Radio Free Europe / Radio Liberty

آوای یار دبستانی در خیابان‌های تهران

Mon, 13 Jul 2009 13:42:55 +3500

یک ماه راه‌پیمایی، اعتراض و شعار. تجربه‌ای جدید در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران؛ از جنبش «فیس‌بوکی» و «توئیتری» گرفته تا آهنگ و ترانه از گوشه و کنار دنیا برای اعلام همبستگی با معترضان ایرانی. شعارهای تازه و شعارهای کهنه‌ای که دوباره زنده شدند. این گزارش با استفاده از فیلم وصداهایی که در شبکه‌های اجتماعی، یوتیوب و خود رادیو فردا وجود دارد، نگاهی به شعارها و صداهایی دارد که در این یک ماه در خیابان‌های تهران شنیده شد.دو، سه روز بعد از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران، در تاریکی شب، چراغ‌های روشن شهر دیده می‌شود و بعد از آن صدای دختری که می‌پرسد «این‌جا کجاست؟»؛ صدای جوان و بغض‌آلود در میان «الله اکبر»ها. «این‌جا کجاس که صدای الله اکبرش هر شب بلندتر و بلندتر می‌شه؟» دختر جوان ادامه می‌دهد: «با سکوت خودمون داریم صدامون رو به گوش دنیا می‌رسونیم.» گریه‌ای آرام جای بغض را می‌گیرید؛ «این‌جا کجاست؟... می‌خواید بگم؟... این‌جا ایرانه... سرزمین من و تو...» تقریبا برای تمام کسانی که جریان انتخابات ایران، نتایج آن و رخدادهای روزهای بعد از آن را دنبال کرده‌اند، «چگونه» و «از کجا» شروع شد، پرسشی است که پاسخش روشن است. شاید برای خیلی‌ها «چه خواهد شد» همان‌قدر مبهم است. به هر حال میان آنچه «روشن» است و آنچه هنوز در «ابهام»، یک ماه راه‌پیمایی بود و شلیک گلوله، بازداشت‌های گسترده و اعتراض‌های داخلی و بین‌المللی. ماهی که شبیه آن را در تاریخ جمهوری اسلامی کم می‌توان یافت، اگر اساسا یافتنی است. هر چند تاریخ ۳۰ ساله جمهوری اسلامی، پر فراز و نشیب بوده است. هر روز این یک ماه خبرها و البته شعارهای خودش را داشت. شعارهایی که از میان انبوه معترضان به شبکه‌های اجتماعی «فیس بوک» و «توئیتر» و وب‌سایت‌هایی مانند یوتیوب راه‌ پیدا کرد. -» ۲۴ خرداد- یک روز پس از اعلام نتایج انتخابات؛ موسوی، موسوی، حمایتت می‌کنیم ... با شعار حمایت از موسوی، اعتراض‌ها به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران آغاز شد. [بشنوید: شاهد عینی در گفت‌وگو با محمد ضرغامی از رادیو فردا از تجمع ۲۴ خرداد معترضان و حضور نیروهای امنیتی در خیابان ولی‌عصر می‌گوید ] اما اعلام حمایت از کاندیدایی که به گفته معترضین با «تقلبی گسترده» از رسیدن به خیابان پاستور باز ماند و جای او را محمود احمدی‌نژاد گرفت، آغاز راهی بود که در روزهای آینده شکل‌های دیگری پیدا کرد. در روزها و ساعت‌های بعد از اعلام نتایج، معترضان، دیگران را هم دعوت به پیوستن به اعتراض‌ها کردند. نه تنها حمایت خود را از میر حسین موسوی اعلام کردند بلکه از دیگران هم خواستند تا با آن‌ها همراه شوند؛ آن هم با شعاری که در سال‌های اخیر باز هم سر زبان‌ها افتاده است؛ ایرانی با غیرت، حمایت، حمایت -» تنها دو روز بعد از شعارهای اولیه و اعتراض‌هایی که هنوز معلوم نبود چه‌قدر طول بکشد، بزرگ‌ترین تظاهرات اعتراض‌آمیز پس از انتخابات ایران و بزرگ‌ترین اعتراض ایرانی‌ها به حکومت خویش، از انقلاب سال ۵۷ تا امروز رخ داد؛ دوشنبه ۲۵ خرداد ماه، از آزادی تا انقلاب. [بیشتر بخوانید: معترضان انتخابات ریاست جمهوری از انقلاب تا آزادی] از این روز بود که شعارها جای خود را به سکوت دادند و در سکوت، گروه بزرگ معترضان در خیابان‌های اصلی تهران شروع به راه‌پیمایی کردند؛ راه‌پیمایی سکوت. -» ۲۶ خرداد... و کم کم ندای قدیمی «الله اکبر» در میان سکوت راه‌پیمایان شنیده می‌شود. ندایی که در روزها و به خصوص شب‌های بعد به یکی از مولفه‌های اصلی اعتراض تبدیل شد... «خدا بزرگ‌ترین است» -» «سکوت» خواسته نزدیکان میر حسین موسوی هم بود، هر چند راه‌پیمایی ِ سکوت از خشونت نیروهای امنیتی عاری نبود و اعتراض‌ها به مرگ چندین نفر انجامیده بود. به ویژه در روز ۲۵ خرداد در کوچه پس کوچه‌های اطراف خیابان‌های آزادی و انقلاب -» خواسته «سکوت»‌ را می‌شد بر کاغذی که فائزه هاشمی، دختر رئیس جمهوری اسبق ایران، همراه خود داشت و با حضور در جمع معترضان در روز ۲۶ خرداد ماه در خیابان ولی‌عصر، آن را نشان می‌داد، دید. البته در آن تجمع، عده‌ای که کنار فائزه هاشمی ایستاده بودند، شعار دیگری هم شنیده شد: هاشمی، هاشمی، سکوت کنی خائنی . -» اما سکوت تنها یک هفته طول کشید. جمعه، ۲۹ خرداد ماه آیت‌الله خامنه‌ای شخصا امامت نماز جمعه تهران را بر عهده گرفت و در میان هوادارنش نه تنها برای دومین بار نتیجه انتخابات ایران را تائید کرد، بلکه گفت: نظر آقای رئیس جمهور به نظر بنده نزدیک‌تر است . [بشنوید: دروری دایک پژوهش‌گر بخش ایران در سازمان عفو بین‌الملل به مهرداد سپهری از رادیو فردا می‌گوید به نظر می‌رسد گفته‌های آیت‌الله خامنه‌ای چراغ سبزی بود برای سرکوب معترضان؛ تعبیری که سازمان عفو بین‌الملل از آن در بیانیه خود نیز استفاده کرد. ] «چراغ سبزی برای سرکوب»؟ به هر حال با نشانه یا بی علامت، ۳۰ خرداد، سکوت از اعتراض‌ها رخت بر بست، نخست با صدای ممتد شلیک گلوله، فریاد مجروحین و مردم و بعد شعار مرگ بر دیکتاتور . -» این بار سفیر گلوله جنگی را هم می‌شد در خیابان‌های تهران شنید. صدایی که با صدای شلیک گلوله‌های دیگر فرق می‌کند -» یکی از همین گلوله‌ها بود که جان ندا آقا سلطان را گرفت. دختری که طی چند روز به نماد‌ی از اعتراض‌های ایران تبدیل شد و نه تنها در خود ایران که نامش تقریبا در سراسر جهان بر سر زبان‌ها افتاد و برایش ترانه‌ها‌ و آهنگ‌هایی هم ساخته شد. وب‌سایت یوتیوب پر شد از ندا آقا سلطان -» ترانه‌ها‌ی قدیمی باز گشتند. شعارهای بالای بام در تاریکی شب. صدای «الله اکبر». «قسم به اسم آزادی» -» برای نسلی که انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران را ندیده بود، نسلی که اکثریت جامعه ایران را تشکیل می‌دهد، شعارهای اول انقلاب دوباره جان گرفتند. شعارهایی که هر کودکی که از سال ۱۳۵۷ به این سو به مدرسه رفته است، بعضی از آن‌ها را بارها و بارها سر صف فریاد زده است. سر ِ صبح در خواب و بیداری و بی‌حوصلگی، شعارها شاید فقط برای رفع تکلیف بود. اما این‌بار در خیابان‌های تهران نه کسی بی‌حوصله بود نه کسی سر صف ایستاده بود، نه اجباری بود برای ایستادن و شعار دادن... و باز هم همان شعارها و سرودها... ۱۸ تیر؛ دختر بچه‌ای کنار پدرش نشسته است، پدر نوازنده‌ای خیابانی است، سه‌تار می‌زند. اما این آهنگ و این روز نه شبیه آهنگ هر روز دیگری است. این «یار دبستانی است». گروهی با نوازنده دم گرفته‌اند و آن‌هایی که از کنار پدر و فرزند دوره‌گرد رد می‌شوند، اسکناس‌های درشت می‌اندازند و می‌روند. امروز برای دوره‌گرد روز دیگری است. دخترک شاد است، بلند می‌شود، می‌چرخد و می‌رقصد و با دیگران دم می‌گیرد: «حک شده اسم من و تو، رو تن این تخته سیاه...»

نوجوانان محکوم به اعدام؛ هر شب در انتظار معجزه

Thu, 03 Jul 2008 14:22:33 +3500

به سلول مجزايی می رود، غذای بهتری می گيرد، اين آخرين شب. جلوی فرار هيچ ساعت و دقيقه ای را نمی توان گرفت. غذای بهتر و رختخواب راحت تر، اگر بشود خورد، اگر بشود خوابيد.

صبح نيمه روشن نيمه تاريک، صدای پا از پشت در سلول شنيده می شود، تعداد ضربان قلب بيشتر می شود، نفس ها به شماره می افتند، چشم ها به دنبال نگاهی است که در آن ترحمی بتوان يافت، پاها به سختی حرکت می کنند، به سختی از راهرو تا کنار صندلی چوبی .

گردن ناگهان کشيده می شود، ستون فقرات قطع می شوند، پاها بدون اراده حرکت می کنند، چشم ها بدون اراده از حدقه در می آيند، پاها به دنبال زمينی می گردنند که به آن متصل شوند، ولی ديگر زمينی در کار نيست.

به سلول مجزايی می رود، غذای بهتری می گيرد، اين آخرين شب. جلوی فرار هيچ ساعت و دقيقه ای را نمی توان گرفت. غذای بهتر و رختخواب راحت تر، اگر بشود خورد، اگر بشود خوابيد. صبح نيمه روشن نيمه تاريک، صدای پا از پشت در سلول شنيده می شود، تعداد ضربان قلب بيشتر می شود، نفس ها به شماره می افتند، چشم ها به دنبال نگاهی است که در آن ترحمی بتوان يافت، پاها به سختی حرکت می کنند، به سختی از راهرو تا کنار صندلی چوبی. گردن ناگهان کشيده می شود، ستون فقرات قطع می شوند، پاها بدون اراده حرکت می کنند، چشم ها بدون اراده از حدقه در می آيند، پاها به دنبال زمينی می گردنند که به آن متصل شوند، ولی ديگر زمينی در کار نيست. می گويند هر محکوم به مرگی، شب آخر خود را حدس می زند. درست از لحظه ای که از بقيه جدايش می کنند، درست از لحظه ای که منتظر آخرين معجزه است، به خصوص اگر ۱۸ ساله شده باشد و ۳-۲ سال زندان را با نماز، دعا، ضجه و التماس در انتظار معجزه سپری کرده باشد. محمد مصطفايی، وکيلی که وکالت پرونده بسياری از نوجوانانی که زير ۱۸ سال مرتکب جرم و به اعدام محکوم شده اند را در دست دارد، به راديو فردا می گويد: «تنها کشوری که در حال حاضر، مجازات مرگ را برای اطفال زير ۱۸ سال در نظر می گيرد و اعمال می کند و در سال گذشته نيز نه نفر اعدام شده اند، کشور ايران است.» تا همين ۳-۲ سال پيش کشورهايی مانند عربستان سعودی، مجازات اعدام را برای افرادی که زير ۱۸ سال جرمی انجام داده بودند، صادر می کرد. اما اينک در اين کارزار تنها ايران مانده است، کشوری که خود عضو کنوانسيون بين المللی حقوق کودک است که خواستار ممنوعيت صدور چنين حکمی است. کشوری که می گويد چنين مجازاتی را تعيين نمی کند. البته کودکان، زير سن ۱۸ سال اعدام نمی شوند. عبدالکريم لاهيجی، نایب رییس فدراسيون جوامع حقوق بشر در فرانسه، در اين رابطه به راديو فردا می گويد: «آنها را برای ۲-۱ سال در زندان نگه می دارند، بعد که به سن ۱۸ سال رسيدند، اعدام می کنند.» «متأسفانه در ايران، قانون قصاص را که ريشه آن در تورات است دوباره زنده کرده اند. بنابر اين چشم در برابر چشم، دندان در برابر دندان و قتل در برابر قتل. مانند يک امر کاملا خصوصی که يک جنسی را خريده اند و حالا می خواهند پس دهند يا آن را گران خريده اند و می خواهند چانه بزنند.» نایب رییس فدراسيون جوامع حقوق بشر در فرانسه در ايران به جز وکلايی که وکالت پرونده های کودکان را حتی بدون دريافت هزينه می پذيرند يا سازمان های غير دولتی، مانند انجمن حمايت از حقوق کودکان که با تشکيل کارگاه و کلاس های آموزشی تلاش می کنند تا افراد جامعه را ترغيب به بخشش کنند، افراد و گروه های ديگری نيز هستند که برای جلوگيری از اعدام، اقداماتی می کنند و برای گرفتن رضايت خانواده مقتول از شخصيت های مذهبی مانند امام جماعت های مساجد محل تا هنرمندان مشهور و کنشگران مدنی، فعاليت می کنند. با اين همه، تنها در بعضی موارد خانواده مقتولين رضايت می دهند و مجازات اعدام اجرا نمی شود. اين جا يک پرسش اساسی پيش می آيد. آيا صدور حکم اعدام برای کسانی که زير ۱۸ سال مرتکب جرم شده اند، تنها ناشی از قوانين جزايی و کيفری جمهوری اسلامی است و يا ريشه در مسائل فرهنگی و اجتماعی نيز دارد؟ در ميان خوانندگان وب سايت راديو فردا، کسانی هستند که صد در صد با مجازات اعدام موافقند و چنين می گويند: «کشور جمهوری اسلامی ايران، بر اساس قوانين اسلامی است و تمام قوانين بر اساس مذهب است. اگر اعدامی در اين کشور صورت می گيرد، فقط مخصوص افرادی است که واقعا مستحق اعدامند. و گرنه در کشور ايران بی عدالتی وجود ندارد و عدالت در آن رواج دارد. آنهايی که اعدام می شوند، واقعا بايد اعدام شوند.» در ايران چند سازمان غير دولتی و گروهی از فعالان مدنی، هدف و تلاششان آموزش و گفت و گو است. ترغيب افراد جامعه به گذشت يا حتی جمع کردن پول برای گرفتن رضايت. اما آيا اين کافی است؟ برخی معتقدند حتی در جوامع مدنی تر و آزاد مانند کشورهای اروپايی، اين دولت بود که در نهايت پيش قدم شد. عبدالکريم لاهيجی معتقد است: «دولت بايد زمينه های فرهنگی را به وجود بياورد. اين مسائل منحصر به جوامع شرقی نيست، حتی کشورهای اروپايی نيز تا ۳۰-۲۰ سال پيش همين وضعيت را داشتند.» وی می افزايد: «در سال ۱۹۸۱ که (فرانسوا) ميتران رییس جمهور شد، طبق نظر خواهی که از مردم کرده بودند، ۷۰ درصد مردم موافق اعدام بودند. ولی نمايندگان اين مردم، روزی که لايحه لغو اعدام به مجلس رفت با اکثريت آراء مجازات اعدام را لغو کردند. اکنون همان جامعه ظرف ۲۵ سال گذشته چنان تحولی پيدا کرده است که ۷۰ درصد مردم فرانسه مخالف اعدام هستند.» اعتراض به اعدام؛ سیاسی یا حقوقی؟ و اما در آن سو، جمهوری اسلامی نيز بارها اشخاص و سازمان هايی که عليه اجرای اعدام کودکان فعاليت می کنند را متهم کرده است که از اين موضوع بهره برداری سياسی می کنند. در همين زمينه هم شواهدی ارائه می کند که در غرب فيلم، خبر و گزارش اشتباه يا مبتنی بر حدس و گمان، منتشر شده است. منوچهر ماسوری، يکی از فعالان مدنی ايرانی در سوئد است. او و برخی ديگر از فعالان مدنی، کمپينی را هدايت می کنند که عليه اعدام به خصوص اعدام کودکان فعاليت می کند. او در مورد اين که کمپين های خارجی چگونه فعاليت می کنند، به راديو فردا می گويد: «اقدامات اين کمپين ها شامل تظاهرات مقابل سفارت جمهوری اسلامی، تظاهرات جلوی پارلمان های اروپايی، تظاهرات در ميادين شهر، پخش اطلاعيه و اعلاميه در رابطه با اعدام کودکان در ايران، ملاقات با نمايندگان پارلمان اروپا، ملاقات با وزارت امور خارجه کشورهای اروپايی از جمله سوئد، مصاحبه و تماس با راديوها و تلويزيون، انعکاس اخبار اعدام ها و درست کردن سايت و وبلاگ است.» فعاليت هايی که منوچهر ماسوری به آن اشاره می کند، معمولا در ايران با واکنش منفی حکومت روبرو می شود و جمهوری اسلامی، کمپين هايی نظير آن چه آقای ماسوری در آن فعاليت می کند را متهم به بهره برداری های سياسی می کند. آقای ماسوری در اين رابطه می گويد: «بحث بر سر دفاع از حقوق انسانی است. چرا مسئله سياسی است؟ زيرا جمهوری اسلامی يک حکومت سياسی است و قانون دارد. وقتی دولت سوئد، نروژ يا ايتاليا نامه می دهند، به آن توجه می کند. چون با آنها رابطه سياسی و اقتصادی دارد.» اعدام ترس ايجاد می کند، به خصوص اگر جوانانی بالای دار بروند که تنها بر سر دعوا و نزاع خيابانی و معمولا بدون آن که بخواهند کسی را کشته اند. تا همين چندی پيش، اعدام اين جوانان نيز در ملا عام انجام می شد. «ما هر روز که تلويزيون را روشن می کنيم، جوان هايمان را بالای دار نشان می دهد. هيچ کس اهميت نمی دهد که جوانانمان بالای دارند. اينها چه گناهی کرده اند؟چرا نظام بايد اين همه زور و قدرت داشته باشد؟ نه اعصاب داريم، نه می توانيم زندگی کنيم و هر روز هم بايد جوانانمان را در تلويزيون ببينيم که بالای چوبه دار تکان می خورند.» یک شنونده رادیو فردا يکی از شنوندگان راديو فردا می گويد: «ما هر روز که تلويزيون را روشن می کنيم، جوان هايمان را بالای دار نشان می دهد. هيچ کس اهميت نمی دهد که جوانانمان بالای دارند. اينها چه گناهی کرده اند؟چرا نظام بايد اين همه زور و قدرت داشته باشد؟ نه اعصاب داريم، نه می توانيم زندگی کنيم و هر روز هم بايد جوانانمان را در تلويزيون ببينيم که بالای چوبه دار تکان می خورند.» عبدالکريم لاهيجی، نايب رییس فدراسيون جوامع حقوق بشر می گويد: «در قوانين جزايی نوين، مجازات حق شاکی نيست.» وی می افزايد: «يکی از وظايف دولت مدرن، سياست جزايی است. يعنی مجازات حق هيچ کس نيست، مگر حق دولت به عنوان نماينده مردم. زيان ديده از جرم، فقط می تواند مطالبه خسارت مالی و معنوی کند و اين مسئله در تمام کشورها نيز وجود دارد.» وی همچنين می گويد: «متأسفانه در ايران، قانون قصاص را که ريشه آن در تورات است دوباره زنده کرده اند. بنابر اين چشم در برابر چشم، دندان در برابر دندان و قتل در برابر قتل. مانند يک امر کاملا خصوصی که يک جنسی را خريده اند و حالا می خواهند پس دهند يا آن را گران خريده اند و می خواهند چانه بزنند.» اما آيا قانون جامع و کاملی برای جلوگيری از اعدام کسانی که زير ۱۸ سال جرمی مرتکب شده اند، وجود دارد؟ محمد مصطفايی، در پاسخ به اين پرسش می گويد: «در کشور ما، علی رغم اين که فعالين حقوق بشر، اعتراض های شديد و زيادی در مورد حقوق اطفال کرده اند و اين اعتراض ها ادامه دارد، متأسفانه قانون جامع و کاملی که بتواند حقوق اطفال را رعايت کند، چه درمورد مجازات عادی و چه در مورد مجازات اعدام افراد زير ۱۸ سال، وجود ندارد.» در سال ۲۰۰۱ ميلادی، سازمان ملل متحد در مورد حکم اعدام، دست به انجام تحقيقات گسترده ای زد. نتيجه اين تحقيقات نشان می دهد که اجرای حکم اعدام از تعداد جرايم و جنايات نمی کاهد. در عين حال اين تحقيقات نشان می دهد کسانی که دست به جرايمی مانند قتل می زنند، در اکثر موارد به اعدام نمی انديشند. زيرا در اکثر قريب به اتفاق موارد، معتقد هستند که به دست پليس و قانون نخواهند افتاد. اين تحقيقاتی است که در مورد اجرای حکم اعدام بزرگسالان صورت گرفته است و نتيجه کار روان شناسان و جرم شناسان روی افراد بالغ و نه کودکان ۱۶-۱۵ ساله است. اعدام نوجوانان اما همچنان در ايران اجرا می شود. گفته می شود هم اکنون دست کم ۱۰۰ نفر از نوجوانان در انتظار اجرای چنين حکمی هستند. چقدر ممکن است از آن نجات پيدا کنند؟ چقدر ممکن است قربانی رخدادی شوند که بخشی از آن تنها ناشی از اشتباه بوده است، تنها يک اشتباه؟ چقدر ممکن است يکی از آنها آدمی مثل خود ما باشد؟ و چقدر ممکن است خود ما يکی از شاکيان پرونده اعدام باشيم؟

