https://www.radiofarda.com/z/138 خبرها و گزارش‌های خبری مرتبط با ایران. در این بخش به تمامی گزارش‌های خبری و غیرخبری وب سایت رادیو فردا که تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی مرتبط با ایران را پوشش می‌دهد، دسترسی خواهید داشت. https://www.radiofarda.com/Content/responsive/RFE/fa-IR/img/logo.png https://www.radiofarda.com/z/138 fa Copyright 2026 - RFE/RL, Inc. 60 Sun, 21 Jun 2026 21:54:45 +0330 Pangea CMS – RFE/RL پوشش ویژه خبری ساعت https://www.radiofarda.com/a/33780911.html https://www.radiofarda.com/a/33780911.html Sun, 21 Jun 2026 12:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها یک عکس از مراسم تشییع و خاک‌سپاری دانش‌آموزان کشته‌شده در حمله به مدرسه شهر میناب، برنده مدال طلای بخش عکس خبری جشنواره عکاسی بین‌المللی «گلدن شات ۲۰۲۶» شد.مرتضی آخوندی، عکاس اهل استان هرمزگان، این جایزه را برای عکس هوایی خود از ردیف قبرهای دانش‌آموزان مدرسه «شجره طیبه» در شهر میناب دریافت کرده است.روز شنبه، ۹ اسفند ۱۴۰۴، در نخستین روز جنگ ایران، در حمله هوایی به یک مدرسه ابتدایی در میناب، دست‌کم ۱۷۵ نفر از جمله ۱۶۸ دانش‌آموز کشته شدند. شورای تشکل‌های صنفی فرهنگیان تأیید کرده که در این حمله بیش از ۱۰۸ دانش‌آموز کشته شده‌اند و گفته است معلمان هم در میان قربانیان این حمله بوده‌اند.چند رسانه آمریکایی از جمله روزنامه نیویور‌ک‌تایمز گفته‌اند بر اساس یافته‌های اولیه تحقیقات نظامی ایالات متحده، «یک موشک کروز تاماهاک ایالات متحده به‌دلیل اشتباه در هدف‌گیری به مدرسه ابتدایی برخورد کرد».به گفته دو مقام آمریکایی آشنا با موضوع که با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی صحبت کردند، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این حمله ممکن است ناشی از اتکای نیروهای آمریکایی به «اطلاعات قدیمی» باشد. با این حال، آنها هشدار دادند که این ارزیابی هنوز مقدماتی است.آخوندی عکس خود از مراسم را با عنوان «میناب؛ ۱۶۸ دانش‌آموز» در این رقابت‌ها شرکت داده و در توضیح آن نوشته است: «آرامگاه کودکانی که تنها "گناه" آن‌ها بچگی‌شان بود؛ بی‌گناهانی که خاموش‌شان کردند و تاریخ هرگز این جنایت را فراموش نخواهد کرد.»برگزارکنندگان جشنواره اعلام کرده‌اند مدال طلای گلدن شات به آثار برگزیده‌ای تعلق می‌گیرد که بالاترین سطح خلاقیت، کیفیت فنی و بیان هنری را به نمایش گذاشته باشند.در ابتدای فروردین‌ماه سال جاری، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در نشست اضطراری شورای حقوق بشر این سازمان درباره بمباران مدرسه میناب، خواستار انتشار سریع نتایج تحقیقات در این باره و اجرای «عدالت» شد.او همچنین از مقام‌های آمریکا خواست تا به سرعت تحقیقات را به پایان برساند و یافته‌ها را علنی کند.با این حال ماه‌ها پس از وقوع این حادثه هنوز هیچ کس یا نهادی مسئولیت آن را نپذیرفته و دونالد ترامپ هم در آخرین واکنش خود به آن بار دیگر گفت که تحقیقات در این باره هم‌چنان ادامه دارد. او در نشست خبری خود در فرانسه در جریان اجلاس گروه هفت همچنین تأکید کرد که «کسی عمدا چنین کاری نکرده است». پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده و دیگر مقامات آمریکایی، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، هم پیشتر گفته بودند که ایالات متحده «عمداً» غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهد. https://www.radiofarda.com/a/iran-photo-from-minab-funeral-schoolchildren-awarded-golden-shot-akhundi/33785559.html https://www.radiofarda.com/a/iran-photo-from-minab-funeral-schoolchildren-awarded-golden-shot-akhundi/33785559.html Sun, 21 Jun 2026 11:31:03 +0330 فرهنگ و هنر ایران https://www.radiofarda.com/a/33780910.html https://www.radiofarda.com/a/33780910.html Sun, 21 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها بیش از یک هزار دانشجو و فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف، در نامه‌ سرگشاده به رئیس این دانشگاه، به «تشدید فضای امنیتی» در دانشگاه اعتراض کردند و خواستار استعفای او در صورت ناتوانی در دفاع از دانشجویان و دانشگاه شدند.فشار بر دانشجویان منتقد و مخالف حکومت جمهوری اسلامی به‌رغم جنگ و آتش‌بس چند ماهه در کشور ادامه یافته و گزارش‌ها حاکی از اخراج و تعلیق و تنبیه صدها دانشجو در گوشه و کنار کشور است. انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف روز شنبه ۳۰ خرداد اعلام کرد بیش از هزار نفر این نامه خطاب به محمدرضا تجریشی، رئیس دانشگاه، را امضا کرده‌اند. این نامه یک روز پس از انتشار خبر صدور حکم اخراج برای دست‌کم شش دانشجوی دانشگاه شریف منتشر شده است.در این نامه آمده است که در ماه‌های اخیر دست‌کم ۳۰ پرونده در کمیتهٔ انضباطی برای دانشجویان تشکیل شده، ۱۳ دانشجو با احکام بدوی تعلیق و اخراج روبه‌رو شده‌اند و احکام سه نفر از آنان نیز در کمیتهٔ تجدیدنظر تأیید شده است.امضاکنندگان نامه نوشته‌اند که آن‌چه در این دانشگاه می‌گذرد، نشان‌دهندهٔ استمرار «روندی نگران‌کننده» است که بدون واکنش مؤثر مدیریت دانشگاه هر روز ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند.نویسندگان نامه هشدار داده‌اند که سرخوردگی گستردهٔ دانشجویان، افزایش بی‌اعتمادی در فضای دانشگاه و آسیب دیدن اعتبار دانشگاه صنعتی شریف از پیامدهای وضعیت کنونی است.آن‌ها همچنین با انتقاد از عملکرد مدیریت دانشگاه نوشته‌اند اگر رئیس دانشگاه «نه توان تغییر دارد و نه اختیار آن را»، نباید نام ریاست دانشگاه را «سپر توجیه وضع موجود» قرار دهد و افزوده‌اند که دانشگاه به مدیری نیاز دارد که یا بتواند از آن دفاع کند یا در صورت ناتوانی، از سمت خود کناره‌گیری کند.حساب کاربری «دانشجویان متحد» در شبکه‌های اجتماعی که خبرهای دانشجویی را پوشش می‌دهد روز جمعه، یک روز پیش از انتشار این نامه، از صدور حکم اخراج برای هفت دانشجو خبر داده بود. این احکام بدوی در کمیته انضباطی دانشگاه شریف صادر شده است.«دانشجویان متحد» نام این هفت دانشجو را رضا دالمن، فاطمه خاکپور، حسین شادمان، سپنتا سعیدی، مسیحا باقری، فریبرز کهن‌زاد و پرنیان خدابخشی اعلام کرده است.روز شنبه خبرگزاری حکومتی فارس تعداد این دانشجویان اخراجی را شش نفر اعلام کرد. فهرست این خبرگزاری حاوی نام رضا دالمن نیست.این خبرگزاری اتهامات دانشجویان فوق را «نقش‌آفرینی در ناآرامی‌های اسفندماه، برگزاری و هدایت تجمعات غیرقانونی، هتاکی، فعالیت علیه نظام و برخی تخلفات انضباطی دیگر» عنوان کرده و نوشته است: «برخی از این احکام علاوه‌ بر اخراج، شامل محرومیت چندساله از ادامۀ تحصیل نیز هست.»هفته گذشته نیز از تهران خبر رسید که دو دانشجو به دلیل آتش زدن پرچم ایران در اعتراضات دانشجویی دی‌ماه از دانشگاه اخراج شده‌اند.پیشتر، در همین زمینه، روزنامه شرق در گزارشی که روز ۱۱ خردادماه منتشر شد ضمن اشاره به صدور حکم اخراج برای پنج تا هفت دانشجو در دانشگاه شریف، از صدور احکام «کم‌سابقه‌» در دانشگاه‌های کشور خبر داده بود. در گزارش شرق آمده بود:‌ «در دانشگاه شریف پنج تا هفت دانشجو حکم اخراج گرفته‌اند و بیش از ۲۰ دانشجو یک تا سه ترم از تحصیل تعلیق شده‌اند، سامانه‌های آموزشی ۲۰ تا ۲۵ دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی از دسترس‌شان خارج شده است، برای بیش از صد دانشجوی دانشگاه علم و صنعت پرونده انضباطی تشکیل شده و ۱۵۰ تا ۲۰۰ دانشجوی دانشگاه تهران در حال نوشتن دفاعیه‌های خود هستند.»تشکیل این تعداد قابل توجه پرونده برای دانشجویان و افزایش فشار بر آنها در حالی است که دانشگاه‌های سراسر ایران بخش بزرگی از ترم جاری تحصیلی را ابتدا به دلیل اعتراضات ضد حکومتی و سپس به دلیل جنگ در تعطیلی سپری کرده‌اند. https://www.radiofarda.com/a/iran-students-protests-pressure-increase-with-discipline-cases-sharif-uni/33785547.html https://www.radiofarda.com/a/iran-students-protests-pressure-increase-with-discipline-cases-sharif-uni/33785547.html Sun, 21 Jun 2026 10:37:31 +0330 اجتماعی پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780887.html https://www.radiofarda.com/a/33780887.html Sat, 20 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها . https://www.radiofarda.com/a/33784561.html https://www.radiofarda.com/a/33784561.html Sat, 20 Jun 2026 17:51:01 +0330 خبرها و گزارش‌ها https://www.radiofarda.com/a/33780878.html https://www.radiofarda.com/a/33780878.html Sat, 20 Jun 2026 17:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها https://www.radiofarda.com/a/33780870.html https://www.radiofarda.com/a/33780870.html Sat, 20 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780847.html https://www.radiofarda.com/a/33780847.html Fri, 19 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها . https://www.radiofarda.com/a/33784729.html https://www.radiofarda.com/a/33784729.html Fri, 19 Jun 2026 21:34:44 +0330 خبرها و گزارش‌ها . https://www.radiofarda.com/a/33784720.html https://www.radiofarda.com/a/33784720.html Fri, 19 Jun 2026 21:19:45 +0330 خبرها و گزارش‌ها دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه با آتش‌بس‌هایی که پس از آن‌ها برقرار شد، چه درس‌هایی برای ایران داشته است؟مقامات جمهوری اسلامی در تریبون‌های عمومی از ناکامی اسرائیل و آمریکا در دستیابی به اهداف‌شان می‌گویند و ادعا می‌کنند نتیجهٔ این جنگ‌ها نشانه‌ای از توان بازدارندگی ایران بوده است. اما در کنار این اظهارنظرها نمی‌توان از واقعیت‌هایی همچون آسیب‌های گسترده و عمیق اقتصادی، ضربه‌های اطلاعاتی، ترور فرماندهان، چالش‌های پدافند هوایی و ضرورت آمادگی برای یک نبرد فرسایشی‌تر به‌سادگی عبور کرد.شاید امروز دیگر پرسش اصلی این نباشد که چه کسی پیروز میدان بود، بلکه این باشد که ایران پس از اولین جنگ، چه تغییری در نگاه و میزان آمادگی خود ایجاد کرد؛ چه فرصت‌هایی برای بازسازی و اصلاح در اختیار داشت و کدام هشدارها را جدی نگرفت.در برنامهٔ رادیویی «پاراگراف اول»، سعید برزین، پژوهشگر و تحلیل‌گر مسائل سیاسی ایران، و حسین علیزاده، رایزن دوم پیشین سفارت جمهوری اسلامی ایران در فنلاند، هر دو از لندن این موضوع را به بحث گذاشته‌اند.