Radio Free Europe / Radio Liberty

«خیابان»؛ از زیرزمین اینترنت تا اعتراضات شهری

Fri, 06 Nov 2009 16:57:15 +3500

«خيابان» را می‌توان روزنامه اينترنتی زيرزمينی ناميد که مدت کوتاهی پس از اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوری دوره دهم و آغاز گسترده اعتراضات به اين نتايج به وجود آمد. «خيابان» نه بلاگ دارد و نه سايت و به آدرس ای‌ميل افراد ارسال می‌شود و تاکنون ۵۲ شماره از آن منتشر شده است.«خيابان» را می‌توان روزنامه اينترنتی زيرزمينی ناميد که مدت کوتاهی پس از اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوری دوره دهم و آغاز گسترده اعتراضات به اين نتايج به وجود آمد. «خيابان» نه بلاگ دارد و نه سايت و به آدرس ای‌ميل افراد ارسال می‌شود و تاکنون ۵۲ شماره از آن منتشر شده است. «خيابان» را می‌توان شب‌نامه عصر ديجيتال ناميد. راديوفردا با مسئولان خيابان گفت‌وگويی از طريق ای‌ميل انجام داده است. در چه زمان و چرا «خيابان» منتشر شد. با وجود حضور سايت‌های مختلف خبری ارزش اضافی خيابان چيست؟ اولين شماره خيابان روز ۲۹ خرداد، يعنی يک هفته پس از انتخابات رياست جمهوری ايران، منتشر شد. در اين فاصله زمانی يک هفته‌ای، يعنی از فردای روز انتخابات، تا ۲۹ خرداد، خيابان‌های ايران شاهد حضور گسترده مردم ناراضی بودند که برای اولين بار پس از انقلاب سال ۵۷ با اين دامنه وسيع برای مخالفت و مبارزه عليه ديکتاتوری حاکم به خيابان‌ها آمده بودند. بازتاب و تحليل اين حضور از جانب رسانه‌های بزرگ و رسمی، چه داخلی و چه خارجی، بسيار سطحی و يک‌جانبه بود. اغلب اخبار و گزارش‌ها و تحليل‌ها معطوف به نارضايتی مردم از نتيجه انتخابات و سعی آنها در بازپس‌گيری آراء‌شان بود. در اغلب گزارش‌ها و اخبار رسانه‌های اپوزیسيون، مردم حاضر در خيابان‌ها، معترضين به نتيجه انتخابات، ناميده می‌شدند. ولی هر نگاه تيزبين و بی‌غرضی می‌داند که جنبش‌های اجتماعی و از جمله آنها جنبش اخير ايران از علت واحدی سرچشمه نمی‌گيرد، بلکه عوامل بسيار متعددی، در طول ساليان، زمينه‌ساز شکل‌گيری يک جنبش است. «هر نگاه تيزبين و بی‌غرضی می‌داند که جنبش‌های اجتماعی و از جمله آنها جنبش اخير ايران از علت واحدی سرچشمه نمی‌گيرد، بلکه عوامل بسيار متعددی در طول ساليان زمينه‌ساز شکل‌گيری يک جنبش است.» خیابان جنبش کنونی ايران از ۲۲ خرداد شکل نگرفت، بلکه اجزای آن به صورت بالقوه در جامعه حضور داشت که مترصد بهانه‌ای برای به هم پيوستن و حرکت بود. انتخابات اخير ايران تنها بهانه‌ای برای تبديل اين جنبش جامد به جنبش جاری گشت. ولی اغلب رسانه‌های موجود در انعکاس و تحليل خود از رويدادها، اين اصل را ناديده می‌گذاشتند و اين جنبش ريشه‌دار و پيچيده را به اعتراضات خيابانی به نتيجه انتخابات و بازپس‌گيری آرا تقليل می‌دادند. در چنين شرايطی بود که ما که عضوی از اين جنبش اعتراضی موجود بوديم که هيچ توهمی به انتخابات و بازپس‌گيری آرا نداشتيم، انعکاس صدای خود را در هيچ رسانه‌ای نيافتيم و به همين خاطر بر آن شديم تا حنجره‌ای بيافرينيم که صدای ما و ماها را فرياد می‌زد. آن زمان بود که خيابان انتشار يافت. چرا وب سايت يا بلاگ نداريد؟ خيابان در شرايطی اتشار يافت که جو اختناق شديدی بر جامعه حاکم شده بود. خبرنگاران خارجی از ايران اخراج شده بودند. کانال‌های ماهواره‌ای خارج از دسترس بودند. حتی امکان تماس تلفنی و اس‌ام‌اس وجود نداشت و بسياری از سايت‌ها و وبلاگ‌های اينترنتی فيلتر بودند. در اين شرايط پرواضح بود که سرنوشت سايت يا بلاگی به نام خيابان چه می‌توانست باشد. ما در آن شرايط نمی‌توانستيم با مخاطبان داخلی خود که بهانه اصلی انتشار خيابان هستند با سايت يا بلاگ در تماس باشيم. يکی از بهترين روش‌ها برای گذر از سد فيلترينگ انتشار روزنامه در فرمت پی‌دی‌اف و فرستادن آن به آدرس اي‌ميل‌ها بود. به علاوه، اين شکل انتشار و توزيع، امکان شناسايی دست‌اندر‌کاران روزنامه را کاهش و ضريب امنيتی را برای ما و مخاطبان‌مان تا حدودی افزايش می‌داد. در بسياری از مواقع بيانيه‌های اصلاح‌طلبان و يا اخبار مربوط به آنها را منتشر نمی‌کنيد. آيا اين نوعی سانسور نيست؟ يکی از دلايل اصلی انتشار خيابان سانسور شديد نه تنها از جانب حکومت ايران، بلکه از جانب اصلاح‌طلبان و رسانه‌های داخلی و خارجی طرفدار آنان بود. همان طور که در پاسخ سوال يک نيز اشاره شد، ما گروه نه چندان اندکی بوديم در خيابان‌ها که با اصل نظام ديکتاتوری، و نه يکی از مسلم‌ترين و پيش‌پاافتاده‌ترين نمودهای آن که همانا برگذاری انتخابات غيردموکراتيک باشد در مبارزه بوديم. اعتراض ما به اصل نظام و قوانين برخواسته از آن بود که کانديداهايی را از فيلتر شورای نگهبانش رد می‌کند که بارها تعهد و پاي‌بندی خود را به اين قوانين ناعادلانه و غيردموکراتيک اعلام کرده باشند. رهبر جنبش برای ما فردی نبود که با تن دادن به نظارت ديکتاتوری شورای نگهبان بشارت از هدايت جامعه به سمت دموکراسی را داشت و همواره نيز بر شعار پاي‌بندی به اصل نظام و قانون اساسی که دو بستر شکل‌گيری و رشد ديکتاتوری بوده‌اند پا فشرده و می‌فشارد. از همان روزهای آغازين انتشار خيابان، موج عظيم تماس‌ها با روزنامه از سراسر دنيا و مخصوصا داخل ايران حتی برای خود ما بسيار غافل‌گيرکننده بود و جای هيچ شکی را باقی نمی‌گذاشت که ما صدای بخش وسيعی از حاضران در تجمعات خيابانی، از طيف‌های سنی مختلف از قشرهای گوناگون در شهرهای مختلف را نمايندگی می‌کنيم. «خيابان زيرمجموعه‌ای از رسانه‌های اصلاح‌طلب نيست که امکانات بسيار اندک خود را نيز صرف انتشار بيانيه‌های اصلاح‌طلبان نمايد.» خیابان حالا خود قضاوت کنيد که چقدر صدا و خواسته‌های ما در رسانه‌های وابسته به جريان اصلاح‌طلبان انتشار پيدا کرده و می‌کند؟ که اگر پيدا می‌کرد ديگر ضرورتی به انتشار رسانه آلترناتيوی چون خيابان نمی‌بود. نه تنها اثری از اين طيف آشکار حاضر در خيابان‌ها در اين رسانه‌ها نيست، بلکه اصرار عجيبی هست در اين رسانه‌ها برای حذف و ناديده انگاشتن اين بخش مبرهن از جنبش. از سوی ديگر خيابان زيرمجموعه‌ای از رسانه‌های اصلاح‌طلب نيست که امکانات بسيار اندک خود را نيز صرف انتشار بيانيه‌های اصلاح‌طلبان نمايد. عدم انتشار بيانيه‌هايی که نه تنها صدايی از ما در آن منعکس نيست، بلکه سعی در خاموشی صدای ما به عنوان بخشی از جنبش را دارد، و تحليلش از جنبش عظيم آزادی‌خواهانه مردم بر ضد نظام ديکتاتوری که می‌کشد و می‌گيرد و می‌زند و تجاوز می‌کند، يک دعوای خانوادگی است، سانسور نيست. سعی ما در خيابان انعکاس صدای ژرفای جامعه است که همواره در هياهوی قدرت‌ها و رسانه‌های وابسته‌شان گم می‌شود. تاثير رسانه‌های شهروندی را بر اعتراضات چگونه ارزيابی می‌کنيد؟ خوشبختانه امروزه مفهوم ابررسانه‌ها با چالش‌های جدی مواجه شده است. اين ادعا به مفهوم بی‌رنگ شدن اين رسانه‌ها نيست، چرا که اين رسانه‌ها هنوز هم با توجه به امکانات مالی قابل توجه خود و حمايت قدرت‌های بزرگ، طيف گسترده‌ای از مخاطبان، مخصوصآ آنها که دسترسی به اينترنت ندارند را پوشش می‌دهند. ولی مسير تحول به سمتی است که بخشی از رسانه‌ها در حال خارج شدن از مونوپل قدرت‌های بزرگ است. امروزه حداقل برای قشری که دسترسی به امکانات اينترنتی دارد، رسانه‌های رسمی تنها منبع خبرگيری و اطلاع‌رسانی نيستند. مرز نقش‌های سنتی خبرسازان و خبرنگاران کم‌رنگ شده و در بسياری مواقع خصوصا در تحولات جاری ايران اين دو نقش به صورت بارزی در هم ادغام شده و مفهوم جديدی تحت عنوان خبرساز - خبرنگار را به وجود آورده است. بديهی است که اخبار و گزارش‌های اين خبرنگاران که خود نيز در مبارزه سهيم هستند، به دليل بی‌واسطه بودن‌شان قابليت اتکای بيشتری دارد تا اخباری که از مجاری رسانه‌های بزرگ در دسترس قرار می‌گيرند. نقش اين رسانه‌های آلترناتيو در تحولات اخير ايران و جنبش موجود غيرقابل‌انکار است. بسياری از اخباری که رسانه‌های رسمی از انتشار آنها سر باز می‌زدند، در اين رسانه‌های شهروندی بود که پخش می‌شد و انتشار می‌يافت. اين رسانه‌ها به سبب خاصيت راديکال‌شان در مقابل رسانه‌های محافظه‌کار رسمی نقش به‌سزايی در اطلاع‌رسانی و بسيج عمومی مردمی برای اعتراضات خيابانی ايفا کرده و می‌کنند، پديده‌ای که گسترش آن مخاطبان منفعل رسانه‌های بزرگ ديروز را به خبرنگار مبارز رسانه‌های آلترناتيو امروز بدل کرده است. در خيابان از خوانندگان خواسته‌ايد برای کمک به انتشار روزنامه‌تان به یک حساب بانکی در سوئد پول بريزند. چرا سوئد؟ برخی از مخاطبان «خيابان» را افراد و گروه‌های غيرفارسی‌زبان از کشورهای مختلف تشکيل می‌دهند. اين گروه از مخاطبان با کمک ايرانيان ساکن در اين کشورها اخبار ايران را از طريق خيابان دنبال می‌کنند و در مدت انتشار نشريه در تماس مستمر با ما بوده‌اند و حتی برخی از مطالب را به زبان خودشان ترجمه و در رسانه‌هاي‌شان به چاپ رسانده‌اند. از جمله چند نفر نيز در سوئد از همان روزهای آغاز انتشار خيابان با ارسال اي‌ميل‌های حمايتی با ما در تماس بودند. ايده اختصاص شماره حسابی در سوئد برای جمع‌آوری کمک مالی به خيابان نيز از طرف آنان مطرح شد و ما نيز در درجه اول با توجه به نياز مالی گروه‌های چاپ و توزيع خيابان به کمک مالی، و غيرممکن بودن باز کردن هر گونه حساب بانکی برای کمک به اين نشریه در داخل ایران، پیشنهاد دوستان حامی را در سوئد پذیرفتیم.

