ايران، آن گونه که بعضی ها پيشنهاد کرده اند، منطقی به نظر نمی رسد. آنهايی که اين پيشنهاد را مطرح کرده اند، جزء لابی و هواداران اسرائيل هستند و بی آنکه راهی برای حل مسئله هسته ای ايران پيشنهاد کنند، فقط می خواهند دولت آلمان را تحت فشار بگذارند. اما دولت آلمان، برنامه هسته ای ايران را به چالش طلبیده است. برای نمونه، فرانک والتر اشتاين ماير، وزير امور خارجه آلمان، شديدا از سخنان محمود احمدی نژاد، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد انتقاد کرد. بطور کلی، آلمان، چه سياستی را در قبال برنامه هسته ای ايران دنبال می کند؟ نکته مهم اين است که سخنان احمدی نژاد، يهودی ستيزانه بود. اما اينکه دولت آلمان در قبال برنامه هسته ای ايران چه کاری می تواند انجام دهد؟ «اکنون جامعه جهانی به اين نتيجه اعلام نشده رسيده است که بايد در باره مسئله هسته ای ايران کاری انجام دهد و نمی توان اين کشور را به حال خود رها کرد.» يوهانس رايسنر بايد بگويم که دولت آلمان به تنهایی و يک جانبه کاری انجام نخواهد داد و دليلی هم برای اين کار وجود ندارد. قابل توجه اينکه، سياست يک جانبه آمريکا که بر مبنای انزوای هرچه بيشتر ايران استوار است، نتيجه نداده است. نمی توان با کشوری مانند ايران، با هفتاد ميليون جمعيت، طوری رفتار کرد که انگار وجود خارجی ندارد. اين نوع رفتار، برای مدت های مديد گمراه کننده بود، اما اکنون جامعه جهانی به اين نتيجه اعلام نشده رسيده است که بايد در باره مسئله هسته ای ايران کاری انجام دهد و نمی توان اين کشور را به حال خود رها کرد. ايران در حال غنی سازی اورانيوم است و بايد اين مسئله را به نوعی حل کرد. با اين حساب، آيا آلمان، از سياست دو بعدی اتحاديه اروپا، پيروی می کند؟ که يک بعد آن ادامه گفت و گو است و بعد ديگر آن، تشديد تحريم و فشار؟ نکته ای را بايد بگويم و آن اينکه ما در يک وضعيت خاص جهانی قرار گرفته ايم. بدين معنی که کشورهای غربی در موقعيتی نيستند که بتوانند نظمی سازنده و مثبت در خاورميانه برپا کنند. اين يکی از مسائل بزرگ پيش روی همه کشورها است. زمان برقراری نظم در خاورميانه سپری شده است. گو اينکه ايجاد و استمرار چنين نظمی، در گذشته هم قابل بحث است. بنا براين، يک راه در پيش روی ما وجود دارد و آن اينکه، بطور کاملا" واضح، به ايران بگوئيم که مخالف چه چيزهایی هستيم و از سوی ديگر راه های قابل قبولی را برای گفتگو و تعامل با ايران بيآبيم، که برای ديگر کشورهای منطقه نيز، قابل قبول باشد. اين بايد هدف ما باشد، ولی اينکه تا چه حد موفق خواهيم شد، خود بحث ديگری است. به هر حال، سياست مبتنی بر انزوای ايران، که طرف ديگر قضيه است، کارساز نخواهد بود. تداوم اين سياست می تواند به بمباران و حمله به ايران منجر شود، و در آن صورت، برای غرب بسيار مشکل خواهد بود که با پيامدهای چنين کاری دست و پنجه نرم کند. نتايج بمباران ايران، غير قابل پيش بينی است. ايران می گويد که برنامه غنی سازی، برای توليد سوخت است و چيزی را از آژانس مخفی نکرده است و دنبال سلاح هسته ای هم نيست. نظر شما چيست؟ چه کاری از دست جامعه جهانی ساخته است؟ بديهی است که همه کشورها و سازمان ها، از جمله آژانس بين المللی انرژی اتمی، از ايران می خواهند که کاملا" شفاف عمل کند و به نظر من، اين تنها راه برای حل مسئله هسته ای ايران و جواب به سئوال های مطرح شده از سوی آژانس است. برای جامعه جهانی، بسيار مهم است که توجه دولت ايران را به اين موضوع معطوف کند که با رفتار خود چه چيزهایی را در رابطه با توسعه و عمران ايران از دست می دهد. توسعه ايران، برای خود کشور و همه ايرانيان، بسيار مهم است.