شکاف دفاع و میدان؛ حفظ ساختار و وضعیت جامعهسعید برزین ارزیابی دو جنگ پیاپی اخیر با ایران را صرفاً بر پایهٔ نتایج نظامی دقیق نمی‌داند و معتقد است که باید دید این جنگ چه تغییری در وضعیت ایران و منطقه ایجاد کرده است.به‌گفتۀ آقای برزین، مهم‌ترین درس این دو جنگ، آزموده‌شدن عملی توان دفاعی ایران در جریان یک رویارویی بود.او می‌گوید: برداشت از توان دفاعی ایران نباید این تصور را ایجاد کند که ایران از مسیر نظامی قادر به دستیابی به پیروزی است؛ چرا که هیچ راه‌حل نظامی پایداری برای این منازعه وجود ندارد.سعید برزین با تفکیک قائل‌شدن میان حفظ ساختار حکومت و وضعیت جامعه، معتقد است که ساختار سیاسی جمهوری اسلامی فرو نپاشید و انسجام خود را حفظ کرد، اما جامعه در شرایط دوقطبی و آسیب‌پذیر قرار گرفت.از نگاه او، دوام این انسجام ساختاری به رفتار حکومت با جامعه در دورهٔ پس از جنگ وابسته است.به اعتقاد آقای برزین، سرانجام هر جنگی مذاکره است و هیچ راه‌حل نهایی و جایگزینی به غیر از «معاملهٔ سیاسی» وجود ندارد.اما حسین علیزاده دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزهٔ اخیر با ایران را هم‌زمان آشکارکنندهٔ مجموعه‌ای از «آسیب‌پذیری‌های» جمهوری اسلامی می‌داند که تا پیش از آن کمتر نمایان شده بود.آقای علیزاده در این‌باره بر مسئلهٔ «بازدارندگی منطقه‌ای» جمهوری اسلامی دست گذاشته و می‌گوید: اگر قرار بود نیروهای هم‌پیمان منطقه‌ای مانع حمله به ایران شوند، خود وقوع حمله‌ها نشان می‌دهد که یکی از پایه‌های اصلی راهبرد امنیتی جمهوری اسلامی دچار اختلال شده است.از دیدگاه او، هرچند توان موشکی ایران قدرت پاسخ‌گویی خود را نشان داد، اما هم‌زمان بخش مهمی از آسیب‌پذیری‌هایش نمایان شد و حمله به مراکز اصلی هسته‌ای نشان داد که این بخش هم از آسیب مصون نبوده است.به استدلال آقای علیزاده، فساد، بی‌انضباطی و ناکارآمدی حکومت، زمینهٔ شکل‌گیری شبکه‌های نفوذ را فراهم کرده و نتیجهٔ آن را می‌شود در رخدادهای اخیر آشکارا دید؛ ضعف‌هایی که به‌گفتۀ این کارشناس، اگر اصلاح نشود، در آینده هم تکرار خواهد شد.حسین علیزاده «ناکارآمدی عملکرد پدافندی» جمهوری اسلامی را هم تنها یک ضعف عملیاتی ندانسته و آن را بیانگر «شکاف میان تصویر دفاعی» و آنچه در «میدان» رخ داده می‌داند.این دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به آنچه مشکل ساختاری در نظام تصمیم‌گیری و امنیتی جمهوری اسلامی می‌داند، از تکرار اصل «غافلگیری» به‌عنوان نشانگان این اشکال ساختاری نام می‌برد.او می‌گوید که تجربهٔ این جنگ‌ها نشان داده است که جمهوری اسلامی در لحظهٔ بحران، از پشتوانهٔ یک متحد مؤثر برخوردار نبود.واقعیت‌های میدان؛ خطای محاسباتی رابطهٔ دولت و جامعهسعید برزین در مقابل بر این اعتقاد است که باید ابتدا هدف ایران در این جنگ را به‌درستی تعریف کرد.این تحلیل‌گر سیاسی، هدف جمهوری اسلامی را نه پیروزی نظامی بر آمریکا یا اسرائیل، بلکه افزایش هزینه‌های جنگ برای طرف مقابل و نمایش توان مقاومت ارزیابی می‌کند.اما حسین علیزاده ریشهٔ این آسیب‌ها را در راهبرد کلان جمهوری اسلامی جست‌وجو کرده و می‌گوید: فرض اصلی سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی این بود که حضور نیروهای هم‌پیمان در خارج از مرزها مانع انتقال جنگ به داخل ایران خواهد شد، اما رخدادهای اخیر نشان داد این فرضیه تحقق پیدا نکرد.تغییر مسیر رویارویی اسرائیل با نیروهای هم‌پیمان جمهوری اسلامی که بعد از حمله هفت اکتبر به خاک این کشور به درگیری مستقیم با جمهوری اسلامی ایران منجر شد، به‌گفتۀ این تحلیل‌گر روابط بین‌الملل نشان داد که راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی بیش از آن‌که بر «واقعیت‌های میدانی» استوار باشد، بر «ادبیات سیاسی و شعار» تکیه داشت.اما سعید برزین با ردکردن نظر حسین علیزاده، آنچه را که سیاست تقابل اسرائیل با جمهوری اسلامی می‌نامد، بسیار قدیمی‌تر از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دانسته و این تصور که «مواضع جمهوری اسلامی پس از آن علت اصلی این تقابل بوده» را نادرست می‌داند.او می‌گوید: یکی از اهداف اصلی این جنگ، فروپاشی ساختار حکمرانی ایران بود، اما این هدف تحقق پیدا نکرد؛ چون ماهیت ساختار قدرت در جمهوری اسلامی از سازوکارهای درونی استفاده می‌کند که میان مجموعه‌ای از جریان‌ها و نهادهای مختلف توزیع شده، اما هم‌زمان روند خالص‌سازی سیاسی می‌تواند همین مزیت را در آینده به نقطه‌ضعف تبدیل کند.آقای برزین با تأکید بر تأثیرگذاری این دو جنگ بر رابطهٔ حکومت با شهروندان، معتقد است اگر جمهوری اسلامی تجربهٔ این جنگ را صرفاً به‌عنوان یک موفقیت نظامی در نظر بگیرد و به همان شیوهٔ حکمرانی گذشته، بدون توجه به این تغییر ادامه دهد، این می‌تواند بحران‌های تازه‌ای ایجاد کند.به باور او، صرف ایستادگی در برابر فشار خارجی برای تثبیت وضعیت داخلی، خطای محاسباتی است و سرمایهٔ اجتماعی برآمده از رابطهٔ دولت و جامعه را نمی‌توان با ابزارهای امنیتی جایگزین کرد.حسین علیزاده این مسئله را برخاسته از نگاه جمهوری اسلامی به امنیت و تعریف و توزیع بیش از اندازهٔ آن در حوزهٔ نظامی دانسته که به تعبیر او، امنیت را در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به حاشیه برده است.به اعتقاد آقای علیزاده، یکی از مهم‌ترین پیام‌های جنگ همین بود که امنیت ملی، حاصل عملکرد هماهنگ همهٔ نهادهای کشور است، نه صرفاً نیروهای نظامی.معادلهٔ بازدارندگیاز نگاه سعید برزین، وقوع این جنگ‌ها نشان‌دهندهٔ وجود ضعف‌هایی است، اما هم‌زمان از «نحوهٔ پاسخ ایران» به‌عنوان بخشی از «معادلهٔ بازدارندگی» نام برده و می‌گوید که رفتار هر دو طرف در تعریف این بازدارندگی نقش دارد و نباید میان ازدست‌رفتن بخشی از بازدارندگی و از میان رفتن کامل آن علامت مساوی گذاشت.اما برای حسین علیزاده «توان پاسخ» و «قدرت بازدارندگی» موضوعاتی از هم سواست.او می‌گوید: بازدارندگی مؤثر زمانی معنا پیدا می‌کند که اساساً طرف مقابل به این نتیجه برسد که هزینهٔ اقدام نظامی بیش از منافع آن است؛ اما در مورد جمهوری اسلامی، وقوع حمله نشان می‌دهد این محاسبه به سود حکومت نبوده است.آقای علیزاده در پیوند با موضوع بازدارندگی به جایگاه دیپلماتیک جمهوری اسلامی اشاره کرده و نبود «پشتیبانی سیاسی مؤثر و رابطهٔ مستقیم میان قدرت نظامی و ظرفیت دیپلماتیک» را بر توان نظامی تهران تأثیرگذار می‌داند.از نگاه سعید برزین، انتظار حمایت گستردهٔ بین‌المللی از ایران، بدون در نظر گرفتن موازنهٔ منافع قدرت‌های بزرگ، واقع‌بینانه نیست.آقای برزین، از مذاکره به‌عنوان ابزاری برای موازنهٔ پیچیدهٔ منافع نام برده و می‌گوید: کشوری که نتواند از این ظرفیت استفاده کند، ناچار هزینهٔ بیشتری در میدان نظامی خواهد پرداخت.تهدید اصلی جمهوری اسلامیحسین علیزاده مسئله را صرفاً تحلیل یک جنگ ندانسته و معتقد است بخش مهمی از هویت سیاسی جمهوری اسلامی طی دهه‌های گذشته بر تقابل ایدئولوژیک با آمریکا استوار بوده و اگر حکومت اکنون به توافقی با واشینگتن تن دهد، ناچار خواهد شد از مهم‌ترین مبانی گفتمانی خود عبور کند.آقای علیزاده بازتاب این تغییر را در تضاد درونی گروه‌های سیاسی جمهوری اسلامی می‌بیند که پس از کشته‌شدن آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در جریان جنگ ۴۰ روزه و پذیرش آمریکا به‌عنوان یک واقعیت بین‌المللی بروز پیدا کرده است.او می‌گوید: جمهوری اسلامی ممکن است بتواند به جنگ با آمریکا پایان دهد و به توافق برسد، اما چنین توافقی آغاز بحرانی درونی خواهد بود، نه پایان آن.به باور او، تهدید اصلی، نه حمله از بیرون، بلکه تغییری است که پس از ورود این توافق به درون ساختار سیاسی رخ خواهد داد.سعید برزین از آنچه می‌تواند پیشِ روی آمریکا و ایران قرار بگیرد با عنوان رسیدن به «صلحی آبرومندانه» یاد می‌کند؛ صلحی که نه بر پایهٔ شکست کامل یک طرف، بلکه بر مبنای امتیازدادن و امتیازگرفتن شکل بگیرد. او معتقد است ناتوانی طرفین درگیری در دستیابی به پیروزی قاطع، ضرورت حرکت به‌سمت یک توافق سیاسی را آشکار می‌کند.حسین علیزاده ضمن موافقت با اصل مذاکره، معتقد است که اگر جمهوری اسلامی پیش‌تر با اسرائیل ترک مخاصمه کرده بود، به این وضعیت دچار نمی‌شد.بر این اساس، او ورود جمهوری اسلامی به مذاکرهٔ مستقیم با آمریکا را که سال‌ها در برابر آن مقاومت می‌کرد، نه «نشانهٔ قدرت»، بلکه تلاشی برای «حفظ بقا» می‌داند. https://www.radiofarda.com/a/33784440.html https://www.radiofarda.com/a/33784440.html Fri, 19 Jun 2026 14:49:49 +0330 پاراگراف اول توافق اخیر آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ میان دو کشور و بازگشایی تنگه هرمز، به‌ناچار با توافق برجام مقایسه می‌شود که ۲۳ تیرماه ۱۳۹۴ میان تهران و دولت وقت آمریکا به ریاست‌جمهوری باراک اوباما منعقد شد.البته برجام با انتقاد شدید دونالد ترامپ، که بعد از اوباما به قدرت رسید، روبه‌رو شد و او در نخستین دورهٔ ریاست‌جمهوری خود در سال ۲۰۱۸ آمریکا را از آن توافق خارج کرد.دونالد ترامپ بارها گفته است که توافق او با حکومت ایران بهتر خواهد بود، هرچند متنی که ۲۷ خرداد امسال در ورسای امضا کرده، هنوز نهایی نیست و بسیاری از مسائل قرار است طی ۶۰ روز آینده یا حتی بیشتر مورد مذاکره قرار گیرند.نیسان رفعتی، تحلیلگر ارشد ایران در «گروه بین‌المللی بحران»، در این زمینه به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی می‌گوید: «اگر حل این مسائل آسان بود، پیش از وقوع این دو جنگ حل‌وفصل می‌شد.»او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه سال گذشته و همچنین جنگ ۴۰ روزه که با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند ۱۴۰۴ از سر گرفته شد، افزود: «از خرداد و تیر سال گذشته تاکنون، ماهیت برنامه هسته‌ای ایران با شرایط دوران برجام تفاوت اساسی پیدا کرده است.»مفاد برجام چه بود؟یک نکته که تغییری نکرده این است که ایران همواره ادعا کرده که قصد ساخت سلاح هسته‌ای ندارد، اما در عین حال اورانیوم را تا سطحی غنی‌سازی کرده که فراتر از نیازهای غیرنظامی است.این مسئله آن زمان نیز یکی از چالش‌های اصلی بود و امروز هم همچنان پابرجاست.مهم‌ترین مفاد برجام عبارت بودند از این‌که ایران ۹۸ درصد ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ خود را از کشور خارج کند، محدودیت‌هایی را دربارهٔ میزان غنی‌سازی در آینده بپذیرد و آن را بسیار پایین‌تر از سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح نگه دارد، بخشی از سانتریفیوژهای مورد استفاده برای غنی‌سازی را از مدار خارج کند و به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه دهد اجرای این تعهدات را راستی‌آزمایی کنند.