سبزی جنبش سبز به آثار هنرمندان جهان رسید

Thu, 15 Oct 2009 11:43:00 +3500

اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران و پخش تصاویر معترضان و کشته شدن ندا آقاسلطان از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر علاوه بر داخل ایران الهام‌بخش ده‌ها هنرمند غیرایرانی نیز شده است که تعدادی از آنها با رادیوفردا به یاد جنبش سبز ایران به گفت‌وگو نشستند. اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران و پخش تصاویر معترضان و کشته شدن ندا آقاسلطان از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر علاوه بر داخل ایران الهام‌بخش ده‌ها هنرمند غیرایرانی نیز شده است که دست به خلق آثاری به یاد جنبش سبز ایران، کشته‌شدگان تظاهرات و شعار «رای من کو؟» زدند. فین نیگارد هنرمند دانمارکی غرق در توییتر فرانسیسکو پورولی، هنرمند ایتالیایی، که برای نخستین بار برای یک جنبش اعتراضی طرحی کشیده، در مورد این که چه عاملی الهام‌بخش وی برای خلق اثرش برای جنبش سبز شده است به رادیوفردا می‌گوید: «من در خانه تنها بودم و غرق توییتر، که یک‌دفعه صدها توییتر در مورد ایران به دستم رسید و آن زمان این طرح به ذهنم رسید.» وی می‌گوید: «مساله مهم در مورد جنبش سبز این است که این جنبش مستقیما از بطن جامعه یعنی جوانان، زنان و کاربران اینترنتی شکل گرفته است.» این هنرمند می‌افزاید پیش از انتخابات با ایران آشنایی نداشته، ولی احساس می‌کند که ایران مکانی است با پتانسیل زیاد، اما بدون آزادی این پتانسیل به کاری نمی‌آید. فرانسیکو پورولی هنرمند ایتالیا درد ندا تیموتی رینز، طراح آمریکایی، می‌گوید که از لحظه‌ای که مردم ایران به خیابان‌ها ریختند من تحت تاثیر مردم ایران قرار گرفتم، چرا که آنها می‌دانستند با مرگ و مشکلات فراوان روبه‌رو هستند. ولی تا قبل از کشته شدن ندا آقاسلطان اثری در این مورد خلق نکردم. من پیش از این قلب‌ زیاد کشیده بودم و رنگ سرخ را به عنوان سمبل درد و رنج ندا بر یکی از این طرح‌ها اضافه کردم. وی می‌گوید: «امیدوارم روزی به ایران سفر کنم و معتقدم اگر آمریکا همان توجه و پشتیبانی را که از اسرائیل می‌کند از دیگر کشورهای خاورمیانه کند بسیاری کارها انجام می‌شود.» این هنرمند آمریکایی که برای نخستین بار برای یک جنبش اعتراضی مدنی طراحی کرده صلح‌آمیز بودن جنبش سبز را «فوق‌العاده» توصیف می‌کند. تیموتی رینز هنرمند امریکایی ایران، سرزمین اسرارآمیز جیمز یانگ، ساکن نیویورک، نیز که تاکنون برای آثارش موفق به اخذ دویست جایزه شده می‌گوید من از سقوط شاه وقایع ایران را دنبال می‌کنم. ایران سرزمین اسرارآمیزی است، چرا که ما واقعا نمی‌دانیم چه اتفاقی در این کشور می‌افتد. باید بگویم مردم آمریکا همین احساس را در مورد روسیه در زمان شوروی سابق داشتند. من همیشه فکر کردم که ایران به دلیل تاریخش مردم تحصیل‌کرده‌ای دارد. زینا ساندرز، دیگر هنرمند نیویورکی، نیز می‌گوید از زمانی که گزارشی از یکی از تلویزیون‌های آمریکا در مورد اعتراضات ایران دیده دست به کشیدن طرح برده است. وی می‌افزاید پیش از این فکر می‌کردم همه مردم ایران با دولت این کشور موافقند.» زینا سوندرز هنرمند امریکایی

دفاع گروهی از مسلمانان از بهائیان در دنیای مجازی

Tue, 06 Oct 2009 13:30:21 +3500

شبکه مسلمانان برای دفاع از حقوق بهائيان، گروهی مجازی است که اخيراً انيميشنی در مورد وضعيت شهروندان بهايی در ايران ساخته است. شبکه مسلمانان برای دفاع از حقوق بهائيان، گروهی مجازی است که اخيراً انيميشنی در مورد وضعيت شهروندان بهايی در ايران ساخته است. اين گروه در چارچوب سايت جوانان خاورميانه فعاليت می‌کند. اين سايت مسايل اقليت‌های مختلف قومی، مذهبی، جنسی و غيره را در خاورميانه پوشش می‌دهد و سعی می‌کند از آزادی بيان و حقوق بشر در اين منطقه پشتيبانی کند «اسراء الشافعی»، دختر ۲۲ ساله بحرينی و بنيانگذار اين سايت سال گذشته، به دليل استفاده از اينترنت به عنوان ابرازی تأثيرگذار بر جامعه، موفق به دريافت جايزه از دانشگاه هاروارد شد. راديو فردا با اسراء الشافعی در مورد شبکه مسلمانان هوادار بهائيان و انيميشن جديد اين گروه گفت‌وگو کرده است. راديو فردا: خانم الشافعی، چرا و چه زمانی شبکه مسلمانان برای دفاع از بهائيان به وجود آمد؟ اهداف اين گروه چيست؟ اسراء الشافعی: شبکه مسلمانان برای دفاع از حقوق بهائيان در ژوئن ۲۰۰۷ به وجود آمد. دليل به وجود آمدن اين گروه اين بود که بسياری از بهائيان در کشورهای مسلمان مورد اذيت و آزار قرار می‌گيرند و اين وظيفه ما مسلمانان است که از حقوق آنها دفاع کند. به دليل حساس بودن موضوع، اعتراض‌های کمی در مورد نقض حقوق بشر بهائيان صورت می‌گيرد. اين امر بايد تغيير کند و ما مسلمانان بايد از آنها پشتيبانی کنيم. اگر فقط بهائيان، برای به دست آوردن حقوق خود تلاش کنند، اميد چندانی نيست که موفق شوند. من شبکه مسلمانان برای دفاع از حقوق بهائيان را راه‌اندازی کردم چون معتقد بودم که من تنها مسلمانی نيستم که به اين موضوع اعتقاد دارم. مسلمانان از نقاط مختلف دنيا در مدت کمی به ما پيوستند تا با دفاع از حقوق بهائيان، بگويند که دين اسلام با نقض حقوق بهائيان موافق نیست. آيا در این شبکه عضو ايرانی داريد؟ بله ما اعضا و هواداران ايرانی داريم. آنها بعضی اوقات مطلبی در اين مورد می‌نويسند و يا مقالات، فيلم‌های ويدئويی و يا نوشته‌های وبلاگ‌ها را ترجمه می‌کنند. تعداد ايرانی‌های مسلمانی که به ما می‌پيوندند در حال رشد است. آيا از اقليت‌های ديگر نيز حمايت می‌کنيد؟ شبکه مسلمان برای دفاع از حقوق بهائيان يکی از پروژه‌های (ميد ايست.کام) يا جوانان خاورميانه است که از کردها، کارگران مهاجر و روشنفکرانی از طيف‌های مختلف دفاع می‌کند. ما در مورد حقوق بشر اقليت‌های مذهبی و قومی در خاورميانه پافشاری می‌کنيم. واکنش مسلمانان به اين پروژه چگونه بود؟ در ابتدای پروژه، واکنش‌ها منفی بود و برخی ما را به جاسوسی و کافر شدن و...متهم می‌کردند. اما به تدريج واکنش مسلمانان بيشتر و بيشتر مثبت شد و مشخص شد که اين افراد بی‌گناه هستند و برای حقوق خود مبارزه می‌کنند. البته هنوز هم کسانی هستند که نظرات منفی برای ما می‌فرستند و يکی از دلايل چنين برخوردی تصوير اشتباه مسلمانان از بهائيان است چرا که آنها را در رابطه با صيهونيسم و حتی شيطان‌پرستی می‌دانند. با این حال من مطمئنم که هر چه بيشتر مردم در مورد واقعيت بدانند چنين طرز فکری تغيير می‌کند. چرا انيميشن را برای بازگو کردن مشکلات بهائيان در ايران انتخاب کرديد؟ انيميشن جالب است و می‌تواند توجه بسياری را به خود جلب کند. ما در عصری زندگی می‌کنيم که بسياری از خواندن مطالب خسته می‌شوند و جنگی بر اينترنت جريان دارد تا هر کس خبر خود را به گوش بقيه برساند و مورد توجه قرار گيرد. بنابراين ما به دنبال راه‌های خلاقانه‌ای هستيم تا بتوانيم مردم را جذب کنيم و با انيميشن و موزيک ما قادريم توجه بسیاری از افراد، بخصوص جوانان را جلب کنيم.

«خبرنگاران خارجی از نتایج آرا بهت زده‌اند»

Sat, 13 Jun 2009 16:10:46 +3500

يکی از خبرنگاران خارجی که برای پوشش خبری انتخابات ايران به تهران سفر کرده است به راديو فردا می گويد که «او و ديگر خبرنگاران خارجی از اعلام نتايج انتخابات ايران و اخذ دو سوم آرا توسط احمدی نژاد بهت زده هستند.»يکی از خبرنگاران خارجی که برای پوشش خبری انتخابات ايران به تهران سفر کرده است به راديو فردا می گويد که «او و ديگر خبرنگاران خارجی از اعلام نتايج انتخابات ايران و اخذ دو سوم آرا توسط احمدی نژاد بهت زده هستند. » این خبرنگار که نخواست هويتش فاش شود، می گويد: « افراد زيادی در خيابان نيستند و نيروهای امنيتی همه جا ديده می شوند و حضور دارند. هواداران احمدی نژاد نيز تاکنون جشن بزرگی برپا نکردند. تلويزيون ايران نيز با اعلام خبر پيروزی از مردم دعوت می کند که اين پيروزی را بپذيرند.» بیشتر بخوانید: موسوی: نتایج بهت‌آور است، تسلیم نخواهم شد وی افزود: «تصاويری نيز در تلويزيون پخش شده که رهبران مخالف دولت مردم را دعوت به آرامش می کنند ولی معلوم است اين تصاوير پيش از انتخابات تهيه شده و اين افراد د مورد موضوع ديگری سخن می گفتند. اين امر که دولت می خواهد پيروزی را به مردم تحميل کند ما خبرنگاران را بهت زده کرده و وضعيت مشکوک است.» اين خبرنگار خارجی در مورد حضور حاميان کانديداهای اصلاح طلب در خيابان های تهران می گويد : «تعداد زيادی از افراد با رنگ سبز ديده نمی شوند شايد برای اينکه از سرکوب شدن و حضور شديد امنيتی ترسيده اند. تعدادی از سايت های حامی مير حسين موسوی فيلتر شدند.» وی همچنين افزود که ارسال پيامک ممکن نيست و با دشوار بسيار می شود با موبايل تماس گرفت. اين خبرنگار خارجی به راديو فردا گفت: «در مصاحبه و گفت‌وگويی که با اعضای کمپين مير حسين موسوی داشته همه از تقلب در مقياس بسيار وسيع در انتخابات صحبت کرده اند.» وی همچنين گفت که به عنوان يک خبرنگار خارجی در تهران آزادی عمل خوبی داشته و می توانسته به راحتی با مردم گفت‌وگو کند.