«غرب اهرم فشاری علیه روسیه ندارد»

Wed, 27 Aug 2008 16:04:36 +3500

ديمتری مدوديف ، ریيس جمهوری روسيه ، روز سه شنبه طی فرمانی استقلال اوستيای جنوبی و آبخازيا را به رسميت شناخت.

پيشتر پارلمان روسيه از ديمتری مدوديف خواسته بود که استقلال اين دو منطقه جدایی طلب گرجستان را به رسميت بشناسد.

اين اقدام روسيه با واکنش های زيادی در سطح جهانی رو به رو شده است . جورج بوش ، ریيس جمهوری آمريکا ، در بيانيه ای از رهبران روسيه خواسته است که به تعهدات خود پايبند باشند و از به رسميت شناختن مناطق جدایی طلب صرفنظر کنند.

دمیتری مدوديف، ریيس جمهوری روسيه روز سه شنبه طی فرمانی استقلال اوستيای جنوبی و آبخازيا را به رسميت شناخت. پيشتر پارلمان روسيه از دمیتری مدوديف خواسته بود که استقلال اين دو منطقه جدایی طلب گرجستان را به رسميت بشناسد. اين اقدام روسيه با واکنش های زيادی در سطح جهانی رو به رو شده است. جورج بوش، ریيس جمهوری آمريکا، در بيانيه ای از رهبران روسيه خواسته است که به تعهدات خود پايبند باشند و از به رسميت شناختن مناطق جدایی طلب صرفنظر کنند. در اين رابطه، ليز فولر، کارشناس راديو اروپای آزاد/ راديو آزادی در امور قفقاز، در گفت و گویی با «رادیو فردا» شرکت کرده است. رادیو فردا: تصميم دیمیتری مدوديف چه تاثيراتی در آينده سياسی اوستيای جنوبی و آبخازيا خواهد اشت ؟ آيا اين منلطق در نهايت به فدراسيون روسيه خواهند پيوست ؟ لیز فولر: تصميم دمیتری مدوديف، ضربه بزرگ ديگری است به رهبران گرجستان. اکنون بايد صبر کنيم و ببينيم که آيا رهبران اوستيای جنوبی از مسکو خواهند خواست که به اوستيای شمالی بپيوندند يا خير. اگر اين الحاق عملی شود، اوستيای جنوبی به فدراسيون روسيه خواهد پيوست. بقای اوستيای جنوبی مستقل بسيار مشکل است و اتفاقا هفته پيش ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه، اشاره ضمنی داشت به الحاق اوستيای جنوبی به اوستيای شمالی. در مقابل، آبخازيا از موقعيت بهتری برخوردار است و می تواند به طور مستقل روی پای خود بايستد. آبخازيا پتانسيل زيادی برای توريسم دارد و در ده سال گذشته شمار زيادی از سرمايه داران روس در آبخازيا سرمايه گذاری کرده اند. ضمنا برخی از رهبران آبخازيا، مايل هستند که آبخازيا به فدراسيون روسيه بپيوندد. برداشت عمومی اين است که اوستيای جنوبی به زودی به فدراسيون روسيه خواهد پيوست، ولی در مورد آبخازيا، به باور من، مسکو صبر خواهد کرد تا وضعيت آبخازيا در مورد پيوستن به فدراسيون روسيه، روشن تر شود. با آنچه که گفتيد، به نظر می رسد که، روسيه تصميمی برگشت ناپذير گرفته است. فکر نمی کنيد، غرب بتواند تصميم مدوديف را عوض کند؟ اگر مدوديف، تصميم خود را درباره شناسایی استقلال اوستيای جنوبی و آبخازيا عوض کند، وجهه خود را در روسيه از دست خواهد داد. فکر نمی کنم، روسيه چنين خيالی داشته باشد. زمانی که دو هفته پيش بحران گرجستان شروع شد، واکنش غرب، از حرف و نکوهش تجاوز نکرد و ناتو گفت که همکاری های خود با روسيه را کاهش خواهد داد. به باور من، اقدامات غرب در قبال روسيه، نمی تواند صدمه ای به اين کشور بزند. «برداشت عمومی اين است که اوستيای جنوبی به زودی به فدراسيون روسيه خواهد پيوست، ولی در مورد آبخازيا، به باور من، مسکو صبر خواهد کرد تا وضعيت آبخازيا، در مورد پيوستن به فدراسيون روسيه، روشن تر شود.» لیز فولر، کارشناس راديو اروپای آزاد / راديو آزادی در امور قفقاز علي رغم اين که شناسایی استقلال اوستيای جنوبی و آبخازيا، از نظر قوانين بين المللی، جای سئوال دارد ولی بعيد است، که غرب بتواند مدوديف را وادار کند تا تصميم خود درباره شناسایی اين دو منطقه را عوض کند. غرب، چه اهرم های فشاری عليه روسيه دارد؟ اقتصادی، سياسی يا اهرم های ديگر. غرب با عمل انجام شده روبرو است و کار زيادی نمی تواند انجام دهد. مخالفت غرب با پيوستن روسيه به سازمان تجارت جهانی، نمی تواند صدمه اقتصادی به روسيه بزند به ويژه، در اين برهه زمانی که قيمت نفت بسيار بالا است. از ديد اقتصادی، غرب اهرم فشاری عليه روسيه ندارد و از نظر سياسی ، روسيه اقدامات غرب را ناديده خواهد گرفت و قادر به انجام اين کار است. به هرحال روسيه، جزئی از جامعه جهانی است و برای توسعه اقتصادی خود، به غرب و سرمايه گذاران خارجی نياز دارد. روسيه، چگونه می تواند، غرب را ناديده بگيرد؟ اقتصاد روسيه در ماه گذشته با مشکلاتی روبرو شده و البته اين اقتصاد، مصون از افت اقتصادی جهانی نيست که از اول سال جاری ادامه داشته، اما در مجموع اقتصاد روسيه متعادل و استوار است. فکر نمی کنم، سرمايه گذاران خارجی، روسيه را ترک کنند. گذشته از اين، شماری از کشورهای اتحاديه اروپا مانند فرانسه و آلمان، از نظر گاز، به روسيه وابسته هستند و مشکل است که اين کشورها، به واسطه شناسایی استقلال اوستيای جنوبی و آبخازيا، از روسيه گاز نخرند، زيرا راه ديگری پيش روی اين کشورها نيست. با اين اوصاف، به نظر می سد که جنگ سرد ديگری را در پيش داريم. همينطور است؟ به نظر من، در هفته گذشته، از عبارت «جنگ سرد» بسيار استفاده شده است. جنگ سرد، نياز به جهان دو قطبی دارد و اکنون چنين جهانی نداريم. در حال حاضر، قدرت های منطقه ای يا اتحادهای منطقه ای داريم، مانند اتحاديه اروپا، همه اين ها، بازيگران عمده ای در سطح جهانی هستند ولی اين بازيگران، در بسياری از موارد، با هم متفق الرای نيستند. مثلا درباره گرجستان، آمريکا از اين کشور شديدا پشتيبانی کرد، ولی پشتيبانی اتحاديه اروپا کمتر بود.