دانشجویان لهستانی در تظاهرات سازمان مجاهدین خلق

Sat, 28 Jun 2008 15:42:16 +3500

یک روزنامه لهستانی گزارش داد که سازمان مجاهدین خلق، با پرداخت هزینه های سفر، گروهی از دانشجویان لهستانی را برای حضور در تظاهراتی، به فرانسه فرستاده است.

گروهی از دانشجويان لهستانی برای گشت و گذار سه روزه در پاريس به خرج يک سازمان غير دولتی ايرانی در برلين روز جمعه رهسپار فرانسه شدند، اما برای اين تفريح مجانی دو روزه يک شرط وجود دارد: شرکت در تظاهرات سازمان مجاهدين خلق در نزديکی فرودگاه شارل دو گل در پاريس. روزنامه لهستانی « ويبورچا » گزارشی را منتشر کرده است که بر پايه آن «چند هزار دانشجوی لهستانی» برای گشت و گذار با «يک هدف سياسی» به پاريس رفته اند. خرج اين سفر، مبلغ ناچيز شش يورو است و به دانشجويان به طور رسمی گفته شده است که مابقی را يک «سازمان غير دولتی ايرانی در آلمان» که ترتيب سفر را داده است می پردازد. سازمان مجاهدین خلق رسما در اتحادیه اروپا به عنوان «یک سازمان تروریستی» شناخته می شود که اجازه ندارد، هیچ گونه مناسبات مالی و داد و ستدی داشته باشد و حساب هایش نیز باید مسدود شوند. به دانشجويان لهستانی گفته شده است که تظاهرات عليه «سنگسار زنان در ايران» انجام می شود و اگر کسی روز شنبه در آن شرکت نکند بايد مخارج سفر را از جيب خودش بپردازد. راه کشف اينکه در جريان اين سفر چه کسی در تظاهرات شرکت می کند و چه کسی شرکت نمی کند هم روش قديمی «حضور و غياب» است. هنوز هيچ منبع ديگری تعداد دانشجويانی که از لهستان به پاريس رفته اند را ذکر نکرده است. گزارگشر ويبورچا از شهر پوزنان نوشته است که دستکم بيست و پنج اتوبوس فقط از اين شهر رهسپار فرانسه شده اند و دانشجويان ديگری از کشورهای ديگر اروپايی نيز به ديگران در پاريس خواهند پيوست. پوزنان شهری است در نزديکی مرز لهستان با آلمان، با اين همه خبر اين سفر مجانی در محيط های دانشجويی چندی است که منتشر شده است. يک دانشجوی لهستانی در گفت و گو با راديو فردا در شهر جنوبی کراکوف می گويد که او نيز شايعه اين سفر را شنيده بود، با اين همه برای او هر چند گروه سياسی ترتيب دهنده اين سفر چندان شناخته شده نبود، ولی اين مسافرت مجانی «غير عادی» به نظر می رسيد. سازمان مجاهدين خلق يا هيچ گروه سياسی ايرانی مخالف جمهوری اسلامی در ايران دفتر و گروهی که از آنها حمايت کنند در کشور لهستان ندارد. ضمن اينکه تعداد ايرانيان ساکنان لهستان بسيار اندک است و چند نفری که به دلايل سياسی به اين کشور آمده اند، پناهدگان گروه های چپ ايرانی هستند که پس از انقلاب به اين دليل که لهستان هنوز يک کشور کمونيستی بود به آن سفر کردند. دانشجوی ساکن کراکوف که با راديو فردا گفت و گو کرده است می گويد قبل از هر چيز موضوع گشت و گذار مجانی در پاريس بود که در بين دانشجوها، «علاقه به اين سفر را تشديد کرده بود.» يکی از دانشجويان شهر پوزنان که به پاريس رفته است در گفت و گو با روزنامه ويبورچا گفته است: «ياسر عرفات هم زمانی تحت تعقيب بود ولی بعد جايزه نوبل صلح گرفت، پس مهم نيست يک سازمانی جز گروه های تروريستی باشد.» ويبورچا اين گفته را در پاسخ به سئوالی که خبرنگارش از دانشجويان در مورد حضور سازمان مجاهدين خلق در ليست گروه های تروريستی کرده بود، آورده است. با اين همه عمده دانشجويانی که با اين روزنامه گفت و گو کرده اند نيز از هدف اصلی اين سفر بی خبرند. يکی از آن ها می گويد: «من نمی دانم موضوع چيست. اهميتی زيای هم ندارد. من به پاريس می روم که تفريح کنم.» سازمان مجاهدين خلق، از سوی ايران، ايالات متحده آمريکا و اتحاديه اروپا، رسما به عنوان يک سازمان تروريستی شناخته می شود و تاکنون چندين بار دادگاههای اروپايی با اعضای اين سازمان برخوردهايی داشته اند.

تجاوز به كودكان؛ قربانيان بى صدا و بى تصوير

Sun, 18 May 2008 12:31:03 +3500

هر ساله هم بر تعداد نوجوانان و کودکانی که مجبور به تن فروشی می شوند، هم بر کسانی که از آن ها استفاده جنسی می کنند -و با وجود مجازات های سختی که برای متجاوزان در نظر گرفته شده است- هم بر تعداد تجاوز به کودکان افزوده می شود. اما بعضی از قربانیان سکوت را آرام آرام می شکنند. كريستول، دختر آمريكايى، دوربين را روشن مى كند، در برابر آن مى نشيند و داستان فاجعه بار زندگيش را اين گونه تعريف مى كند: «سلام، من كريستولم و شانزده سال سن دارم...» كريستول در اين ويدئوى چند دقيقه اى كه آن را در اينترنت منتشر كرده است، تعريف مى كند، چگونه مرد ميانسالى او را با استفاده از مواد مخدر از حالت عادى خارج مى كند و سپس به او تجاوز مى كند. كريستول در اين ويديو از كسانى كه او را مى بينند درخواست كمك مى كند و مى گويد كه مى ترسد مرد متجاوز او را بكشد. پليس نمى تواند مرد متجاوز را دستگير كند، چون هم او و هم كريستول اذعان كرده اند، كه با ميل خود تن به رابطه جنسى داده اند. اما هيچ كس نمى داند آيا دختر شانزده ساله از ترس انتقام گيرى چنين گفته است يا دليل ديگرى داشته است. به هر حال كريستول فقط يك دختر نوجوان است. قربانيان بى صدا و بى تصوير كريستول يك قربانى از هزاران قربانى هر روزه تجاوز به كودكان است. قربانيانى كه هرگز نه صدايى از آن ها شنيده و نه كسى از آن چه بر آنها رفته است با خبر مى شود. بهروز معبودييان، روانشناس بالينى در ايران به رادیو فردا مى گويد: «عمدتا بچه هايى كه به آن ها تجاوز مى شود، اساسا نمى دانند بايد به چه نحوى چنين اتفاق هايى را با ديگران در ميان بگذارند. مى ترسند كه والدينشان آن ها را به عنوان افراد مقصر ببينند و تنبيهى در انتظارشان باشد. به دليل اين تجربه نامتعارف دچار شوك مى شوند و نمى توانند با ديگران صحبت كنند.» ماجراى پدر اتريشى كه سالها دخترش را در سرداب خانه پنهان كرده بود، به او تجاوز مى كرد و حتى از او فرزندانى هم داشت، به خصوص كه همه اين ها در قلب اروپا رخ داد، روزها در صدر اخبار رسانه هاى جهانى بود. اما عمده قربانيان تجاوز، هرگز به هيچ راديو، روزنامه وتلويزيونى راه پيدا نمى كنند و تجاوز تنها آغاز فاجعه در زندگى آن ها است. فاجعه اى كه آرام آرام ذهن و خاطره كودك را به محاصره خود در مى آورد. بهروز معبوديان مى گويد: «اصل، ضربه بعد از حادثه است. افسردگى شديد، بى اعتمادى به دنياى اطراف، افت تحصيلى، ترس از فضاهاى باز يا بسته و رو آوردن به مواد مخدر براى فراموش كردن حادثه؛ همه اين ها بخشى از مشكلات روانى است كه قربانى را تهديد مى كند.» «سكس توريسم» اِكپات، سازمان غير دولتى مبارزه با تن فروشى كودكان كه مقر آن در ايتالياست، براى چندمين بار گزارش تكان دهنده اى را در مورد كودكان قربانى تجاوز و تن فروشى منتشر كرده است. اوكراين، كامبوج، تايلند يا كلمبيا از جمله كشورهايى هستند كه هر ساله، هزاران نفر فقط براى سكس به آن ها سفر مى كنند. مسافرتى كه در زبان بين المللى به آن «سكس توريسم» مى گويند. هر چند بر اساس آمارها تقريبا سه درصد سكس - توريست ها، «پدوفيل» يا كودك آزار هستند اما هر ساله به تعداد كسانى كه با تن فروشان كم سن و سال رابطه جنسى برقرار مى كنند و عملا پدوفيل هم نيستند، افزوده مى شود. يونيسف، صندوق كمك به كودكان سازمان ملل متحد، هر از چند گاهى فيلم ها و نوشته هاى كوتاهى از كودكانى كه قربانى تجاوز و تن فروشى شده اند منتشر مى كند. داستان هايى كه قربانيان آن كودكانى از هر رنگ و نژادى هستند اما داستان زندگى آن ها كم و بيش يكى است: «فقر يكى از مهم ترين دلايل روى آوردن كودكان به تن فروشى است.» «در ايران كلينيك هايى براى كمك به قربانيان تجاوز وجود دارد، ولى در اصل مدارس بايد مشاوران خبره داشته باشند و در ضمن قوه قضاييه بايد راسا قربانيان را به كلينيك هاى تخصصى معرفى كند، كه اين اتفاق متاسفانه نمى افتد.» يكى از اين كودكان در يكى از اين فيلم ها تعريف مى كند كه مادرش را در كودكى از دست داد. سپس پدرش او را به كسى اجاره داد و زندگى جديد او آغاز شد: «تنها در برابر كمى پول، لباس نو، لوزام آرايش و غذا.» شايد اين داستان براى همه تكرارى باشد، اما آمارهاى بين المللى كه نشاندهنده رخ دادن آن براى قربانيان بى شمار ديگرى است، بدتر از آن هستند كه ناديده گرفته شوند. تنها در برابر یک مشت دلار به گزارش اِكپات، هر ساله میليون ها زن از تن فروشى روزگار مى گذرانند. سى درصد آن ها بين ۹ تا پانزده ساله اند. ولى در سال هاى اخير پليس در بين كسانى كه به آن ها تجاوز شده است، حتى بچه هاى پنج تا شش ساله ها هم پيدا کرده است. بهاى هر بار تجاوز به كودكان بسیار ناچیز است و این مسئله باعث شده تا چنین تجارتی به آسانی گسترش یابد. بهروز معبوديان، روانشاس بالينى مى گويد: «در ايران آمار دقيق و روشنى وجود ندارد. البته هر سازمانى ممكن است آمار خودش را داشته باشد كه تازه آن هم اعلام نمى شود. در سال هاى اخير به دليل افزايش اين آمار، پليس آگاهى ايران بخشى را براى كمك به قربانيان ايجاد كرده است.» عمده قربانيان كم سن و سال تجاوز و تن فروشى بدون آنكه بخواهند يا بدانند قربانى مى شوند. ولى هميشه راهى براى كمك كردن به آن ها وجود دارد. بهروز معبوديان مى گويد: «در ايران كلينيك هايى براى كمك به قربانيان تجاوز وجود دارد، ولى در اصل مدارس بايد مشاوران خبره داشته باشند و در ضمن قوه قضاييه بايد راسا قربانيان را به كلينيك هاى تخصصى معرفى كند، كه اين اتفاق متاسفانه نمى افتد.» كمتر كسى مثل كريستول آمريكايى پيدا مى شود كه داستان زندگى خود را در اينترنت براى ديگران تعريف كند. بسيارى از كودكانى كه به آن ها تجاوز مى شود چنان فقير و بى چيزند كه حتى نمى دانند در دنياى امروز، اينترنتى وجود دارد كه مى تواند صداى آن ها را به ديگران برساند و صدا براى هميشه در گلوى قربانى مى ماند. كريستول نوجوان دوربين را خاموش مى كند. تنها چند دقيقه او را مى بينيم. چند دقيقه از ميليون ها دقايق زندگى هر روزه و بعد دوباره خاموشى.

معروفی: کتاب های مطهری هم جمع آوری می شود

Tue, 11 Mar 2008 13:18:20 +3500

مدیر کل نهاد کتابخانه های عمومی ایران، اعلام کرده است که به زودی کتاب های منفی، که در گذشته به کتابخانه های عمومی راه یافته بودند از سراسر کشور جمع می شوند.

مدیر کل نهاد کتابخانه های عمومی ایران، اعلام کرده است که به زودی «کتاب های منفی»، که در گذشته به کتابخانه های عمومی راه یافته بودند از سراسر کشور جمع می شوند. اکنون این پرسش برای اهالی فرهنگ ایران مطرح شده است که آیا کتابخانه های ایران پاکسازی می شوند؟ و آیا فیلترینگ دامن کتاب هایی که قبلا مجوز چاپ گرفته بودند را هم خواهد گرفت؟ چاپ کتاب در جمهوری اسلامی ایران روند دشوار و پیچیده ای را دنبال می کند و ناشران موظف هستند تا از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای چاپ کتاب های خود مجوز نشر اخذ کنند. با این وجود، اظهارات مدیر کل نهاد کتابخانه های عمومی ایران برای حذف کتاب هایی که «منفی» معرفی شده و قبلا از وزارت ارشاد مجوز گرفته اند تعجب ناظران فرهنگی را برانگیخته است. عباس معروفی، نویسنده ایرانی ساکن برلین، در گفت و گو با رادیو فردا ، اظهارات این مقام فرهنگی را یادآور اقدامات تهاجمی علیه کتابخانه ها در دهه ۱۳۶۰ می داند. رادیو فردا: آقای معروفی ارزیابی شما از اظهارات مدیر کل نهاد کتابخانه های عمومی ایران برای جمع آوری کتاب های منفی چیست؟ عباس معروفی: ما دوباره داريم بر مي گرديم به سال های ۵۹ و ۶۰، به خصوص سال های ۶۰، که يورشی بود عليه احزاب سياسی و به موازات آن يورش آوردند به تمام کتابخانه های مدارس و کتابخانه های سراسر کشور و شروع کردند به پاکسازی کتاب. يعنی در واقع هر چه کتاب داستانی و ادبيات، مثلا حتی داستان های آنتوان چخوف، داستان های ماکسيم گورکی، همه را من مي ديدم که جمع مي کردند و فکر مي کنم که متاسفانه همين کتاب ها قربانی خواهند شد. يادم هست در آن زمان کتاب های مطهری و عبدالکريم سروش را در مدارس تدريس کردند و حالا فکر مي کنم که کتاب های مطهری و عبدالکريم سروش را جمع خواهند کرد. خيلی از اين کتاب ها با مجوز وزارت ارشاد چاپ شده بودند و همان طور که شما مي گوييد اين اتفاق قبلا هم افتاده بود؛ نمونه بسيار واضح آن که الان به ذهنم رسيد، خود سلمان رشدی قبل از اينکه فتوای قتل او صادر شود در ايران جايزه گرفته بود. بله آقای خامنه ای به خاطر ترجمه کتاب «بچه های نيمه شب» به آقای {مهدی} سحابی جايزه داد و روی اين کتاب هم خيلی تبليغ شد، چندين بار چاپ شد و يک باره اين کتاب شد جن و ما شديم بسم الله. يعنی ظاهرا مجوز وزارت ارشاد هم نمي تواند جلوی جمع نشدن اين کتاب ها را در اين دوره رياست جمهوری و احتمالا در آينده بگيرد دقت کنيد به اين موضوع که اينها، وزارت ارشاد، بعد از رياست جمهوری احمدی نژاد کار بسيار زشتی مي کنند؛ به اين معنی که تمام مصوبه های دولت های قبل از خود را باطل مي کنند. يعنی مجوز کتاب که به عنوان مثال يک ماه قبل از رياست جمهوری احمدی نژاد آمده از ناشر مي گيرند و پاره مي کنند. در واقع دولتی دارد خودش را پاره مي کند. آقای معروفی حالا برگرديم به کتاب ها، فکر مي کنيد با وجود تعداد محدود کتابخانه ها در ايران، جمع آوری اين کتاب ها بيشتر به ضرر چه کسی است؟ مشخص است به ضرر ملت. هر اتفاقی که در ايران مي افتد، همين ماجرای تحريم اقتصادی، فکر مي کنيد چه کسی ضرر آن را مي بيند؟ ملت می بيند. اگر اشتباه نکنم، البته به سن من و خيلی از شنونده های راديو فردا هم شايد قد ندهد، کتاب هايی بود به اسم کتاب های جلد سفيد که معروف بودند. حالا ظاهرا اينترنت جای آنها را گرفته، فکر مي کنيد که بازار اين کتاب های اينترنتی گرم شود؟ به هرحال جهان به اين سو مي رود. يعنی کتاب های اینترنتی در نمايشگاه کتاب بين المللی امسال برلین از رقم ۲۲ درصد در سال گذشته رسيده بود به ۴۰ درصد، يعنی در جهان، کتاب اينترنتی ۴۰ درصد شده است. چيزی که بديهی است در ايران، اين است که رژيم ايران به هيچ وجه نمي تواند مردم را از خواندن کتاب محروم کند و اين سانسور وحشيانه را غالب کند. فکر مي کنم که کتاب ها دوباره بازخوانی مي شود، يعنی هر کتابی که از کتابخانه خارج مي شود، کتابی که شش ماه يا يکسال در کتابخانه خاک خورده، با اين رفتار اينها کتاب روی سايت ها مي آيد و دوباره مطرح مي شود و دوباره مردم کتاب مي خوانند.