«جوانان خاورمیانه؛ صدا هایی که شنیده نمی شوند»

Wed, 28 May 2008 19:04:54 +3500

يکی از اين پنج نفر، دختر ۲۱ ساله بحرينی است، به نام «اسراء الشافعی» که به دلیل بنيادگذاری و مدیریت سايت «جوانان خاورميانه» يا Mideastyouth موفق به دریافت جایزه ده هزار دلاری این مرکز شد.

مرکز برکمن دانشگاه هاروارد، که در مورد اينترنت و جامعه فعاليت می کند و از مهمترين مراکز تحقيقاتی در اين زمينه محسوب می شود، در ماه مه، به مناسبت ده سالگی خود، به پنج نفر برای تاثيری که از طريق اينترنت در ده سال گذشته بر جامعه داشته اند، جايزه داده و از آنها قدردانی کرد. يکی از اين پنج نفر، دختر ۲۱ ساله بحرينی است، به نام «اسراء الشافعی» که به دلیل بنيادگذاری و مدیریت سايت « جوانان خاورميانه » يا Mideastyouth موفق به دریافت جایزه ده هزار دلاری این مرکز شد. اين سايت مسايل اقليت های مختلف قومی، مذهبی، جنسی و غيره را در خاورميانه پوشش می دهد و سعی می کند از آزادی بيان و حقوق بشر در اين منطقه پشتيبانی کند. دست اندرکاران اين سايت، در به وجود آمدن پروژه های مختلفی در بسياری از کشورهای دنيا از جمله افغانستان، موريتانی، چين، و ويتنام نقش داشته اند. در سایت «جوانان خاورمیانه»، چند ایرانی نیز فعالیت می کنند و موضوعات مختلف مربوط به این کشور پوشش داده می شود. اسراء الشافعی در گفت وگو با رادیو فردا توضیحاتی در خصوص سایت جوانان خاورمیانه و مخاطبان آن ارائه کرده است. رادیو فردا: چرا و چه وقتی تصميم گرفتید سايت جوانان خاورميانه را راه اندازی کنید و مخاطب شما چه کسانی هستند؟ اسراء الشافعی : من در مه سال ۲۰۰۶ سايت جوانان خاورميانه را راه اندازی کردم و يکی از دلايل اصلی اين کار اين بود که متوجه شده بودم در خاورميانه و به خصوص در ميان جوانان اين منطقه، کار چندان موثری در زمينه ايجاد ارتباط بين افراد و گروه های مختلف صورت نگرفته است. هدف اين بود که گفت و گويی بی پروا ولی محترمانه ميان اعضای گروه های مختلف مذهبی، سياسی و غيره بر قرار شود. در آغاز کار، ايرانی ها و عرب ها در برنامه های اين سايت شرکت کردند و سپس اسرائيلی ها و آمريکايی هايی که علاقمند به گفت و گو در مورد موضوعات مختلف و گوش دادن به يکديگر بودند به سايت ما پيوستند. ما گروه خاصی را به عنوان مخاطب هدف قرار نداديم و در سایت، مقالات، داستان ها و تجربيات شخصی برای هر کسی که می خواهد به ما گوش دهد و به ما در پيشبرد پروژه ها کمک کند، هست. تا الان اکثريت خوانندگان ما در خاورميانه هستند. سايت شما توجه خاصی به مسايل اقليت ها در خاورميانه داشته و پایگاه های اینترنتی برای گفت و گو ميان مسلمانان و بهائيان راه اندازی کرده است؟ اين پروژه تاکنون چه نتايجی داشته است؟ ما دو وب سايت در مورد بهائيان راه اندازی کرديم و اگر چه در عمل اين سايت ها، ديالوگی را بين بهائيان و مسلمانان به وجود آورد ولی هدف ما از راه اندازی اين سايت ها اين بود که به مسلمانان در مورد پايمال شدن حقوق بهائيان در جهان اسلام، به خصوص در ايران، اطلاع دهيم. «ما در سايت خود پيام مهمی برای بهائيان داريم : نمی گذاريم به نام اسلام آنها مورد تبعيض قرار گيرند چرا که دين ما چنين کاری را توجيه نمی کند و ما با اين مسئله خواهيم جنگيد و به طور آشکار آن را محکوم می کنیم تا مسلمانان ديگر نيز تبعيض عليه بهائيان را محکوم کنند.» اسراء الشافعی، بنیادگذار سایت جوانان خاورمیانه «شبکه مسلمانان برای حقوق بهائيان» یا Bahairights.org به همين منظور به وجود آمد. دولت ها و اشخاصی در کشورهای اسلامی وجود دارند که حقوق بهائيان را زير پا می گذارند و اين امر را توجيه می کنند. اين امر غير قابل قبول است. ما در سايت خود پيام مهمی برای بهائيان داريم: نمی گذاريم به نام اسلام آنها مورد تبعيض قرار گيرند چرا که دين ما چنين کاری را توجيه نمی کند و ما با اين مسئله خواهيم جنگيد و به طور آشکار آن را محکوم می کنیم تا مسلمانان ديگر نيز تبعيض عليه بهائيان را محکوم کنند. چرا بايد چنين کاری کنند؟ چون ما در اکثريت هستيم و وظيفه ما است که دست به چنين عملی بزنيم و نه شخص ديگری. بهائيان در ۳۰ سال گذشته در ايران با مشکلات جدی روبرو بودند. آيا تبعيض عليه بهائيان در کشورهای ديگر هم وجود دارد؟ بله، در مصر. اخيرا در این کشور به بهائيان حق داشتن کارت شناسايی داده شده ولی همچنان مشکلات آنها ادامه دارد. در سايت Bahairights.org بخشی را به مشکلات بهائيان در مصر اختصاص داديم. دهها سال است که اين مشکلات ادامه دارد. در بسياری از کشورهای عربی بهائيان زندگی می کنند از جمله در بحرين ولی ما هيچ وقت در مورد آنها چيزی نمی شنويم. در واقع بسياری از مسلمانان اصلا نمی دانند بهائيان چه کسانی هستند؟ دين آنها اسلام را قبول دارد و احترام زيادی برای محمد، پيامبر اسلام قائل هستند. البته بهائيان در ايران با بيشترين مشکلات روبرو هستند. آيا شما مشکلات اقليت های ديگر در خاورميانه مانند عرب های ساکن اسرائيل را هم پوشش می دهيد؟ بله، ما در مورد تمامی اقليت ها صحبت می کنيم از همجنسگرايان گرفته تا کارگران مهاجر و از کردها گرفته تا عرب های ساکن اسرائيل. ما بخشی داريم در مورد يهوديان کشورهای عربی و عرب های اسرائيل. ما يک نويسنده فلسطينی مسيحی داريم که با ما همکاری می کند. ما صداهايی را که در جاهای ديگر شنيده نمی شود، منعکس می کنيم. در کنار همکاران عرب زبان شما دست کم از دو ايرانی و دو اسرائيلی نام برده شده است. آيا ايرانی ها و اسرائيلی ها با هم همکاری می کنند يا هر کدام در گوشه ای مشغول فعاليت هستند؟ همه ما با هم کار می کنيم. امروز با سه همکار تبادل نظر کرديم که يکی بهایی بود، يکی مسلمان و يکی هم يهودی. ما هميشه با هم همکاری کرده ايم حتی اگر هميشه با نقطه نظر يکديگر موافق نباشیم. ما از يکديگر پشتيبانی می کنيم و گر نه، پروژه پيشرفتی نمی کند. چه موضوعاتی را در مورد ايران پوشش می دهيد؟ ما بلاگرهايی از سراسر ايران داريم که موضوعات مختلفی مانند مذهب، اقتصاد و سياست را پوشش می دهند. آنها در مورد همجنسگرايی، موسيقی و هنر نيز صحبت می کنند. آنها در مورد مشکلاتی حرف می زنند که در زندگی روزانه خود با آن روبرو هستند مانند سانسور. در برخی موارد هم به خارجی ها توضيح می دهند که ايران چگونه کشوری است. مثال جالبی در اين مورد نوشته «محمد» است که در مورد فعاليت های جوانان ايرانی در وقت آزادشان است. در آينده نزديک چه پروژه هايی داريد و فکر می کنيد با چه چالش هايی روبرو می شويد؟ البته چالش ها و مشکلات زيادی در انتظار ما است مانند کمبود پول، مشکلات تکنيکی و مسايل قانونی. اين کار، ما را بسيار خسته کرده است ولی اخيرا یک جايزه ده هزار دلاری را از مرکز برکمن در هاروارد برای مطالعات اينترنت و جامعه دريافت کرديم و می توانيم اين را برای پيشبرد پروژه های جديد به کار گيريم.

«انگیزه حمله احتمالی به ایران مسئله هسته ای نیست»

Wed, 12 Sep 2007 19:42:28 +3500

در حالی که محمد البرادعی،آژانس از روز دوشنبه در مورد توافق ايران و آژانس درباره جدول زمانی برای رفع ابهامات در مورد برنامه هسته ای اين کشور به شورای حکام توضيح می دهد، اتحاديه اروپا و بان گی مون دبير کل سازمان ملل اعلام کردند که توافق ايران و آژانس کافی نيست و ايران بايد درخواست شورای امنيت را به اجرا گذاشته و غنی سازی را متوقف کند. در حالی که محمد البرادعی،آژانس از روز دوشنبه در مورد توافق ايران و آژانس درباره جدول زمانی برای رفع ابهامات در مورد برنامه هسته ای اين کشور به شورای حکام توضيح می دهد، اتحاديه اروپا و بان گی مون دبير کل سازمان ملل اعلام کردند که توافق ايران و آژانس کافی نيست و ايران بايد درخواست شورای امنيت را به اجرا گذاشته و غنی سازی را متوقف کند. دکتر جليل روشندل، مدير برنامه «مطالعات امنيتی» دانشگاه «ايست کارولينا» در آمريکا، که مقالات و کتاب های متعددی در زمينه مسايل هسته ای و امنيتی نوشته است، در گفت و گويی با راديو فردا در مورد تحولات اخير در مورد برنامه هسته ای ايران احتمال دور سوم تحريم ها و جمله آمريکا به ايران سخن گفته است. به نظر شما در توافق تازه ايران و آژانس بين المللی انرژی اتمی، سه ماه فرصت زمانی برای پاسخ به «سوال های باقی مانده» و «رفع ابهامات» کافی است؟ روشندل : به نظر من با توجه به سابقه ای که ايران در اين نوع مذاکرات دارد ، همه اين ابهامات مشخص نخواهد شد چرا که برخی اوقات وقتی ابهام جديدی بر طرف می شود، سوالات جديدتری پيش می آيد. بنابر اين من فکر نمی کنم تا سه ماه آينده مسئله هسته ای ايران حل و فصل شده باشد. ارزيابی شما از انتقاد شديد آمريکا از محمد البرادعی، مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی چيست؟ روشندل : بين آنچه که آمريکا اميدوار و مشتاق است که آقای البرادعی بر زبان بياورد و واقعيت های موجود مقداری تفاوت وجود دارد. قسمت عمده سختگيری هايی که در مورد برنامه هسته ای شده به دليل تعدد مراکز سخنگويی در ايران است و هر کس به خود اجازه داده که در مورد اين برنامه دفاع يا حمله کند و يا ديگران را متهم کند. آمريکا انتظار دارد البرادعی بگويد که ايران خواستار توليد بمب اتمی است. اگر ايران در مقطعی در اين ۲۵ سال اخير به اين مسئله فکر کرده ، ولی بايد در نظر بگيريم که در هفت يا هشت سال اخير به طور متوالی می گويد که قصد توليد بمب اتمی نداريم. حال اگر ما به طور دائم اظهار نظر ايران را رد کنيم در اين صورت تنش پايان ناپذيری خواهيم داشت. نتيجه جلسات شورای حکام با آقای البرادعی چه خواهد بود؟ روشندل :احتمالا يک سری دستورالعملی هايی ممکن از طريق شورای حکام صادر شود که ايران به اندازه کافی شفافيت ندارد و نمی تواند حسن نيت خود را اثبات کند مگر اين که غنی سازی را به حالت تعليق در آورد. اين امری است که شورای امنيت از ايران خواسته است ولی ايران با بحث و گفت و گو می خواهد به طرفين ثابت کند که چنين نيتی ندارد و بنابر اين ضرورتی برای توقيف غنی سازی نيست. اگر چه حرف ايران چندان هم غير منطقی نيست ولی ايران بايد به آژانس امکانات بازرسی وسيعتری بدهد آيا فکر می کنيد عليرغم توافق ايران با آزانس دور سوم عليه تحريم ها عليه ايران تصويب شود؟ روشندل : قسمت عمده سختگير ی هايی که در مورد برنامه هسته ای شده به دليل تعدد مراکز سخنگويی در ايران است. اين مساله ای است که من امروز به طور قاطع نمی توانم بگويم که تحريم موثر ديگری باقی مانده تا اجرا شود يا نه، چرا در حقيقت بخشی از فعاليت های اقتصادی که ايران به اجرا گذاشته برای کاهش دامنه اين تحريم ها است. تحريم کنندگان معمولا بررسی می کنند که تحريم هايشان تاثير خواهد داشت. اين امکان وجود دارد که شرکت های غربی از اين تحريم ها ضرر کنند. مثلا سهيمه بندی بنزين يک اقدام پيش از موقع است که اگر ايران مورد تحريم بنزين قرار بگيرد آمادگی لازم را داشته باشد. اکنون زمزمه است که سه صفر از پول کشور برداشته شود و يا اين که بهره بانکی را پايين آورد. من فکر می کنم تمامی اين برنامه ها برای خنثی و کم کردن تاثير تحريم های آينده است. حال اگر شورای امنیت ببیند که تحریم های وضع شده موثر نیستند دست به تحریم جدید نخواهد زد. آيا اگر تحريم ها و مذاکرات ايران را قانع به تعليق غنی سازی نکند احتمال می دهيد آمريکا به ايران حمله کند؟ روشندل : انگيزه حمله به ايران برنامه هسته ای اين کشور نيست اگر چه شايد مراکز هسته ای در اين حمله هدف قرار بگيرند. * دکتر جليل روشندل پيش از اين در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی مختلفی مانند تهران، «يو سی ال ای» در کاليفرنيا و مرکز «تحقيقاتی صلح کپنهاگ» مشغول تدريس و پژوهش بوده است. دکتر جليلی مقالات و کتاب های متعددی در مورد مسايل هسته ای و امنيتی به چاپ رسانده که آخرين آن «جهاد و امنيت جهانی» است که با همکاری «شارون شادها» به چاپ رسانده است.