برجام همچنین شامل جزئیات فنی فراوانی بود؛ از جمله میزان دقیق غنی‌سازی، حجم مواد غنی‌شده، محل نگهداری آنها و نوع سانتریفیوژهای مجاز. حکومت ایران در عین حال متعهد شده بود که به دنبال توسعه سلاح هسته‌ای نرود.در مقابل، تحریم‌های بین‌المللی مرتبط با برنامه هسته‌ای لغو می‌شد. لغو تحریم‌ها منوط به تأیید پایبندی ایران از سوی آژانس بود. تحریم‌های مربوط به مسائل دیگر، مانند حمایت ایران از گروه‌های نیابتی، برنامه موشکی یا نقض حقوق بشر، همچنان برقرار می‌ماندند.علاوه بر این، ایران به دارایی‌های مسدودشدهٔ خود در خارج از کشور دسترسی پیدا کرد؛ دارایی‌هایی که ارزش آنها بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شد. دولت آمریکا نیز ۱.۳ میلیارد دلار به ایران پرداخت کرد.برجام همچنین دارای سازوکار حل اختلاف و بندی موسوم به «غروب» (Sunset Clause) بود که برخی محدودیت‌ها علیه فعالیت هسته‌ای ایران را تا سال ۲۰۳۰ تعیین می‌کرد و به تصویب شورای امنیت سازمان ملل هم رسیده بود.با این حال، این توافق با مخالفت سیاسی در کنگره آمریکا از سوی هر دو حزب اصلی مواجه شد. منتقدان می‌گفتند این توافق صرفاً برنامه هسته‌ای ایران را محدود می‌کند و آن را کاملاً برنمی‌چیند. برخی دیگر نیز معتقد بودند که برجام به سایر مسائل مشکل‌ساز در رفتار منطقه‌ای ایران نمی‌پردازد.پس از تأیید آژانس در ژانویه ۲۰۱۶، تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی لغو شدند و آمریکا در سال ۲۰۱۷ دو بار پایبندی ایران به توافق را تأیید کرد.مسیر منتهی به جنگدر مه ۲۰۱۸، ترامپ برجام را «توافقی وحشتناک و یک‌طرفه» خواند و از آن خارج شد.بر اساس گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران نیز بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱، تعداد سانتریفیوژها و سطح غنی‌سازی خود را افزایش داد. در نتیجه، بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کردند که تهران دیگر به تعهدات برجامی خود پایبند نیست.در خرداد و تیر پارسال، اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله هوایی کردند و هشدار دادند که تهران به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک شده است. پنتاگون بعداً اعلام کرد که عملیات «چکش نیمه‌شب» برنامه هسته‌ای ایران را تا دو سال عقب انداخته است، هرچند دربارهٔ میزان دقیق خسارت اختلاف نظر وجود داشت.نیسان رفعتی، تحلیلگر ارشد ایران در «گروه بین‌المللی بحران»، می‌گوید: «خسارت گسترده‌ای به تأسیسات وارد شده و بسیاری از افراد ارشد مرتبط با برنامه هسته‌ای نیز آسیب دیده‌اند. اما هنوز بازرسی‌های میدانی کاملی انجام نشده و آژانس نیز نتوانسته از مهم‌ترین مراکز غنی‌سازی هدف قرار گرفته بازدید کند.»پس از درگیری‌های خرداد و تیر پارسال (جنگ ۱۲ روزه)، ایران دسترسی‌های نظارتی آژانس را محدود کرد و در نتیجه در سپتامبر سال گذشته، بند موسوم به مکانیسم بازگشت خودکار تحریم‌ها یا همان «مکانیسم ماشه» فعال شد.بر این اساس، تحریم‌های سازمان ملل که در قالب برجام لغو شده بودند، به دلیل عدم پایبندی ایران دوباره بر این کشور اعمال شدند.کشورهای اروپایی طرف برجام اعلام کردند که این روند را پس از خودداری ایران از اعطای دسترسی کامل به بازرسان آژانس و ارائه شفافیت درباره ذخایر مواد غنی‌شده آغاز می‌کنند.پس از درگیری‌های خرداد و تیر پارسال، واشینگتن و تهران مذاکرات هسته‌ای را از سر گرفتند؛ اما با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند پارسال، این مذاکرات متوقف شد.چه اتفاقی خواهد افتاد؟یادداشت تفاهمی که رؤسای جمهور ایران و آمریکا در ۲۸ خرداد امضا کردند، لغو فوری تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران را پیش‌بینی می‌کند.این یادداشت تفاهم، با این حال، لغو گسترده‌تر تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده را به اجرای تعهدات ایران، از جمله کاهش سطح غنی‌سازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا تحت نظارت آژانس، مشروط می‌کند.یک مقام ارشد آمریکایی در این زمینه به خبرنگاران گفت: «مبنای کار ما راستی‌آزمایی و تأیید است، نه اعتماد.»ضمن این‌که موضوع غنی‌سازی نیز به مذاکرات بعدی موکول شده است، هرچند ایران در این یادداشت تفاهم تأکید کرده که «به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هسته‌ای نخواهد بود.»مانند برجام، این توافق نیز با انتقادهایی روبه‌رو شده است. برخی نمایندگان جمهوری‌خواه معتقدند واشینگتن امتیازات زیادی به ایران داده اما دستاورد چندانی به دست نیاورده است.مکس مایزلیش، تحلیلگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، درباره معافیت‌های تحریم نفتی ابراز نگرانی کرد و گفت: «اگر این واقعاً توافقی مبتنی بر عملکرد است، باید هرگونه کاهش تحریم‌ها به اقدامات واقعی حکومت ایران وابسته باشد، نه صرفاً شرکت در مذاکرات، امضای یادداشت تفاهم و بازگشایی تنگه هرمز.»او افزود: «کنگره آمریکا به این سادگی عقب‌نشینی نخواهد کرد، مگر اینکه اصلاحات مهمی از سوی ایران صورت گیرد.»مایزلیش همچنین از این موضوع انتقاد کرد که در توافق هیچ اشاره‌ای به برنامه موشکی ایران یا حمایت تهران از گروه‌هایی مانند حزب‌الله نشده است؛ انتقادهایی که پیش‌تر نیز به برجام وارد می‌شد.تفاوت اصلی با سال ۱۳۹۴وضعیت کنونی، پس از دو جنگی که اقتصاد ایران را تضعیف کرده و به تأسیسات هسته‌ای آن آسیب زده‌، با شرایط سال ۱۳۹۴ تفاوت بنیادین دارد.این درگیری‌ها همچنین اعتماد میان طرفین را به‌شدت کاهش داده و مذاکرات را پیچیده‌تر کرده‌ است.برجام تنها یک توافق دوجانبه میان آمریکا و ایران نبود؛ روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز نزدیک به دو سال در مذاکرات مشارکت داشتند.در مقابل، در یادداشت تفاهم جدید پیش‌بینی شده است که طرفین ظرف ۶۰ روز به توافق نهایی برسند، هرچند امکان تمدید این مهلت نیز در آن پیش‌بینی شده است.رفعتی معتقد است مذاکرات آینده باید بسیار فنی‌تر و پیچیده‌تر از گفت‌وگوهای انجام‌شده در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ باشد؛ «حتی زمانی که مذاکرات در عمان یا رم برگزار می‌شد، گفت‌وگوها غیرمستقیم و در بازه‌های زمانی کوتاه، در حد چند ساعت، انجام می‌گرفت.»او افزود: «اگر قرار است ظرف ۶۰ روز به نتیجه برسند، هر دو طرف باید تیم‌هایی از کارشناسان توانمند و دارای اختیار تصمیم‌گیری و متخصص در مسائل فنی مربوط به عدم اشاعه هسته‌ای و رفع تحریم‌ها را به مذاکرات اعزام کنند.» https://www.radiofarda.com/a/obama-iran-deal-trump-agreement/33784463.html https://www.radiofarda.com/a/obama-iran-deal-trump-agreement/33784463.html Fri, 19 Jun 2026 14:21:19 +0330 گزیده‌هایی از رادیو آزادی پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780831.html https://www.radiofarda.com/a/33780831.html Fri, 19 Jun 2026 12:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها اظهارات مقام‌های رسمی در ایران حاکی از افزایش چشمگیر کشت خشخاش در برخی مزارع، غلیرغم ممنوعیت آن است. یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تأیید کرده که برخی کشاورزان به جای محصولات سنتی از جمله برنج به سمت کشت خشخاش آن هم در مقیاس «بالا» رفته‌اند. قوانین جمهوری اسلامی ایران به روشنی کاشت خشخاش را جرم تلقی کرده و با افزایش گزارش‌ها در این زمینه، قوه قضائیه حتی پیامک‌هایی در یادآوری این ممنوعیت به کشاورزان ارسال کرده است. جدا از ممنوعیت قانونی کشت خشخاش، شماری از مقامات و کارشناسان در مورد به خطر افتادن امنیت غذایی شهروندان با افزایش گرایش به کشت خشخاش به جای دیگر محصولات غذایی هشدار داده‌اند. منصور سهرابی، کارشناس ارشد کشاورزی و بوم‌شناسی مقیم آلمان، در گفت‌وگو با رادیو فردا به این موضوع پرداخته است. https://www.radiofarda.com/a/33782382.html https://www.radiofarda.com/a/33782382.html Fri, 19 Jun 2026 11:52:43 +0330 خبرها و گزارش‌ها معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه، ۲۸ خرداد، با انتقادی بی‌سابقه و شدید از مخالفان اسرائیلی توافق موقت با ایران، به آن‌ها هشدار داد که تنها «متحد قدرتمند» خود در جهان را از خود نرانند.امضای تفاهم‌نامه میان تهران و واشینگتن توسط مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ که بامداد پنج‌شنبه رخ داد تا راه پایان جنگ با ایران را هموار کند، به انتقادهای بسیاری نیز دامن زده که بخش اعظم آن‌ها در میان متحدان سنتی رئیس‌جمهور آمریکا بوده است.در میان این منتقدان، علاوه بر برخی هم‌حزبی‌های ترامپ که هم‌چنان به او انتقاد دارند، عده زیادی از مقام‌های سابق و فعلی اسرائیل نیز هستند که تعدادی از آن‌ها هم‌اکنون عضو کابینه بنیامین نتانیاهو به شمار می‌روند.جی‌دی ونس، معاون ترامپ، در نشستی خبری در کاخ سفید، در حالی که تنش‌ها میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، افزایش یافته است، از اعضای کابینهٔ اسرائیل خواست «واقعیت را ببینند».او گفت: «دونالد ترامپ تنها رهبر در سراسر جهان است که در این مقطع زمانی با ملت اسرائیل همدلی دارد، کسی که از قضا رهبر ابرقدرت جهان نیز هست.»ونس در ادامه و در لفافه به این اسرائیلی‌ها هشدار داد: «اگر من عضو کابینهٔ دولت اسرائیل بودم، به تنها متحد قدرتمندی که در سراسر جهان برایم باقی مانده حمله نمی‌کردم.»او در ادامه اشاره کرد که نتانیاهو خود از انتقاد مستقیم از تفاهم‌نامه خودداری کرده، اما در عین حال به‌صراحت به حجم گستردهٔ کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل اشاره کرد.آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ به‌طور مشترک جنگ علیه ایران را آغاز کردند، اما ترامپ در هفته‌های اخیر از ادامهٔ حملات اسرائیل به لبنان، که به گفته او می‌توانست توافق با تهران را به خطر بیندازد، انتقاد کرده است.ترامپ همچنین دو هفته پیش در اظهارنظری به نتانیاهو هشدار داد که مراقب باشد در دنیا تنها نماند؛ هشداری که آشکارا مقدمه‌ای بوده است بر سخنان تازه ونس؛ سخنانی که به گفته بسیاری از تحلیل‌گران تاکنون سابقه نداشته در کاخ سفید علیه اسرائیل بر زبان بیاید.در همین زمینه، رونِن برگمن، خبرنگار باسابقه نیویورک تایمز و یدیعوت آخرونوت، یادآوری کرده است که حتی بیل کلینتون و باراک اوباما که با سیاست‌های نتانیاهو بسیار زاویه داشتند، هرگز چنین سخنان تندی علیه او یا کابینه‌اش به زبان نیاوردند.