دور سوم تحریم ایران: چه کسی ضرر می کند؟

Tue, 04 Mar 2008 16:45:53 +3500

در حالی که آمريکا و متحدان غربی اش از صدور قطعنامه استقبال کرده اند و آن را حاوی پيامی روشن به تهران خوانده اند، وزارت امور خارجه چين تصريح کرده که هدف اين تحريم ها، تنبيه جمهوری اسلامی ايران نيست. بيانيه دولت چين می گويد که اين تحريم ها، مردم ايران را هدف قرار نداده است.

اما به راستی رويکرد شورای امنيت در تحريم ايران چگونه است و اهميت چنين تحريم هايی در چيست؟ سعيد محمودی، استاد حقوق بين الملل و تحليلگر مسائل ايران در استکهلم، به پرسش هايی از اين دست پاسخ می دهد:

با تصويب سومين قطعنامه برای تحريم ايران در شورای امنيت، بار ديگر فهرستی از اشخاص و شرکت ها منتشر شده است که اگر ايران در فاصله مهلت سه ماهه، به خواسته ذکر شده در قطعنامه توجهی نشان ندهد، با تحريم های جهانی رو به رو خواهند شد. همزمان چون دو قطعنامه پيشين، اظهارنظرهای رسمی مقام های عالی رتبه کشورهايی که در صدور قطعنامعه نفش داشتند، خالی از ابهام نيست. فهرست اشخاص و شرکت هایی که در سومین قطعنامه به عنوان اهداف تحریم تعیین شده اند در حالی که آمريکا و متحدان غربی اش از صدور قطعنامه استقبال کرده اند و آن را حاوی پيامی روشن به تهران خوانده اند، وزارت امور خارجه چين تصريح کرده که هدف اين تحريم ها، «تنبيه» جمهوری اسلامی ايران نيست. بيانيه دولت چين می گويد که اين تحريم ها، مردم ايران را هدف قرار نداده است. رويکرد شورای امنيت در تحريم ايران چگونه است و اهميت چنين تحريم هايی در چيست؟ دکتر سعيد محمودی، استاد حقوق بين الملل و تحليلگر مسائل ايران در استکهلم، به پرسش هايی از اين دست پاسخ می دهد: راديو فردا: ، در يک نگاه اين تحريم ها چه تاثيری بر ايران می گذارند؟ سعيد محمودی : تحريم هايی که اهميتشان بيشتر است، مربوط می شود به بازرسی کشتی ها وهواپيماهای ايرانی که ممکن است مشکوک به حمل مواد ممنوعه باشند. شوراي امنيت از کشورها خواسته است که در مورد همکاری مؤسسات مالی خود با بانک های ايرانی، هوشياری به خرج دهند. اين موارد ضمن اين که حالت توصيه دارد و دست کشورها را باز می گذارد، به خودی خود می تواند موجب اين شود که بعضی کشورها که برای ايران مهم هستند به شدت اين توصيه ها را اعمال کنند. به نظر می رسد تحريم ها بيشتر نشده بلکه جزيی تر شده است و اين روشی جديد برای تحريم هاست که شورايامنيت در پيش گرفته است. تحريم ها در واقع توازنی است بين خواسته های مختلف کشورهايی که عضو شورای امنيت هستند. ايران از ابتدا و با اصرار اين پرونده را فنی و حقوقی تلقی کرده و عملکردش نيز در چارچوب فنی و حقوقی بوده است. اما از ديدگاه شورای امنيت و آژانس اين پرونده، سياسی است زيرا اعتمادی به عملکرد ايران وجود ندارد و ايران در طول سال ها فعاليت های خود را پنهان کرده است. سعید محمودی اين تحريم ها می تواند باعث فشار بيش از پيش بر روی ايران شود و کشورهايی مانند چين که حاضرند معاملات خود را با ايران ادامه دهند خدمات خود را گرانتر ارائه خواهند داد و شرايط دشوارتری را برای ايران ايجاد خواهند کرد. نتيجه کلی اين وضعيت، تأثير چشمگير بر اقتصاد ايران خواهد بود. آقای محمودی! موضوع ديگر، گزارش محمد البرادعی است که دو برداشت کاملاْ متفاوت را در بر داشته است. در ايران از آن بسيار استقبال شده و يک جشن اتمی را برگزار کرده اند. ولی چند روز پس از انتشار اين گزارش، تحريم های سوم عليه ايران تصويب شده است. برخی از کارشناسان معتقدند با وجود اين که غرب منتقد آقای البرادعی بوده وليهمين گزارش باعث شکل گرفتن اين تحريم ها شده است. اين تحليل صحيح نيست. گزارش آقای البرادعی نشان می دهد قسمت عمده توافقاتی که با ايران انجام شده بود از طرف ايران رعايت شده است. ولی مسئله مهمی که در گزارش برجسته شده، مسئله ای است که در توافقات اوليه نبوده و در مورد اطلاعاتياست که از سوی برخيکشورها، پس از توافقات اوليه، در اختيار آژانس قرار گرفته است. چون آژانس در شرايطی نبوده که به طور قاطع اعلام کند که هيچ مشکلی با ايران ندارد طبيعی است که شورای امنيت چاره ای نداشته جز اين که به مرحله تصويب قطعنامه سوم برسد. آقای محمودی! آقای البرادعی، خواهان گفتگو با افرادی است که ممکن است با برنامه تسليحاتی درارتباط باشند. ايران نيز معتقد است تمام همکاری های لازم و توافق شده با آژانس را انجام داده است وديگر بيش ازاين در زمينه توافق های انجام نشده، مانند گفتگو با فرماندهان نظامی، همکاری نخواهد کرد. اگر از ديد ايران بخواهيم به مسائل نگاه کنيم آيا ايران همه همکاريهای لازم را با آژانس انجام داده است؟ ايران از ابتدا و با اصرار اين پرونده را فنی و حقوقی تلقی کرده و عملکردش نيز در چارچوب فنی و حقوقی بوده است. اما از ديدگاه شورای امنيت و آژانس اين پرونده، سياسی است زيرا اعتمادی به عملکرد ايران وجود ندارد و ايران در طول سال ها فعاليت های خود را پنهان کرده است. ادعای ايران مبنی بر غير قانونی بودن عملکرد شوراي امنيت، صحيح است زيرا تعليق غني سازی، يک خواسته غير قانونی است. ولي شورای امنيت يک دستگاه حقوقی نيست يک دستگاه سياسی است که بر اساس برداشت سياسی خود از تهديد صلح بين المللی به واسطه فعاليت هاياتمی ايران، تصميمی گرفته که در منشور سازمان ملل يک تصميم صحيح و قانونياست. گفته ايران نيز، مبنی بر عدم تعهد و اجرای پروتکل صحيح است و اجرای الحاقيه ضرورت حقوقی ندارد، زيرا ايران عضو پروتکل الحاقی نيست. تحريم های شورای امنيت نمی تواند تا ابد ادامه يابد. فکر ميکنيد قدم بعدی ايران که ميخواهد ثابت کند فعاليت اتمياش اهداف تسليحاتی ندارد ونيز قدم بعدی اعضای شورای امنيت که به آنها اين مسئله ثابت نشده است، چيست؟ قدم ها اکنون نيز شروع شده است زيرا بلافاصله پس از تصويب قطعنامه شورای امنيت، از آقای سولانا خواسته شده مذاکرات با ايران را شروع کند. شورای امنيت به اين که تحريم ها به تنهايی کافی نيست، واقف است و در صورت عدم تعليق غنی سازی بايد منتظر قطعنامه ديگری باشيم.

«عراق می خواهد پلی بین ایران و آمریکا درست کند»

Sun, 02 Mar 2008 16:28:35 +3500

محمود احمدی نژاد، در یک سفر تاریخی برای نخستین بار به عنوان رییس جمهوری اسلامی به عراق رفته است.

محمود احمدی نژاد، در یک سفر تاریخی برای نخستین بار به عنوان رییس جمهوری اسلامی به عراق رفته است. دو کشور با داشتن مرز طولانی مشترک، جنگی طولانی و روابطی پر فراز و نشیب به گفته کارشناسان همسایگان بسیار مهم برای یکدیگر به شمار می روند. روابط ایران و عراق به ویژه پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام حسین وارد دور تازه ای شده است. سامی شورش، تحلیلگر مستقل مسایل سیاسی در اربیل عراق در گفت و گویی به پرسش های رادیو فردا در مورد این سفر و اهداف و دستاوردهای احتمالی آن پاسخ می گوید. رادیو فردا: نخستین سفر یک رییس جمهور ایرانی به عراق پس از یک دوره خونین تاریخی و دشمنی های سیاسی برای هر دو ملت بالاخره انجام شد.شما فکر می کنید مهم ترین نکته این سفر برای حکومت فعلی عراق چه خواهد بود؟ سامی شورش: ایران و عراق برای همدیگر همسایه های بسیار مهمی هستند. مرز طولانی { با یکدیگر} دارند. در کنار این ها مشکلات فراوانی هم با هم دارند. الان این فرصت پیش آمده تا بالاخره نگاهی به همه این مشکلات بکنند. به خصوص به اتفاقاتی که پس از سقوط صدام حسین رخ داد. الان این فرصت پیش آمده تا با هم همکاری بکنند. «عراقی ها سعی خواهند کرد پلی بین ایران و آمریکا درست کنند. عراقی ها فکر می کنند مشکلاتشان تا وقتی ایران و آمریکا با هم رابطه ای ایجاد نکنند بر طرف نخواهد شد.» سامی شورش، تحلیلگر سیاسی در اربیل عراق یکی از مشکلات مهمی که اخیرا دوباره عراق آن را مطرح کرده است، مسائل مرزی و اختلافاتی است که ناشی از قرارداد الجزایر در سال ۱۹۷۵ است. ساده تر آن که مسئله مرزی شط العرب یا اروند رود بین دو کشور دوباره زنده شده. فکر می کنید دو طرف می توانند در این سفر این مشکل را حل کنند؟ در واقع مشکلات خیلی بیشتر است. فقط مسئله قرارداد الجزیره نیست. به این ها از جمله باید اتهاماتی که آمریکا به ایران در مورد عراق می زند را هم اضافه کرد. مسئله استفاده از حوزه های نفتی به خصوص در منطقه نفتی مجنون هم جزء مشکلات است. عراق می گوید فقط ایران است که از نفت حوزه مجنون استفاده می کند و سهم عراق را هم بر می دارد. به هر حال مشکلات زیاد است. ولی مسئله قرارداد الجزیره هم هست. من فکر نمی کنم این مسائل به زودی حل شود، آن هم در شرایطی که سیاستمداران داخل عراق خود با هم مشکلات و اختلافات زیادی دارند. یعنی می خواهید بگویید این مسائل به دلیل مشکلات داخلی عراق است که حل کردنشان سخت تر است تا مسائل خارجی با ایران؟ دقیقا. دقیقا. این چیزی است که می خواهم بگویم. به نظر من تا وقتی که اختلافات داخلی گروه های سیاسی در عراق حل نشود، آن ها نمی توانند مشکلاتشان با همسایه های خود را حل کنند. اما ایران اعلام کرده است که می خواهد به حل مشکلات داخلی عراق کمک کند، دستکم در مورد مسائل امنیتی. محمود احمدی نژاد قبل از سفر خود اعلام کرد، جمهوری اسلامی می خواهد به ایجاد ثبات در اوضاع امنیتی عراق کمک کند. این حرف هم زمانی مطرح است که آمریکا ایران را به دخالت در اوضاع داخلی عراق متهم می کند. فکر می کنید ایران چگونه می تواند برای ایجاد ثبات در عراق کمک کند؟ به نظر من عراقی ها بر یک مسئله بیش از هر چیز تاکید خواهند داشت. عراقی ها سعی خواهند کرد پلی بین ایران و آمریکا درست کنند. عراقی ها فکر می کنند مشکلاتشان تا وقتی ایران و آمریکا با هم رابطه ای ایجاد نکنند بر طرف نخواهد شد. ولی این گفت و گوها قبلا در یک حدی برگزار شد. به هر حال آیا منظور شما این است که همکاری امنیتی با عراق بدون همکاری با ایالات متحده ممکن نیست؟ بله این طور فکر می کنم. به نظر من سیاستمداران حاکم بر عراق امیدوارند که حضور آقای احمدی نژاد در بغداد بتواند به آغاز دوباره این گفت و گوها کمک کند. به هر حال بدون ملاقات مستقیم در عراق و درک متقابل، نمی شد زیاد به حل مسائل امنیتی امیدوار بود. از صحبت های شما این طور به نظر می رسد که ظاهرا این ایالات متحده بوده که تا به حال نمی خواسته است محمود احمدی نژاد به عراق سفر کند؟ نه. در واقع نه. مشکلات زیادی بین آمریکا و ایران وجود دارد. آمریکا اتهامات زیادی به ایران زده است آن هم نه فقط در عراق. خیلی از مسائل هنوز باز و حل نشده است. سیاستمداران عراقی فکر می کنند مسئله عراق فقط یکی از آنهاست. اتفاقا به نظر می رسد که در مورد عراق دو طرف می خواهند که با هم گفت و گو کنند. در سال های گذشته هم یک بار زلمای خلیلزاد، سفیر سابق، و چند بار هم رایان کروکر، سفیر فعلی آمریکا در بغداد با مقام های مختلف ایرانی صحبت کرده اند ولی فقط در مورد امنیت عراق. به هر حال چند وقت این گفت و گوها متوقف شد و حالا شاید دوباره آغاز شود.

مهرنوش سلوکی: بازداشت زندگی مرا دگرگون کرد

Tue, 22 Jan 2008 17:28:05 +3500

مهرنوش سلوکی، مستندساز فرانسوی ايرانی تبار، که پس از گذشت حدود يک سال، اجازه يافته که ايران را ترک کند جمعه گذشته وارد پاريس شد. خانم سلوکی در گفت و گویی با رادیو فردا در مورد دستگیریش و تجربه زندان رفتنش می گوید. مهرنوش سلوکی، مستندساز فرانسوی ايرانی تبار، که پس از گذشت حدود يک سال، اجازه يافته که ايران را ترک کند، جمعه گذشته وارد پاريس شد. خانم سلوکی قرار بود در ايران از قبرستان های اقليت های مذهبی فيلمی بسازد. فيلمی که با بازداشت خانم سلوکی هرگز ساخته نشد. دليل بازداشت وی فيلمبرداری و تحقيق در مورد گورستان خاوران و اعدام های دست جمعی مخالفان جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۷ بود. خانم سلوکی در گفت و گویی با رادیو فردا در مورد دستگیریش و تجربه زندان رفتنش می گوید: رادیو فردا: در اين يک سال، در جاهای مختلف بوديد و بخشی از اين مدت را نيز در سلول انفرادی به سر برديد. چرا زندانی شديد و در آنجا چه می کرديد؟ مهرنوش سلوکی: هنگامی که داشتم از دفتر مونتاژ همکارم بيرون می آمدم، پنج نفر با لباس شخصی که اسلحه نيز داشتند، جلوی مرا گرفتند و از آن زمان زندگی من دگرگون شد. بعدا هم متوجه شدم که به بند ۲۰۹ زندان اوين منتقل شده ام. خانم سلوکی! برای ساختن فيلم به ايران رفته بوديد. موضوع فيلم چه بود؟ قرار بود در مورد قبرستان های اقليت های مذهبی فيلم بسازم و تمام مجوزهای فيلم مربوط به منطقه خاوران می شد. داشتيد در يکی از اين قبرستان های اقليت های مذهبی قدم می زديد که ناگهان با يک گور دسته جمعی مواجه شديد؟ بله، منطقه ای که طبق گفته گورکن های قبرستان های ارامنه، نامش «لعنت آباد» بود. چرا اسم آن منطقه «لعنت آباد» بود؟ آيا در آنجا با چيز متفاوتی روبه رو شديد که بعدا تمام داستان فيلم و البته بخشی از زندگی شما را تغيير داد؟ بله، من ديده بودم که در ايران برای مرده ها بيش از زنده ها احترام قائلند، پس اين سوال برايم مطرح شد که چرا به اين منطقه «لعنت آباد» می گويند. دوربين را خاموش نکرديد و از صحنه هايی فيلم گرفتيد که مسير زندگی شما را تغيير داد؟ بله، اين موضوع به ظاهر، بخشی از تاريخ ايران بود. اما پس از گفت وگو با دکتر آغاجری، استاد دانشگاه تربيت مدرس، متوجه شدم اين موضوع وارد تاريخ ايران نشده است. ايشان حتی گوشزد کردند که اگر کسی بخواهد در مورد اين بخش از گذشته ايران، تحقيقی انجام دهد، مورد تعقيب قرار می گيرد. زيرا با توجه به مشکلات ايران به خصوص پرونده اتمی، امکان دارد که مطرح شدن موضوعی مانند «پرونده خاوران» ايران و مسئولين اين حوادث را که اکنون در پست های حکومتی قرار دارند، به دادگاه های بين المللی بکشاند. خاوران، اسمی که با اعدام های دسته جمعی هزاران نفر از مخالفان نظام جمهوری اسلامی در سال ۶۷ گره خورده است. برای اين که بفهميد داستان خاوران چيست، چه اقدامی کرديد؟ «فکر نمی کردم در دنيا جايی هم باشد که اين همه دانشجو، روشنفکر، نويسنده و زنان طرفدار برابری حقوق زن و مرد زندانی باشند. » مهرنوش سلوکی من پس از مطالعه و تحقيق و گفت وگو با اشخاص مختلف، از جمله روزنامه نگاران و پژوهشگران ايرانی، متوجه شدم که ريشه اين خشونت ها به سال ۱۹۸۲ و ترورها و بمب گذاری هايی که سازمان مجاهدين خلق در ايران انجام می دادند، بر می گردد. البته بر طبق گفته های دکتر آغاجری، اين دلايل نمی تواند بهانه ای برای اعدام هايی که در سال ۱۳۶۷ انجام شد، باشد. اجازه بدهيد به خاوران و قبرستان اقليت های مذهبی که کنار هم قرار دارند، برگرديم. آيا فيلم اقليت های مذهبی را کنار گذاشتيد و يک فيلم جديد را شروع کرديد؟ در حال حاضر، کار اين فيلم به کجا رسيده است؟ خير، من ادامه دادم. در حال حاضر، تمام آن فيلم بر روی هارد ديسک شخصی ام وجود دارد، همين طور ۳۰ عدد نوار هم هست، قسمتی از فيلم هم مونتاژ شده بود که همه آن ها توقيف شده است. در واقع، اين فيلم مربوط می شود به مسئله اعدام های دسته جمعی و قبرستان خاوران؟ بله، پرونده خاوران. خانم سلوکی! بخشی از فيلم را مونتاژ کرديد و پس از خارج شدن از دفتر مونتاژدستگير شديد. اتهام شما در زمان بازداشت چه بود؟ در ابتدا، اتهام مشخصی به من وارد نشد، حتی زمانی که از زندان هم آزاد شدم، مورد اتهام را به من نگفتند. در ماه سپتامبر بود که متوجه اتهام شدم. اتهام تان چه بود؟ تبليغ عليه نظام و البته در ديدگاه مسئولين جمهوری اسلامی، من نيت تبليغ عليه نظام را داشتم. ولی فيلمی ساخته نشده بود که بشود بر اساس آن گفت عليه نظام تبليغ شده است؟ بله، همين طور است. دردفاعيات وکيلم هم گفته شد که اين فيلم را بازگردانيد تا مونتاژ شود وسپس قضاوت کنيد که آيا اين فيلم عليه نظام بوده يا فيلمی بی طرفانه بوده است. «فریادهای زنان در اوین» شما يک ماه در زندان اوين و در سلول انفرادی بوديد. آن جا چه چيزهايی ديديد؟ حافظه تصويری من به عنوان يک فيلم ساز، قوی است. من فريادهای زنان را می شنيدم و فکر می کردم که اين زنها تروريست و جنايت کار هستند که با آن ها بدرفتاری می شود، ولی وقتی از بازجوی خود پرسيدم ، گفت اينها زنانی هستند که به دليل تظاهرات هشتم مارس دستگير شده و امنيت کشور را به خطر انداخته اند. می دانم که شنيدن اين حرف خنده دار بود يا غم انگيز. در مورد زندان گوانتانامو چيزهايی شنيده بودم که از جمله در آن جا کسانی هستند که تروريست محسوب می شوند، ولی فکر نمی کردم در دنيا جايی هم باشد که اين همه دانشجو، روشنفکر، نويسنده و زنان طرفدار برابری حقوق زن و مرد زندانی باشند. اين بار، زمانی که به اجبار مدت طولانی تری را در ايران به سر برديد، خود را با چه ايرانی مواجه ديديد؟ با ايرانی مواجه شدم که دو رو دارد، ايرانی که در پشت ديوار قرار دارد و ايرانی که ما در ظاهر می بينيم. مورد جالب ديگری که ديدم، ارتباط ايرانی ها با شبکه های خارجی، به ويژه صدای آمريکا بود. من تصور نمی کردم دو کشوری که اين اندازه با هم دشمنند، در عين حال، تا اين حد با هم دوست باشند. به نظر می آيد که ايرانی ها و آمريکايی ها در حالی که با هم درگيرند، در حال غنی کردن يکديگر از جنبه های گوناگون هستند. مدتی از دستگيری شما گذشت تا خبر آن منتشر شد. آيا خودتان مايل به اعلام آن نبوديد؟ و چرا؟ بله، چون زمان دستگيری به من گفتند که يک هفته ديگر آزاد می شوم و من ترجيح دادم اين موضوع مطرح نشود، زيرا به من قول داده شده بود که موضوع به زودی حل خواهد شد و حتی روزی که آزاد شدم، معاونت امنيتی گفت که پرونده من تا چند هفته ديگر بسته خواهد شد.