کالبد شکافی حمله نظامی به ایران و عواقب آن

Sat, 08 Sep 2007 19:00:38 +3500

دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی-سواس- واقع در لندن در اواخر ماه اوت در گزارشی در مورد احتمال حمله به ایران و عواقب آن منتشر کرده است. دن پلش، مدیر مرکز مطالعات بین المللی و دیپلماسی «سواس» و مارتین بوچر مشاور بین المللی در مورد نویسندگان این گزارش هشتاد صفحه ای هستند. دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی-سواس- واقع در لندن در اواخر ماه اوت در گزارشی در مورد احتمال حمله به ایران و عواقب آن منتشر کرده است. دن پلش، مدیر مرکز مطالعات بین المللی و دیپلماسی «سواس» و مارتین بوچر مشاور بین المللی نویسندگان این گزارش هشتاد صفحه ای هستند. «سواس» خاطر نشان کرده که این گزارش در مورد نظرات این نویسندگان است و نظر این موسسه را منعکس نمی کند. نویسندگان این گزارش می نویسند که در دنیا بسیاری در مورد این موضوع سخن می گویند که مقابله ایران و جامعه بین المللی بر سر موضوع هسته ای، می تواند منجر به جنگ بین آمریکا و ایران شود. این دو پژوهشگر سعی می کنند در گزارش خود که اگر اقدام نظامی علیه ایران صورت بگیرد، چگونه خواهد بود و چه نتایجی خواهد داشت. موضوع بحث این گزارش به هیچوجه برنامه انرژی هسته ای ایران و روابط این کشور با سایر کشورها نیست. به نوشته این گزارش، آمریکا آمادگی نظامی کامل برای حمله به ایران علیرغم مشکلات این کشور با بکارگیری حداقل نیروهای زمینی را دارا است و می تواند در ظرف چند روز ده هزار هدف را در ایران منهدم کند. آمریکا آمادگی نظامی کامل برای حمله به ایران علیرغم مشکلات این کشور با بکارگیری حداقل نیروهای زمینی را دارا است و می تواند در ظرف چند روز ده هزار هدف را در ایران منهدم کند. پلش و بوچر این گزارش می افزاید که آمادگی نظامی برای حمله به ایران وجود دارد بدون آن که آمریکا سر و صدایی در این مورد کند ولی در این مورد که آیا عزم سیاسی برای حمله به این کشور وجود دارد یا نه، رازی است که فقط برخی از مقامات ارشد دولت بوش از آن آگاهی دارند. این گزارش با ارایه نقل قول های مختلفی از سیاستمداران نظامیان و روزنامه نگاران آمریکایی سعی می کند نشان دهد که طرح حمله به ایران از دیرباز وجود داشته است. به نوشته این مقاله ژنرال وسلی کلارک می گوید در پنتاگون ژنرال دیگری، در سپتامبر 2001 ، به وی گفت که دولت بوش در نظر گرفته است که به هفت کشور در مدت شش سال حمله کند: عراق سوریه لبنان لیبی سومالی سودان و ایران. این گزارش می افزاید از میان هفت کشور ذکر شده، چهار کشور عراق، سوریه، لبنان، لیبی و سومالی دچار تحولات اساسی و یا تغییراتی قابل توجه در سیاست خارجی خود در رابطه با امریکا شده اند. طبق این گزارش پت بوکانان، سیاستمدار محافظه کار آمریکایی، در نشریه «آمریکن کانسرویتیو» اعلام کرد که دیک چنی معاون ریاست جمهوری آمریکا دستور طرح نقشه حمله به ایران و استفاده از بمب اتمی را در این مورد برای سال 2005 بود. آیا حمله به ایران قابل تصور است؟ به نوشته این گزارش، برخی با ارایه دلایلی سعی می کنند حمله به ایران را به دلیل عواقب ناشی از آن و واکنش ایران غیر قابل تصور نشان دهند. دان پلش و مارتین بوچر می گویند افرادی که حمله به ایران را امکان پذیر نمی دانند می کوشند هر گونه حمله محدود برای تخریب سلاح های کشتار دستجمعی بوده و ایران فرصت واکنش خواهد داشت. به گفته این افراد، ایران عبور و مرور کشتی های نفتی را در تنگه هرمز و خلیج فارس مختل خواهد کرد به اسراییل کشورهای واقع در خلیج فارس و پایگاه های آمریکایی در عراق حمله موشکی می کند. نویسندگان گزارش این دلایل را رد کرده و چنین استدلال می کنند: «استراتژی اولیه یک اقدام نظامی جلوگیری از حمله متقابل دشمن را در نظر می گیرد. نیروی هوایی دریایی موشک های زمین به زمین و سیستم دفاع ضد هوایی ایران بدون آسیب نخواهند ماند. سیاست آمریکا تغییر رژیم ایران از طریق های سیاسی و جلوگیری از دست یافتن این کشور به سلاح هسته ای از طریق تمام راه ها است.» این گزارش می افزاید « جلوگیری ایران از تولید سلاح های کشتار جمعی شاید از طریق تغییر رژیم و یا مبدل کردن ایران به یک «دولت ناکام» امکان پذیر باشد. چون به غیر از این دو طریق تمامی فرضیات بر این استوار است که حمله به مکان های که تولید سلاح های کشتار دستجمعی در آنجا صورت می گیرد فقط می تواند چند سال برنامه ایران را به عقب بیاندازد.» «ایران لیبی دوم نیست» پلش و بوچر:«اگر چه آمریکا در عراق دچار مشکل است ولی نیروی دریایی و هوایی این کشور چندان درگیر جنگ با شورشیان نیستند و می توانند قوای خود را برای حمله به ایران متمرکز کنند.» پژوهشگران سواس می گویند دلایل دیگر را که در رد امکان حمله آمریکا به ایران عنوان می شود مورد بررسی قرار می دهند: 1-ایران مانند لیبی عمل کرده و مراکز هسته ای خود را در اختیار سازمان ملل قرار خواهد داد. این گزارش می نویسد چنین ایده ای در میان دولتمردان ایران محبوبیتی ندارد و دولت آمریکا تاکنون تضمین امنیتی به ایران برای حمله نکردن به این کشور نداده است. 2-اتحادیه اروپا نقش میانجی را ایفا می کند.این گزارش می گوید که مقامات ارشد آمریکایی مانند دیک چنی، معاون ریاست جمهوری، و جان بولتون سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل تلاش های اروپایی را بی تاثیر دانسته اند. 3-موانع نظامی چندان زیاد است که آمریکا دست به حمله علیه ایران نخواهد زد. به گفته این گزارش، «یک ایران اتمی» این مشکلات را چند برابر خواهد کرد و تلاش آمریکا همیشه برای جلوگیری از وارد شدن رقیبی جدید در عرصه نظامی بوده است. 4-ارتش آمریکا در عراق دچار مشکلاتی جدی شده و قادر به عملیات علیه ایران نیست. این دو پژوهشگر می گویند «اگر چه آمریکا در عراق دچار مشکل است ولی نیروی دریایی و هوایی این کشور چندان درگیر جنگ با شورشیان نیستند و می توانند قوای خود را برای حمله به ایران متمرکز کنند.» 5-ایرانی ها سلاح های کشتار دستجمعی را در مناطقی خارج از دسترس و نفوذ نیروهای خارجی پنهان کرده اند. این گزارش با استناد به مقاله سیمور هرش، خبرنگار معروف آمریکایی، در نیویورکر می گوید که نیروهای ویژه آمریکا بارها عملیات نفوذی در ایران انجام داده اند و لیستی از مراکزی که باید مورد هدف قرار بگبرد تهیه کرده اند. این گزارش می افزاید عملیات زمینی محدود از مرزهای افغانستان، عراق و آذربایجان، ایران در شرایط بسیار دشواری برای راه اندازی برنامه هسته ای خود قرار می دهد. 6-حمله به ایران موجب قیام شیعیان در عراق خواهد بود. گزارش سواس، خاطر نشان می کند زمان جنگ ایران و عراق همه شیعیان عراق به جمهوری اسلامی ایران نپیوستند. 7- جنگ ایران موجب رکود اقتصادی می شود. محافظه کاران امریکایی هوادار جنگ می گویند جنگ می تواند موجب توسعه اقتصادی شود ولی برخی از تحلیلگران اقتصادی می گویند که نفت به بشکه ای 85 دلار رسیده و هزینه جنگ بسیار سنگین خواهد بود. 8-سیاستمداران آمریکا و اذهان عمومی در این کشور مانع جنگ می شوند. پژوهشگران سواس می گویند به جز اعضای سابق دولت آمریکا مانند زبیگنیو برژینسکی، مشاور امنیت ملی جیمی کارتر، رییس جمهوری پیشین آمریکا، تقریبا همه سیاستمداران آمریکا بر این باورند که در صورت لزوم باید به ایران حمله کرد. واکنش ایران و عواقب جنگ در این گزارش می خوانیم که در زمان «جنگ تانکرها» در زمان جنگ ایران و عراق در دهه هشتاد میلادی آمریکا و ایران حرکت های نظامی یکدیگر را از نزدیک دنبال کردند تا شاید در جنگی آینده مورد استفاده قرار دهند. به گزارش پلش و بوچر، اگر چه اسراییل به هر ترتیبی می خواهد مانع دستیابی ایران به بمب اتمی شود ولی حمله نظامی این کشور فقط به تاسیسات هسته ای ایران ضربه می زند و نخواهد توانست آنها را نابود کند. نویسندگان این پژوهش معتقدند که اگر چه نیروی دریایی ایران در مقابل حمله آمریکا ناتوان است ولی مهمترین واکنش این کشور می تواند از طریق قایق های کوچک و سریع مین و موشک های ساحل به دریا صورت گرفته و تلفات قابل توجهی به نیروهای مهاجم تحمیل کند. این گزارش از تردید بریتانیا برای حمله به ایران و هم سویی این کشور با امریکا می نویسد ولی یادآوری می کند جک استرو وزیرسابق امور خارجه بریتانیا حمله نظامی به ایران را کاملا رد می کرد ولی جانشینان وی امکان حمله نظامی به ایران را رد نکرده اند. آقایان پلش و بوچر می گویند چهره ایران در رسانه های بریتانیا روز به روز منفی تر می شود. به گزارش پلش و بوچر، اگر چه اسراییل به هر ترتیبی می خواهد مانع دستیابی ایران به بمب اتمی شود ولی حمله نظامی این کشور فقط به تاسیسات هسته ای ایران ضربه می زند و نخواهد توانست آنها را نابود کند. این گزارش از عواقب حمله آمریکا نوشته می گوید اگر آمریکا به پیروزی نظامی دست یابد سلطه نظامی خود را بر منطقه گسترش دهد و ایران پس از شکست کشوری نفتی است با مناطقی که با یکدیگر در حال جنگ هستند. این گزارش می نویسد که برخی از نو محافظه کاران از ایران فدرال سخن گفته اند و در صورت حمله نظامی به ایران، آمریکا و احتمالا بریتانیا سعی به مسلح کردن برخی از قومیت ها خواهند کرد. این گزارش در نظر می گیرد که مردم ایران نیز در صورت حمله می توانند به حمایت از دولت ایران برخیزند و جنگ بزرگ منطقه ای آغاز شود. در پایان نویسندگان هر گونه حمله علیه ایران را موجب خسارات مالی و جانی بسیار و بی ثباتی منطقه دانسته پیشنهاد می دهند تمامی کشورها در راه ایجاد یک خاورمیانه عاری از سلاح های کشتار دستجمعی بکوشند.