بليکس: ديپلماسی ظرفيت حل مناقشه هسته ای ايران را دارد

Thu, 03 Jan 2008 20:13:56 +3500

برنامه هسته ای ايران در سال ۲۰۰۷ يکی از بحث انگيز ترين مسايل در عرصه بين المللی بود. برنامه هسته ای ايران در سال ۲۰۰۷ يکی از بحث انگيز ترين مسايل در عرصه بين المللی بود. در سال گذشته شورای امنيت سازمان ملل متحد دو قطعنامه تحريم عليه ايران صادر کرد و آمريکا نيز به نوبه خود تحريم های يک جانبه ای را عليه جمهوری اسلامی اعمال کرد. در همين حال، آخرين گزارش برآوردهای اطلاعاتی آمريکا درباره برنامه هسته ای ايران حاکی از آن بود که «جمهوری اسلامی برنامه تسليحات هسته ای خود را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده است». همزمان کشورهای عضو گروه ۱+۵ ، يعنی اعضای دايم شورای امنيت- چين، روسيه، بريتانيا، فرانسه و آمريکا- به همراه آلمان، در حال گفت وگو و مذاکره بر سر تهيه پيش نويس قطعنامه سوم عليه ايران هستند. برنامه هسته ای ايران در سال جاری ميلادی به جه سمت و سويی خواهد رفت؟ دکتر هانس بليکس، مدیرکل پیشین آژانس بین المللی انرژی اتمی، ميهمان اين هفته گفت گوی ويژه رادیو فردا بود. آقای بلیکس به پرسش ها درباره چشم انداز پیش روی برنامه هسته ای ایران پاسخ داده است : راديو فردا: با توجه به گزارش اطلاعاتی اخير آمريکا ايا هنوز احتمال حمله نظامی عليه ايران وجود دارد؟ هانس بليکس : اثرات گزارش اطلاعاتی اخير به طور يقين تمايل آمريکا را برای حمله به ايران کم کرده است. اگر ما گفت وگوی با کره شمالی را مد نظر قرار دهيم، خواهيم ديد که در مذاکرات شش جانبه پکن ، به کره شمالی اطمينان داده شد که در صورت همکاری ، نه حمله نظامی عليه آن کشور صورت خواهد گرفت و نه گام هايی برای تغيير رژيم آن برداشته خواهد شد تا آنجایی که من اطلاع دارم چنين پيشنهادی به حکومت ايران نشده است. اين پيشنهاد را فقط آمريکا می تواند مطرح کند هانس بلیکس چگونه آمريکا می تواند به عمليات پيشگيرانه نظامی عليه ايران دست بزند، وقتی که گزارش اطلاعاتی اين کشور می گويد که جمهوری اسلامی برنامه جدی برای دست يابی به سلاح هسته ای ندارد. آيا حال امکان دارد که شورای امنيت تحريم ديگری را عليه ايران اعمال کند ؟ به نظر من فشار برای اعمال تحريم از سوی شورای امنيت پا بر جا است. برای اينکه پنج عضو دايمی شورای امنيت بر اين باورند که ادامه برنامه غنی سازی از سوی ايران، تنش را در منطقه افزايش می دهد. همه اين اعضا می خواهند که ايران غنی سازی را قطع کند. فکر نمی کنم روسيه و چين وحتی کشور های اروپايی با تحريم نظامی عليه ايران موافقت کنند. ولی ميل شورای امنيت به اعمال تحريم اقتصادی، که در حال حاضر شديد نيست، احتمالا بيشتر خواهد شد و اين تنها نتيجه ای است که می توان انتظار داشت. با اين وصف و با توجه کاهش احتمال عمليات نظامی و تحريم اقتصادی کم رنگ، چه راه حلی برای حل مسئله هسته ای ايران وجود دارد؟ به نظر من بهترين راه حل مسئله گزينه ديپلماسی است و آمريکا هم به اين گزينه تاکيد دارد. بعضی ها بر اين باورند که گزينه ديپلماتيک به آخر راه رسيده است و نتيجه ای نخواهد داد، چرا که ايران به دور خود ديوار کشيده و مايل به همکاری نيست. من مخالف اين نظر منفی هستم. به عقيده من از گزينه ديپلماتيک به طور کامل استفاده نشده است. اگر در اين باره به درستی فکر کنيم خواهيم ديد که گام های ديگری را می توان از طريق ديپلماتيک بر داشت. همانگونه که گفتيد بسياری با نظر ترديد به گزينه ديپلماتيک نگاه می کنند. چه گزينه های ديگری را می توان برای حل مسئله هسته ای ايران انتخاب کرد؟ اگر ما گفت وگوی با کره شمالی را مد نظر قرار دهيم، خواهيم ديد که در مذاکرات شش جانبه پکن ، به کره شمالی اطمينان داده شد که در صورت همکاری ، نه حمله نظامی عليه آن کشور صورت خواهد گرفت و نه گام هايی برای تغيير رژيم آن برداشته خواهد شد. ضمنا آمريکا و ژاپن هم قول دادند که با کره شمالی روابط ديپلماتيک بر قرار کنند. تا آنجایی که من اطلاع دارم چنين پيشنهادی به حکومت ايران نشده است. اين پيشنهاد را فقط آمريکا می تواند مطرح کند، زيرا کشورهای اروپايی ، از نظر نظامی، تهديدی برای ايران نيستند و با جمهوری اسلامی روابط سياسی دارند. اين دو پيشنهاد تاکنون مطرح نشده و لااقل من تاکنون جيزی درباره آنها نشنيده ام. راه هايی وجود دارد. کميسيون مسئول منع گسترش سلاح های هسته ای که من رييس آن بودم، ايده ای را مطرح کرد به نام «منطقه عاری از چرخه سوخت هسته ای» . همه ما با ايده قديمی «خاور ميانه عاری از سلا ح های هسته ای» آشنا هستيم. اما بايد اضافه کنم که چنين چيزی امکان ندارد مگر اينکه صلح در خاور ميانه ، از جمله با اسرائيل، بر قرار شود. با اين حال امکان دارد همه کشورهای خاورميانه توافق کنند که از ايجاد تاسيسات برای توليد اورانيم غنی شده يا پلوتونيوم خود داری کنند. اگر اين توافق حاصل شود ، ايران تنها نخواهد ماند و کشور های عرب خليج فارس ، مصر و اردن نيز از از ايجاد تاسيسات برای غنی سازی و فرآوری دوری خواهند جست. اسرائيل نيز بايد از توليد پلوتونيم بيشتر دست بردارد. اخيرا شنيده ام که کشور های عرب خليج فارس و مصر مايل اند نيرو گاه های خود را داشته باشند و فرانسه تمايل نشان داده است که انها را ياری دهد. سئوال مهم اينکه، سوخت اين نيروگاه ها از کجا بايد تامين شود؟ ما بايد راه حلی برای همه اين مسائل پيدا کنيم. درست نيست که هر کدام از اين کشور ها تاسيسات غنی سازی داشته باشند، همانگونه که ايران می خواهد داشته باشد. به نظر من گزينه های ديپلماتيک زيادی در پيش داريم. ايران اصرار دارد که برنامه غنی سازی را ادامه دهد. ايا ايران می خواهد با تسلط کامل به دانش غنی سازی از نيروی بازدارنگی نهفته در اين دانش، برای نيل به اهداف سياسی خود استفاده کند ؟ به عبارت ديگر به کشوری با توانائی بالقوه برای ساخت سلاح هسته ای تبديل شود. بله ، اين يکی از گمانه زنی ها است. اين کار امکان پذير است. به نظر می رسد که دولتمردان ايران در اين باره اختلاف داشته باشند. ما می دانيم که بعضی ها موافق اند و بعضی ها مخالف. امکان دارد در نهايت اين دولتمردان به توافق برسند که غنی سازی فقط برای توليد سوحت هسته ای باشد. اگر ايران بخواهد غنی سازی را در سطح صنعتی داشته باشد، در ان صورت می تواند به جای چهار در صد ، اورانيوم را تا حد ۹۰ در صد ، غنی کرده و مواد لازم را برای توليد سلاح تهيه کند. اگر ايران غنی سازی را در سطح وسيعی دنبال کند، سطح تنش در خاورميانه بالا خواهد رفت. به همين جهت بسياری از کشورها ، از جمله روسيه و چين، می گويند بهتر است ايران از غنی سازی دست بردارد . موضوع مهم اين است که بايد به ايران اطمينان دهيم سوخت لازم برای نيروگاه بوشهر و نيروگاه های که می خواهد بسازد، در يافت خواهد کرد. در ابتدای سال ۲۰۰۸ ميلادی هستيم ايا به حل مسئله ايران خوشبين هستيد؟ راه حل ديگری وجود دارد ؟ بله ، به نظر من تا به حال يکی ازعلل شکست مذاکرات، خواسته کشورهای غربی و شورای امنيت است که می گويند ايران بايد غنی سازی اش را متوقف کند تا راه برای مذاکره باز شود. تعجب می کنم که روسيه و چين با اين شرط موافقت کرده اند. با اين حساب ، اين کشور ها چگونه می توانند به ايران بگويند که مابا شما گفت وگو می کنيم ولی در ابتدا کاری را انجام دهيد که مذاکرات بايد درباره آن هم باشد.