ونس به دولتمردان اسرائیل یادآوری کرد: «در سه ماه گذشته، دو سوم تسلیحات دفاعی که از سرزمین شما محافظت کردند به دست آمریکایی‌ها ساخته شده و از مالیات شهروندان آمریکایی تأمین مالی شده‌ بود.»او افزود: «مشکل اسرائیل دونالد ترامپ نیست. هر کسی که در اسرائیل فکر می‌کند بزرگ‌ترین مشکلش رئیس‌جمهور ایالات متحده است، باید بیدار شود و واقعیت وضعیتی را که این کشور در آن است درک کند.»ونس در گفت‌وگویی با روزنامهٔ نیویورک تایمز که روز پنج‌شنبه منتشر شد، نام ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، و بتسلال اسموتریچ، وزیر دارایی این کشور، را به‌عنوان دو مقام اسرائیلی که به توافق حمله کرده‌اند، مطرح کرد. این دو تندروترین اعضای کابینه اسرائیل هستند.او گفت: «پاسخ من به آن‌ها این است: پیشنهاد مشخص شما چیست؟ شما کشوری با ۹ میلیون نفر جمعیت هستید. نمی‌توانید برای حل همهٔ مشکلات امنیت ملی خود صرفاً به کشتن متوسل شوید.»بن‌گویر که سال‌هاست در مواضع افراطی خود پافشاری می‌کند یک روز بعد به ونس بدون نام بردن از او پاسخ داد. او گفت: «با احترام به آمریکایی‌ها، اسرائیل باید برای تمام دنیا روشن کند که خون پسران ما و امنیت شهروندان ما فروشی نیست. تمام لبنان باید در آتش بسوزد.»این موضع تند در حالی است که ترامپ نیز در هفته‌های اخیر به‌طور فزاینده‌ای از تلفات بالای حملات اسرائیل، به‌ویژه علیه حزب‌الله لبنان، انتقاد کرده است.او روز چهارشنبه در نشست خبری گروه هفت در فرانسه درباره اسرائیل گفت: «وقتی دو پهپاد به بیابان شلیک می‌شوند و بی‌ضرر سقوط می‌کنند، لازم نیست ساختمان‌ها را در بیروت ویران کنید. آن‌ها می‌توانند رفتار بهتری داشته باشند و صادقانه بگویم، می‌توانند عملکرد بهتری هم داشته باشند.»رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه همچنین از اسرائیل و دیگر کشورهای خاورمیانه خواست به آتش‌بس پایبند بمانند.ترامپ در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما انتظار داریم آتش‌بسی کامل در همهٔ جبهه‌ها، از جمله لبنان، حزب‌الله و اسرائیل، برقرار باشد. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم.»واکنش‌ها در اسرائیلدر اسرائیل، اظهارات معاون رئیس‌جمهور آمریکا با واکنش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شده است. در حالی که دولت نتانیاهو کوشیده از تشدید تنش با واشینگتن پرهیز کند، وزیران تندرو و شماری از رسانه‌های نزدیک به دولت از تفاهم آمریکا و ایران انتقاد کرده‌اند و برخی رسانه‌ها سخنان آقای ونس را برای اسرائیل «شوک‌آور» توصیف کرده‌اند.نتانیاهو روز پنجشنبه برای چندمین بار در روزهای اخیر بر لزوم حفظ اتحاد با ایالات متحده تأکید کرد و افزود: «چالش‌های بیشتری هنوز پیش روی ما قرار دارد که مستلزم آن است آرام باشیم و قاطعانه از منافع امنیتی خود دفاع کنیم و در عین حال، رابطهٔ مهم خود را با دوستان آمریکایی‌مان که دوشادوش ما جنگیدند، حفظ کنیم؛ شراکتی که ما از آن بسیار سپاسگزاریم.»به‌نوشتۀ یدیعوت آحرونوت، «گرچه تقریباً تمامی مقامات ارشد اسرائیل با تفاهم آمریکا و ایران مخالف هستند، اما نتانیاهو از اظهارنظر علیه آن خودداری می‌کند؛ شاید به این دلیل که معتقد است سرانجام این تفاهم به توافق نهایی تبدیل نخواهد شد و اکنون تنها باید صبر پیشه کرد».در کنار رویکرد محتاطانهٔ نتانیاهو، رسانه‌های اسرائیل نیز به نقل از «مقامات ارشد» در دفتر نخست‌وزیری نوشتند که نباید سخنی گفت یا عملی نشان داد که به روابط راهبردی اسرائیل و آمریکا لطمه بزند.اما وزیران تندروتر در کابینهٔ او و برخی چهره‌های رسانه‌ای که به دفاع از آقای نتانیاهو شهرت دارند، در یک هفتهٔ اخیر مدعی بوده‌اند که کشورشان در برابر خطرات بزرگ ناشی از ایران رها شده است.ایتامار بن‌گویر، رهبر جنبش افراطی «اقتدار ملی» که در چهار سال اخیر در ائتلاف نتانیاهو وزیر امنیت ملی بوده، پس از سخنان اخیر آقای ونس نیز انتقادها را ادامه داد.او با زیرسؤال بردن سیاست‌های آمریکا در ارتباط با ایران، در پیامی نوشت: «با نازی‌های قرن ۲۱ برخورد کنید؛ درست همان‌طور که ایالات متحده با نازی‌های قرن ۲۰ برخورد کرد». اشاره‌اش به نازی‌های قرن جاری، حکومت ایران بود.میکی زوهر، وزیری از هم‌حزبی‌های نخست‌وزیر در لیکود، در واکنش تلویحی به هزینه‌ای که دفاع از اسرائیل برای آمریکا دارد، نوشت اطلاعاتی که ما در اختیار آمریکا قرار می‌دهیم، جان بی‌شماری از آمریکایی‌ها را نجات داده است. او افزود: «فناوری‌های توسعه‌یافته در اسرائیل بیش از هرچیز در خدمت ارتش ایالات متحده بوده و مشارکت دو کشور برای جهان آزاد مهم است».بتسال‌ئل اسموتریچ، رهبر حزب «صهیونیسم مذهبی» و وزیر دارایی، تفاهم آمریکا و ایران را «برای اسرائیل و برای جهان آزاد بد» توصیف کرده و گفته که اسرائیل باید از «راه‌های مبتکرانه برای ساقط کردن رژیم ایران و جلوگیری از دستیابی آن به سلاح هسته‌ای» اقدام کند.اسموتریچ پی‌درپی گفته بود در برابر هر حمله‌ای از سوی حزب‌الله باید اسرائیل ساختمان‌ها در بیروت را منهدم کند؛ این در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا این شیوهٔ جنگی اسرائیلی را که منجر به کشتن مردم عادی در ساختمان‌ها شده، نکوهش کرده است.اوفیر سوفر، یک وزیر دیگر، پنجشنبه گفت اتحاد ما و آمریکا محکم و مبتنی بر ارزش‌های مشترک است، اما کسی در اسرائیل نیست که از این توافق راضی باشد و ما در برابر نزدیک‌ترین دوست نیز بر موضع خود می‌ایستیم.شبکهٔ ۱۴ تلویزیون که برنامه‌ها و مجریان آن مانند یینون مگال، حامی و مدافع عملکرد دولت بوده‌اند، استیو ویتکاف و جرد کوشنر را متهم کرده‌اند که منافع مالی خود در برابر قطر را حفظ کرده‌اند.در این میان، رسانه‌های اسرائیل گفته‌اند اظهارات آقای ترامپ در مورد موشک‌های ایران برایشان شگفتی بزرگی بوده است. ترامپ در فرانسه گفت با موشک‌های ایران مخالفتی ندارد.اسرائیل محدود کردن برنامهٔ موشکی ایران را پس از قلع‌وقمع برنامهٔ اتمی ایران و همچنین مهار گروه‌های نیابتی ایران از اهداف جنگ‌های خود در ایران اعلام کرده بود.یحی‌ئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، در واکنش به سخنان اخیر گفت: «ایران شبیه هیچ کشور دیگری نیست» و افزود حکومت تهران «یک تهدید منحصربه‌فرد» است و با داشتن چنین تسلیحاتی به کشورهای منطقه حمله می‌کند.در مقابل موجی از نگرانی‌هایی که مقامات و رسانه‌های اسرائیلی از تفاهم ایران و آمریکا و قدرت‌یابی تهران بیان می‌کنند، گیدئون لوی، یکی از روزنامه‌نگاران منتقد دولت، از معدود افرادی در اسرائیل است که راه دیگری توصیه می‌کند. او در هاآرتص نوشت: «شکست اسرائیل در قبال ایران فرصتی است برای روبه‌رو شدن با حقیقت». https://www.radiofarda.com/a/jd-vance-tells-iran-deal-critics-in-israel-trump-is-your-only-ally-left-in-the-world/33784396.html https://www.radiofarda.com/a/jd-vance-tells-iran-deal-critics-in-israel-trump-is-your-only-ally-left-in-the-world/33784396.html Fri, 19 Jun 2026 11:31:12 +0330 جهان https://www.radiofarda.com/a/33780830.html https://www.radiofarda.com/a/33780830.html Fri, 19 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها رسانه‌ها در ایران پنج‌شنبه شب، ۲۸ خرداد، متن پیام مکتوبی منسوب به مجتبی خامنه‌ای را منتشر کردند مبنی بر این که درباره امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا «نظر دیگری» داشته و اکنون مسئولیت آن را بر عهده مسعود پزشکیان، رئیس شورای عالی امنیت ملی، و دیگر اعضای این شورا می‌داند.مجتبی خامنه‌ای کمتر از ۱۰ روز پس از کشته شدن پدرش در حمله هوایی اسرائیل به عنوان رهبر تازه حکومت معرفی شد، اما در بیش از سه ماه و نیم گذشته نه فایلی صوتی از او منتشر شده و نه ویدئویی که نشان دهد او از توان رهبری و تصمیم‌گیری برخوردار است.در پیام رهبر تازه جمهوری اسلامی درباره توافق با ایالات متحده آمده است: «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهدی که رئیس‌جمهور محترم به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه آن را صادر نمودم‌.»در این پیام به تفاهم‌نامه اخیر به عنوان «تفاهم‌نامه‌ای بین رئیس‌جمهوران ایران و آمریکا» اشاره و گفته شده است که رهبر جمهوری اسلامی و مردم از این لحظه «منتظر تحقق شروط گفته ‌شده» خواهند بود.در این پیام آمده که مذاکرات حضوری آینده «به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»این واکنشی بود به تفاهم‌نامه‌ای که رؤسای جمهور ایران و آمریکا بامداد پنج‌شنبه، ۲۸ خردادماه، امضا کرده بودند.متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ ایران و آمریکا موسوم به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» بامداد پنج‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد.مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دونالد ترامپ، همتای آمریکایی او، در فاصلهٔ زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم مزبور را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند.واکنش دیرهنگام مجتبی خامنه‌ای به این توافق موقت بین دو کشور بسیاری از ناظران و کارشناسان را به یاد موضع‌گیری‌های پدر او، رهبر پیشین، انداخت که همواره در عین صدور اجازه مذاکره با آمریکا در سخنرانی‌های علنی خود می‌گفت با گفت‌وگو با واشینگتن اصلا موافق نیست.با این حال مجتبی خامنه‌ای در پیامی که به او نسبت داده شده اشاره نمی‌کند که از نظر او حکومت باید چه رویکردی در برابر آمریکا اتخاذ می‌کرد تا آتش‌بس موقت به نتیجه‌ای مطلوب برای کشور ختم شود.جعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، روز پنج‌شنبه گفت که رئیس‌جمهور ایران «توانست تفاهم‌نامۀ ایران و آمریکا را به امضای همه اعضای شورای عالی امنیت ملی به جز یک نفر برساند». او به نام این یک نفر اشاره نکرد.ابتدا قرار بود محمدباقر قالیباف از طرف ایران و جی‌دی ونس از طرف ایالات متحده این تفاهم‌نامه را امضا کنند. با این حال شامگاه چهارشنبه دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان به عنوان روسای جمهوری دو کشور این تفاهم‌نامه را از راه دور امضا کردند.در پاسخ به پیام خامنه‌ای،‌ مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، بلافاصله شامگاه پنج‌شنبه در پیامی نوشت که «خود را متعهد به توجه حداکثری نسبت به دغدغه‌های» مجتبی خامنه‌ای در زمینه «حراست از حقوق» ایران و گروه‌های نیابتی آن می‌داند.