نگاه یک بلاگر آمریکایی به ایران

Mon, 20 Aug 2007 19:48:08 +3500

توری اگرمان بلاگر آمریکایی به مدت چهار سال در ایران زندگی کرده و در بلاگ خود به نام «نگاه از ایران»، در مورد جامعه و زندگی روزمره در ایران نوشته است. توری اگرمان بلاگر آمریکایی به مدت چهار سال در ایران زندگی کرده و در بلاگ خود به نام «نگاه از ایران»، در مورد جامعه و زندگی روزمره در ایران نوشته است. توری اگرمان اخیرا از ایران خارج شده و همراه شوهر ایرانی تبار خود، یک کتاب عکس به «نام نگاه از ایران» را به چاپ رسانده است. با خانم اگرمان در مورد مسایل مختلف از جمله «بلاگیدن» در ایران، کتاب جدید او و احساس یک آمریکایی در ایران، گفت و گو کرده ایم. ممکن است در مورد کتابتان توضیح دهید؟ وقتی که در ایران بودیم، هزاران عکس گرفتیم و متوجه شدیم که به رغم وجود عکاسان خیلی خوب، کتاب های عکس در مورد ایران چندان زیاد نیست. کتاب ما در مورد مسافرت و زندگی در ایران است. عکس ها بیشتر در مورد مردم است ولی زندگی خصوصی آنها را محفوظ نگه داشته ایم. از خاطره انگیزترین عکس ها زمانی بود که مادر شوهرم فوت کرد و خانواده وی از من خواست تا عکس هایی از مراسم بگیرم. اتفاقی که هرگز در آمریکا نمی افتد. چه احساسی به عنوان یک آمریکایی در ایران داشتید؟ مردم در ایران هر وقت مرا می دیدند با خشنودی برخورد می کردند. من احساس می کردم موجودی هستم که فقط مردم در تلویزیون دیدند و برایشان عجیب هستم. البته شاید هم برخی بگویند محبت مردم از روی تعارف بوده و برخی در درون احساسات ضد آمریکایی داشتند. ولی من همیشه احساس خیلی خوبی داشتم. آیا توانستید از طریق بلاگتان با ایرانی ها رابطه بر قرار کنید؟ ایرانی ها قصه گوهای خوبی هستند. من فکر کنم تا حدودی توانستم از طریق بلاگم رابطه بر قرار بکنم، زیرا برای ایرانی ها بسیار جالب است که از نگاه یک آمریکایی جریانات ایران را ببینند. نقش بلاگ را در جامعه ایران چگونه ارزیابی می کنید؟ فیلترینگ تا چه اندازه بر وبگردی تاثیر گذار است؟ خیلی چیزها در ایران واقعا نمایشی است .خبرنگاران غربی معمولا به مناطق و یا منابعی دسترسی دارند که دولت ایران می خواهد. این سوال خوبی است. برای ایرانی ها بسیار دشوار است که با خارجی ها ملاقات کنند و یا عقاید خود را با گروه بزرگی در میان بگذارند. بلاگ موقعیت خوبی برای مردم بوجود می آورد تا بتوانند دیگران تبادل نظر کنند. ولی به طور کلی بلاگ تاثیر جدی و مهم بر جامعه ایران ندارد چون بسیاری از مردم کامپیوتر ندارند اگر چه در شهرهای بزرگ کافه های اینترنت در بسیاری از مکان ها یافت می شود، اما فقط در صد کمی از مردم از اینترنت استفاده می کنند. فیلترینگ اگر چه مشکل آفرین است ولی کسانی که از اینترنت استفاده می کنند، می دانند چگونه فیلتر را دور بزنند. ولی بدترین چیز سرعت بسیار پایین اینترنت است. آیا تصویرهایی که از جامعه ایران در رسانه های غربی می بینیم منعکس کننده واقعیت است؟ تصویرهایی که از ایران در رسانه های غربی می بینیم به هیچوجه با واقعیت تطبیق ندارد. به یاد خبرنگار آمریکایی می افتم که برای گرفتن عکس به نماز جمعه در تهران رفته بود و تا نمازگزاران فهمیدند وی خبرنگار است پرچم آمریکا را آورده و جلوی وی آتش زدند تا او عکس بگیرد. خیلی چیزها در ایران واقعا نمایشی است .خبرنگاران غربی معمولا به مناطق و یا منابعی دسترسی دارند که دولت ایران می خواهد. اکثر مردمی که من در ایران ملاقات دارم، استعداد عجیبی در بیان مطالب با طنز دارند. پس از سال ها زندگی در ایران من متوجه می شود که آنچه ایرانی ها به خبرنگاران می گویند جدی است یا طنز، ولی کسی که در غرب این را نگاه می کند نمی تواند متوجه شود. می توانید در مورد پروژه جدیدتان صحبت کنید؟ من دارم در مورد تجربه خود در ایران می نویسم و تجربه کسان دیگری که در این کشور زندگی کرده اند و جامعه ایران را از زوایای متفاوت نگاه می کنند.