«نظارت استصوابی قهرمان اصلی انتخابات در ايران است»

Mon, 07 Jan 2008 19:06:35 +3500

ثبت نام از داوطلبان شرکت در انتخابات پيش روی مجلس آغاز شده و هر روز با نزديک تر شدن به موعد انتخابات،مسئله نظارت استصوابی شورای نگهبان و رد يا تاييد صلاحيت داوطلبان به موضوع داغ تری تبديل می شود. ثبت نام از داوطلبان شرکت در انتخابات پيش روی مجلس آغاز شده و هر روز با نزديک تر شدن به موعد انتخابات،مسئله نظارت استصوابی شورای نگهبان و رد يا تاييد صلاحيت داوطلبان به موضوع داغ تری تبديل می شود. حسن شريعتمداری، عضو شورای مرکزی اتحاد جمهوری خواهان در گفت و گو با راديو فردا، به پرسش ها در زمينه نظارت استصوابی و تاثير آن بر انتخابات در جمهوری اسلامی پرداخته است: آيا حاکمان اصلی جمهوری اسلامی از حق نظارت شورای نگهبان صرف نظر خواهند کرد؟ و با وجود گفته های اخير رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر اينکه مبادا فردی با گرايش به سلطه پذيری در مقابل به گفته او «هوچی گری های بين المللی» به مجلس راه پيدا کند و گفته های دبير شورای نگهبان که اصل بر برائت داوطلبان نخواهد بود، امسال رد صلاحيت ها و نظارت استصوابی با سال های قبل تفاوت عمده ای خواهد کرد؟ حسن شريعتمداری : تا کنون آنچه نشان داده شده است و آنچه که از مجموع صحبت ها به دست می آيد، اين است که رد صلاحيت ها بسيار سختگيرانه تر خواهد بود و شورای نگهبان حتی به ظاهر ملاک های قانونی خود هم توجه نخواهد کرد. صحبت های آقای جنتی مبنی بر اينکه اصل برائت در ايران پايه حقوقی ندارد، صحبت های جديدی است که نشان می دهد موجی از سختگيری های بی ملاک، متوجه حقوق کسانی خواهد شد که می خواهند انتخاب شوند. شما فکر می کنيد که آيت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی دست شورای نگهبان را برای رد صلاحيت ها باز می گذارد؟ شريعتمداری : من فکر می کنم رد صلاحيت ها در بالاترين سطح سياسی جمهوری اسلامی با رايزنی مقام ولايت و پاره ای ديگر از شخصيت های مهم سياسی انجام می شود. بنابراين نظرات ايشان به شدت در اين مورد موثر است. فکر می کنيد نظر آيت الله خامنه ای در ۲-۳ سال اخير به خصوص بعد از روی کار آمدن آقای احمدی نژاد تغييری کرده است؟ شريعتمداری : به طور اصولی تغييری نکرده است. بسته به موقعيت، فقط مصلحت ها تفاوت می کند و اين بار معلوم نيست که مصلحت رهبری بر حذف کدام گروه و يا فراهم شدن تسهيلات بيشتر، برای کدام گروه سياسی قرار خواهد گرفت. آيت الله طاهری، امام جمعه سابق اصفهان که از روحانيون مشهور و مهم ايران است، اخيراً گفته است که نظارت استصوابی يعنی مرگ انقلاب و مرگ قانون اساسی. با وجود صحبت ها و مخالفت های ايشان با نظارت استصوابی ، اصلاح طلبانی که نزديک به ايشان هستند چقدر امکان دارد که از انتخابات صرف نظر کنند؟ من فکر می کنم که دغدغه آيت الله طاهری و اصلاح طلبان يکی است و آن اينکه از دايره اصلاح طلبان حکومتی، افراد بيشتری رد صلاحيت شوند. ولی اين چيزی نيست که برای ديگر نيروهای دموکرات ايران مهم باشد. مهم اين است که اصلاح طلبان در اين ميان فقط به منافع خودشان دل بسته اند و اراده آنها از حذف نظارت استصوابی اين است که قواعد چنان دستکاری شود که عده زيادتری از آنها به مجلس راه يابند. با توجه به مخالفت صريح آيت الله طاهری با نظارت استصوابی و نزديکی ايشان به اصلاح طلبان و گروهی که داخل ايران گسترش آزادی های مدنی را قسمتی از برنامه های خودشان برای انتخابات اعلام کرده اند، اگر نظارت استصوابی لغو شود، چقدر می تواند بر گسترش آزادی های مدنی و بر روند انتخابات در ايران تاثير بگذارد؟ مسئله، اصطلاحات نيست، که نظارت استصوابی باشد و يا استطلاعی. مسئله اين است که قدم اول در راه آزادی انتخابات، حذف مصلحت گرايی در نظام و حاکميت قانون ولو قوانين معيوب جمهوری اسلامی برای انتخابات است.

عبادی: حقوق بشر در ایران به طور «گسترده» نقض می شود

Tue, 09 Oct 2007 16:23:44 +3500

گفت و گو با شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل پراگ، پايتخت چک، در هفته جاری ميزبان یازدهمین کنفرانس بين المللی « فوروم ۲۰۰۰» بود که هدف از برپايی آن نيز بحث و بررسی پيرامون مسائل عمده ای چون حقوق بشر، خشونت و دمکراسی در جهان است. اين کنفرانس که در سال ۱۹۹۷ و توسط واتسلاو هاول، رييس جمهوری سابق جمهوری چک و نويسنده پايه گذاری شد در سال جاری محور بحث های خود را بر موضوع « آزادی و مسئوليت پذيری» قرار داد. در نشست سال جاری «فوروم ۲۰۰۰» ميهمانانی چون سگولن رويال، نامزد انتخابات رياست جمهوری فرانسه، شيرين عبادی برنده جايزه صلح نوبل، مادلين آلبرايت، وزير امور خارجه سابق آمريکا و پل ولفوويتز، رييس سابق بانک جهانی حضور داشتند. در حاشيه اين نشست، خبرنگار راديو فردا در گفت وگو با شيرين عبادی، حقوقدان، به بررسی وضعيت حقوق بشر در ايران پرداخته و ديدگاه های او را در اين زمينه جويا شده است. نخست از مسئله اى شروع كنيم كه الان خيلى مطرح است، يعنى وضعيت حقوق بشر در ايران. برخی ها با اشاره به موج جديدى از اعدام ها، می گويند براى ايجاد فضاى وحشت در جامعه، تغييرات زيادی در جامعه به وجود آمده است. اگر با اين نظر موافقيد، در مقابل شما چه تغييرى در فعاليت مدافعان حقوق بشر و فعالان اجتماعى و سياسى در ايران مى بينيد؟ متاسفانه در يک سال گذشته، نقض حقوق بشر در ايران بيشتر گزارش شده است. افراد زير ۱۸ سال اعدام شده اند و سانسور حتى به سايت هاى اينترنتى رسيده است. بنابراين در چنين فضاى بسته اى اين سوال مطرح مى شود كه آيا فعاليت مدافعان حقوق بشر امكان پذير است يا نه؟ من مى گويم بله امكان پذير است. زيرا متاسفانه مدافعان حقوق بشر بايد زمانى شروع به كار كنند كه اوضاع حقوق بشر در كشورى خوب نيست و الان زمان فعاليت براى مدافعان حقوق بشر فراهم است. برخى از فعالان حقوق مدنى در ايران معتقدند كه با روى كار آمدن آقاى احمدى نژاد تغييرى در فعاليت در زمينه حقوق بشر و فعاليت هاى اجتماعى رخ داده است. به اين معنى كه پيشتر اميدوار بودند مسايل از سوی حاكمان عوض شود و يا از راس قدرت كمكى برسد، ولی الان بيشتر و در درون جامعه متکی به خود هستند. شما چه قدر اين تعبير را درست مى بينيد؟ من بايد بگويم كه همواره تكيه گاه فعالان اجتماعى و مدافعان حقوق بشر، مردمند. اين طور نيست كه در گذشته ما چشم به بالا داشتيم، ولی الان از مردم يارى می طلبيم. من اين تعبير را قبول ندارم. نقض حقوق بشر نسبت به سال گذشته بيشتر شده است. همين مسئله باعث شده، افرادى كه حقوقشان نقض مى شود تعدادشان بيشتر شود و در نتيجه همدردى بيشترى به هم نشان مى دهند. اين طبيعى است. وقتى كه يک دانشجو را از دانشگاه اخراج مى كنند، ديگران دلسوزى مى كنند، اما تا يک حدى. وقتى صد دانشجو را اخراج مى كنند، آينده اين افراد به هم گره مى خورد و در نتيجه متحدتر مى شوند. صحبت از حقوق بشر است و كشورهاى غربى، به خصوص آمريكا، هر چند قبلا هم در مورد نقض حقوق بشر از ايران انتقاد مى كردند ولى الان بر شدت انتقادهای خود افزوده اند. در عين حال حجم مقاله ها و گزارش هايى كه نگرانى و گاهى حتى پيشنهاد يک حمله نظامى به ايران در آنها پيدا مى شود بيشتر شده است. عمليات نظامى احتمالى امريكا عليه ايران، چه تاثيرى ممكن است بر وضعيت اجتماعى ايران بگذارد؟ همان طور كه گفتم نقض حقوق بشر در ايران انجام مى شود. به صورت گسترده هم انجام مى شود. اما اين مسئله باعث نمى شود كه من فكر كنم راه حل مشكلات ايران حمله نظامى است. برعكس حمله نظامى وضعيت ما را از اين بدتر مى كند. چون به حكومت ايران اين بهانه را مى دهد كه به بهانه حفظ امنيت ملى، آزادیخواهان را بيشتر سركوب كند. همان طور كه الان شاهديم. هر كسى در داخل ايران از حقوق بشر و دموكراسى صحبت مى كند، متهم مى شود كه از بودجه ۷۵ میليون دلارى آمريكا پولى گرفته است و مى خواهد در ايران انقلاب مخملين به راه بيندازد. بنابراين حمله نظامى و يا حتى تهديد به حمله نظامى، وضعيت دموكراسى و حقوق بشر را در ايران بهبود نخواهد بخشيد. پس اگر بخواهید به سياستمداران آمريكايى كه احتمال دارد زمانی صداى شما را بشنوند توصيه اى كنيد، چه مى گوييد؟ من به جاى آنكه به سياستمداران آمريكايى كه خودشان مشاورانى دارند و منافع مردم خودشان را در نظر مى گيرند توصيه اى بكنم، به سياستمداران ايرانى توصيه اى مى كنم. زيرا من بايد منافع مردم ايران را در نظر بگيرم. همان طور كه سياستمداران ايرانى هم بايد اين كار را بكنند. توصيه من اين است: كارى كنيد كه مشكلات مردم حل شود. به خواسته هاى مردم اهميت بدهيد. هر چه قدر كه مى شود، فاصله حكومت و مردم را هر چه ممكن است كمتر بكنيد. در شرايط حساس دولت بايد پايگاه هاى مردمی خود را قوى تر كند.

درختان ایستاده می میرند ... روایت یک آزاد راه خبرساز

Fri, 07 Sep 2007 17:40:07 +3500

درختان ایستاده می میرند ... روایت یک آزاد راه خبرساز يک ساعت و بيست دقيقه طول می کشد تا دريای خزر در برابر چشمان مسافرانی که از تهران به شمال سفر می کنند پديدار شود. دستکم هر سال ۴ مليون نفر از اين بخت استفاده خواهند کرد؛ تنها صد و بيست کيلومتر و نابودی بخش بزرگی از تنها جنگل های انبوه باقی مانده در ايران. هر چند که آزاد راه معروف تهران - شمال، به يکی از مهم ترين دغدغه های چند سال اخير دوستداران محيط زيست ايران بدل شده است، اما چه بسا به همان اندازه برای برخی از کسانی که تنها به فکر رسيدن هر چه زودتر به دريای خزر هستند، بی اهميت باشد. پروژه آزاد راه تهران - شمال، يازده سال پيش، با واگذاری زمين به بنياد مستضعفان آغاز شد. در آن زمان، نيمی از اين پروژه را بنياد مستضعفان و نيمی ديگر را دولت برعهده گرفت. «در سی و پنج سال گذشته انبوهی اين جنگل ها به نصف تقليل پيدا کرده و احتمالا تا سی یا سی و پنج سال آينده هيچ اثری از آن ها نخواهد ماند. اين جنگل ها برای ما آب و هوا توليد می کنند، زيرشان منابع آبی است که ايرانی ها از ان استفاده می کنند.» اسماعیل کهرم اين پروژه در قلب طبيعتی ساخته می شود که نه تنها در ايران که در تمام جهان يکی از گونه های بی نظير است. اسماعيل کهرم، کارشناس محيط زيست و حيات وحش به راديو فردا می گويد: «جنگل های شمال ايران از نوع هيرکانی هستند و ريشه در شصت و پنج تا هفتاد مليون سال پيش دارند. اين جنگل های هيرکانی به دوره ای تعلق دارند که اگر کسی بخواهد اجداد جنگل های فعلی در اروپا را مطالعه کند، بايد بيايد به اینجا رجوع کند.» آقای کهرم معتقد است که ایرانی ها از اهمیت جنگل های شمال، «غافل» هستند و می افزاید: «در سی و پنج سال گذشته انبوهی اين جنگل ها به نصف تقليل پيدا کرده و احتمالا تا سی یا سی و پنج سال آينده هيچ اثری از آن ها نخواهد ماند. اين جنگل ها برای ما آب و هوا توليد می کنند، زيرشان منابع آبی است که ايرانی ها از ان استفاده می کنند.» نه تنها کارشناسان بلکه دوستداران محيط زيست، بارها اعتراض های زيادی به ساخت آزاد راه تهران - شمال کرده اند. تقريبا همه با ساختن آزاد راه موافقند، اما نکته ای که بسياری از فعالان محيط زيست بر آن تاکيد می کنند، غيرکارشناسی بودن اين طرح است. سرپرست معاونت انسانی سازمان حفاظت محيط زيست در مصاحبه ای با خبرگزاری ايسنا می گويد: «تنها يک منطقه از ۴ منطقه پروزه آزاد راه، طرح حفاظتی از محيط زيست دارد.» و اتفاقا منطقه حساسی که از قلب مراتع حفاظت شده البرز مرکزی عبور می کند، به گفته رييس اداره محيط زيست چالوس هيچ طرح مديريت زيست محيطی ندارد. اما نه تنها مسئولان محيط زيست در ايران بلکه گروه بزرگی از دوستداران محيط زيست تا امروز بارها به اجرای پروژه آزادراه اعتراض کرده اند. اما همه اين ها تنها يک روی جريان است. «اين زمين ها در شعاع ۵ کيلومتری آزاد راه است. يعنی در واقع در منطقه فاز سه. البته بگويم که اگر سند می خواهيد، زمين های ما سند رسمی ندارند. چون در آن مناطق سند زمين ها معمولا شورايی است. يعنی يک قولنامه ای بين افراد نوشته می شود و آن قولنامه به تاييد شورای قانونی محل می رسد.» یک فروشنده زمین های حوالی آزاد راه آزادراهی که تهران را به سواحل خزر وصل می کند در ده سال گذشته به يک منطقه تجاری تبديل شده است. البته نه تجارت معمول در مراکز خريد و پاساژها، بلکه تجارت زمين. بخش بزرگی از آزاد راه تهران شمال، از مناطق بکری می گذرد که پيشتر مراتعی بودند که صاحبان اصلی آن، گونه های مختلف جانوران کوه های البرز بودند. امروزه هر قطعه زمين صاحب يا صاحبانی دارد و هر کسی در فکر فروش آن هاست. به عنوان يک خريدار با يکی از معامله کنندگان زمين در بخش سوم آزاد راه، يعنی همانی که از البرز مرکزی می گذرد و يکی از مهم ترين مناطق زيست محيطی ايران است، تماس گرفته ايم و پرسيده ايم چگونه می توانيم وسط جنگل زمين بخريم.؟ فروشنده زمين به ما [به عنوان خريدار] می گويد: «اين زمين ها در شعاع ۵ کيلومتری آزاد راه است. يعنی در واقع در منطقه فاز سه. البته بگويم که اگر سند می خواهيد، زمين های ما سند رسمی ندارند. چون در آن مناطق سند زمين ها معمولا شورايی است. يعنی يک قولنامه ای بين افراد نوشته می شود و آن قولنامه به تاييد شورای قانونی محل می رسد.» روستاييان همجوار با آزادراه تهران شمال هر کدام می خواهند از اين آزاد راه سهمی ببرند. اگر هر تکه آزاد راه به روستايی در البرز وصل شود، سيل عظيم مسافران فصلی به مناطقی می روند که حتی از امکانات اوليه دفع زباله بی بهره اند. جنگل هايی نابود می شوند که نه تنها ريه های ايران توصیف می شوند، که بخشی از اکسيژن کره زمين را هم تامين می کنند. «خاطرم هست که چند سال پيش، يکی از دانشمندان پاکستان به من گفت ما در سی سال گذشته زمين هايمان را از ۵ مليون هکتار به يازده مليون هکتار رسانده ايم که برای شما اکسيژن توليد کرده است. شما چه کرده ايد؟ و من شرمگين شدم و جواب ندادم که ما در همين مدت مشغول تراشيدن زمين ها بودیم و مقدارشان را به نصف تقليل داديم.» اسماعيل کهرم اين جمله را می گويد و گفت و گويش را با ما به پايان می رساند.