همزمان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران، نیز در پیامی به مجتبی خامنه‌ای قول داد تا از دستورهای او در مورد مسئله تفاهم با آمریکا پیروی کند و اجازه ندهد که طرف مقابل «حق» ایران و گروه‌های نیابتی آن را «مخدوش کند.»در پی انتشار پیام منتسب به رهبر جمهوری اسلامی، مسعود پزشکیان همچنین آن را «راهبردی و روشنگرانه در تبیین مذاکرات پیش رو» خواند و نقش این پیام «در ترسیم چارچوب‌های کلان مذاکرات و تبیین مسئولیت دستگاه‌های ذی‌ربط» را تعیین‌کننده دانست.پزشکیان در ادامه از «صدور اجازه برای آغاز مذاکره» از سوی مجتبی خامنه‌ای تشکر کرد و گفت که به باور او «با توجه حداکثری تیم مذاکره‌کننده نسبت به جزئیات مذاکره... پیروزی بزرگ حاصل خواهد شد.»محمدباقر قالیباف هم در پیام تازه خود، یادداشت تفاهم با آمریکا را «آغاز راهی سخت و پرپیچ و خم» توصیف کرد و گفت که «اوامر» رهبر جمهوری اسلامی را «نصب‌العین» خود قرار می‌دهد.اما حکومت به واکنش رئیس جمهور و رئیس مجلس اکتفا نکرد، و ساعتی بعد شورای عالی امنیت ملی معروف به شُعام هم بیانیه‌ای ویژه در پاسخ به مجتبی خامنه‌ای صادر کرد.دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در بیانیه‌‌اش نوشته بود که به مجتبی خامنه‌ای «اطمینان می‌دهد در اجرای تدابیر و دستورات» او در زمینه «حقوق» ایران و «جبهه مقاومت» در مذاکرات «به هیچ وجه مسامحه نخواهد کرد.»این بیانیه می‌افزود:‌ «در این راستا، با بی‌اعتمادی کامل به دشمن بدعهد و پیمان‌شکن و با نظارت دقیق بر فرآیند مذاکرات و اجرای برنامه‌ها، چنانچه تخطی و تخلفی از جانب طرف آمریکایی صورت گیرد، طبق برنامه از پیش تعیین شده، اقدام متقابل صورت خواهد گرفت.»کاخ سفید روز چهارشنبه متن تفاهم‌نامه را به طور رسمی منتشر کرد. این توافق در ۱۴ بند تنها چارچوبی کلی از تفاهم میان دو طرف را ترسیم می‌کند و بسیاری از دشوارترین مسائل، از جمله نحوه برچیدن برنامه هسته‌ای ایران، را تا زمان دستیابی به توافق نهایی به تعویق می‌اندازد. https://www.radiofarda.com/a/iran-khamenei-mojtaba-message-on-mou-with-us-pezeshkian/33784357.html https://www.radiofarda.com/a/iran-khamenei-mojtaba-message-on-mou-with-us-pezeshkian/33784357.html Fri, 19 Jun 2026 10:30:29 +0330 سیاسی ارتش اسرائیل و حزب‌الله لبنان، یک روز پس از امضای رسمی توافق ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه، هر دو از ادامه درگیری‌ها در جنوب لبنان خبر می‌دهند.ارتش اسرائیل روز جمعه ۲۹ خرداد اعلام کرد همچنان به حمله به «نیروها و زیرساخت‌های حزب‌الله» در چندین منطقه از جنوب لبنان ادامه می‌دهد. حزب‌الله لبنان هم می‌گوید در درگیری‌های جنوب این کشور سه تانک اسرائیلی را منهدم کرده است.حزب‌الله در بیانیه خود ادعا کرد درگیری‌ها پس از آن آغاز شد که نیروهای اسرائیلی متشکل از واحدهای زرهی و پیاده‌نظام تلاش کردند به سمت منطقه‌ای راهبردی مشرف به شهر نبطیه پیشروی کنند. این گروه افزود که درگیری‌ها همچنان ادامه دارد.در مقابل، ارتش اسرائیل روز جمعه اعلام کرد که در طول شب گذشته و همچنین در ساعات بعدی، حملات خود را علیه آنچه «عناصر و زیرساخت‌های حزب‌الله» در چندین منطقه جنوب لبنان توصیف کرد، ادامه داده با این ادعا که این حملات در پاسخ به «نقض‌های مکرر آتش‌بس» از سوی حزب‌الله انجام شده است.حزب‌الله لبنان که تحت حمایت جمهوری اسلامی است، از سوی آمریکا یک سازمان تروریستی شناخته شده اما اتحادیه اروپا تنها شاخهٔ نظامی آن را تروریستی می‌داند.رسانه‌های دولتی لبنان روز جمعه گزارش دادند که در پی حملات هوایی اسرائیل به منطقه نبطیه در جنوب لبنان، دست‌کم ۱۶ نفر در طول شب کشته شدند.ارتش اسرائیل نیز از کشته شدن چهار سرباز خود و زخمی شدن هفت نظامی دیگر در درگیری‌های جنوب لبنان خبر داده است.این رویداد واکنش تند او ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، را در پی داشت که گفت: «تمام لبنان باید بسوزد.» بی‌گویر نوشت: «با همهٔ احترامی که برای آمریکایی‌ها قائلم، اسرائیل باید برای تمام جهان روشن کند که خون فرزندان ما و امنیت شهروندان‌مان قابل معامله نیست. تمام لبنان باید بسوزد.»تداوم این درگیری‌ها در حالی است که تنها یک روز از امضای توافق اخیر میان واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ از جمله در لبنان می‌گذرد و این حملات مرگبارترین حملات از زمان توافق ایران و ایالات متحده برای توقف جنگ در خاورمیانه به شمار می‌رود.ارتش اسرائیل روز پنجشنبه اعلام کرد حتی پس از این توافق نیز به عملیات خود در جنوب لبنان ادامه خواهد داد و نیروهایش در منطقه‌ای که آن را «منطقه امنیتی» می‌نامد باقی خواهند ماند.از سوی دیگر، محمد رعد، رئیس فراکسیون پارلمانی حزب‌الله، گفت عملیات نظامی اسرائیل در لبنان در از بین بردن این گروه «شکست خورده» و از مقام‌های لبنانی خواست برای پایان دادن به درگیری‌ها چارچوبی برای مذاکرات غیرمستقیم با اسرائیل تدوین کنند.همزمان، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، اعلام کرد نیروهای حافظ صلح این سازمان در لبنان تبادل آتش میان دو طرف را ثبت کرده‌اند. به گفتهٔ او، تنها در روز پنج‌شنبه ۱۴۳ پرتابه شلیک شده که ۱۱۹ مورد آن به ارتش اسرائیل و بقیه به حزب‌الله نسبت داده شده است.درگیری‌ها در روزهای اخیر در لبنان در میان مقامات دولت آمریکا هم بی‌واکنش نمانده است. در رأس آن‌ها دونالد ترامپ که در هفته‌های اخیر به‌طور فزاینده‌ای از تلفات بالای حملات اسرائیل، به‌ویژه علیه حزب‌الله لبنان، انتقاد کرده است.او روز چهارشنبه در نشست خبری گروه هفت در فرانسه هم گفت: «وقتی دو پهپاد به بیابان شلیک می‌شوند و بی‌ضرر سقوط می‌کنند، لازم نیست ساختمان‌ها را در بیروت ویران کنید. آن‌ها می‌توانند رفتار بهتری داشته باشند و صادقانه بگویم، می‌توانند عملکرد بهتری هم داشته باشند.»رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه همچنین از اسرائیل و دیگر کشورهای خاورمیانه خواست به آتش‌بس پایبند بمانند.ترامپ در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما انتظار داریم آتش‌بسی کامل در همهٔ جبهه‌ها، از جمله لبنان، حزب‌الله و اسرائیل، برقرار باشد.» https://www.radiofarda.com/a/33784341.html https://www.radiofarda.com/a/33784341.html Fri, 19 Jun 2026 09:30:13 +0330 سیاسی پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780807.html https://www.radiofarda.com/a/33780807.html Thu, 18 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها رئیس سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید توافق ایران و آمریکا، موسوم به «تفاهم‌نامهٔ اسلام‌آباد»، تنها در صورتی می‌تواند به صلحی پایدار منجر شود که حفاظت از حقوق بشر، پاسخگویی عاملان نقض حقوق بین‌الملل، جبران خسارت قربانیان و تضمین عدم تکرار این نقض‌ها نیز در کانون توجه قرار گیرد.انیس کالامار در اظهاراتی که روز پنج‌شنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، همچنین نسبت به تداوم سرکوب داخلی در ایران ابراز نگرانی کرد و هشدار داد توافقی که صرفاً به‌طور موقت جنگ را متوقف کند اما حقوق بشر را نادیده بگیرد، خطر آن را دارد که به پوششی برای تداوم مصونیت از مجازات، اشغالگری و سرکوب تبدیل شود.دبیرکل عفو بین‌الملل حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را «غیرقانونی و نقض منشور سازمان ملل» خواند و افزود این حملات به «اقدامات غیرقانونی» مقام‌های جمهوری اسلامی ایران انجامید.به‌گفتۀ عفو بین‌الملل، این روند ماه‌ها رنج و ویرانی گسترده برای غیرنظامیان و نقض حقوق بشر، از جمله جنایات جنگی، را به دنبال داشت.کالامار همچنین با اشاره به این‌که جنگ ایران به دیگر کشورهای منطقه نیز کشیده شد و بیش از شش هزار نفر در سراسر خاورمیانه بر اثر این جنگ کشته شدند، گفت توافق ایران و آمریکا می‌تواند برای میلیون‌ها نفر در منطقه که طی چهار ماه گذشته در شرایط ناامنی و بلاتکلیفی زندگی کرده‌اند، روزنه‌ای از امید ایجاد کند.او در عین حال هشدار داد هر توافقی که صرفاً بر منافع راهبردی و نظامی آمریکا و ایران متمرکز باشد و حقوق بشر را نادیده بگیرد، ممکن است به پوششی برای تداوم مصونیت از مجازات، اشغالگری و سرکوب تبدیل شود.رئیس سازمان عفو بین‌الملل همچنین تأکید کرد که هرگونه پایان پایدار درگیری‌ها باید با اجرای عدالت، پاسخگو شدن عاملان نقض‌های حقوق بین‌الملل، جبران خسارت قربانیان و ارائهٔ تضمین‌های مشخص برای جلوگیری از تکرار چنین نقض‌هایی همراه باشد.دبیرکل عفو بین‌الملل در بخش دیگری از اظهارات خود هشدار داد که پایان حملات نظامی علیه ایران به معنای پایان خطر برای شهروندان ایرانی نیست.او گفت مقام‌های جمهوری اسلامی در طول جنگ سرکوب داخلی را هم تشدید کرده‌اند، که شامل بازداشت‌های گسترده و غیرقانونی، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و بدرفتاری، محاکمه‌های به‌شدت ناعادلانه و اعدام‌های با انگیزهٔ سیاسی بوده است.بنا به اعلام عفو بین‌الملل، از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴ تاکنون دست‌کم ۴۴ نفر در ایران اعدام و بیش از شش هزار نفر به‌طور غیرقانونی بازداشت شده‌اند. این سازمان هشدار داد که معترضان، منتقدان و سایر افرادی که خواهان تغییرات بنیادین سیاسی هستند، همچنان در معرض خطر جدی ارتکاب «جنایت‌های فجیع بیشتر» از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی قرار دارند.خانم کالامار تأکید کرد که توافق ایران و آمریکا باید با یک رویکرد دیپلماتیک «مردم‌محور» همراه شود و گام‌های مشخصی برای جلوگیری از نقض‌های بیشتر حقوق بشر، از جمله جلوگیری از «کشتارهای بیشتر معترضان»، برداشته شود.پیش از وقوع جنگ، در دی‌ماه ۱۴۰۴، اعتراضات سراسری مردم ایران با سرکوب گسترده و مرگبار مواجه شد و هزاران نفر بر اثر شلیک مستقیم گلوله در نقاط گوناگون کشته شدند.عفو بین‌الملل در بیانیهٔ جدید خود همچنین خواستار حمایت از مطالبات جامعهٔ مدنی ایران برای تغییرات بنیادین در حوزهٔ حقوق بشر شد و اعلام کرد این حمایت باید اصلاحات ساختاری، از جمله تغییر قانون اساسی، را نیز شامل شود.او به وضعیت لبنان نیز اشاره کرد و گفت با وجود آن‌که متن توافق توقف عملیات نظامی آمریکا، ایران و متحدان آن‌ها، از جمله در لبنان، را پیش‌بینی می‌کند، نیروهای اسرائیلی همچنان از خروج از جنوب لبنان خودداری می‌کنند و ادامهٔ حملات می‌تواند جان غیرنظامیان را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.