NPT، ایراد در معاهده یا تفسیرهای گوناگون؟

Sat, 11 Aug 2007 12:07:05 +3500

هنری سوکولسکی، مدیر «مرکز آموزش سیاست منع گسترش سلاح های هسته ای» در واشینگتن در مصاحبه ای با رادیو فردا در مورد گزارش اخیر خود به سنای آمریکا توضیح می دهد. در ادامه کشمکش دامنه دار بر سر برنامه هسته ای ایران، هنری سوکولسکی، مدیر «مرکز آموزش سیاست منع گسترش سلاح های هسته ای» که در واشینگتن فعالیت می کند، اخیرا در گزارشی به سنای آمریکا، نتایج برخی بررسی های این مرکز را درباره ایران در اختیار سناتورهای آمریکایی قرار داده است. وی در این گزارش که به کمیسیون امور خارجه سنا ارایه شد، در مورد موضوعات مختلفی مانند «مشکلات آژانس بین المللی انرژی اتمی، تلاش کشورهای خاورمیانه مانند عربستان سعودی برای دستیابی به رآکتورهای بزرگ، تفسیر اشتباه معاهده ان پی تی - معاهده عدم تکثیر سلاح های هسته ای - و خطر نیروگاه بوشهر» توضیح داد. موضوعات مطرح شده در گزارش آقای سوکولسکی، عمدتا مواردی مناقشه برانگیز هستند که نه تنها مقام های ایرانی بارها آنها را رد کرده اند بلکه در برخی موارد، کارشناسان و سیاستمدارن برجسته غربی نیز نتایجی مخالف با این موضوعات را منتشر کرده اند. وی که از پژوهشگران موسسه «هوور» و بنیاد «هریتج» بوده و در دانشگاه شیکاگو نیز تدریس کرده است، در مصاحبه ای با رادیو فردا به برخی از ابهامات درباره این گزارش پاسخ می دهد: در گزارش مرکز شما به کمیسیون روابط خارجی سنای آمریکا آمده است که «ما مایل هستیم فکر کنیم که اتم های صلح با اتم های جنگی متفاوت هستند ولی در واقعیت چنین نیست.» اگر منطق شما را قبول کنیم چگونه می توانیم بین یک برنامه صلح آمیز هسته ای و یک برنامه نظامی - هسته ای تفاوت قایل شویم؟ هنری سوکولسکی : کلید اصلی برای فهمیدن این تفاوت، بررسی فعالیت ها، مواد و وسایلی است که در پروژه هسته ای به کار گرفته شده است. در صورتی که یک پروژه به اینجا ختم شود که مواد به کار گرفته شده در آن را بتوان در ظرف چند روز و یا چند هفته به سلاح اتمی مبدل کرد، می توانیم بگوببم که پروژه خطرناکی پیش رو داریم. مساله این است که حتی اگر این پروژه در جهت مقاصد صلح آمیز باشد، می تواند به سرعت مبدل به یک برنامه نظامی شود. اما از سوی دیگر اگر مواد و فعالیت های هسته ای به کار گرفته شده در یک پروژه، سال ها با پتانسیل نظامی فاصله داشته باشد، این برنامه ای است که می شود آن را تضمین امنیتی کرد. منظور از تضمین امنیتی این است که اگر حتی برنامه به سوی ساختن اسلحه منحرف شود، می توان به سرعت متوجه آن شد. فعالیت های هسته ای راکتورهای کوچک که رادیو ایزوتیپ تولید می کنند و مثلا در پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند، کاملا متفاوت با راکتورهای بزرگ و تولید سوخت هسته ای است. مورد اول از بازدهی اقتصادی برخوردار است ولی در مورد ساختن نیروگاه های هسته ای، ابهامات و علامت سوال های زیادی از نظر اقتصادی وجود دارد وفقط این پروژه ها با سوبسیدهای دولتی می تواند به حیات خود ادامه دهد. هنری سوکولسکی به عنوان مثال فعالیت های هسته ای راکتورهای کوچک که رادیو ایزوتوپ تولید می کنند و مثلا در پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند، کاملا متفاوت با راکتورهای بزرگ و تولید سوخت هسته ای است. مورد اول از بازدهی اقتصادی برخوردار است ولی در مورد ساختن نیروگاه های هسته ای، ابهامات و علامت سوال های زیادی از نظر اقتصادی وجود دارد وفقط این پروژه ها با سوبسیدهای دولتی می تواند به حیات خود ادامه دهد. در گزارش خود نوشته اید که نیروگاه بوشهر قادر به تولید مواد هسته ای لازم برای تولید چند بمب اتمی در مدت کمتر از دو سال خواهد بود. مارگریت بکت وزیر سابق امور خارجه بریتانیا، در مقاله ای در اورشلیم پست صریحا گفته بود که نیروگاه بوشهر هیچ مساله ای ندارد و مشکل ما فقط با فعالیت های نطنز است. حق با بکت است یا اینکه به دلیل جو موجود شما به هرکاری که ایران انجام بدهد، مظنون هستید؟ هنری سوکولسکی : من فکر کنم وزیر سابق امور خارجه بریتانیا از نظر تکنیکی متوجه بوشهر نشده است. تحت نظر قرار دادن راکتورهای بزرگ آب سبک آسان است اما سوخت مصرف شده و سوخت تازه به دست آمده از این راکتور می تواند به سوخت هسته ای برای استفاده رد ساختن سلاح اتمی به کار رود. ایران می تواند این کار را با سرعت زیادی انجام دهد. با سوخت تازه که تا حدودی نیز غنی شده ایران قادر خواهد بود در مدت هفت تا هشت هفته به سلاح هسته ای دست یابد. 15 کشور از جمله عربستان سعودی و لیبی در پی دستیابی به رآکتورهای بزرگ تا سال 2020 هستند. کشورهای غربی بارها با انتقاد از برنامه هسته ای ایران گفته اند که کشور نفت خیزی مانند ایران چه احتیاجی به نیروگاه هسته ای دارد. حال در مورد کشورهای نفت خیزی مانند عربستان سعودی چه گفته می شود؟ هنری سوکولسکی : این کشورها با استفاده از نفت و گاز می توانند برق تولید کنند. مصر می تواند حدود سی سال از گاز استفاده کند. این ادعای عجیبی است که چون سی سال دیگر ما گاز نخواهیم داشت، پس الان نیروگاه بسازیم. ساختن نیروگاه ده سال بیشتر وقت نمی برد. آیا واقعا تمامی این کشورها فکر می کنند به زودی نفت و یا گازشان تمام می شود؟ بسیاری از ناظران مسایل دفاعی می گویند برای مقابله با ایران این کشورها به این فکر افتادند و متخصصین اسراییلی در مورد برنامه عربستان سعودی جنین نظری دارند که فکر می کنم حق با آنها است و برنامه هسته ای این کشور برای مقابله کردن با ایران است. شما در گزارش خود می گویید برخی از کشورها معاهده ان پی تی را در مورد حق دریافت تمامی تکنولوژی هسته ای مورد نیاز برای فعالیت های صلح آمیز اشتباه تعبیر کرده اند. می توانید در این مورد توضیح دهید؟ هنری سوکولسکی : کشورها حق برخورداری از انرژی هسته ای و تکنولوژی مورد نیاز خود را دارند ولی این به این معنی نیست که این کشورها باید حتما سوخت هسته ای تولید کنند. معاهده «ان پی تی» از تمامی کشورها می خواهد که در مورد فعالیت های هسته ای خود، تضمین امنیتی بدهند، ولی سوخت هسته ای قابل کننترل نیست و نمی توان درباره آن تضمین امنیتی داد. سوخت هسته ای فقط در کشورهای که بمب اتمی دارند باید تولید شود، چون مربوط به فعالیت های نظامی است. معاهده «ان پی تی» از تمامی کشورها می خواهد که در مورد فعالیت های هسته ای خود، تضمین امنیتی بدهند، ولی سوخت هسته ای قادر کننترل نیست و تضمین امنیتی در مورد آن نمی توان داد. تولید سوخت هسته ای فقط در کشورهای که بمب اتمی دارند باید تولید شود چون مربوط به فعالیت های نظامی هستند. هنری سوکولسکی مساله سوخت هسته ای از نظر اقتصادی به سختی قابل توجیه است و هیچ بانک خصوصی در این زمینه سرمایه گذاری نمی کند و فقط دولت ها با پرداخت سوبسید از آن پشتیبانی می کنند. راکتورهای بزرگ بسیار پر هزینه هستند. به گفته گزارش ارایه شده در سنای آمریکا آژانس بین المللی انرژی اتمی فاقد امکانات لازم برای کنترل فعالیت های هسته ای کشورها است . آیا فکر می کنید آژانس هنوز نهاد با اهمیتی است؟ هنری سوکولسکی: آژانس بین المللی انرژی اتمی نهادی بسیار مهم است . با تمامی فعالیت هایی که در کشورهای مختلف در چارچوب برنامه های هسته ای انجام می شود، آژانس بدون داشتن منابع مالی بیشتر امکان ندارد بتواند این فعالیت ها را زیر نظر داشته باشد. مساله دیگر این است که آژانس با در اختیار داشتن منابع مالی لازم می تواند سوخت هسته ای را تحت نظارت داشته باشد ولی نمی تواند تضمین امنیتی بدهد که سوخت هسته ای برای ساختن بمب اتمی مورد استفاده قرار نگیرد. آژانس بین المللی انرژی اتمی نهادی بسیار مهم است ولی تفاوتی وجود دارد بین آنچه که آژانس می تواند انجام دهد و تضمین امنیتی که نمی تواند بدهد. کنت والتز از تئورسین ها روابط بین الملل معتقد است که هر چه بیشتر کشورها ی مختلف بمب اتمی داشته باشند احتمال حمله و استفاده از بمب اتمی کمتر است. نظرتان در این مورد چیست؟ هنری سوکولسکی: البته کنت والتز می گوید احتمال دارد جنگ هسته ای اتفاق نیافتد و وضعیت صلح جهانی بهتر باشد. یعنی فقط یک احتمال می دهد. ما می توانیم موارد مختلفی را ذکر کنیم و بگوببم اوضاع می تواند بسیار خطرناکتر از وضعیت فعلی شود. به هر حال ما نباید بیش از حد به تئوری تکیه کنیم، بلکه باید به امنیت جهانی فکر کنیم چرا که اشتباه در این تئوری، در دنیای واقعی می تواند باعث مرگ میلیون ها نفر شود.

امید و نا امیدی در G8

Sat, 09 Jun 2007 16:51:10 +3500

گردهم آیی هشت کشور قدرتمند دنیا موسوم به -G8 - روز جمعه هشتم ژوئن در آلمان با موافقت کشورهای قدرتمند جهان برای کاهش گازهای گلخانه ای و کمک ۶۰ میلیارد دلاری به آفریقا پایان یافت. گردهم آیی هشت کشور قدرتمند دنیا، G8، روز جمعه هشتم ژوئن در آلمان با موافقت غیر الزام آور کشورهای قدرتمند جهان برای کاهش گازهای گلخانه ای و کمک ۶۰ میلیارد دلاری به آفریقا پایان یافت. روزنامه انگلیسی فاینشیال تایمز ، موفقترین دستآورد این گردهم آیی را موافقت تمامی این کشورها از جمله آمریکا برای مبارزه با گرمایش زمین دانست. کشورهای شرکت کننده در بیانیه ای اعلام کردند که در کاهش تولید گازهای گلخانه ای به میزان ۵۰ درصد تا سال ۲۰۵۰ خواهند کوشید. این بیانیه هیچ قدرت اجرایی ندارد و هیچ کدام از امضاکنندگان را ملزم به هیچ عملی نمی کند. بر خلاف گروه های هوادار محیط زیست که این بیانیه را ناکافی دانستند، فاینشیال تایمز این بیانیه را قدمی مثبت می داند. به نوشته اپن روزنامه این بیانیه موجب می شود که کشورهای اروپایی و ژاپن با جدیت در این مورد با یکدیگر مذاکره کنند و کشورهایی مانند چین و هند به دشواری خواهند توانست از این مذاکرات طفره روند. به گزارش خبرگزاری فرانسه ، این بیانیه راه را برای تصویب پروتکلی دیگر که جایگزین پروتکل کیوتو شود، هموار می کند. فرانک والتر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان گفت که کار زیادی برای انجام دادن باقی مانده است ولی یکی از دستآوردهای مهم این گردهم آیی این بود که مذاکرات در مورد گرمایش زمین در چارچوب سازمان ملل صورت خواهد گرفت. بان کی مون دبیر کل سازمان ملل از بیانیه گروه هشت در مورد مبارزه با گرمایش زمین اظهار رضایت کرد و گفت در ماه سپتامبر در نیویورک اجلاسی در همین زمینه در سطحی بالا برگزار می شود. آقای بان با رهبران کشورهای چین و هند نیز گفت و گو کرده و از آنها برای شرکت در اجلاس نیویورک دعوت کرده است. ْG8 چون همیشه مخالفان بسیاری نیز به خیابان ها کشاند ... رهبران هشت کشور بزرگ صنعتی جهان موافقت کردند ۶۰ میلیارد دلار برای مبارزه با فقر به آفریقا کمک می کنند. از اهداف اصلی این کمک مالی مبارزه با بیماری هایی نظیر ایدز سل و مالاریا است. آمریکا به تنهایی ۳۰ میلیارد دلار از این کمک را پرداخت می کند. «تجارت راه حل است نه کمک» اما این کمک ها، چندان نیز علاقه مندان به کمک های بشردوستانه را راضی نکرده است. باب گلداف خواننده معروف راک و از فعالان مبارزه علیه فقر، دستآورد این اجلاس را برای آفریقا ناچیز می داند. وی در مقاله ای در روزنامه انگلیسی ایندپندنت می نویسد که این کمک کافی نیست بلکه باید کشورهای آفریقایی را وارد تجارت جهانی کرد. وی می گوید در دهه شصت آفریقا و هند تقریبا از نظر ارقام اقتصادی در یک سطح بودند و به نظر می رسید که کشورهای آفریقایی از هند رشد سریعتری داشته باشند، اما می بینیم که آفریقا در حال حاضر در چه شرایطی است. باب گلداف می افزاید سهم آفریقا در تجارت جهانی حدود یک تا دو در صد است. وی می گوید اگر فقط یک در صد سهم آفریقا در تجارت جهانی افزایش یابد نتیجه آن پنج برابر بیشتر از کمکی خواهد بود که این قاره در حال حاضر دریافت می کند. مذاکرات سیاسی با دستآوردهای ناچیز مذاکرات سیاسی در اجلاس گروه هشت نیز چندان دستآوردی نداشت، اگر چه ایران تهدید شد که اگر غنی سازی را به تعلیق در نیاورد تحریم های جدیدی در انتظارش خواهد بود. ولادمیر پوتین رییس جمهوری روسیه به جرج بوش رییس جمهوری آمریکا پیشنهاد داد که برای سپر دفاع ضد موشکی از راداری در آذربایجان استفاده کند و از استقرار رادار و ضد موشک های آمریکایی در اروپای شرقی خودداری کند. به گزارش بسیاری از رسانه ها بعید به نظر می رسد که آمریکا چنین پیشنهادی را بپذیرد. تونی بلر نخست وزیر بریتانیا نیز با آقای پوتین در مورد موضوع های مختلفی از جمله سپر ضد موشکی، تهدید روسیه علیه اوکراین و عدم استرداد جاسوس سابق شوروی که متهم به قتل الکساندر لیتوینکو شده به بریتانیا، صحبت کردند. روزنامه انگلیسی گاردین می نویسد که آقای بلر به ولادمیر پوتین گفته است که غرب از جهت گیری سیاست کنونی روسیه نگران و هراسان است. رهبران گروه هشت در مورد استقلال کوزوو به نتیجه ای نرسیدند. روسیه بارها اعلام کرده که از حق وتوی خود در شورای امنیت سازمان ملل استفاده خواهد کرد تا هر گونه تصمیم گیری برای به رسمیت شناختن استقلال کوسوو از صربستان را بلوک کند. صربستان از مناطق تحت نفوذ روسیه به شمار می رود. گروه هشت در مورد بحران دارفور در سودان حمایت خود از سازمان ملل را اعلام کردند. نیکلاس سرکوزی رییس جمهوری فرانسه در اجلاس گروه هشت گفت در ۲۵ ژوئن در پاریس پایتخت فرانسه اجلاسی بین المللی برای حل بحران دارفور برگزار خواهد کرد. سازمان ملل متحد تعداد کشته شدگان در دارفور را دویست هزار نفر تخمین می زند.