پاکستان؛ سايه های ترديد بر انتخابات آزاد

Fri, 31 Aug 2007 16:51:42 +3500

اين روزها گروه بزرگی از تحليلگران سياسی از خود می پرسند آيا پاکستان، کشوری که يک ژنرال سال هاست ان را اداره می کند، به سمت انتخاباتی آزاد می رود؟ اين روزها گروه بزرگی از تحليلگران سياسی از خود می پرسند آيا پاکستان، کشوری که يک ژنرال سال هاست آن را اداره می کند، به سمت انتخاباتی آزاد می رود؟ پاکستان يکی از مهم ترين متحدان ايالات متحده در جنگ با تروريسم است و همين باعث شده تا بسياری از انتقادها به پاکستان، ايالات متحده را نيز نشانه رود. انتقادهايی که با نگاهی گذرا به وضعيت سياسی و مدنی اين کشور، توسط سياستمداران آمريکايی نيز مطرح شده است. در پاکستان هر سال به طور متوسط پانصد زن به دلايل ناموسی توسط افراد خانواده خود کشته می شوند و نيروهای امنيتی نمی توانند اين مسئله را کنترل کنند. خشونت عليه اقليت های مذهبی در پاکستان رواج دارد. تنها در سال ۲۰۰۱ ميلادی پانزده مسيحی در کليسايی در اين کشور توسط گروهی از افراطيون سوزانده شدند. تقريبا تمام هندوهای مقيم پاکستان از ترس جان خود اين کشور را ترک کرده اند. پاکستان يکی ازسه کشوری است که بيشترين تعداد اعدام ها در آن انجام می شود. و در آخر اينکه پاکستان بمب اتمی دارد و عضو معاهده عدم گسترش سلاح اتمی نيز نيست. بازگشت نخست وزیرها! نواز شریف زمانی به اتهام فساد مالی و تلاش برای کشتن پرویز مشرف به حبس ابد محکوم شده و چه بسا بعد از بازگشتش به پاکستان بازداشت شود. پنج شنبه نواز شريف، نخست وزيری که با کودتای پرويز مشرف از کار برکنار شد در يک کنفرانس مطبوعاتی در لندن مستقيما به ايالات متحده اشاره کرد و گفت: «من فکر می کنم که حمايت آمريکا از پرويز مشرف عليه صد و شصت مليون شهروند پاکستانی، سياست درستی نيست.» اما بالاخره با نزديک شدن به زمان انتخابات امسال، ايالات متحده به طور لفظی از پاکستان خواست تا راه انتخابات آزاد را پيش بگيرد. پرويز مشرف اعلام کرده است، پاييز امسال در پاکستان انتخابات برگزار می شود. نهم ماه اوت جرج بوش، پس از اعلام اين گفته مشرف، در يک کنفرانس مطبوعاتی در کاخ سفيد گفت: «در مورد مسائل داخلی پاکستان من مسئله انتخابات آزاد و عادلانه را از نزديک دنبال می کنم. و اين همان چيزی است که با مشرف در موردش گفت و گو کرده ايم و من اميدورام که اين اتفاق بيفتد.» در اين مدت، بی نظير بوتو نخست وزير سابق که در تبعيد خودخواسته بود، به پاکستان بازگشت. روز پنج شنبه خبر صدور اجازه بازگشت نواز شريف نيز اعلام شد. نواز شريف همان زمان در کنفرانسی مطبوعاتی در لندن در ميان خبرنگاران حاظر شد و گفت: «چون اسلام آباد، پايتخت پاکستان و محلی است که من هشت سال پيش از آنجا کشور را ترک کردم، به آن باز می گردم تا عليه ديکتاتوری مشرف مبارزه خود را آغاز کنم.» بی نظير بوتو پيشتر در عربستان سعودی با پرويز مشرف گفت و گو کرده بود و پس از آن حتی احتمال تقسيم قدرت ميان اين دو مطرح شد. بی نظیر بوتو که گفته می شد برای مقابله با پرویز مشرف با نواز شریف ائتلاف کرده، این روزها در حال مذاکره با پرویز مشرف است. اما نواز شريف پيش از بازگشت، در کنفرانس خبری در لندن، شديدا از سياست های مشرف انتقاد کرد و گفت: «از بين رفتن قانون اساسی تقصير آقای مشرف است. انحلال مجلس تقصير آقای مشرف است. کودتا عليه حکومت دموکراتيک در کشور تقصير ايشان است. دستگيری نخست وزير تقصير اوست. همه اينها با هم، کارآمدی قانون اساسی را گرفته است. و همه اينها نشان دهنده استبداد مشرف است.» دموکراسی، ارتش و اسلام اما آيا با بازگشت اين دو سياستمدار که از جمله مهم ترين مخالفان سياسی مشرف هسنند، پاکستان می تواند راه انتخابات دموکراتيک را در پيش بگيرد؟ به عقيده ودير صافی، استاد علوم سياسی در دانشگاه کابل و تحليلگر مسائل پاکستان، همه اينها به آرامش در فضای داخلی در اين کشور بستگی دارد. آقای صافی به راديو افغانستان آزاد می گويد: «اگر آرامش برقرار شود انتخابات هم برقرار می شود ولی اگر ناامنی ادامه پيدا کند، مشرف همچنان قدرت را حفظ خواهد کرد.» هشت سال است که پرويز مشرف هم رييس جمهوری پاکستان است و هم رهبر قوای مسلح آن. به عقيده فضل الرحمان، کارشناس و تحليلگر پاکستانی، «مسئله اصلی در جامعه مدنی پاکستان اين است که اصلا در شرايطی نيست که رييس جمهوری را بپذيرد که لباس نظامی بر تن دارد.» هشت سال حکومت نظامی در پاکستان اين تصور کلی را به وجود آورده است، که اين کشور بدون زور اسلحه ممکن است ميدان آشوب های هر روزه خيابانی شود. ودير صافی می گويد: «يک حکومت دموکراتيک می تواند از شورش ها بکاهد، چون بسياری از اين شورش ها در مخالفت با پرويز مشرف انجام می شود.» هنوز از آخرين شورش بزرگ در پاکستان در مسجد سرخ اسلام آباد زمان زيادی نگذشته است. به گفته منابع رسمی خبری عبدالرشيد قاضی و طرفدارانش در اين مسجد خواستار اجرای قوانين اسلامی در پاکستان بودند؛ هر چند اين گروه در منطقه تحت کنترل خود در اسلام آباد، عملا اجرای قوانين شريعت را خارج از قوانين عرفی پاکستان اغاز کرده بود. خشونت جان چندين نفر را گرفت و به بحران مسجد سرخ پايان داد. اما اين تنها يک بحران در يک منطقه از پايتخت اين کشور بود؛ جايی که اخبار به سرعت توسط رسانه ها منتشر می شود و اسلام آباد، تنها بخش کوچکی از پاکستان است.

ایران - آذربایجان: گاز، رادار و سایه آمریکا

Tue, 21 Aug 2007 17:47:32 +3500

محمود احمدی نژاد سه بار به آذربايجان سفر کرده است. اما سفر سوم، که امروز آغاز شد، نخستين سفر رسمی اوست. باکو در تدابير شديد امنيتی، ميزبان رييس جمهوری اسلامی است. محمود احمدی نژاد سه بار به آذربايجان سفر کرده است. اما سفر سوم، که روز سه شنبه آغاز شد، نخستين سفر رسمی اوست. باکو در تدابير شديد امنيتی، ميزبان رييس جمهوری ایران است. محمود احمدی نژاد در اين سفر، با مقام های بلند مرتبه آذربايجان و البته همتای آذری خود ديدار و در زمينه همکاری هايی در زمينه انرژی، تجارت و مسائل گمرکی گفت و گو می کند. اما در کنار همه اين ها آتيلا تورانی، روزنامه نگار ساکن باکو، در مصاحبه ای با رادیو فردا می گويد که بر اساس برخی گزارش های روزنامه های مخالف دولت الهام علی اف، اهداف رييس جمهوری ايران تنها آن چه به شکل رسمی اعلام شده، نيست. آتيلا تورانی می گويد: «مطبوعات مستقل مخالف دولت آذربايجان می نويسند که احمدی نژاد از اين سفر به دنبال برآورده کردن دو هدف است. يکی جلب حمايت آذربايجان از برنامه اتمی جمهوری اسلامی و ديگری گفت و گو در اين مورد که آذربايجان به آمريکا اجازه ندهد تا از خاک اين کشور برای حمله احتمالی به ايران استفاده کند.» آذربایجان، میانجی ایران و آمریکا؟ آذربايجان کشوری است که با آمريکا و اسراييل روابط نزديکی دارد. راديو آزاد ليگ ، بخش آذری راديو اروپای آزاد - راديو آزادی، از ناصر حميدی زارع، سفير ايران در باکو پرسيده است آيا روابط آذربايجان و امريکا بر رابطه ايران و آذربايجان تاثيری می گذارد؟ سفير ايران در پاسخ به اين سوال می گويد: «نه روابط آذربايجان با کشورهای ديگر، نه روابط ايران با کشورهای ديگر بر روابط ايران و آذربايجان تاثيری ندارد. الهام علی اف، رييس جمهوری (آذربایجان) تاکيد کرده است که دو کشور روابط دوستانه و نزديکی دارند. آذربايجان اين مسئله را ثابت کرده است. رييس جمهوری ما هم می خواهد روابط را بيشتر و بهتر کند.» «روابط نزديک آذربايجان با آمريکا و به خصوص با اسراييل، ايران را نگران کرده است. ايران هم چنيدن بار نگرانی خود را به مقام های آذری انتقال داده است. با اين همه آذربايجان همواره تاکيد کرده است که اجازه نمی دهد هيچ کشوری از خاک اين کشور برای حمله به ايران استفاده کند.» آتیلا تورانی، روزنامه نگار در آذربایجان اما آتيلا تورانی، روزنامه نگار در آذربايجان، معتقد است: «روابط نزديک آذربايجان با آمريکا و به خصوص با اسراييل، ايران را نگران کرده است. ايران هم چنيدن بار نگرانی خود را به مقام های آذری انتقال داده است. با اين همه آذربايجان همواره تاکيد کرده است که اجازه نمی دهد هيچ کشوری از خاک اين کشور برای حمله به ايران استفاده کند.» اما برخی از تحليگران برخلاف اين موضوع از ميانجيگری آذربايجان در روابط ايران و آمريکا سخن گفته اند. روابط نزديک آذربايجان و آمريکا از يک سو و گسترش روابط دو کشور ايران و آذربايجان از سوی ديگر، سبب شده است تا برخی گمان کنند آذربايجان ممکن است در روابط ايران و آمريکا نقش ميانجی را بازی کند. در اين مورد ناصر حميدی زارع، سفير ايران در باکو به راديو آزادليگ می گويد: «وقتی محمود احمدی نژاد در سال ۲۰۰۵ به آمريکا رفته بود، گفت که آماده گفت و گو است. اما وقتی طرف دوم خودش موضعش را عوض نمی کند، آذربايجان چه کمکی می تواند بکند؟ به جز تمام رسوايی های رسانه ای که ما در مطبوعات و تلويزيون می بينيم، شنيده ايم که مردم آمريکا و برخی از اعضای بلندمرتبه در دولت، علاقه مندند آمريکا با ايران روابط نزديکی داشته باشد. وقتی شما قسمت بد جريان را کنار می گذاريد، می بيند که همه جا مردم منطقی وجود دارند. البته دولت است که سياست ها را تعيين می کند، اما هيچ چيزی نمی تواند مردم را از داشتن رابطه خوب با کشور ديگری باز دارد.» رژیم حقوقی مناقشه برانگیز خزر در کنار نگرانی های ايران از حضور احتمالی نيروهای آمريکايی در مرز خود با آذربايجان و ديگر کشورهای همسايه، ايران سال ها است که در مورد رژيم حقوقی دريای خزر و تقسيم منابع بستر آن نيز با کشورهای حاشيه آن گفت و گو می کند. يکی ديگر از اهداف رييس جمهوری ايران از سفر به آذربايجان، آمادی سازی زمينه برگزاری اجلاس سران کشورهای دريای خزر در تهران است. اما سهم ايران از منابع دريای خزر چيست؟ تورج اتابکی، استاد تاريخ در دانشگاه در آمستردام هلند و متخصص در زمينه کشورهای آسيای ميانه، در پاسخ به اين پرسش به راديو فردا می گويد: «ايران در اين دوره به هيچ وجه از منابع دريای خزر استفاده نکرده است، اما بقيه کشورهای حاشيه اين دريا در حال استفاده از اين منابع هستند. موانع تعيين رژيم حقوقی دريای خزر بسيار است. به جز کشورهای منطقه قدرت های بزرگ از جمله آمريکا نيز در حل اين مساله دخيل هستند. در واقع راه حل را بايد خارج از مرزهای نشست کشورهای حاشيه اين دريا جست و جو کرد.» راهی برای حل مسئله گاز هدف رسمی محمود احمدی نژاد از سفر به باکو، گفت و گو در باره مسائل تجاری و درصدر آن ها مسئله انرژی و گاز است. بسياری از کارشناسان می گويند، ايران در جست و جوی راهی برای برون رفت از بحرانی است که بر سر مسئله انرژی و انتقال نفت و گاز به دليل تحريم های آمريکا برايش رخ داده است. بسياری از کارشناسان می گويند، ايران در جست و جوی راهی برای برون رفت از بحرانی است که بر سر مسئله انرژی و انتقال نفت و گاز به دليل تحريم های آمريکا برايش رخ داده است. در اين راه، از آذربايجان و ترکيه به عنوان کشورهای سرمايه گذار و نيز کشورهايی که می توانند گاز ايران را به اروپا انتقال بدهند نام برده می شود. پروزی مينا، کارشناس مسائل انرژی به راديو فردا می گويد: «بعد از روسيه، ايران صاحب بزرگ ترين منابع گازی است. اما مسئله اين است، که ايران با سيستمی که دارد توانايی بهره برداری از منابع گازی را ندارد. به خصوص با جو سياسی که الان در اثر تهديدها و فشار آمريکا و تحريم های شورای امنيت بر ايران حاکم است، شرکت های نفتی بزرگ و بانک ها مايل به سرمايه گذاری در ايران نيستند. کشورهايی مانند ترکيه و ديگر کشورها هم خودشان به تنهايی قادر به توسعه و بهره برداری از ذخاير نفت و گاز ايران نيستند.» سپر آمریکایی در برابر رادار «قبله» نام آذربايجان اخيرا در گزارش های و تحلیل هایی درباره سپر دفاع ضد موشکی آمریکا برای جلوگيری از حمله احتمالی موشکی کشورهايی مانند ايران به اروپا نیز دیده می شود. درحالی که روسيه از ايجاد اين سپر در جمهوری چک و لهستان ناخرسند است، آذربايجان و در واقع رادار رديابی موشک در اين کشور به نام «قبله» را به عنوان بديل سپر در اروپای مرکزی معرفی می کند. آتيلا تورانی، روزنامه نگار در آذربايجان می گويد: «رادار قبله در شمال آذربايجان است و روسيه آن را به مدت ده سال اجاره کرده است. پيشتر هم از اين رادار برای رديابی موشک ها استفاده می شد.» «آذربايجانی ها بايد بشتر به اين موضوع (رادار قبله) توجه کنند تا ما. روسيه و آمريکا طوری رفتار می کنند که انگار اصلا آذربايجانی وجود ندارد. ولی وقتی شما مسئله استقلال کشورتان را در نظر می گيريد، بايد مسائل سياسی را از همه ابعاد بررسی کنيد.» سفیر ایران در باکو آيا الهام علی اف و محمود احمدی نژاد در مورد رادار قبله و احتمال استفاده از آن گفت و گو خواهند کرد؟ ناصر حميدی زارع، سفير ايران در باکو در پاسخ به همين پرسش به راديو آزادليگ می گويد: «آذربايجانی ها بايد بشتر به اين موضوع توجه کنند تا ما. روسيه و آمريکا طوری رفتار می کنند که انگار اصلا آذربايجانی وجود ندارد. ولی وقتی شما مسئله استقلال کشورتان را در نظر می گيريد، بايد مسائل سياسی را از همه ابعاد بررسی کنيد.» این مقام ایرانی می افزاید: «در تاريخ ما، فراز و نشيب ها زيادی بوده است. ما به مسئله رادار قبله با حساسيت نگاه می کنيم. چون ما صلح و ثبات آذربايجان را مانند صلح و ثبات برای ايران می دانيم. نه آذربايجان و نه ملت آن نمی پذيرند که کسی به نام امنيت آن ها را بازی دهد. در مورد رادار، مقام های آمريکايی و روسی با هم بحث کرده اند. در مورد چه چيز رادار ما می توانيم در باکو گفت و گو کنيم؟ هر کسی می داند که موضوع حساسی است. در اين مورد به طور کامل در جريان گفت و گوها تبادل نطر خواهيم کرد.» محمود احمدی نژاد دو روز در آذربايجان می ماند و سپس به ايران باز می گردد. رييس جمهوری ايران پيش از سفر ابراز اميدواری کرد، که نتايج سفر مفيد و سازنده باشد. هر چند در اين مورد همچنان بايد منتظر ماند و ديد. به ويژه که با نزديک شدن به زمان اعمال تحريم های احتمالی جديد شورای امنيت عليه ايران در ماه سپتامبر، امضای قراردادها به معنی اجرای فوری آن ها نيست.

ایران در نیمه راه پیمان شانگهای

Tue, 14 Aug 2007 19:16:04 +3500

يک سفر کوتاه و سريع به سه کشور و آماده شدن برای حضور در نشست کشورهای عضو پيمان همکاری های شانگهای در پايتخت قرقيزستان، مهم ترين رئوس برنامه کاری محمود احمدی نژاد در روزهای پيش رو را تشکيل می دهند.