عفو بین‌الملل در پایان خواستار تحقیق مستقل دربارهٔ تمامی موارد نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه، از جمله جنایات احتمالی جنگی، شد و تأکید کرد که عاملان این نقض‌ها باید پاسخگو شوند و قربانیان در سراسر منطقه به عدالت و جبران خسارت دست یابند. https://www.radiofarda.com/a/amnesty-international-warns-about-turning-iran-us-agreement-into-cover-for-repression/33783811.html https://www.radiofarda.com/a/amnesty-international-warns-about-turning-iran-us-agreement-into-cover-for-repression/33783811.html Thu, 18 Jun 2026 20:35:46 +0330 سیاسی تفاهم‌نامه ۱۴ بندی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، علاوه بر توقف جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، مجموعه‌ای از تعهدات سیاسی، امنیتی، اقتصادی و هسته‌ای را در بر می‌گیرد که قرار است ظرف ۶۰ روز به یک توافق نهایی تبدیل شود. در این سند، از لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران گرفته تا نظارت آژانس بر اورانیوم غنی‌شده و حتی تصویب توافق نهایی در شورای امنیت سازمان ملل مطرح شده است. اما این پرسش وجود دارد که از منظر حقوق بین‌الملل، این تفاهم‌نامه تا چه اندازه الزام‌آور است و آیا سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در آن قابلیت اجرا و تضمین حقوقی دارند یا نه؟ در گفت‌وگو با سعید محمودی، استاد حقوق بین‌الملل، این ابعاد حقوقی را بررسی می‌کنیم. https://www.radiofarda.com/a/33783944.html https://www.radiofarda.com/a/33783944.html Thu, 18 Jun 2026 20:27:17 +0330 خبرها و گزارش‌ها پس از ماه‌ها جنگ و تنش بی‌سابقه میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، تفاهم‌نامه ۱۴ بندی موسوم به «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» تلاش می‌کند چارچوبی برای پایان درگیری‌ها و آغاز مذاکرات جامع‌تر ترسیم کند. اما بسیاری از دشوارترین مسائل، از سرنوشت برنامه هسته‌ای ایران گرفته تا نحوه رفع تحریم‌ها و تضمین‌های امنیتی، به مذاکرات بعدی موکول شده‌اند. اکنون این پرسش مطرح است که مهم‌ترین دستاوردی که ایران و آمریکا به دست آورده‌اند چیست؟ آیا با یک توافق «برد-برد» روبه‌رو هستیم یا بیشتر با نوعی توقف موقت جنگ برای خرید زمان؟ این پرسش را با دامون گلریز، تحلیل‌گر سیاسی ساکن هلند در میان گذاشتیم. https://www.radiofarda.com/a/33783792.html https://www.radiofarda.com/a/33783792.html Thu, 18 Jun 2026 17:06:46 +0330 خبرها و گزارش‌ها ساعاتی پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد توسط رؤسای جمهور آمریکا و ایران و رسمیت یافتن روندی که قرار است به پایان قطعی جنگ منتهی شود، واکنش‌ها به این سند تفاهم میان دو دولت ادامه دارد.متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ ایران و آمریکا موسوم به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» بامداد پنج‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد.مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دونالد ترامپ، همتای آمریکایی او، در فاصلهٔ زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم مزبور را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند. سپس کاخ سفید و ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، تصاویری از امضای سند کاغذی توافق به‌ دست رؤسای جمهوری دو کشور را منتشر کردند.در پی این رخداد که عده‌ای از کارشناسان آن را تاریخی توصیف می‌کنند، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان که رسماْ نقش میانجی را میان دو طرف ایفا کرد، در پیامی در شبکه ایکس ابراز امیدواری کرد که امضای تفاهم‌نامه در نهایت به «سنگ بنای درک بیشتر و احترام متقابل» در کل منطقه تبدیل شود.شریف نیز همچون امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه که در پیامی نوشت تفاهم‌نامه راه «صلح پایدار را هموار خواهد کرد»، امضای این سند توسط دو طرف را نشانهٔ «تعهد آن‌ها» به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری‌ها توصیف کرد.وزارت خارجه چین نیز بدون عجله و ساعاتی پس از انتشار خبر امضای سند به آن واکنش نشان داد و ضمن استقبال از تفاهم میان طرفین ابراز امیدواری کرد که این رخداد «اثری مثبت در کاستن از تنش» داشته باشد.در مقابلِ ترامپ که خود را پیروز این جنگ نامید، مقامات ارشد در جمهوری اسلامی هم از شکست آمریکا حرف می‌زنند و خود را پیروز جنگی می‌دانند که میلیاردها دلار خسارت برای ایران به جا گذاشته است.محمدباقر قالیباف که نامش به‌عنوان رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران اعلام شده و با سفری به اسلام‌آباد در ابتدای اردیبهشت‌ در مقابل معاون دونالد ترامپ آغازگر مذاکره بود، روز چهارشنبه یادداشت تفاهم با آمریکا را «نشانۀ شکست ایالات متحده» خواند.او پس از انتشار مفاد یادداشت تفاهم از سوی دو کشور، در تلویزیون رسمی ایران حاضر شد و در بخشی از سخنانش گفت: «این توافق، سند شکست آمریکا است. مردم می‌بینند و قضاوت می‌کنند».این واکنشی است که ظاهرا اکنون بیشتر در میان هم‌حزبی‌های رئیس جمهور آمریکا تکرار می‌شود، واکنش‌هایی به‌شدت انتقادی که انتشار متن کامل تفاهم‌نامه ۱۴ بندی نه تنها به پایان آن‌ها نینجامید، بلکه به افزایش این انتقادات دامن زد.جان تون، رهبر اکثریت جمهوری‌خواه در سنای آمریکا، با اشاره به این که «موضوعات زیادی» هست که برای سناتورها سؤال است، تفاهم‌نامه را «صرفاً یک چارچوب اولیه» توصیف کرد.او به خبرنگاران در کنگره گفت: «برداشت من این است که این یک چارچوب کلی و یک یادداشت تفاهم است و احتمالاً برای رسیدن به هرگونه توافق نهایی، موارد بیشتری در راه خواهد بود.»اما برخلاف جان تون که به‌عنوان رهبر اکثریت تلاش کرده است میانه را بگیرد، تد کروز، سناتور جمهوری‌خواه از تگزاس و از منتقدان سرسخت جمهوری اسلامی، به‌شدت از سند تفاهم‌نامه انتقاد کرد.کروز به خبرنگاران گفت: «دادن میلیاردها دلار به دیوانه‌های حکومت دینی که می‌خواهند ما را بکشند، ایده خوبی نیست.» او افزود: «متأسفانه فکر می‌کنم به رئیس‌جمهور مشاوره‌های نادرست می‌دهند.»مایک پنس، از دیگر جمهوری‌خواهان ارشد که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ معاونت او را بر عهده داشت، نیز روز چهارشنبه در مصاحبه‌ای ضمن ابراز نگرانی شدید، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را با برجام مقایسه کرد؛ تشبیهی که به مذاق ترامپ خوش نخواهد آمد.اما بیش از جمهوری‌خواهان، مقامات سابق و کنونی در اسرائیل از امضای سندی چون این تفاهم‌نامه با حکومت ایران انتقاد کرده‌اند.در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، که در کنار ترامپ جنگ با ایران را آغاز کرد هنوز واکنشی نشان نداده و در حساب رسمی او در شبکه ایکس هم چیزی منتشر نشده، مارک رِگِو، مشاور سابق او، بلافاصله کارایی تفاهم‌نامه را زیر سؤال برد.رگو نوشت که حال که آمریکا «فشار اقتصادی و سیاسی» را از روی ایران برداشته، بعید است که جمهوری اسلامی مذاکرات ۶۰ روز آینده را جدی بگیرد.این ایرادی است که کریس مورفی، سناتور دموکرات، نیز به توافق ترامپ با تهران گرفته است. مورفی که از مخالفان سرسخت دولت ترامپ است علاوه بر این که جنگ اخیر را «بزرگ‌ترین فاجعه سیاست خارجی برای آمریکا در ۲۰ سال اخیر» می‌خواند شک دارد که با وجود معافیت از تحریم‌ها بتوان با ایران بر سر برنامه هسته‌ای‌اش به توافقی درخور رسید.بر اساس متن تفاهم‌نامه، ایران قرار است تنگه هرمز را باز کند و در مقابل از تحریم‌های آمریکا بر صادرات نفت خام و مشتقات آن خلاص شود، داد و ستدی که به گفته مارک رگو پول را به طرف ایران سرازیر خواهد کرد.یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، نیز که به نظر می‌رسد امیدوار است ناکامی نتانیاهو در برنامه‌اش علیه ایران به ناکامی حزبش در انتخابات ماه اکتبر آینده تبدیل شود، از پیش از رسمی شدن تفاهم‌نامه به آن تاخته بود.لاپید نوشت: «نتانیاهو به ما قول یک پیروزی تاریخی را داده بود و ما چه گرفتیم؟ بحران با آمریکایی‌ها، هرمز که به روی ایرانی‌ها باز است، پول برای سپاه، موشک‌های بالستیکی که به طرف ما نشانه رفته‌اند، و اسرائیلی که مثل بچه‌های بد بیرون کلاس ایستاده.»آمریکا و اسرائیل روز ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ به‌طور مشترک به ایران حمله کردند. موجی از حملات که نزدیک به ۴۰ روز طول کشید، جان علی خامنه‌ای را گرفت، چند هزار ایرانی را کشت و میلیاردها دلار برای ایران خسارت به بار آورد؛ با این حال دونالد ترامپ که در هفته نخست جنگ گفته بود به چیزی کمتر از «تسلیم بی‌ قید و شرط» از طرف ایران رضایت نمی‌دهد، در نهایت با فشاری که بر اقتصاد جهانی وارد شد، با تهران به تفاهم رسید تا دست‌کم تنگه هرمز باز شود و نفت خام به گوشه و کنار دنیا برسد. https://www.radiofarda.com/a/us-trump-mou-reactions-israel-iran-france-sharif/33783650.html https://www.radiofarda.com/a/us-trump-mou-reactions-israel-iran-france-sharif/33783650.html Thu, 18 Jun 2026 12:22:18 +0330 سیاسی پس از ۱۱۰ روز جنگ و درگیری، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، یک یادداشت تفاهم ۱۴ بندی امضا کردند که چارچوبی برای پایان دادن به خصومت‌ها، بازگشایی تنگه هرمز، رفع محدودیت‌های کلیدی بر صادرات نفت ایران و تضمین جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای توصیف شده است.این توافق که بامداد ۲۸ خرداد امضا شد، قرار است پلی برای رسیدن به یک توافق گسترده‌تر باشد که طی ۶۰ روز آینده دربارهٔ آن مذاکره خواهد شد. حامیان این تفاهم آن را پیشرفتی مهم در یکی از پرتنش‌ترین رویارویی‌های جهان می‌دانند. منتقدان اما تردید دارند که رهبران حکومت ایران بتوانند یا بخواهند تعهدات مندرج در این سند را اجرا کنند.لینکلن بلومفیلد، معاون پیشین وزیر خارجه آمریکا و فرستادهٔ ویژهٔ ریاست‌جمهوری در دولت جورج دبلیو بوش، در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی دربارهٔ اهمیت دیپلماتیک این تفاهم، پیامدهای آن برای امنیت دریایی، آیندهٔ نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه و چشم‌انداز دستیابی به صلحی پایدار صحبت کرده است.او می‌گوید باور ندارد که مقامات جمهوری اسلامی واقعاً بتوانند با تبدیل شدن به یک کشور عادی و صلح‌طلب و کنار گذاشتن سیاست‌های کنونی خود موافقت کنند. او همچنین تأکید می‌کند جنبش انقلابی در ایران دوباره اوج خواهد گرفت، زیرا این حکومت توانایی ادارهٔ کشور را ندارد.رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی: پیش از ورود به جزئیات، از خود این سند شروع کنیم. از منظر دیپلماتیک و حقوقی، چه تفاوتی میان یک یادداشت تفاهم دارای تعهد سیاسی و یک پیمان رسمی صلح وجود دارد؟لینکلن بلومفیلد: در وهلهٔ نخست، تصویب پیمان‌ها در آمریکا نیازمند رأی اکثریت سنا و در برخی موارد رأی دوسوم سناتورها است. به همین دلیل مدت‌هاست که آمریکا پیمان جدیدی منعقد نکرده است. پیمان‌ها بر همهٔ قوانین آمریکا برتری دارند و خود به قانون تبدیل می‌شوند.اما یک یادداشت تفاهم از این دست، که تعهدی سیاسی ایجاد می‌کند، به هر دو طرف انعطاف می‌دهد تا بررسی کنند آیا طرف مقابل به تعهدات خود پایبند است یا نه.به نظر من، رئیس‌جمهور ترامپ می‌خواهد این امکان را داشته باشد که بسنجد آیا ایران آماده است تعهدات جدی و گسترده‌ای بپذیرد و آیا با یک نقشه راه برای پایان دادنِ قابل راستی‌آزمایی به غنی‌سازی اورانیوم در سطوحی بالاتر از میزان مورد نیاز برای مصارف پزشکی یا تولید انرژی موافقت می‌کند یا نه.این توافق بر بازگشایی تنگهٔ هرمز و پایان محدودیت‌های دریایی تأکید دارد. برای تبدیل ایمن یک منطقهٔ جنگی به یکی از پرترددترین مسیرهای تجاری دریایی جهان، چه اقداماتی لازم است؟همان‌طور که می‌دانید، بیش از ۱۰۰ کشتی در خلیج فارس گرفتار شده‌اند و خدمهٔ آن‌ها از کشورهای مختلف جهان هستند. به دلیل بسته شدن تنگهٔ هرمز از سوی ایران و محاصرهٔ دریایی آمریکا در خارج از تنگهٔ هرمز و در دریای عمان، تلاش‌هایی برای رساندن آب، غذا و خدمات پزشکی به این کشتی‌ها انجام شده است.ایران بخش‌هایی از تنگهٔ هرمز را مین‌گذاری کرده است. مسیر عبور کشتی‌های بزرگ، از جمله نفتکش‌ها و کشتی‌های حامل گاز طبیعی مایع، بسیار محدود است. گزارش‌ها حاکی است که ایران اکنون باید به‌طور نظام‌مند مین‌های دریایی را پاک‌سازی کند و دلیلش این است که احتمالاً محل استقرار این مین‌ها را ثبت کرده است.این کار حتی در بهترین شرایط هم دشوار است و معلوم نیست سپاه پاسداران اساساً محل مین‌گذاری‌ها را ثبت کرده باشد یا نه. آخرین چیزی که کسی می‌خواهد شاهد آن باشد، یک حادثه بزرگ دریایی است؛ مثلاً یک کشتی بزرگ به مین برخورد کند، از حرکت بایستد، دچار نشتی شود یا غرق شود.نکتهٔ دیگری که می‌خواهم به آن اشاره کنم این است که رویکرد آمریکا در اینجا تعامل با حکومت روحانیون در تهران برای بازگشایی تنگهٔ هرمز بوده است.به نظر من، این رویکرد با سیاست امنیتی آمریکا از سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷ خورشیدی) تفاوت دارد. آن زمان، هم‌زمان با انقلاب ایران، شورش مسجدالحرام در مکه و حملهٔ شوروی به افغانستان، دوران بسیار خطرناکی بود. به نظر می‌رسید ابرقدرت رقیب در مسکو در آستانهٔ دسترسی به آب‌های گرم و خلیج نفت‌خیز فارس قرار دارد.جیمی کارتر اعلام کرد که آمریکا برای باز نگه داشتن خلیج فارس از هر ابزار لازم، از جمله نیروی نظامی، استفاده خواهد کرد. سپس در دوران رونالد ریگان، که من آن زمان در پنتاگون فعالیت می‌کردم، نیروی واکنش سریع ایجاد شد که بعدها به ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا تبدیل شد؛ همان فرماندهی که امروز مسئول منطقهٔ خاورمیانه است.هدف این نیرو حفاظت از میدان‌های نفتی و تضمین آزادی کشتیرانی در تنگهٔ هرمز بود که راهبردی‌ترین گلوگاه دریایی جهان محسوب می‌شد.در چنین شرایطی مذاکره‌کنندگان چگونه میان بازدارندگی معتبر و ضرورت حفظ کانال‌های دیپلماتیک و روند شکنندهٔ صلح تعادل برقرار می‌کنند؟این موضوع در سمت آمریکا به دولت بستگی دارد. رئیس‌جمهور ترامپ معاون خود، جی‌دی ونس، را که به نظر می‌رسد در شکل‌گیری این رویکرد برای ایجاد رابطه با حکومت روحانیون تحت هدایت سپاه پاسداران در تهران نقش داشته، وارد این روند کرده است.به نظر می‌رسد ونس برای امضای این توافق به ژنو خواهد رفت. از دید من، این تنها روشی نبود که آمریکا می‌توانست در پیش بگیرد. آنچه حکومت تهران از این روند به دست می‌آورد، مشروعیت است. مقام شمارهٔ دو آمریکا با آن‌ها به‌عنوان دولت قانونی ایران رفتار می‌کند؛ موضوعی که هم در ژانویه (دی‌ماه ۱۴۰۴) و در جریان اعتراضات گستردهٔ مردم ایران و هم پس از آغاز عملیات «خشم حماسی» و کشته شدن ۳۰ مقام ارشد حکومت محل تردید بود.آمریکا می‌توانست بگوید «ما هیچ‌کس را به رسمیت نمی‌شناسیم و در ایران دولتی وجود ندارد». اما مسیر عکس را انتخاب کرد و اعضای باقی‌ماندهٔ حکومت را در آغوش گرفت.ایرانی‌ها می‌دانستند بدون موضعی که مورد تأیید رهبر جمهوری اسلامی باشد، نمی‌توانند به پاکستان بروند. از آنجا که علی خامنه‌ای کشته شده بود، معرفی رهبر جدید تسریع شد و مجتبی خامنه‌ای، پسر او، به این سمت رسید؛ فردی که تاکنون نه دیده‌ایم و نه سخنی از او شنیده‌ایم. به همین دلیل این پرسش مطرح است که آیا اساساً رهبری وجود دارد که سیاست‌ها را هدایت کند یا نه.با این حال، رویکرد آمریکا این بوده که با این حکومت به‌گونه‌ای رفتار کند که گویی کاملاً مشروع، کاملاً مسلط بر اوضاع و کاملاً قادر به اجرای توافق‌هاست؛ از حذف برنامهٔ غنی‌سازی گرفته تا موضوع موشک‌ها، پهپادها و حمایت از گروه‌های نیابتی در خاورمیانه. این انتخاب جالبی است، اما دولت ترامپ همین مسیر را برگزیده است.این توافق به‌صراحت همهٔ جبهه‌های منطقه‌ای، از جمله لبنان، را در بر می‌گیرد. شما دهه‌ها شبکهٔ منطقه‌ای ایران را مطالعه کرده‌اید. آیا امضای یک توافق در ژنو به‌طور خودکار به معنای تبعیت گروه‌هایی مانند حزب‌الله است؟به‌نظر من تا حد زیادی چنین است. البته نباید در توصیف این رابطه اغراق کرد.زمانی که حسن نصرالله و دیگران حزب‌الله را تشکیل دادند، ایران منابع و آموزش‌های گسترده‌ای در اختیار آن‌ها گذاشت. حسین دهقان که بعدها وزیر دفاع دولت حسن روحانی شد، در آن زمان یک سرتیپ جوان بود و در آغاز آموزش نیروهای حزب‌الله در درهٔ بقاع نقش داشت.دهقان زمانی در مسئولیت بود که حزب‌الله بمب‌گذاری‌های کامیونی علیه سفارت آمریکا، مقر تفنگداران دریایی آمریکا در سال ۱۹۸۳ و همچنین مقر نظامیان فرانسوی را انجام داد. سابقهٔ طولانی‌ای در این زمینه وجود دارد.یکی از رهبران کنونی ایران، احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، نیز در آموزش عماد مغنیه نقش داشت. مغنیه فرمانده عملیات حزب‌الله بود که بمب‌گذاری‌های سفارت آمریکا و مقر تفنگداران دریایی را سازمان‌دهی کرد. او همچنین در دو حملهٔ تروریستی بزرگ آرژانتین در سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۴ علیه سفارت اسرائیل و مرکز جامعهٔ یهودیان نقش داشت.این افراد، تروریست‌های عملیاتی بسیار باتجربه‌ای هستند که اکنون در رأس قدرت قرار دارند.من معتقد نیستم که حکومت تهران بتواند در صورت توقف حمایت از گروه‌های مسلح منطقه، دست کشیدن از شعار «مرگ بر اسرائیل» و شاید «مرگ بر آمریکا» به حیات خود ادامه دهد. این ایدئولوژی در نوعی از اسلام ریشه دارد که آن‌ها را در قدرت نگه داشته است. اگر آن را کنار بگذارند، هیچ مشروعیتی برایشان باقی نمی‌ماند.به باور من، همین حالا نیز مشروعیت بسیار اندکی دارند. تنها ادعای مشروعیت آن‌ها اتکا به گروهی وفادار از شهروندان کم‌سواد است که به جنبهٔ مذهبی همهٔ اقدامات حکومت، از جمله تروریسم و حمایت از شبه‌نظامیان، باور دارند.من، مانند بسیاری از آمریکایی‌ها، به این نتیجه رسیده‌ام که دیگر نباید با این حکومت تعامل کنیم و نباید آن را یک دولت مشروع بدانیم.اما نتیجهٔ عملیات نظامی برعکس بوده است. اکنون این حکومت در بالاترین سطوح به‌عنوان دولت قانونی ایران پذیرفته می‌شود و ظاهراً در صورت اجرای تفاهم ۱۴ بندی، اجازه خواهد داشت بدون تحریم به فعالیت ادامه دهد.یکی از بندهای اصلی تفاهم‌نامه، نابودی ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران از طریق رقیق‌سازی زیر نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. برای خوانندگانی که با این فرآیند آشنا نیستند، رقیق‌سازی دقیقاً چیست و راستی‌آزمایی آن چقدر دشوار است؟این دو پرسش جدا از هم هستند و من هم مدعی تخصص در این زمینه نیستم. تا جایی که می‌دانم، وزارت انرژی آمریکا و آزمایشگاه‌های ملی این کشور روشی بسیار مطمئن برای تبدیل اورانیوم با غنای بالا به ترکیبی دارند که بتوان از آن به‌عنوان سوخت استفاده کرد.اکنون برنامه‌هایی برای توسعهٔ راکتورهای هسته‌ای کوچک و ماژولار وجود دارد که منبع انرژی جدیدی محسوب می‌شوند و خطرات کمتری دارند. سوخت حاصل از رقیق‌سازی می‌تواند در چنین پروژه‌هایی استفاده شود و خطر اشاعهٔ هسته‌ای هم ندارد.هدف این است که هیچ اورانیومی با غنای ۶۰ درصد یا بالاتر، و به‌ویژه اورانیوم ۹۰ درصدی که در سطح تسلیحاتی قرار دارد، باقی نماند؛ اورانیومی که می‌تواند در ساخت سلاح هسته‌ای یا حتی نوعی بمب رادیولوژیک موسوم به «بمب کثیف» به کار رود.می‌دانیم که روش ساخت بمب کثیف در اینترنت در دسترس است. این نگرانی کاملاً واقعی است. نباید ذخایر اورانیوم با غنای بالا در اختیار افراد نامناسب قرار گیرد و دولت ترامپ می‌خواهد این مواد از ایران خارج شود.این توافق همچنین باعث صدور فوری معافیت‌هایی برای صادرات نفت ایران می‌شود. مقام‌های آمریکایی می‌گویند تحریم‌ها در عمل باعث شده بود چین نفت خام ایران را با تخفیف خریداری کند. معمولاً بازارهای جهانی انرژی چگونه به بازگشت قانونی یک تولیدکنندهٔ بزرگ مانند ایران به تجارت بین‌المللی واکنش نشان می‌دهند؟باز هم باید بگویم که این حوزه تخصص اصلی من نیست، اما تصور می‌کنم این باور که ایران خواهد توانست آزادانه نفت صادر کند، بدون آن‌که تحت تحریم باشد، بدون آن‌که مجبور شود فرستنده‌های ردیاب نفتکش‌هایش را خاموش کند و بدون اتکا به شبکه‌های پنهانی تأمین، به این معناست که در طول زمان قادر خواهد بود تولید خود را افزایش دهد.اگر این روند دو یا سه سال ادامه پیدا کند، عرضهٔ نفت در جهان افزایش خواهد یافت و این موضوع باید بر قیمت‌ها فشار کاهشی وارد کند. کشورهایی که صادرکنندگان بزرگ نفت هستند، به‌ویژه عربستان سعودی، بسیار محتاط خواهند بود تا از ایجاد مازاد عرضه یا فروپاشی همکاری در اوپک جلوگیری کنند.اگر تولیدکنندگان عمده، از جمله نروژ و دیگران، تلاش کنند حداکثر میزان ممکن را صادر کنند، ممکن است قیمت هر بشکه نفت آن‌قدر کاهش یابد که برای عربستان و سایر کشورها مشکلات بودجه‌ای ایجاد شود. این مسئله‌ای است که سعودی‌ها با دقت زیر نظر خواهند داشت، زیرا در تلاش‌اند همکاری میان صادرکنندگان را حفظ کنند.