شرم الشیخ فرصتی دیگر برای ایران و آمریکا

Sun, 29 Apr 2007 20:14:39 +3500

حضور وزيران امور خارجه ايران و آمريکا در اجلاس شرم الشيخ در مصر برای مذاکره در مورد برقراری امنيت در عراق، می تواند آغازی برای مذاکره مستقيم اين دو کشور با يکديگر و شکستن تابوی ۲۷ ساله شود. حضور وزيران امور خارجه ايران و آمريکا در اجلاس شرم الشيخ در مصر برای مذاکره در مورد برقراری امنيت در عراق، می تواند آغازی برای مذاکره مستقيم اين دو کشور با يکديگر و شکستن تابوی ۲۷ ساله شود. آمريکا بارها تنها پيش شرط مذاکره با ايران را در مورد تمامی مسايل و مشکلات بين دو کشور، تعليق غنی سازی ايران اعلام کرده است. ايران نيز اخيرا خود را آماده مذاکره با آمريکا دانسته ولی پيش شرط تعليق غنی سازی را رد کرده است. پافشاری مقامات دو کشور، هرگونه مذاکره مستقيم بین ایران و آمریکا را به تعلیق غنی سازی منوط کرده است. اجلاس شرم الشيخ می تواند بدون طرح مساله پيش شرط تعليق غنی سازی، مذاکرات مستقيم بين کاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا با منوچهر متکی همتای ایرانیش را فراهم آورد. به عبارت ديگر کاندوليزا رايس می تواند با عنوان اين مطلب که مذاکرات شرم الشيخ فقط در مورد امنيت عراق است از تيرراس منتقدين گفت وگو با ايران، در دولت بوش در امان بماند. ايران نيز اعلام کرده که فقط برای بهبود وضع کشور دوست و همسايه عراق در اين جلسه حضور خواهد داشت. در واقع هر گونه تماس با مقامات آمريکايی نيز در اين چارچوب مطرح می شود تا کسی از مقامات ایرانی برای گفت وگو با آمريکا زير علامت سوال نرود. آمريکا و ايران تاکنون چند بار فرصت گفت وگو و بهبود روابط داشته اند که هر بار با بی توجهی يکی از طرفين مواجه شده است. فرصت از دست يافته تدارکاتچی بسياری معتقدند که در دوره محمد خاتمی، رييس جمهوری اصلاح طلب آمريکا، به دنبال فرصت مذاکره با ايران می گشت و عذرخواهی دولت اين کشور در مورد نقش اين کشور در کودتای ۲۸ مرداد نشانه ای از حسن نيت اين کشور بود. ولی ايران به دليل فشار نيروهای بنيادگرا و عدم قدرت تصميم گيری خاتمی که خود را يک «تدارکاتچی» می ناميد واکنش مثبتی از خود به تمايل آمريکا برای بهبود روابط با ايران نشان نداد. فردريک تلیر، کارشناس فرانسوی در مسايل خاورميانه در کتاب «وقت ايران» می نويسد در يکی از اجلاس سازمان ملل بيل کلينتون رييس جمهوری سابق آمريکا با محمد خاتمی در راهروهای سازمان ملل برای ديداری غير رسمی قرار گذاشته بود. ايران به دليل فشار نيروهای بنيادگرا و عدم قدرت تصميم گيری خاتمی که خود را يک «تدارکاتچی» می ناميد واکنش مثبتی از خود به تمايل آمريکا برای بهبود روابط با ايران نشان نداد. دکتر تلیر می افزايد تحت فشارهای داخلی خاتمی ازدیدار با کلینتون در لحظه های آخر صرفنظر کرد و به کلينتون هیچ اطلاعی در این مورد نداد. به گفته تيلر رييس جمهوری سابق آمريکا يک ساعت بدون نتيجه در انتظار خاتمی می ماند. گوش شنوا به معادله قدرت البته ايران نيز به نوبه خود تمايل برای بهبود روابط با امريکا را نشان داده ولی پاسخی نگرفته است. شهرام چوبين مدير پژوهشی در سياست های امنيتی در ژنو در کتاب «جاه طلبی های هسته ای ایران» می نويسد که ايران بسيار حساس به معادله قدرت است و استراتژی خود را نسبت به آن تعيين می کند. وی می افزايد در سال ۲۰۰۲ وحتی ۲۰۰۳ وقتی که اين کشور خطر تغيير رژيم در ايران از سوی آمريکا را جدی می ديد نرمش زيادی در مقابل آمريکا از خود نشان داد. به نوشته دکتر چوبین پنج سال پیش هاشمی رفسنجانی رييس تشخيص مصلحت نظام گفت که ايران همانطور که به آمريکا در افغانستان کمک کرد حاضر است باز هم کمک کند. اگر چه به گفته مقامات ايرانی و بسياری از متخصصين آمريکايی در امور خاورميانه آمريکا که در عراق در اوج قدرت بود هر گونه سازشی با ايران را رد کرد. البته به گفته نويسنده وقتی آمريکا با مشکلات متعددی در عراق روبرو شد ايران اعلام کرد که سياست های تغيير رژيم آمريکا با شکست روبرو شده و ايران لحن خود را در مورد مسايل هسته ای نيز تغيير داد. شرم الشيخ اميدی ديگر؟ اجلاس شرم الشيخ که برای ايجاد امنيت و ثبات در عراق برگزار می شود می تواند گامی باشد برای آغاز گفت و گو بين ايران و آمريکا. مساله مهم اين است که آيا اين گفت وگوی مستقيم می تواند موجب اعتماد اين دو کشور به يکديگر شود. ايران بايد به آمريکا، که در تبليغات سيستم سياسی کشور به عنوان شيطان بزرگ ياد می شود، اعتماد کند که در پی تغيير رژيم نيست. آمريکا نيز بايد به ايران يکی از «اعضای محور شرارت» اعتماد کند که به طور مخفی بمب هسته ای نمی سازد و از حمايت گروه های ضد آمريکايی دست بر می دارد. اعتماد سازی بين دو کشور راهی طولانی است ولی طولانی ترين راه ها نيز با برداشتن قدم اول آغاز می شود.

انتخابات فرانسه: سرخوردگی از چپ و راست

Mon, 16 Apr 2007 18:07:54 +3500

انتخابات رياست جمهوری فرانسه شش روز ديگر در حالی برگزار می شود که در حدود ۴۰ درصد مردم فرانسه هنوز مطمئن نیستند به چه کسی رای خواهند داد.

انتخابات رياست جمهوری فرانسه شش روز ديگر در حالی برگزار می شود که در حدود ۴۰ درصد مردم فرانسه هنوز مطمئن نیستند به چه کسی رای خواهند داد. بر پایه نظر سنجی های کنونی «نيکلا سرکوزی» وزير کشور پیشین فرانسه و نامزد «اتحاد جنبش مردمی» که يک حزب محافظه کار به شمار می رود و «سگولن رويال» کانديدای حزب سوسياليست، بخت رفتن به دور دوم را دارند. با این حال به گفته بسياری، می توان منتظر نتايج شگفت آوری نیز بود. راديو فردا در مورد تاثير رسانه ها و فضای سياسی انتخابات با «پی ير هاسکی»، معاون سابق سردبير رزونامه معروف « ليبراسيون » مصاحبه ای کرده است. او قصد دارد در روز انتخابات سايت خبری تحليلی خود را در زمينه سياست و مسايل اجتماعی راه اندازی کند. «پی ير هاسکی» می گويد «به چند دليل اين انتخابات در سی سال گذشته عجيب ترين انتخابات فرانسه است. وی می افزايد «بسياری از کسانی که شانس انتخاب شدن دارند مانند «سرکوزی»، «رويال» يا «بايرو»، نه هيچوقت نخست وزير بودند و نه رييس جمهور». به گفته آقای هاسکی «عده زیادی نيز که در سال های گذشته به راست يا چپ رای داده اند، به این علت که مشکلات فرهنگی، اقتصادی و سياسی اين کشور حل نشده است، از احزاب سياسی که سهمی در قدرت داشتند نااميد شده اند» پی یر هاسکی: «عده زیادی نيز که در سال های گذشته به راست يا چپ رای داده اند، به این علت که مشکلات فرهنگی، اقتصادی و سياسی اين کشور حل نشده است، از احزاب سياسی که سهمی در قدرت داشتند سرخورده شده اند» او می افزاید «کانديدايی مانند «فرانسوا بايرو» با اينکه پیشتر وزير بوده، اما با اعلام اين نکته که وی نه چپ است و نه راست، توانسته توجه بسياری را به خود جلب کند و به عنوان رقيبی اصلی برای «سگولن رويال» و «نيکلا سرکوزی» مطرح شود.» در انتخابات رياست جمهوری امسال فرانسه بسياری از نامزدها از تکنولوژی جديد برای ارتباط با مردم و تبليغ عقايد خود استفاده کردند. برخی از اين کانديداها مانند نيکلا سرکوزی، وبلاگ نويسان معروفی را نيز استخدام کرده اند که به کار تبليغاتي آنها کمک کنند. از «پی ير هاسکی» در مورد تاثير اين رسانه های جديد بر انتخابات می پرسيم. او می گويد «دو سال پيش هنگامی که فرانسوی ها به قانون اساسی اروپا رای منفی دادند، وبلاگ ها نقش مهمی ايفا کردند چون تمامی رسانه های اصلی هوادار رای مثبت بودند.» وی می افزايد: «هم اکنون شرايط متفاوت است و روزنامه ها از کانديداهای مختلف پشتيبانی می کنند». وی می گويد بر کسی پوشيده نيست که «ليبراسيون» از «رويال» و «فيگارو» از«سرکوزی» حمايت می کند.» هاسکی:«دو سال پيش هنگامی که فرانسوی ها به قانون اساسی اروپا رای منفی دادند، وبلاگ ها نقش مهمی ايفا کردند چون همه رسانه های اصلی هوادار رای مثبت بودند.» آقای «هاسکی» معتقد است «نبود يکپارچگی در رسانه های سنتی و اصلی باعث شده که رنگ وبلاگ ها و ديگر رسانه های به اصطلاح جديد کم رنگتر از دو سال پيش باشد و سرنوشت ساز نباشد.» «پی ير هاسکی» می گوید: در «اين انتخابات متاسفانه صحبت چندانی از سياست خارجی نشد «به عنوان مثال صحبتی از غول های جديد اقتصادی هند و چين نشده است و ما حتی نمی دانيم که آیا آنها اين کشورها را می شناسند يا نه.» اين خبرنگار با تجربه در پایان می گوید «انتخابات امسال بيشتر حول شخصيت کانديداها است تا برنامه های آنها.» « پی ير هاسکی» اين امر را » دلیل هر چه بيشتر آمريکايی شدن انتخابات می خواند.»

« دستگیری ملوانان وضعیت را خطرناک کرده است»