يک سفر کوتاه و سريع به سه کشور و آماده شدن برای حضور در نشست کشورهای عضو پيمان همکاری های شانگهای در پايتخت قرقيزستان، مهم ترين رئوس برنامه کاری محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران در روزهای پيش رو را تشکيل می دهند. محمود احمدی نژاد اندکی پيش از آغاز سفر خود گفت: «در قرقيزستان علاوه بر شرکت در نشست شانگهای، رايزنی هايی هم با سران کشورهای کشورهای شرکت کننده خواهيم داشت. تقويت پيمان های منطقه ای بيش از گذشته جريان پيدا خواهد کرد.» رييس جمهوری ايران در قرقيزستان فرصت کافی خواهد داشت تا با روسای جمهور روسيه، چين، پاکستان، قزاقستان، ازبکستان و تاجيکستان ديدار و گفت و گو کند. با سران کشورهايی که همگی به جز پاکستان عضو پيمانی هستند که به آرامی به يک پيمان همه جانبه نظامی سياسی و اقتصادی تبديل می شود. سفر رييس جمهوری ايران از افغانستان آغاز شد. هم اکنون رقابتی ناپيدا در پيمان شانگهای وجود دارد که بر می گردد به مسئله گرايش های نظامی و اقتصادی در اين سازمان. در ابتدای تاسيس گفته می شد، که اين سازمان از مسائل نظامی دوری خواهد کرد و تنها به مسائل تجاری می پردازد. ولی اکنون می بينيم که روسيه بيشتر خواهان گرايش های نظامی در اين سازمان است. یک تحلیلگر مسائل آسیای میانه جايی که حضور نيروهای آمريکايی و سايه اتهام دخالت در اوضاع داخلی آن بر روابط ايران و افغانستان سنگينی می کند. اما ديدار رييس جمهوری ايران از افغانستان با ديدار وی با سران کشورهای پيمان شانگهای و يا ناظران اين پيمان يک تفاوت عمده دارد؛ حضور بيش از دو میليون مهاجر افغان در ايران. مسئله ای که به عقيده دکتر محمد اکرم عظيمی، مسئول امور مهاجرين در سفارت افغانستان در تهران، يکی از مهم ترين محورهای گفت و گوی دو رييس جمهوری را تشکيل می داد. آقای عظيمی معتقد است که مقام های افغان هم خواستار حل مشکل مهاجران افغانند و هم از رييس جمهوری ايران می خواهند در مورد ويزای کار برای افغانها تمهيداتی بيانديشد. اما حساسيت روابط ميان ايران و افغانستان به خاطر ايالات متحده، در ديدارهای بعدی محمود احمدی نژاد با سران کشورهای منطقه چندان قابل احساس نيست. محمود احمدی نژاد طی چند روز آينده عمدتا با سران کشورهايی گفت و گو خواهد کرد، که کارشناسان بسياری در غرب حضور آن ها در يک پيمان همکاری را برای مقابله با اهداف ايالات متحده و ناتو ارزيابی می کنند. پيمان شانگهای پيمان شانگهای، پیمان همکاری ميان دولت های شش کشور روسيه، چين، تاجيکستان، قرقيزستان، قزاقستان و سپس ازبکستان برای همکاری هايی در زمينه امنيت اقتصاد و مسائل فرهنگی در منطقه است. هدف اصلی اين پيمان جلوگيری از نفوذ ايالات متحده و به طور عام غرب در آسيا ميانه و شرق دور است. تحليلگران در منطقه آسیای ميانه می گويند، اين پيمان از دو گرايش عمده برخوردار است. عبدالغفار کمال، تحليگر مستقل مسائل آسيای ميانه در تاجيکستان می گويد: هم اکنون رقابتی ناپيدا در پيمان شانگهای وجود دارد که بر می گردد به مسئله گرايش های نظامی و اقتصادی در اين سازمان. در ابتدای تاسيس گفته می شد، که اين سازمان از مسائل نظامی دوری خواهد کرد و تنها به مسائل تجاری می پردازد. ولی اکنون می بينيم که روسيه بيشتر خواهان گرايش های نظامی در اين سازمان است. وی می افزاید: از سوی ديگر چين بيشتر تمايلات اقتصادی دارد. روسيه اين را به خوبی می داند که اگر چين حرف اول را بزند، به دليل اين که سرمايه در گردش زيادی دارد و می تواند به وسيله آن به کشورهای منطقه کمک کند، نقش روسيه کم رنگ می شود. آيا تمرين ها نظامی و به طور کلی حرکت به سوی يک پيمان همه جانبه که ابعاد نظامی نيز داشته باشد در تضاد و مقابله با اهداف ايالات متحده و ناتو به عنوان پيمان نظامی غرب است؟ در آخرين نشست سازمان همکاری های شانگهای، اعضای آن صريحا در برابر حضور نظامی آمريکا در منطقه آسیای ميانه موضع گيری کردند. به نظر من اين سازمان، در منطقه آسیای ميانه توانسته است در برابر غرب و حتی ناتو موضع گيری کند. روند جريان نشان می دهد که اين سازمان به طرف رويارویی با غرب و ناتو حرکت می کند طاهر شیر محمد، روزنامه نگار ترکمن تبار ایرانی راديو اروپای آزاد راديو آزادی در همين مورد نظر استفن بلَنک، استاد رشته امنيت ملی کالج جنگ در دانشکده مطالعات استراتژيک در آمريکا را پرسيده است. استفن بلنک می گويد: در واقع همين طور هم هست. پيمان شانگهای همواره می گويد هيچ هدف سومی در تمرين های نظامی دو طرفه کشورهای عضو اين پيمان وجود ندارد. اگر به بيانيه های آن ها در سال های گذشته نگاه کنيد می بينيد که از ادبياتی بهره می گيرد که يک سره پر از واژگان ضد آمريکايی است. برای روسيه و چين، هدف آمريکاست. تمرين های نظامی هم که بيشتر و بيشتر می شوند. و هر روز تعداد بيشتری از کارشناسان می گويند مانورهای نظامی ربطی به مسئله مقابله با تروريسم ندارد. اما به عقيده گروهی ديگر از کارشناسان شکل گيری يک پيمان نظامی در شرق برای جلوگيری از نفوذ غرب يک روند طبيعی سياسی است. طاهر شير محمد روزنامه نگار ترکمن تبار ايرانی می گويد: «در آخرين نشست سازمان همکاری های شانگهای، اعضای آن صريحا در برابر حضور نظامی آمريکا در منطقه آسیای ميانه موضع گيری کردند. به نظر من اين سازمان، در منطقه آسیای ميانه توانسته است در برابر غرب و حتی ناتو موضع گيری کند. روند جريان نشان می دهد که اين سازمان به طرف رويارویی با غرب و ناتو حرکت می کند.» در ميان کشورهای پيمان شانگهای، قرقيزستان، محل برگزاری نشست روز پنج شنبه اين پيمان، سابقه ای متفاوت از مابقی دارد. اين کشور تنها عضو پيمان شانگهای است که تغييرات سياسی موسوم به انقلاب رنگين در آن رخ داده است. حاکمان در شرق از انقلاب های رنگين، همواره به عنوان نمونه دخالت ايالات متحده در اوضاع داخلی کشورهای منطقه نام برده اند. اما قرقيزستان تلاش می کند تا از اين دسته بندی فاصله بگيرد. به عقيده اديل بايسالوف، تحليگر مسائل سياسی در قرقزيستان، رييس جمهوری قربان بيک باقی اف، بارها تلاش کرده است تا نشان دهد وی به سران کشورهای انقلاب های رنگی اخير تعلق ندارد. به عقيده اديل بايسالوف، پيمان شانگهای اين فرصت را برای قرقيزستان به وجود می آورد تا اين را عملا ثابت کند. آقای بايسالوف می گويد: «باقی اف و اطرافيانش در هيات حاکمه سعی می کنند نشان دهند انقلاب قرقيزستان توسط آمريکا برنامه ريزی نشده بود. به همين دليل چه در سال های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ چه همين الان بارها به اين نکته اشاره کرده و می کند که من، ساکاشويلی، رييس جمهور گرجستان، يا يوشچنکو، رييس جمهور اوکراين نيستم. او شديدا بر اين موضوع تاکيد می کند و ما همه در قرقيزستان اين را می بينيم.» به درستی روشن نيست جايگاه ايران در پيمان همکاری های شانگهای چيست. ايران رسما درخواست عضويت خود را به پيمان شانگهای عرضه کرده است. با اين همه معلوم نيست ايران تا امروز خود نمی خواست به عضويت اين پيمان در آيد يا ديگر کشورها نمی خواهند تا ايران عضو رسمی شانگهای شود. در اين ميان به درستی روشن نيست جايگاه ايران در پيمان همکاری های شانگهای چيست. ايران رسما درخواست عضويت خود را به پيمان شانگهای عرضه کرده است. با اين همه معلوم نيست ايران تا امروز خود نمی خواست به عضويت اين پيمان در آيد يا ديگر کشورها نمی خواهند تا ايران عضو رسمی شانگهای شود. عبدالغفار کمال، تحليلگر تاجيکستانی، کشوری که گفته می شود از درخواست عضويت ايران حمايت می کند می گويد: «از صحبت های دولتمردان تاجيک اين گونه بر می آيد که تاجيکستان خواهان عضويت ايران در پيمان شانگهای است. طبيعی است که اين مسئله به نفع تاجيکستان خواهد بود. چون الان دو کشور حرف اساسی را در اين سازمان می زنند. چين و روسيه. کشورهای ضعيفی مانند تاجيکستان در تصميم گيری ها نقش چندانی ندارند. حضور ايران می تواند اين تقسيم قوا را دگرگون کند. اما چين و روسيه با اين مسئله مخالفت می کنند. چون عضويت ايران می تواند با خود مشکلاتی را برای آن ها به ارمغان بياورد که برای آن ها خوشايند نخواهد بود.» ترکمنستان، کشوری که مقصد سفر محمود احمدی نژاد بعد از افغانستان بود نيز به پيمان شانگهای نپيوسته است. با اين همه فصل مشترکی در روابط ايران و ترکمنستان وجود دارد. نگرانی از حضور غرب. طاهر شيرمحمدی روزنامه نگار ترکمن تبار ايرانی می گويد: «هر دو کشور در سياست های کلی اختلاف نظر ندارند، اما يک مسئله وجود دارد؛ فعال شدن سياست غرب در ترکمنستان. اين مسئله مورد توجه ايران قرار گرفته است و سبب شده تا محمود احمدی نژاد به اين کشور سفر کند.» سران کشورهای پيمان همکاری های شانگهای در کنار سرانی از کشورهای ناظر در پايتخت قرقيزستان بيست و پنجم مرداد ماه گرد هم می آيند. پيش از آن که با يکديگر ديدار کنند يک مانور نظامی را در چين سامان دادند و اين هفته در روسيه آن را دنبال می کنند. برای نخستين بار در اين مانورها سربازانی از تمامی کشورهای پيمان شانگهای حضور دارند.

استان گلستان؛ دیگر درختی نمانده تا در برابر سیل بایستد

Sun, 12 Aug 2007 16:43:00 +3500

سیل های چند سال گذشته در استان گلستان که موجب کشته شدن صدها نفر شده و بی توجهی مسئولان برای کمک به آسیب دیدگان موجب اعتراض آرام برخی از ساکنان این استان شده است.

سیل های چند سال گذشته در استان گلستان موجب کشته شدن صدها نفر شده و بی توجهی مسئولان برای کمک به آسیب دیدگان موجب اعتراض آرام برخی از ساکنان این استان شده است. سيل های پی در پی در پنج سال گذشته، جان صدها شهروند ايرانی را در استان گلستان و منطقه ترکمن صحرا گرفته است. آن چه از اعتراض های جسته و گريخته در طول اين پنج سال ديده شده، فقط چند عکس در برخی سايت های اينترنتی است. در یک از عکس ها یکی از شهروندان ترکمن آسیب دیده از سیل در استان گلستان مقابل وزارت کشور ایران با پلاکاردی که بر روی آن نوشته بود«طوفان کاترينا را بهتر می شناسيد يا سيل های گلستان را؟» دست به اعتراض زد. در دیگر عکس ها، روستا نشين هايی که از سيل جان به در برده اند، عکس هايی در دست دارند که در آن ها روستاهای فرو رفته در گل و لای ديده می شوند. يک شهروند ترکمن در مورد آخرين خسارات و تلفات طوفان در استان گلستان به راديو فردا می گويد: در یک از عکس ها یکی از شهروندان ترکمن آسیب دیده از سیل در استان گلستان مقابل وزارت کشور ایران با پلاکاردی که بر روی آن نوشته بود«طوفان کاترينا را بهتر می شناسيد يا سيل های گلستان را؟» دست به اعتراض زد. «هفته پيش بارندگی شديد باعث شد تا سيل از استان سمنان به سمت گلستان روان شود. در محور آزادشهر شاهرود خسارت های بسيار زيادی بر جا گذاشت. تنها طی هفته گذشته، نه نفر جان خود را از دست دادند. ۶۰۰ هکتار از شاليزارها و صد هکتار از باغ ها در اين استان تخريب شدند و مقدار زيادی از دام ها هم تلف شده اند. هر بار در مرداد ماه چنين تلفاتی داريم.» اما این سوال پیش می آید که چرا طوفان ها و سيل های گلستان بی صدا می آيند، قربانی می گيرند و می روند؟ مافیای جنگل طاهر شير محمدی، خبرنگار و روزنامه نگار ترکمن تباری که موضوع سيل های استان گلستان را طی سال های اخير از نزديک دنبال کرده است به رادیو فردا چنين می گويد: «کلا مساله سيل در شمال کشور به ويژه در منطقه ترکمن نشين، چون اين منطقه دور از مراکز استان ها است، نه در مطبوعات داخل و نه در رسانه های خارجی چندان به آن توجهی نمی شود.» وی می افزاید که «سيل از سال ۱۳۸۰ يکی از مهم ترين مشکلات اهالی اين مناطق است. طبق آمار رسمی در ده سال گذشته بيش از ۲۶۰ سيل کوچ و بزرگ استان گلستان را در نورديده است.» روستاهای گلی، طعمه آسان هر سيل کوچکی هستند که باران های فصلی منطقه در پی می آورند. اما پيشتر همين روستاهای گلی از سيل های بزرگ تری نجات پيدا کردند و مردم آن نيز آسيب ها را دوباره جبران کرده اند. اما اين بار سيل از جنگل های می گذرد و به راحتی به روستاها می رسد. به دليلی که ظاهرا پيچيده نيست: ديگر درختی نمانده است که در برابر سيل بايستد. طاهر شير محمدی می گويد: «علت اصلی تخريب جنگل ها، منافع اقتصادی برخی مقام های محلی است. مافيای جنگل چندين سال است که در اين مناطق فعال است. مسئولان در تهران و اداره های محلی اين را می دانند، اما چاره سازی های کارسازی عليه آن نمی شود. چون خود مقام های محلی هم در جنگل زدايی ذی نفع هستند.» سيل روستاها را می شويد. روستانشينان را در خود فرو می برد و زندگی آن ها که زنده می مانند اين روزها صحنه ساده و طبيعی جاده های خاکی مناطق دور و نزديک گلستان است. علت اصلی تخريب جنگل ها، منافع اقتصادی برخی مقام های محلی است. مافيای جنگل چندين سال است که در اين مناطق فعال است. مسئولان در تهران و اداره های محلی اين را می دانند، اما چاره سازی های کارسازی عليه آن نمی شود. چون خود مقام های محلی هم در جنگل زدايی ذی نفع هستند. یک روزنامه نگار محلی هر شهروند استان گلستان اين صحنه ها را به راحتی می بيند. يک شهروند ترکمن به راديو فردا می گويد: «هنوز آسيب ديدگان سيل های سال های پيش زير چادر زندگی می کنند. چاردهايی که هلال احمر برای مردم تهيه کرده است. مايحتاج اوليه زندگی مانند آب هنوز برای مردم فراهم نشده است. ولی می دانيم که استاندار گلستان تاکيد کرده است بايد روستاهايی که در مناطق خطرناک هست را به جاهای کم خطر تر انتقال داد.» «خواست خدا بود» طاهر شير محمدی، در پاسخ به این سوال که چرا پس از اين سال ها هنوز صحبت چندانی از سيل های استان گلستان نمی شود؟می گويد: «سال های پيش که در استان گلستان سيل سرازير می شد، مقام های محلی می گفتند اين خواست خدا بود و ديگر اقدامی نمی کردند. ولی الان جدی تر به اين مسئله پرداخته می شود.» آقای شیر محمدی می افزاید: «درواقع بايد جلوی قطع درختان و تبديل آن ها به زمين های زراعی را گرفت. بايد سيستم های هشداردهنده در مناطق شمالی ايران نصب شوند تا از تلفات جانی کاسته شود. يکی ديگر از طرح ها هم جا به جايی روستاها از مسير رودخانه های فصلی است.» استان گلستان يکی از مهم ترين مناطق زيست محيطی ايران است. برخی از جنگل های نابود شده توسط مردم، دوباره به شکل مصنوعی توليد می شوند. اما جنگل های مصنوعی هرگز جای جنگل های طبيعی را نمی گيرند. به ويژه که جنگل های طبيعی استان گلستان از گونه های کم يابی است که از دوره سوم زمين شناسی باقی مانده است و تقريبا ۴۰۰ هزار هکتار وسعت دارد. اگر تخريب جنگل های استان گلستان با همين سرعت پيش برود که هم اکنون جریان دارد، نه از روستاها و فرهنگ محلی مناطق ترکمن نشين اثری می ماند نه از درخت های دوره سوم زمين شناسی و البته نه از مردمی که در کنار آن ها زندگی می کنند.

آمریکا، متحدان عرب و تهدیدهای ایران

Mon, 30 Jul 2007 19:25:58 +3500

رابرت گيتس وزير دفاع و کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه ايالات متحده روز دوشنبه سفر خود را به برخی کشورهای خاورميانه آغاز کرده اند.