نيروی قدس و سپاه پاسداران؛ ابعاد نظامی و ماهيت اقدامات

Thu, 25 Oct 2007 18:07:30 +3500

با اعمال تحريم هايی عليه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی آمريکا، برای اولين بار، تحريمی از اين نوع، در مورد نيروی مسلح يک کشوراعمال می شود. با اعمال تحريم هايی عليه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی آمريکا، برای اولين بار، تحريمی از اين نوع، در مورد نيروی مسلح يک کشوراعمال می شود. آمريکا سپاه پاسداران را گسترش دهنده سلاح های کشتار جمعی و نيروی قدس را حامی عمليات تروريستی می داند. سپاه پاسداران با استعداد تقريبی ۱۲۵ هزار نفر و کنترل مستقيم بر نيروی مقاومت بسيج، نقش عمده ای را در حيطه نظامی، امنيتی، اقتصادی و سياسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ايفا می کند. سپاه يک نيروی موازی و متعادل کننده در برابر ارتش ۳۵۰ هزار نفری ايران است. اعضای فعلی و پيشين سپاه پاسداران گردانندگان اصلی صنايع نظامی ايران به شمار می روند. به نظر بسياری از کارشناسان غربی، سپاه يکی از عوامل مهم کنترل و پيشبرد برنامه هسته ای ايران است. سپاه، برنامه های موشکی ايران از جمله توسعه موشک های ميان برد باليستيک را تحت نظر دارد و از نظر عملياتی، اکثر موشک های ايران در اختيار اين نيرو است. نيروی دريايی سپاه، متشکل از ۲۰ هزار نفر، کنترل موشک های ساحل به دريای مستقر در سواحل خليج فارس را به عهده دارد و افراد اين نيرو در اغلب جزاير ايران در خليج فارس مستقرند. اين موشک ها برای کشتيرانی و صادرات نفت از خليج فارس خطر عمده ای محسوب می شوند. يکی ديگر از بخش های عمده سپاه پاسداران، نيروی قدس است. اين نيرو با استعداد تقريبی ۵ هزار نفر، که در واقع يک نيروی مخصوص به حساب می آيد، برای عمليات برون مرزی و جنگ های غير کلاسيک سازماندهی شده است. از نقطه نظر سلسله مراتب فرماندهی، نيروی قدس، مانند ساير بخش های سپاه پاسداران، تحت فرماندهی آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی و فرمانده کل قوای مسلح است و بودجه سری اين نيروی مخصوص در بودجه سالانه کشور منعکس نمی گردد. بر اساس گزارش های منتشر شده، برخی از يگان های نيروی قدس در سال ۱۹۸۲ در لبنان مستقر شدند و با آموزش و سازماندهی حزب الله لبنان به دخالت در امور سياسی اين کشور دست زدند. در اواسط دهه ۱۹۹۰، تعدای از يگان های نيروی قدس به بوسنی اعزام شدند تا مسلمانان بوسنی را در جنگ داخلی، در يوگسلاوی در حال فروپاشی، هدايت کنند. نيروی قدس متهم است که در ارسال اسلحه به حزب الله لبنان، حماس و جهاد اسلامی فلسطين نيز دست داشته است. گزارش های گونا گون منابع غربی حاکی از آن است نيروی قدس در پشتيبانی و ارسال اسلحه به شيعيان عراقی و طالبان در افغانستان نقش دارد. جمهوری اسلامی همواره اين اتهامات را رد کرده است. اما دولت آمريکا می گويد سپاه پاسداران شيعيان تندروعراقی را ياری می دهد. جرج بوش، رييس جمهوری آمريکا، درباره نقش نيروی قدس درعراق می گويد: «اعضای نيروی قدس سپاه پاسداران پول و اسلحه در اختيار گروه های تند رو می گذارند، از جمله مواد منفجره پيشرفته و با حمايت حزب الله، اين نيروی تندرو خشن در عراق را تعليم می دهند.» فرماندهان ارشد آمريکايی در عراق می گويند نيروی قدس، بمب های کنار جاده ای و تکنولوژی پيشرفته در اختيار ستيزه جويان عراقی قرار می دهد. ژنرال ديود پترائوس ، فرمانده نيروهای آمريکايی در عراق، در سپتامبر ۲۰۰۷ گفت: « نيروی قدس به چريک های عراقی برای پيشبرد اهداف خود و ادامه يک جنگ نيابتی کمک می کند.