Wed, 28 Mar 2007 15:10:01 +3500

دکتر تانوک در مصاحبه ای با رادیو فردا در مورد دستگیری ملوانان بریتانیایی توسط نیروهای ایران می گوید:« ارزیابی من این است که موقعیت بسیار خطرناک و نگران کننده ای به وجود آمده است.» بازداشت ملوانان بریتانیایی توسط جمهوری اسلامی ایران روابط دو کشور را دستخوش تلاطم کرده و لندن اعلام کرده تا زمانی که این نظامیان آزاد نشوند «روابط رسمی» خود را با تهران به حالت تعلیق در می آورد. دکتر چارلز تانوک عضو حزب محافظه کار انگلستان در پارلمان اروپا با انتشار نامه ای در شماره روز چهارشنبه روزنامه فایننشال تایمز خواستار فشار اقتصادی اروپا بر ایران به خاطر دستگیری ملوانان بریتانیایی شده است. دکتر تانوک در گفت وگو با با رادیو فردا در مورد دستگیری ملوانان بریتانیایی می گوید: « ارزیابی من این است که موقعیت بسیار خطرناک و نگران کننده ای بوجود آمده است. من اطلاع یافتم که دولت بریتانیا امروز مدارکی را ارائه خواهد داد که ثابت می کند که دولت ایران دروغ می گوید و نیروهای بریتانیایی زمان دستگیری در آب های عراق بودند.» وی افزود که « به نظر من دستگیری این ملوانان ناشی از بازی قدرتی است که در رژیم ایران جریان دارد و البته احتمال دارد که می خواهند این ملوانان را با پنج ایرانی بازداشت شده توسط نیروهای آمریکایی در اربیل عراق را مبادله کنند که به دلیل کمک به شورشیان عراقی دستگیر کردند.» چارلز تانوک: با ثابت کردن این موضوع که رژیم ایران در مورد محل دستگیری ملوانان بریتانیایی دروغ گفته است می توان ادعای ایران که برنامه هسته ای آن صلح جویانه است را زیر سوال برد. روز بيست و يکم دی ماه سال گذشته، نيروهای نظامی آمريکا به يک دفتر ارتباطی دولت ايران در اربيل واقع در شمال عراق حمله کردند و پنج تن از کارکنان آن را دستگير کردند. دولت آمریکا اعلام کرد که این افراد متعلق به سپاه قدس بوده و سلاح در اختیار شورشیان قرار می دادند. ایران این اتهامات رارد کرده و بازداشت شدگان ايرانی را «ديپلمات» ناميد و بر ادعای ايران مبنی بر اينکه دفتر ايران در اربيل، «کنسولگری» بوده، پای فشرد. وزير خارجه عراق اعلام کرد که اين دفتر، «کنسولگری تحت قوانين مصونيت ديپلماتيک» نبوده است. دکتر تانوک می گوید: اثبات این امر که ملوانان بریتانیایی در آب های ایران نبودند، می تواند بر پرونده هسته ای ایران تاثیر گذار باشد. وی معتقد است که « با ثابت کردن این موضوع که رژیم ایران در مورد محل دستگیری خودسرانه این ملوانان دروغ گفته می توان ادعای ایران که برنامه هسته ای صلح جویانه دارد را زیر سوال برد و این پرسش مطرح می شود که چگونه به چنین رژیمی می توان اعتماد کرد که در پی تولید بمب هسته ای نیست.» « فشار بر اقتصاد ایران» آقای تانوک در مورد گفته تونی بلر نخست وزیر بریتانیا که در صورت شکست مذاکرات، بریتانیا آماده است برای آزادی ملوانان نظامی خود وارد «فاز متفاوتی» شود می گوید: « من نمی توانم به جای دولت بریتانیا صحبت کنم. من در نوشته ای در روزنامه فایننشال تایمز چاپ کردم توضیح دادم که اروپا می تواند ایران را از نظر اقتصادی تحت فشار قرار داد.» وی در مورد رابطه اقتصادی ایران و اروپا می گوید: « ۴۰ درصد واردات ايران از اروپا به آن کشور می رود و با کمال تعجب متوجه شدم که ۶۵ درصد صادرات آلمان به ايران از سوی دولت اين کشور ضمانت اعتباری شده است. برخی از اين صادرات می تواند در توليد موشک و سلاح هسته ای به کار رود. اگر بخواهيم می توانيم فشارها را به ايران زياد کنيم .» وی می افزاید: این مساله فقط به دلیل دستگیری ملوانان بریتانیایی نیست بلکه به دلیل ادامه برنامه هسته ای ایران است و نباید اجازه داد بمب هسته ای دست شخصی مانند «احمدی نژاد» بیافتد که می خواهد اسراییل را از صفحه روزگار حذف کند. روز جمعه، وزارت دفاع بريتانيا اعلام کرد ۱۵ تن از سربازان بريتانيايی در نزديکی مرز ايران و عراق، توسط نيروهای مرزی جمهوری اسلامی دستگير و به ايران منتقل شدند. به گفته وزارت دفاع بريتانيا، ۱۵ سرباز و درجه دار بريتانيايی حوالی ساعت ۱۰:۳۰ به وقت عراق، در حال گشتزنی بر روی رودخانه اروند رود از سوی نيروهای مرزی ايران دستگير شدند. ايران می گويد که اين نظاميان به صورت غير قانونی وارد آب های ايران شده بودند و در بازجويی های از آنها به اين امر اعتراف کرده اند.

بن بست قدیمی؛ گزارشی از منافع مشترک ایران و آمریکا

Sat, 03 Mar 2007 18:35:26 +3500

رابرت هانتر، سفیر سابق امریکا در ناتو و جیمز فیلیپز، پژوهشگر مرکز تحقیقاتی هریتیج در مورد تنش و مذاکره بین ایران وآمریکا با رادیو فردا گفت وگو کردند. اخیرا بسیاری از رسانه های جهان درباره احتمال حمله آمریکا به ایران و نقشه های موجود برای حمله هوایی به این کشور گزارش هایی منتشر کرده اند، اما همزمان، بسیاری از تحلیلگران می گویند که ایران و آمریکا، هنوز «منافع مشترکی» دارند که به رغم کینه توزی درازمدت دو طرف، رابطه این دو کشور را پیچیده می کند. «رابرت هانتر» که در زمان ریاست جمهوری «بیل کلینتون» سفیر آمریکا در ناتو بوده ، یکی از تحلیلگرانی است که بر وجود این منافع مشترک پای می فشارد. وی با این حال در مصاحبه با رادیو فردا می گوید: نظامیان آمریکایی مانند بسیاری از نظامیان دیگر دنیا طرح های نظامی دارند که آنها را برای مقابله کردن با اتفاقات احتمالی آماده می کند. وی می افزاید کسی نمی داند رییس جمهوری آمریکا چه تصمیمی در این شرایط می گیرد. به گفته دکتر «هانتر» در جامعه آمریکا بین مردم ، نظامی ها و سیاستمداران نظر غالب آن است که حمله به ایران اگر چه باعث تخریب کامل این کشور می شود، ولی به منافع آمریکا نیز آسیب جدی می زند. وی می افزاید این به نفع دو کشور است که راهی برای گفت و گو، دور از هر گونه جنگی با یکدیگر، پیدا کنند. به گفته دکتر «هانتر» در جامعه آمریکا بین مردم ، نظامی ها و سیاستمداران نظر غالب آن است که حمله به ایران اگر چه باعث تخریب کامل این کشور می شود ولی به منافع آمریکا نیز آسیب جدی می زند. وی می گوید این دو کشور منافع مشترک زیادی دارند؛ از جمله ایجاد ثبات در عراق ، مقابله با بن لادن و امنیت در خلیج فارس و افغانستان. آقای هانتر می افزاید که اگر رهبران این دو کشور هوشیار باشند با یکدیگر همکاری می کنند. «جیمز فیلیپز» از مرکز تحقیقاتی «هریتیج» نیز به رادیو فردا می گوید آمریکا به دنبال راه حل دیپلماتیک است و استفاده از زور آخرین راه حل خواهد بود. به گفته این پژوهشگر خاورمیانه ، اگر ایران در عراق دست به عملیات تحریک کننده بزند و یا در آستانه دستیابی به بمب هسته ای باشد، آمریکا به ایران حمله خواهد کرد. به گفته «جیمز فیلیپز» دعوت از ایران به کنفرانس امنیتی عراق نشانه این است که دولت آمریکا راه دیپلماتیک را در پیش گرفته است. وی نیز مانند دکتر «هانتر» معتقد است که ایران و آمریکا منافع مشترکی در منطقه دارند. جیمز فیلیپز در مورد مذاکرات با ایران می گوید: ولی با رئیس جمهور بودن محمود احمدی نژاد من فکر نمی کنم مذاکرات با ایران به جایی برسد. وی می افزاید: «اگر چه وزارت امور خارجه آمریکا می خواهد این دعوت را کم اهمیت جلوه دهد، ولی به نظر من این چرخشی به سمت راه حل پیشنهادی بیکر-همیلتون است که از آمریکا خواسته بود تا با ایران و سوریه مذاکره کند. البته این مذاکرات برای قانع کردن کنگره آمریکا نیز هست.» در مورد نتیجه این مذاکرات ، کارشناس موسسه «هریتیج» می گوید : « ولی با رییس جمهوری محمود احمدی نژاد من فکر نمی کنم مذاکرات با ایران به جایی برسد. سیاست انقلابی ایران مساله ساز است.» «رابرت هانتر» نیز دعوت ایران به کنفرانس امنیتی عراق را گامی در جهت توصیه های گزارش بیکر-همیلتون می داند و می گوید این امر که وزیران امور خارجه ایران و آمریکا در بغداد یا در جای دیگر دور یک میز بنشینند، می تواند راه را برای مذاکرات آینده بین دو کشور بگشاید. وی می افزاید: «البته اگر رهبران این دو کشور به اندازه کافی عاقل باشند، می توانند در راه تامین منافع ملی دو کشور و حتی دنیا عمل کنند.» وی می گوید البته رهبران این دو کشور می توانند دو جامعه ایران و آمریکا را نیز در «تله جنگ» بیاندازند.

نگاهی به تاریخ و اهداف «آمریکن اینترپرایز»

Tue, 27 Feb 2007 18:44:09 +3500

«کارلین بومن» از پژوهشگران «آمریکن اینترپرایز» به رادیو فردا می گوید که نو محافظه کاران نقشی در به وجود آمدن این موسسه قدیمی نداشتند. موسسه «آمریکن اینترپرایز» را بسیاری پر نفوذترین مرکز مطالعاتی یا Think Tank بر سیاست های کاخ سفید می دانند و معمولا در رسانه ها به عنوان یکی از مراکز سیاسی نومحافظه کاران آمریکایی معرفی می شود. برخی در رسانه ها و اخیرا «فرانسیس فوکویاما» در کتاب آمریکا بر سر دو راهی ، آغاز کنندگان جنبش نومحافظه کاران را تروتسکیست های مهاجر به آمریکا دانسته اند. «کارلین بومن» از پژوهشگران«آمریکن اینترپرایز» که درباره تاریخ این مرکز پژوهشی کتابی نیز نوشته است به رادیو فردا می گوید که تروتسکیست ها و نومحافظه کاران نقشی در به وجود آمدن این موسسه قدیمی نداشتند. وی می گويد اکثر کسانی که « آمريکن اينترپرايز» را در سال ۱۹۳۸ در نيويورک به وجود آوردند، تاجر بودند و سپس اين موسسه در سال ۱۹۴۳ به واشينگتن نقل مکان کرد. خانم «بومن» می گوید به دلیل جنگ جهانی دوم کنترل شدیدی بر اقتصاد آمریکا از سوی دولت به وجود آمده بود و از اهداف اصلی این موسسه آزاد کردن اقتصاد آمریکا از این کنترل بود. به گفته خانم «بومن» کسانی که به عنوان بنیادگذاران اندیشه نومحافظه کار از آنها یاد می شود، در به وجود آمدن« آمریکن اینترپرایز» نقشی نداشتند. وی می گوید تعدادی از کسانی که با «آمریکن اینترپرایز» همکاری دارند عقاید نومحافظه کارانه دارند، ولی تاثیر کمی بر فعالیت های این موسسه دارند. کارلین بومن می گوید:«بخش اصلی فعالیت ما در زمینه اقتصادی است و فکر می کنم کسی نتواند ادعا کند که این فعالیت ما تحت تاثیر تفکر نومحافظه کاران است.» کارلین بومن می افزاید بخشی از فعالیت ها نیز مربوط به مسایل سیاسی و اجتماعی است که اثری از نومحافظه کاران در آنجا وجود ندارد. وی می افزاید در زمینه سیاست خارجی همکارانی هستند که با نومحافظه کار خوانده شدن مشکلی نداشته باشند و آن هم به دلیل تحولات اخیر است. خانم «بومن» در مورد نفوذ «آمریکن اینترپرایز» در کاخ سفید می گوید که این موسسه همراه با انستیتوی «بروکینز» که از قدیمی ترین مراکز پژوهشی است در کاخ سفید در دولت های مختلف نفوذ داشتند. وی می گوید:« محققین ما در دولت های دمکرات و جمهوريخواه نفوذ داشتند.» وی می افزاید در زمینه سیاست خارجی یک عقیده و تفکر خاصی حکمفرما نیست، اگر چه برخی از کسانی که با آمریکن اینترپرایز کار می کردند مانند دیک چینی و یا الان کار می کنند از حمله آمریکا به عراق پشتیبانی کردند، ولی نمی توان گفت که ایده و تفکر آنان یا نومحافظه کاران بر آمریکن اینترپرایز حکمفرما بوده است. در مورد شایعه برخی از رسانه ها که «آمریکن اینترپرایز» در حال راه اندازی موسسه ای برای ایرانیان یا «ایرانین اینترپرایز» است می گوید:«من تاکنون چنین چیزی نشنیده ام.»