رابرت گيتس وزير دفاع و کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه ايالات متحده روز دوشنبه سفر خود را به برخی کشورهای خاورميانه آغاز کرده اند. همزمان با این سفر، خانم رايس گفت آمریکا برای مقابله با نفوذ منفی ايران، سوريه و القاعده ده ها میلیارد دلار کمک تسلیحاتی و نظامی در اختیار کشورهای عرب خاورمیانه و اسراییل قرار می دهد. کمک تسليحاتی آمریکا به عربستان سعودی و کشورهای عربی حاشيه خليج فارس پيش از هر چيز برای اصلاح ساختار قوای نظامی اين کشور و به روز کردن آن ها صورت می گيرد. موقعیت سیاسی- نظامی عربستان اما چرا عربستان سعودی مهم ترين دريافت کننده چنين کمک هايی است؟ عادل درويش، روزنامه نگار، نويسنده و تحليلگر مقيم بريتانيا می گويد: «اگر شما يک فرمانده نظامی باشد و موقعيت جغرافيايی عربستان سعودی را بشناسيد، می دانيد که کشور مهمی است. در نتيجه اگر بخواهيد در مقابل ايران از کشورهايی مانند قطر يا کويت دفاع کنيد بهترين جا عربستان است.» اما حسن هاشميان، کارشناس مسائل خاورميانه در ايران می گويد ساختار نظامی کشوری مانند عربستان با کمک های نظامی اصلاح نمی شود. آقای هاشميان می گويد: «مشکل اصلی، ساختار سنتی ارتش کشوری مانند عربستان است. به جای خريد سلاح بايد قدرت سازماندهی جديد در ارتش به وجود بياورد. تا وقتی از طريق شيوخ و شاهزادگان اداره می شود بيست مليارد خريد تسليحاتی توازن قوا را به نفع آن ها عوض نمی کند.» اسراييل، سال ها از مخالفان فروش تسليحاتی به عربستان سعودی، از سوی آمريکا بود. اما طی روزهای اخير به شکل رسمی تغيير موضع داد و اعلام کرد مخالفتی با چنين معامله تسليحاتی ندارد. عادل درويش می گويد: «همزمان هم کشورهای عربی و هم اسراييل تسليحات دريافت کردند. و اين البته به نفع آمريکاست. اين کشور بايد از هم پيمانان خود در مقابل ايران دفاع کند و اين طبيعی است. اين بار اسراييل هم با اين مسئله موافقت کرده است.» البته اين بار اولی نيست که ايالات متحده ناگهان دست به يک فروش تسليحاتی به کشورهای عربی حاشيه خليج فارس می زند. حسن هاشميان می گويد: «بعد از حمله به عراق به کويت ، امريکايی ها میليارد ها دلار اسلحه از جمله به عربستان فروختند. ولی اين مسئله تغييری در ساختار نظامی اين کشورها به وجود نياورد.» يک بار با يک مقام رسمی عرب کشورهای حاشيه خليج فارس صحبت می کردم. او گفت حاکمان کشورهای عرب اين طور فکر می کنند که اگر ايران به هر حال به سلاح اتمی دست يابد، اسراييل را تهديد نمی کند. چون به هرحال اسراييل کشور قدرتمندی است. اما قدرت و نفوذش را به راحتی می تواند در منطقه گسترش دهد و به کشورهای عربی ديکته کند عادل درویش ايالات متحده تسليحات خود را نه به شکل کمک بلکه در راستای يک معامله تجاری در اختيار کشور های عربی می گذارد. مانورهای ایران و خرید سلاح حسن هاشميان معتقد است: « کشورهای عرب به مرور زمان متقاعد شده اند تا از آمريکا اسلحه بخرند. چرا که با مانورهايی که ايران در خليج فارس انجام داد، آيالات متحده توانست مقام های کشورهای عربی را قانع کند که برای امنيت خود از اين کشور اسلحه بخرند.» معامله تسليحات ايالات متحده با کشورهای منطقه خليج فارس، طی ده سال عملی می شود. ايران با دو موضع گيری نه چندان شبيه به هم نسبت به اين موضوع واکنش نشان داد. اما هر دوی اين موضع گيری ها توسط مقام های رسمی در دولت محمود احمدی نژاد بيان شده است. محمد علی حسينی سخنگوی وزارت امور خارجه، فروش تسليحات به کشورهای عربی را محکوم کرد و اين عمل را گسترش ترس در منطقه ناميد. از سوی ديگر مصطفی محمد نجار، وزير دفاع می گويد: «تقويت توان دفاعی کشورهای مسلمان توان جهان اسلام را افزايش می دهد.» عادل درويش می گويد آن چه مقام های ايرانی می گويند در هر حالت تنها يک موضع گيری رسمی است و هميشه با سياست های کلی يک نظام سياسی هماهنگ نيست. اين تحليگر مسائل خاورميانه می گويد: «يک بار با يک مقام رسمی عرب کشورهای حاشيه خليج فارس صحبت می کردم. او گفت حاکمان کشورهای عرب اين طور فکر می کنند که اگر ايران به هر حال به سلاح اتمی دست يابد، اسراييل را تهديد نمی کند. چون به هرحال اسراييل کشور قدرتمندی است. اما قدرت و نفوذش را به راحتی می تواند در منطقه گسترش دهد و به کشورهای عربی ديکته کند.» همچنان عمده مخالفان فروش تسليحات به عربستان و ديگر کشورهای عربی حاشيه خليج فارس، نگران آن هستند که با تغييراتی ناگهانی در سيستم سياسی اين کشور اسلحه به دست مخالفان ايالات متحده بيافتد. چيزی شبيه ان چه در ايران در سال ۱۳۵۸ رخ داد. حسن هاشميان کارشناس مسايل خاورميانه می گويد از اين بابت طی سال های دور آينده نگرانی وجود ندارد. آقای هاشميان می گويد: «با توجه به سيستم های امنيتی اين کشورها و هم چنين بافت اجتماعی و جمعيت آن ها به نظر من تا بيست سال آينده شاهد تغييرات ساختاری در ساز و کار سياسی اين کشورها رخ نخواهد داد.» عادل درويش روزنامه نگار و تحليلگر بريتانيايی می گويد عربستان امروز با ايران در سال های قبل از انقلاب تفاوت فاحشی دارد. عادل درويش می گويد: «شواهدی در دست نيست که ثابت کند گروه های تروريستی قدرت آن را دارند که حکومت عربستان را در دست بگيرند. بر خلاف آن چه سال های قبل از انقلاب در ايران رخ داد. اين خطر حتی بيشتر از جانب پاکستان وجود دارد که تازه بمب اتم هم دارد.» عربستان و مساله تروریسم اما مسئله ديگر مسئله گروه های تروريستی است که ريشه در عربستان دارند و ممکن است به سلاح های امريکايی دسترسی پيدا کنند. موفق الربيعی، مشاور امور امنيتی دولت عراق، می گويد تقريبا ۵۰ درصد شبه نظاميانی که سربازان آمريکايی و غيرنظاميان را هدف حملات خود قرار می دهند از داخل عربستان می آيند. الربيعی اخيرا به عربستان سعودی سفر کرده بود تا در اين مورد با مقام های اين کشور گفت و گو کند. آقای الربيعی در گفت و گو با راديو اروپای آزاد راديو آزادی می گويد: «البته تروريست ها در خاک عربستان حضور دارند و فعاليت های آن ها از عربستان سرچشمه می گيرد. اما به اين معنی نيست که آن ها بخشی از ساز و کار رسمی اسلامی در عربستانند. آن ها افراد مستقلی هستند، که به نام دين فعاليت می کنند. عربستان سعودی همواره می گويد که اگر ما کسی را می شناسيم که مثلا عليه قتل و کشتار فتوا می دهد به آن ها بگوييم تا ان ها عليه آن [فرد يا سازمان] اقدام کنند.» رابرت گيتس و کاندوليزا رايس، وزرای دفاع و امور خارجه آمريکا امروز، دوشنبه، راهی خاورميانه شدند تا درباره فروش تسليحات با مقامات عربستانی و ساير کشورهای عربی حاشيه خليج فارس به گفت وگو بپردازند. با اين همه هنوز مخالفت ها و موافقت ها با اين طرح، حتی در ميان متحدان امريکا نيز وجود دارد.

تعطيلات بی بنزين یا تابستان بی شمال!

Sat, 14 Jul 2007 17:49:40 +3500

آيا برای تعطيلات تابستانی خود برنامه ريزی کرده بوديد؟ آيا فکر می کرديد بنزين ناگهان سهميه بندی شود؟ آيا برای تعطيلات تابستانی خود برنامه ريزی کرده بوديد؟ آيا فکر می کرديد بنزين ناگهان سهميه بندی شود؟ مدرسه ها آخرين امتحانات خود را برگزار می کنند. دانشجويان يک سال تحصيلی ديگر را هم پشت سر می گذارند. هوا گرم می شود و تعطيلات تابستانی آغاز می شود. هر سال بسياری از خانواده های ايرانی، سوار بر خودرو های خود می شوند و به شمال و جنوب، شرق و غرب ايران سفر می کنند تا چند روزی را خارج از سر و صدای شهرهای شلوغ بگذرانند. اما امسال اين کار چندان آسانی نيست. دست کم با اتوموبيل شخصی. سهميه سه ليتری بنزين در روز، حتی برای بيرون رفتن از ترافيک معمول شهرهايی مانند تهران نيز کافی نيست. تا امروز کم تر کسی ميان تعطيلات تابستانی و بنزين رابطه ای می ديد! تابستان بی سفر امير شهروند ايرانی که به راديو فردا زنگ زده تا بر روی پيغامگير نظرش را ضبط کند، می گويد: «سميه بندی بنزين را حداقل زمانی می گذاشتند که مردم به کارشان رسيده باشند. الان وقت مسافرت است.» زمانی برای مسافرت؟ هرچند هميشه برای سفر زمان مناسب پيدا می شود، اما تابستان به طور سنتی فصل بيشترين مسافرت بوده است. اما اگر باک بنزين را پر کرده ايد تا حداقل برای چند روز از اين زمان تکرار نشدنی استفاده کنيد، قرار يک مسافرت دست جمعی را برای فردا گذاشته ايد و شب به رختخواب می رويد تا برای مسافرت نيروی کافی داشته باشيد... بهروز شهروند اهل جنوب ايران می گويد: «ديگر شب ها راحت نمی خوابم. از وقتی بنزين سهميه بندی شده، مراقب باک اتوموبيلم هستم تا آن را سوراخ نکنند و بنزينش را ندزدند.» وقتی بنزين در پمپ بنزين ها نباشد کجا می توان آن را پيدا کرد؟ بهروز می گويد: «در استان هرمزگان مردم از طريق دريای عمان بنزين وارد می کنند و آن را ليتری بين پانصد تا ششصد تومان می فروشند.» اما سهميه بندی بنزين به عقيده نسرين از استان چهارمحال و بختياری اثرات مفيد هم دارد. نسرين می گويد: «دست کم در اين فصل گرما می توان اثرات مثبت آن را بر ترافيک شهرها ديد.» اگر زمينی نشد، هوايی مسافرت کردن در کشوری که حمل و نقل هوايی در آن نسبتا ارزان است، هميشه با اتوموبيل شخصی انجام نمی شود. هواپيما، سريعترين وسيله ای که شما را به مقصد می رساند. به نوشته روزنامه سرمايه، سهميه بندی بنزين در ايران سبب شده است تا گروه بزرگی از شهروندان برای سافرت های تابستانی به هواپيما روی بياورند. همين مسئله به نوشته اين روزنامه باعث شده است که در سيکل پروازی کشور اختلال رخ دهد. تعداد زياد مسافران وچمدان های آن ها، در فصلی که گرما خود بر وزن هواپيما می افزايد و در نتيجه خلبان را مجبور می کند يا از پرواز کردن منصرف شود يا از انقال چمدان ها. در هر دو حالت مسافران راضی نيستند. اگر به يک شرکت هوايی زنگ بزنيد اولين چيزی که می شنويد اين است که بايد هرچه زود تر بليط بخريد. به چند آژانس مسافرتی زنگ زديم و به عنوان مسافر از کارکنان آن ها پرسيديم: «آيا می توان برای دو هفته آينده برای پرواز از تهران به مشهد يا از تهران به اصفهان بليط پيدا کرد؟» در هر دو حالت بليط وجود دارد، اما همه کارکنان می گويند بايد هر چه زودتر بليط خريد، چون اين امکان هرآن وجود داد که ناياب شوند. به اين فکر افتاديم که از آن ها بخواهيم تا بليط را برايمان رزرو کنند. اما با اين پاسخ رو به رو شديم که رزرو بليط برای پروازهای داخلی امکان پذير نيست، مگر برای يکی دو ساعت! فصل گرم تورم سهميه بندی بنزين در فصل تابستان، سبب شده است تا از حجم مسافرت ها با اتوموبيل شخصی کاسته شود. با اين همه گروه بزرگی از اقتصاددانان همچنان معتقدند، برای حل معضل بنزين در ايران بايد برنامه ای در دستور کار دولت قرار می گرفت، اما پيش از آن بايد برنامه ای برای بهبود زيرساخت های حمل و نقل و جابه حايی مسافران در ايران انديشيده می شد. «بايد اول قطارهای کمربندی شهری و مترو ساخته می شد. حتی با زياد کردن اتوبوس ها هم از مشکلات کاسته نمی شود.» دکتر مهران براتی دکتر مهران براتی، اقتصاددان ساکن آلمان می گويد: «بايد اول قطارهای کمربندی شهری و مترو ساخته می شد. حتی با زياد کردن اتوبوس ها هم از مشکلات کاسته نمی شود.» دکتر براتی معتقد است بالا رفتن قيمت بنزين بهانه ای است در ايران تا همه چيز گران شود. او می گويد: «ببينيد مثلا قيمت ميوه در شهرستان ها بين بيست تا ۴۵ درصد بالا رفت. چون ميوه فروشان می گويند بنيزن نيست، درنتيجه حمل ميوه انجام نمی شود. واکنش مردم در جامعه ای که اقتصادش با دستورالعمل های ناگهانی دولت عوض می شود، از طريق دولت قابل پيش بينی نيست.» تورم همان چيزی است که بيشتر از کمبود بنزين نگرانی مردم را بر می انگيزد، علی ساکن تهران می گويد: «بنا بود بنزين بر قيمت ها تاثير نگذارد ولی کافی است نگاهی به نرخ تورم بکنيد.» اما همه شهروندان اينگونه فکر نمی کنند. هومن، شهروند بوشهری، در تماس با راديو فردا می گويد: «شايد سهميه بندی بنزين در کوتاه مدت تاثيرات منفی بگذارد، اما در بلند مدت، با نصب پمپ های گاز بيشتر و خصوصی شدن توليد بنزين تاثيرات مثبتی در جامعه ايجاد می شود.» اما چه کوتاه چه بلند. با تورم يا بی تورم. با هواپيما يا با اتوموبيل شخصی، تعطيلات تابستانی سالی يک بار دست می دهد و برای کودکان و نوجوانانی که نه ماه از سال، خودشان را برای مسافرت آماده کرده اند، سهميه بندی بنزين واژگان آشنايی نيست.

دفاع موشکی، بهانه جنگ سردی دیگر؟

Fri, 01 Jun 2007 17:09:57 +3500

سپر دفاع ضد موشکی، محل اختلافات شدید و جدید میان روسیه و آمریکا از محلی که تجهیزات پرتاب موشک بازدارنده ضد موشک در لهستان قرار می گيرد، تا نزديک ترين نقطه مرزی روسيه، با اتوموبيل کم تر از نصف روز راه است، اما موشک بازدارنده اين مسير را در چند دقيقه می پيمايد. روسيه می گويد، سپر ضد موشکی يعنی قرار دادن خاک روسيه در گذرگاه موشک. آمريکا می گويد، اين سپر برای مقابله با تهديد احتمالی از سوی کشوهايی مانند ايران است و تهديدی برای روسيه به شمار نمی رود. فدراسيون روسيه و ايالات متحده، از زمانی که آمريکا اعلام کرد در صدد است تا دست به ايجاد يک سپر ضد موشکی در خاک لهستان و جمهوری چک بزند، دچار اختلافات شديدی شده اند. البته در کنار اختلافات ديگر، اين مسئله از اهميت ديگری نيز برخوردار است و برای نخستين بار مقام های روسی از واژه ای در روابط دو کشور استفاده می کنند، که سردمدار واژگان سياسی نيمه دوم سده بيستم به شمار می رود: «جنگ سرد». ولی آيا واقعا جنگ سرد جديدی در راه است؟ دونکان لنوکس، کارشناس ارشد موسسه دفاعی جينز می گويد: «نه، من فکر می کنم مسئله جنگ سرد يک حرف بی اساس است. من فکر می کنم تمام اين بحث ها و اختلاف نظرها ادامه اختلافاتی است که ميان فدراسيون روسيه و ايالات متحده از قبل وجود داشته است.» آيا صحبت از اختلافاتی است که روسيه از شوروی به ارث برده است؟ مقام های آمريکا می گويند، هميشه اختلافات خود را با صراحت با روسيه در ميان گذاشته اند، اما در مورد سپر ضد موشکی، موضوع شکل ديگری به خود گرفته است. سپر دفاع ضد موشکی، علاوه بر آمریکا برای دفاع از این کشورها بنا می شود: اسراییل ژاپن تایوان کره جنوبی بریتانیا کانادا استرالیا آلمان نروژ دانمارک لهستان چک گرجستان اوکراین ترکیه بلغارستان رومانی اسپانیا هلند ایتالیا کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريکا روز پنج شنبه، در آلمان از بی ميلی روسيه برای حل اختلافات سخن گفت. خانم رايس گفت: «وقتی ما با روسيه اختلاف نظر داريم، اين مسئله را در ميان می گذاريم، به شکل جدی با اين کشور گفت و گو می کنيم و صادقانه نظرمان را می گوييم. نظر به اين مسئله بايد بگويم، که درک سياست روسيه در مورد سپر دفاع ضد موشکی برای ما سخت است. ما متاسفيم که روسيه برای همکاری با ما در اين زمينه بی ميلی نشان می دهد.» با روسیه یا بی روسیه با نگاه به روند شکل گيری ساز و کار دفاع ضدموشکی در اروپای مرکزی، به نظر می رسد بی ميلی روسيه برای حل اين اختلاف در هيچ حالتی مانعی برای ايالات متحده نيست. برخی از کارشناسان می گويند به همين دليل است که جنگ سردی رخ نخواهد داد، چون روسيه امروز شوروی ديروز نيست. پاول فلگنهاور، کارشناس مستقل مسائل نظامی در مسکومی گويد، در زمان جنگ سرد توانايی های دو بلوک شرق و غرب تقريبا يکی بود. «الان فدراسيون روسيه از اتحاد جماهير شوروی کوچک تر است. معاهده ورشو از ميان برداشته شده است. روسيه ديگر توانايی تهديد غرب را ندارد. غرب هشت برابر بيشتر از روسيه جمعيت دارد و اقتصادش تقريبا صد بار بزرگتر و قوی تر از اقتصاد روسيه است.» روسيه، شوروی نيست. بلوک شرق از ميان برداشته شده است. اما در جهان نوين، کشورهايی که سپر ضد موشکی برای مقابله با تهديد آن ها شکل می گيرد، روابط گرمی با روسيه برقرار کرده اند؛ مهم ترين نمونه آن ايران است. و اين جاست که برخی کارشناسان، سپر ضد موشکی را يک مسئله فراتر از مقابله با تهديد ايران می بينند. الکساندر پيکایِف، کارشناس ارشد موسسه اقتصاد جهانی و روابط بين الملل در مسکو می گويد: «در اين مورد از دو نظر هم سياسی و هم اقتصادی خطراتی وجود دارد. اين برای اولين بار پس از پايان جنگ سرد است، که سيستم موشکی آمريکا چنين به مرزهای روسيه نزديک شده است. در مورد سيستم استراتژيک موشکی روسيه احتمالا اين قضيه تهديد فوری به حساب نخواهد آمد، ولی با گذشت زمان و راه افتادن سپر ضد موشکی، اين موضوع فرق خواهد کرد.» روسیه تلافی می کند روسيه بارها اعلام کرده است - که از طرف خودش - نگرانی اصلی، دست يابی ايران به موشک ها دوربرد يا پرتاب آن ها نيست. ولاديمير پوتين مسئله تهديد موشکی از سوی ايران را با عناوينی مانند «دور از ذهن» و «خنده دار» تعبير کرده است. در نتيجه روسيه برای ايجاد آن چه تعادل قوا می خواند، روزهشتم خرداد ماه دست به آزمايش يک موشک استراتژيک قاره پيما زد. ولادیمیر پوتین مسئله تهدید موشکی از سوی ایران را با عناوینی مانند «دور از ذهن» و «خنده دار» تعبیر کرده است. آمریکا می گوید به هر حال دست روی دست نمی گذارد تا ایران به موشک های دوربرد دست یابد. ولاديمير پوتين، رييس جمهور روسيه يک روز بعد در جمع خبرنگاران گفت: «اين ما نبوديم که پيشقدم شديم تا يک رقابت جديد نظامی راه بيافتد. و هر آنچه روسيه در پاسخ انجام می دهد برای ايجاد موازنه در جهان است. موازنه ای که به نظر ما برای تثبيت صلح جهانی از اهميت بسيار زيادی برخوردار است.» آمریکا ادامه می دهد با اين همه ايالات متحده معتقد است دست روی دست نخواهد گذاشت تا ايران به موشک های دوربرد دست يابد. ويکتوريا نولند، سفير ايالات متحده در ناتو، در گفت و گو با راديو اروپای آزاد راديو آزادی می گويد: «راه اندازی رادار سپر ضد موشکی در جمهوری چک و ساز و کار بازدارنده در لهستان، تنها برای آمريکا نيست. بلکه برای تمام هم پيمانان اين کشور است تا جلوی تهديد های احتمالی از سوی ايران گرفته شود. در مورد کره شمالی ما ساز و کاری در آلاسکا و کاليفرنيا داريم. ما معتقديم تا سال ۲۰۱۵ ايران به تکنولوژی موشک های دوربرد که ما را تهديد کند دست خواهد يافت. همزمان راه اندازی سپر هم طول خواهد کشيد و ما می خواهيم آماده باشيم.» در جمهوری چک و لهستان، موافقان طرح سپر ضد موشکی، که عمدتا از گروه های سياسی ميانه و راست هستند معتقدند، ايجاد اين سپر بر اهميت و برتری استراتژيک دو کشور می افزايد. در مقابل مخالفان که عمدتا از گروه های راست تند رو و چپ هستند می گويند، سپر ضد موشکی، خطر حملات تروريستی را افزايش خواهد داد. آن ها می گويند دست کم برای ايجاد آن اجازه پارلمان يا مردم (مستقيما از طريق برگزاری رفراندوم) لازم است. نظر سنجی ها نشان می دهد، اکثريت مردم در هر دو کشور مخالف ايجاد سپر ضد موشکی هستند.

مذاکرات ایران و آمریکا؛ کلید ثبات در عراق؟

Sun, 20 May 2007 15:45:22 +3500

گفت و گوهای ایران و آمریکا در مورد عراق. عراق چه جایی در این گفت و گوها دارد. عراق تنها يک همسايه برای ايران نيست. کشوری با اختلافات و شباهت های قومی، مذهبی يا سياسی معمولی نيست. کشوری نيست که از حضورش در منطقه تنها دو دهه گذشته باشد. روابط عراق با ايران پيچيده تر از آن است، که بتوان با چند جمله از کنار آن گذشت. اما اين پيچيدگی، طی چند سال گذشته و با حضور نظامی ايالات متحده در اين کشور بيشتر شده است. عراق يک کليد است در دست دو کشور، که هر کدام خود برای عراق به مثابه کليدند. اما اين کليدها برای باز کردن چه دری ممکن است به کار روند؟ حسن هاشميان، استاد دانشگاه در تهران و تحليلگر مسائل خاورميانه معتقد است که گفت و گوهای ايران و آمريکا، بيش از هر چيز برای خود عراق مهم است. آقای هاشميان می گويد: «عراقی ها معتقدند اگر ميان ايران و آمريکا روابط مسالمت آميزی شکل بگيرد، خطراتی که به دليل رو در رويی اين دو کشور متوجه عراق است کم می شود.» اما آن چه به عقيده حسن هاشميان بايد به آن توجه کرد، اين است که هرچند دو طرف به بهانه عراق در مذاکرات شرکت می کنند اما خواسته های خودشان را مطرح خواهند کرد. آن چه سوی ديگر روابط دو همسايه را شکل می دهد، تاثير عراق بر ايران است. به عقیده بسياری از تحليلگران، حضور و تاثير ايران در عراق از يک سو بر اوضاع داخلی عراق تاثير گذاشته است و از سوی ديگر- به طور غير مستقيم- بر اوضاع داخلی ايران. آمريکایی ها با اين گفت و گوها در صدد پيدا کردن راهی ميانه اند، که هم کشورهای منطقه راضی شوند و هم ايران به خواسته هايش برسد. حسن هاشمیان، کارشناس مسائل خاورمیانه عادل درويش، نويسنده، روزنامه نگار و تحليلگر مقیم بريتانيا می گويد: « البته که گفت و گوها می توانند ياری رسان باشند. اين گفت و گوها حتی ضروری اند. تاثير فراوان ايران در عراق را بايد مد نظر قرار دارد. در عين حال اين مذاکرات، آن هم با آمريکا، کشوری که قدرت اصلی نظامی در عراق است و بر دولت عراق تاثير دارد، می تواند منافع ايران در اين کشور را نيز تامين کند. در نتيجه حاکمان ايران می توانند قدرت خود را افزايش دهند.» گفت و گوهای شرم الشيخ، دريچه ای بود که ايران و آمريکا را به سوی مذاکره ای جدی تر در مورد عراق رهنمون کرده است. هر چند هنوز، هر دو کشور ترجيح داده اند اين مذاکرات در حد ديپلمات های با سابقه و نه مقام های سياسی بلند مرتبه صورت گيرد. مذاکرات؛ چرا در این زمان؟ عادل درويش می گويد: « اين که اساسا اين مذاکرات زودتر صورت نگرفته اند، يک اشتباه است. چيزی که به نظر من زمينه مذاکرات را فراهم کرد، اين موضوع است که ايران به آرامی خود را در يک انزوای کامل و همه جانبه می ديد. احساس می کرد که از لحاظ سياسی و ديپلماتيک، منافع زيادی را از دست خواهد داد. البته دلايل زيادی ممکن است وجود داشته باشند.» حسن هاشميان در اين مورد نظر ديگری دارد. به عقيده آقای هاشميان، انزوای ايران سبب نشد تا به مذاکرات با ايالات متحده تن در دهد. برای اثبات اين موضوع حسن هاشميان به گزارش بيکر – هميلتون در دی ماه سال گذشته اشاره می کند. در آن گزارش به ايالات متحده پيشنهاد شده بود تا برای برون رفت از بحران عراق با ايران و سوريه گفت و گو کند. حسن هاشميان می گويد: ايالات متحده با رهنمون همان گزارش درصدد يافتن يک راه حل برای پايان دادن به حضور نظامی خود در عراق به صورتی «آبرومندانه» است. از مثمر ثمر بودن گفت و گوها که بگذريم، مسئله اصلی نتيجه آن است. در اين جا موضوع حقوق بشر، دموکراسی، اقليت های قومی و نظير اين ها می ماند. آيا گفت وگو با ايران، کشوری که خودش در اين موارد مورد انتقاد است، نتايج مفيدی خواهد داشت؟ بله! ممکن است که به ثبات نسبی در عراق کمک کند. اما بعد، حقوق زنان، اقليت ها و مسائل مدنی بسياری همچنان حل نشده باقی می مانند. عادل درویش، تحلیلگر مقیم بریتانیا با گذشتن از آن چه به زمان و مسائلی که احتمالا در گفت و گوها مطرح خواهد شد، همچنان اين پرسش مطرح است که آيا مذاکرات ايران و آمريکا می تواند تامين کننده هدف اصلی خود باشد؟ آيا می تواند به ثبات در عراق کمک کند و در اين صورت کشورهای همسايه عراق چه واکنشی نشان خواهند داد؟ حسن هاشميان، کارشناس مسائل خاورميانه معتقد است، که تاثير ايران در عراق بسيار بيشتر از آن است که الان گفته می شود. آقای هاشميان معتقد است که اين حضور و گفت و گو با آمريکا مورد انتقاد کشورهای عرب همسايه نيز قرار گرفته است. به گفته وی، کشورهای عرب منتقد آمريکا هستند، چرا که عملا باعث شده است تا ايران در عراق نقش تعيين کننده ای پيدا کند. حسن هاشميان می گويد: «آمريکایی ها با اين گفت و گوها در صدد پيدا کردن راهی ميانه اند، که هم کشورهای منطقه راضی بشوند و هم ايران به خواسته هايش برسد.» ايجاد ثبات در عراق يک مسئله است و تداوم اين ثبات مسئله ای ديگر. از آن گذشته، بر اساس آن چه عملا به عنوان هدف اصلی ايالات متحده در عراق، در حال حاضر و پس از سرنگونی صدام حسين مطرح می شود، بازگرداندن قدرت به مردم عراق است. در دایره ای وسيعتر بازگرداندن قدرت به دولت عراق، اجرای انتخابات، تداوم اين روند و با زبانی ساده تر ايجاد يک دموکراسی. دموکراسی، که به گفته مقام های آمريکايی، بناست برای ديگر کشورهای منطقه نيز نمونه يک حکومت مردمی واقعی باشد. عادل درويش، تحليلگر مقیم بريتانيا اين پرسش را مطرح می کند، که آيا گفت و گوها بر شکل گيری ثبات در عراق تاثير می گذارند؟ آقای درويش می گويد: «از مثمر ثمر بودن گفت و گوها که بگذريم، مسئله اصلی نتيجه آن است. در اين جا موضوع حقوق بشر، دموکراسی، اقليت های قومی و نظير اين ها می ماند. آيا گفت وگو با ايران، کشوری که خودش در اين موارد مورد انتقاد است، نتايج مفيدی خواهد داشت؟ بله! ممکن است که به ثبات نسبی در عراق کمک کند. اما بعد، حقوق زنان، اقليت ها و مسائل مدنی بسياری همچنان حل نشده باقی می مانند.» ايران و ايالات متحده پس از نزديک به سه دهه به پای ميز مذاکره می روند. موضوع گفت وگوها نه مسائل اتمی ايران است نه پول های بلوکه شده اين کشور در آمريکا. کسی هم قرار نيست در مورد حقوق بشر و دموکراسی صحبت کند. وقايع اين گونه پيش رفته است، که موضوع گفت و گو کشوری است که هشت سال با ايران جنگيده است و ارتش آمريکا هم اينک در همان کشور مشغول جنگ ديگری است.

کنترل گرمایش زمین؛ «فردا دیر است»

Fri, 04 May 2007 15:54:01 +3500

جدید ترین گزارش سازمان ملل در مورد تغییرات جوی و گرم شدن کره زمین، که امروز انتشار یافت، نشان می دهد که تولید گازهای گلخانه ای باید هرچه سریعتر متوقف شوند. در عین حال این گزارش نشان می دهد، که هزینه این کار بخش بسیار کوچکی از کل درآمد سالیانه جهانی است. جديد ترين گزارش هيات هم انديشی نمايندگان دولت ها در مورد تغييرات آب و هوايی از همه دولت ها خواسته است تا هر چه سريع تر جو کره زمين را تمیز کنند. اين گزارش همچنين نشان می دهد که کاهش نشر گازهای گلخانه ای، هزينه چندانی بر دوش دولت ها نمی گذارد. تغییرات جوی به دلیل افزایش گازهای گلخانه ای، عمدتا به دلیل انتشار دی اکسید کربن رخ می دهد و برخی کشورهای در حال توسعه و پیشرفته، به دلایل اقتصادی تا امروز فعالیت کمی در کنترل آن کرده اند. بيل هار، يکی از مشاوران جنبش صلح سبز به خبرنگار رويترز در اين مورد می گويد: «اين گزارش بسيار ارزشمند است، چراکه نشان می دهد که هم از لحاظ اقتصادی و هم از نظر فنی در شرايطی هستيم، که بتوانيم افزايش ميانگين دمای هوا را به دو دجه سانتی گراد محدود کنيم.» در حال حاضر، ميانگين دمای هوا ۱۵ درجه سانتی گراد است. اين ميانگين طی سال های آينده ممکن است ميان حداکثر ۲۷ و حداقل ۷ درجه سانت گراد در نوسان باشد. مقدار دی اکسيد کربن در جو کره زمين طی ۴۰ سال گذشته به شدت افزايش پيدا کرده است. افزايش ناگهانی گازهای گلخانه ای به دليل پيشرفت های فنی غير قابل مقايسه نسبت به سده های پيش و از همه مهم تر استفاده فراوان از سوخت های فسيلی صورت می گيرد. برنامه ای که برای کاهش توليد گازهای گلخانه ای طرح ريزی شده است از يک سو توليد دی اکسيد کربن را کاهش می دهد و از سوی ديگر به رشد اقتصادی اين کشورها ضرری نمی زند.» یک فعال صلح سبز يان روونسکی، فعال جنبش جهانی صلح سبز در جمهوری چک در مصاحبه ای با رادیو فردا می گويد، يکی از نگرانی های هميشگی کشورهای در حال توسعه به ويژه هند و چين ضررهای اقتصادی است، که ممکن است به دليل برنامه کاهش توليد گزاهای گلخانه ای نصيب آن ها شود. يان روونسکی می گويد: «برنامه ای که برای کاهش توليد گازهای گلخانه ای طرح ريزی شده است از يک سو توليد دی اکسيد کربن را کاهش می دهد و از سوی ديگر به رشد اقتصادی اين کشورها ضرری نمی زند.» از جمله يکی از مواردی که سازمان های حفاظت از محيط زيست بر آن تاکيد می کنند استفاده از انرژی های جايگزين غير فسلی مانند انرژی خورشيدی يا بادی است. اما اين منابع انرژی جايگيزين در کشورهايی مانند چين کافی نيستند. يان روونسکی می گويد: «اين برنامه به طور کلی چند هدف مهم را دنبال می کند که يکی از آن ها استفاده از منابع انرژی جايگيزن است. در کنار آن برنامه ای برای بهبود بازده انرژی های فسيلی نيز برنامه ريزی شده است. بهبود بازده و بهره وری انرژی های فسيلی به خصوص برای کشورهايی مانند چين قابل استفاده است.» بر اساس جديد ترين گزارش سازمان ملل ميانگين هزينه مورد نياز برای کاهش گازهای گلخانه ای چندان زياد نيست، اما اين هزينه برای کشورهای در حال توسعه بالاتر از کشورهای پيشرفته و ثروتمند است. در نتيجه فعالان محيط زيست در کشورهای پيشرفته از جمله در اروپا و آمريکای شمالی معتقدند برای کاهش گازهای گلخانه ای بايد به ديگر کشورها کمک کرد. يان روونسکی می گويد: «ايجاد يک پيمان جديد برای کاهش گازهای گلخانه ای بسيار مهم است. به خصوص که کشورهايی مانند چين و هند در آينده تاثير بسيار بدی بر جو خواهند گذاشت. در نتيجه برای کشورهای پيشرفته و از جمله اروپا که در حال حاضر بيشترين مقدار دی اکسيد کربن را توليد می کنند مهم است که نشان دهند می توان گازهای گلخانه ای را کنترل کرد و ديگران هم می توانند از آن ها پیروی کنند. اين به نفع خود ماست.» بالا رفتن دمای عمومی هوا از جمله به آب شدن يخ های کره زمين، از بين رفتن تعادل جوی، تغيير در سطح و دمای آب های اقيانوس ها و شکل گيری انواع توفان ها، سيلاب ها و گردبادهای سهمگين می انجامد. با بالا آمدن آب اقيانوس ها قسمت های خاکی کره زمين که بخش بزرگی از آن را آب تشکيل می دهد، به آرامی به زير آب خواهد رفت. چنانچه مقدار دی اکسيد کربن در هوا کنترل نشود، اين فاجعه بزرگ طبيعی طی چهار دهه آينده به طور برگشت ناپذيری گريبانگير انسان خواهد شد.

... و بغداد سقوط کرد

Mon, 09 Apr 2007 17:20:01 +3500

چهار سال پيش حکومت صدام حسين چند روز پس از حمله نيروهای ارتش آمريکا به عراق و به دست گرفتن کنترل بغداد سقوط کرد و رژيم سياسی بعث در اين کشور به پايان رسيد.

چهار سال پيش حکومت صدام حسين چند روز پس از حمله نيروهای ارتش آمريکا به عراق و به دست گرفتن کنترل بغداد سقوط کرد و به اين ترتيب، عمر رژيم سياسی بعث در اين کشور به پايان رسيد. در همان روز ديک چنی، معاون رييس جمهوری آمريکا در يک کنفرانس مطبوعاتی در ايالات متحده خبر سقوط حکومت حزب بعث را اعلام کرد. آقای چنی گفت: «امروز صبح در جنوب بغداد، ما شاهد متلاشی شدن هرگونه نشانه ای از حکومت مرکزی عراق بوديم. خيابان ها مملو از مردمی است که در حال جشن گرفتنند. هرچند بقايايی از نيروهای امنيتی رژيم عراق احتمالا باقی مانده است، اما تاثير آن بر اوضاع بسيار ناچيز است.» روز نهم آوريل، اکثر رسانه های جهانی مردمی را نشان دادند که در پی سقوط رژيم بعث در خيابان های بغداد به پايکوبی مشغول بودند و حتی سربازان آمريکايی را در آغوش می گرفتند. در همان زمان، احمد رافت همکار راديو فردا در بغداد به سر می برد. او از ديده هايش می گويد: «شهر می سوخت که ما وارد شهر شديم. مردم به رقص و پايکوبی مشغول بودند. در جاده ای که وارد بغداد می شد، زنان مسن تر زير پای سربازان آمريکايی گل می ريختند، پچه ها از سر و کول سربازان و از ماشين های نظامی بالا می رفتند و مردم بين خودشان، شيرينی و شکلات پخش می کردند.» محمد الدوری سفير وقت عراق در سازمان ملل، در همان روز اعلام کرد:« اين جنگ است. در جنگ هميشه برنده و بازنده ای وجود دارد. موقعيت امروز هم همين است.» کوفی عنان، دبير کل وقت سازمان ملل نيز در همان روز واکنش نشان داد: «زمان لازم است تا وضعيت به وضوح قابل بررسی باشد. اما چيزی که به نظر من تلاش ها بايد بر آن متمرکز شود، بازگرداندن همه چيز به روال عادی و اطمينان يافتن از اين موضوع است که غير نظاميان در امنيت به سر می برند.» اما زمان زيادی نگذشت که عراق وارد مرحله ديگری شد. خشونت ها، حمله های تروريستی، درگيری های قومی و نبردهای شورشيان با نيروهای ائتلاف بالا گرفت. احمد رافت دو سال پس از نهم آوريل سال ۲۰۰۳، بار ديگر به عراق رفت. او می گويد: «بار آخری که وارد بغداد شدم به هتلی رفتم که برای ورود به آن بايد از چهار ايست بازرسی گذشت. بايد تا هوا تاريک نشده بود، به هتل باز می گشتيم. هر بار که از هتل بيرون می رفتيم، نمی دانستيم که آيا کسی ما را گروگان می گيرد، به سمت ما تيراندازی می شود يا کسی گردنمان را می زند.» امروز با گذشت چهار سال اين نگرانی بيش از هر زمان در ميان روزنامه نگاران و خبرنگاران وجود دارد که با افزايش خشونت ها، عملاراه انتقال اطلاعات از عراق به دنيای خارج نيز بسته شود. احمد رافت می گويد: «نمی شود گفت که امروزه خبرنگاران به طور مستقل می توانند در مورد عراق گزارش بدهند. اين مسئله بسيار بدی است. نه تنها حقوق خبرنگاران زير پا گذاشته می شود، بلکه حقوق مردم هم زير پا گذاشته می شود و نمی توانند اخبار رسانه های مستقل را بشنود. فقط اخبار رسمی يکی از دو طرف را دريافت می کنند. در نتيجه اين خطر وجود دارد که به مرور زمان توجه مردم نسبت به مسئله عراق کم شود، فشار بر کشورهايی که می توانند به حل مشکلات آن کمک کنند کاهش يابد و اين کشور به فراموشی سپرده شود.» چهار سال از سقوط صدام حسين و حتی ماه ها از اعدام اين ديکتاتور سابق عراق می گذرد، اما هنوز پرسش ها در مورد امنيت اين کشور، نقش همسايگان آن، فرونشاندن شوررش ها و درگيری های قومی مذهبی، بی پاسخ باقی مانده است. پرسش هايی که پاسخ گفتن به آنها برای ايجاد امنيت در اين کشور لازم است. ولی به نظر می رسد برای پاسخ گفتن به اين پرسش ها بايد حد اقل امنيت در اين کشور نيز برقرار شود تا دست کم کنفرانس های مربوط به عراق در خاک اين کشور برگزار شوند.