وقتی قیمت‌ها به‌شدت افزایش می‌یابد، برخی کشورها از جمله روسیه سود می‌برند. وقتی قیمت‌ها به‌شدت کاهش می‌یابد، مصرف‌کنندگان معمولاً منتفع می‌شوند، اما سرمایه‌گذاران صنعت نفت زیان می‌بینند.من فکر می‌کنم اگر ایران مطابق آن‌چه در این توافق پیش‌بینی شده به بازار بازگردد، فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد خواهد شد. نمی‌دانم این کاهش تا چه اندازه خواهد بود، اما نشانه‌ای از افزایش عرضه در آینده خواهد بود.یادداشت تفاهم فقط ۶۰ روز به مذاکره‌کنندگان فرصت داده تا به یک توافق جامع برسند. با توجه به دهه‌ها بی‌اعتمادی میان واشینگتن و تهران، آیا این زمان‌بندی واقع‌بینانه است یا صرفاً فرصتی برای کاهش تنش‌ها؟این توصیف‌ها جالب هستند. ببینید، همین چندی پیش خبر رسید که کلیسای ساگرادا فامیلیا، بلندترین کلیسای جهان در بارسلون، به مراحل پایانی ساخت خود نزدیک شده است. ساخت آن بیش از یک قرن طول کشیده است. منظورم این است که وقتی می‌خواهید چیزی را از طریق همکاری، پژوهش و تدوین سازوکارهایی که قرار است به‌طور مشترک اجرا شوند بسازید، زمان لازم است. توافق‌های کنترل تسلیحات میان آمریکا و اتحاد شوروی بسیار مفصل بودند و به تلاش عظیمی نیاز داشتند.اما وقتی همکاری واقعی وجود ندارد و هر طرف فقط می‌کوشد دیگری را وادار به پذیرش خواسته‌های خود کند، شرایط متفاوت است. در چنین وضعی باید بتوان ظرف ۶۰ روز تشخیص داد که آیا همکاری واقعی امکان‌پذیر است یا نه.شاید مذاکرات گروه ۱+۵ که به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ منجر شد را به یاد داشته باشید. آن گفت‌وگوها سال‌ها طول کشید. دوره‌هایی وجود داشت که مذاکرات برای ماه‌ها متوقف می‌شد.من به یاد دارم که در واشینگتن در نشست‌هایی با کارشناسان و کارکنان کنگره شرکت می‌کردم. هیچ‌کس نمی‌دانست چرا مذاکرات متوقف شده است. همه چیز بسیار مبهم بود. به نظر من، پاسخ این است که ایرانی‌ها صرفاً در حال خریدن زمان بودند. همه لبخند می‌زدند، حتی زمانی که توقف مذاکرات را اعلام می‌کردند.اکنون می‌دانیم که آن زمان اولویت اصلی ایران سوریه بود. آن‌ها بیش از ۵۰ میلیارد دلار صرف حمایت از بشار اسد و حزب‌الله کردند و در عین حال تلاش داشتند مسیر راهبردی خود تا مرزهای اسرائیل را حفظ کنند. آن‌ها ۱۸ پایگاه داشتند، شمار زیادی از نیروهای خود را از دست دادند و هزینه‌های هنگفتی پرداختند. بیشتر افراد در واشینگتن هرگز توجه چندانی به این جزئیات نکردند.دلایل زیادی وجود دارد که باعث می‌شود من معتقد باشم اساساً نباید با این افراد مذاکره کنیم. فکر نمی‌کنم آن‌ها واقعاً بتوانند با تبدیل شدن به یک کشور عادی و صلح‌جو و کنار گذاشتن سیاست‌های کنونی خود موافقت کنند.همچنین هیچ دلیلی وجود ندارد که تصور کنیم درآمد حاصل از فروش نفت به نفع مردم ایران مصرف خواهد شد.در پایان باید بگویم که به نظر من جنبش انقلابی در ایران دوباره اوج خواهد گرفت، زیرا این حکومت توانایی اداره کشور را ندارد. آن‌ها به محیط زیست، بهداشت، آموزش، آب یا آلودگی اهمیت نمی‌دهند. منابع مالی‌شان صرف مداخله در خارج از کشور می‌شود تا توهم استمرار انقلاب را در سراسر منطقه حفظ کنند؛ عمدتاً علیه کشورهای عرب سنی، اما همچنین علیه آمریکا و اسرائیل.در داخل کشور نیز بیش از هر زمان دیگری افراد را اعدام می‌کنند، از جمله ورزشکاران، هنرمندان و کسانی که تنها «جرم» آن‌ها حمایت نکردن از این قرائت از اسلام است. من پیش‌بینی می‌کنم که در نهایت این مردم ایران خواهند بود که حرف آخر را خواهند زد.اگر به تصویر کلی نگاه کنیم؛ چارچوب آتش‌بس، امتیازهای هسته‌ای، کاهش تحریم‌ها و ضرب‌الاجل ۶۰ روزه. آیا شاهد آغاز یک آشتی تاریخی میان آمریکا و ایران هستیم؟معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، در ماه‌های اخیر گفته است که ایران دو مسیر پیشِ رو دارد؛ مسیر بد یا مسیر خوب.شاید او نداند که کاندولیزا رایس نیز در سال ۲۰۰۸ تقریباً همین حرف را زده بود. پیش از آن نیز افرادی مانند ری تکیه و سفیر اریک ادلمن در سال ۲۰۰۵ همین دیدگاه را مطرح کرده بودند.ایران یک انتخاب دارد: یا به جامعهٔ بین‌المللی بپیوندد یا همچنان یک بازیگر مخرب باقی بماند. ونس نیز همین حرف را می‌زند. اگر سخنرانی باراک اوباما در مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۱۳ را بخوانید، او هم تقریباً همین مضمون را بیان کرده بود؛ این‌که تعامل هسته‌ای می‌تواند به روابط بهتر و درک متقابل بیشتر منجر شود.اکنون ۱۳ سال گذشته است. در این مدت فهرست بلندی از آن‌چه او جنایت‌های فجیع، تلاش برای جنگ‌افروزی در اروپا، طرح‌های ترور سفارشی، بمب‌گذاری، گروگان‌گیری و موارد دیگر می‌خواند، رخ داده است و ما بار دیگر در حال آزمودن همین مسیر هستیم. بنابراین واقعاً نمی‌دانم.اما شخصاً باور ندارم که این فرماندهان کهنه‌کار سپاه پاسداران هرگز بتوانند مردم ایران را قانع کنند که به یک حکومت صلح‌طلب و قانون‌مدار تبدیل شده‌اند. من چنین چیزی را نمی‌بینم.شاید این ناشی از محدودیت‌های تحلیل خود من باشد. شاید دیگران درک بهتری از اوضاع داشته باشند. اما آن‌ها مسیر دیگری را انتخاب کرده‌اند و باید دید چه اتفاقی رخ خواهد داد.این مصاحبه برای اختصار و شفافیت ویرایش شده است. https://www.radiofarda.com/a/33783642.html https://www.radiofarda.com/a/33783642.html Thu, 18 Jun 2026 12:07:06 +0330 ایران و آمریکا https://www.radiofarda.com/a/33780789.html https://www.radiofarda.com/a/33780789.html Thu, 18 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها دادگاه کیفری استان قم، پرستو احمدی، خواننده، و هشت نفر دیگر از دست‌اندرکاران و نوازندگان «کنسرت کاروانسرا» را به‌طور جداگانه به ۷۴ ضربه شلاق تعزیری، دو سال ممنوع‌الخروجی و دو سال ممنوعیت از فعالیت هنری محکوم کرد.این دادگاه با استناد به موادی از قانون مجازات اسلامی از جمله ماده ۶۳۸ این قانون و ماده ۷۴۳ قانون جرایم رایانه‌ای، تأکید کرده که این ۹ نفر برای دو سال اجازه هیچ نوع فعالیت صنفی را در امور موسیقی و هنری ندارند و بر اساس حکم، رأی محکومیت آن‌ها نیز باید در رسانه‌های جمعی کشور منتشر شود.اتهام این هنرمندان در این حکم قضایی، که رادیو فردا نیز آن را رؤیت کرده، «جریحه‌دار کردن عفت عمومی از طریق تولید و انتشار محتوای مبتذل و خلاف اخلاق در بستر فضای مجازی» عنوان شده است.حکم صادرشده در دادگاه کیفری قم بدوی است و در مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی است.پرستو احمدی ۲۱ آذر سال ۱۴۰۳، به همراه گروهی از نوازندگان مَرد شامل احسان بیرقدار، سهیل فقیه‌نصیری، امین طاهری و امیرعلی پیرنیا، در کانال یوتیوب خود ویدئویی بدون حجاب اجباری، از «کنسرت کاروانسرا» یا «کنسرت فرضی» را منتشر کرد.قوه قضائیه جمهوری اسلامی بلافاصله پس از پخش اجرای بدون حجاب اجباری پرستو احمدی، علیه او و سایر عوامل این اجرا اعلام جرم کرد. پس از آن خانم احمدی به همراه احسان بیرقدار، نوازنده پیانو و سهیل فقیه نصیری، نوازنده گیتار الکتریک در ۲۴ آذرماه بازداشت شدند اما بعدتر اعلام شد که هر سه نفر آزاد شدند.در پی انتشار این ویدئو، قوه قضائیه کاروانسرای تاریخی «دیر گچین»، محل اجرای این برنامه موسیقی، را هم پلمب کرد.دادگاه در بخش اصلی استدلال خود، پوشش پرستو احمدی را «فاقد حجاب شرعی» و «نیمه‌عریان» توصیف کرده است. در دادنامه آمده که موضوع فقط نداشتن روسری یا باز بودن موها نبوده، بلکه به تعبیر قاضی، سر و گردن، دست‌ها و «بخش قابل توجهی از سینه» خواننده نیز در تصاویر نمایان بوده است.در متن رأی دادگاه آمده است: «آن‌چه در محتوای تولیدشده مشهود می‌باشد، نامبرده به‌صورت نیمه‌عریان بوده و قسمت‌هایی از سینه و دست‌ها به‌صورت کامل و سر و گردن کاملاً عریان می‌باشد و از نظر دادگاه صدق تصویر قبیحه می‌نماید.»قاضی این تصاویر را مشمول عنوان «صور قبیحه» دانسته و دفاع متهمان را که باز بودن سر و گردن را برای چنین توصیفی کافی نمی‌دانستند، رد کرده است.دادگاه همچنین گفته است قانون تعریف حصری و کاملاً مشخصی از «صور قبیحه» ارائه نکرده و تشخیص مصداق آن با توجه به عرف جامعه، شرایط زمانی و مکانی، کیفیت محتوا و شیوه انتشار بر عهدهٔ قاضی است.در رأی تأکید شده که محکومیت متهمان تنها بر مبنای بی‌حجابی پرستو احمدی صادر نشده است. دادگاه نحوهٔ تصویربرداری، قالب اجرای تصویری، ضبط، آماده‌سازی و انتشار گستردهٔ ویدئو در فضای مجازی را نیز در تشخیص عنوان مجرمانه مؤثر دانسته است.اجرای خانم احمدی همان زمان به فاصله کوتاهی مورد استقبال کاربران در فضای مجازی قرار گرفت و عده زیادی با اشاره به «ایستادگی و شجاعت» او را تحسین کردند.با این حال قاضی نوشته است موضوع پرونده صرف حضور خواننده بدون حجاب در یک محیط خصوصی نیست بلکه تولید و انتشار اثری است که برای دسترسی عمومی آماده شده است.به استدلال دادگاه، امکان دسترسی شمار نامحدودی از کاربران، تکثیر، بازنشر و ماندگاری محتوا در فضای مجازی، رفتار را از قلمرو شخصی خارج کرده و به آن آثار اجتماعی داده است.دادگاه فضای مجازی را دارای «بالاترین ظرفیت برای اشاعه هنجارشکنی» دانسته و گفته است انتشار چنین محتوایی می‌تواند به «عادی‌سازی رفتارهای مغایر ضوابط قانونی» و تضعیف هنجارهای مورد حمایت قانون‌گذار منجر شود.قاضی در استدلال خود به بازتاب اجرای پرستو احمدی در میان ایرانیان خارج از کشور و حمایت شماری از چهره‌ها و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی نیز اشاره کرده است.دادگاه همچنین مسئولیت کیفری را به پرستو احمدی محدود نکرده و نقش نوازندگان و عوامل تولید، تصویربرداری، هماهنگی، فراهم کردن محل و انتشار ویدئو را اجزای یک اقدام گروهی دانسته است.پرستو احمدی در جریان اعتراضات سراسری «زن زندگی آزادی» در سال ۱۴۰۱ با انتشار قطعهٔ «از خون جوانان وطن» شناخته شد و یک پروندهٔ قضایی هم به همین دلیل برای او تشکیل شده بود.خانه موسیقی ایران در واکنش به بازداشت عوامل «کنسرت کاروانسرا» و فشارها بر دیگر هنرمندان، خواستار پایان دادن به محدودیت‌ها شده بود.جمهوری اسلامی از ابتدای انقلاب ۵۷ با وضع ممنوعیت برای خواندن زنان از هرگونه تولید آثار موسیقی با «تک‌خوانی» زنان جلوگیری کرده و تنها حضور در گروه‌های «هم‌سرایی» را برای زنان مجاز می‌داند.با این حال، و به‌خصوص پس از جنبش «زن زندگی آزادی»، در سال‌های گذشته تصاویری از اجرای زنان در خیابان‌ها منتشر شده و قوه قضاییه نیز با برخی از آن‌ها برخورد قضایی کرده است.گزارش‌های دیگری نیز از لغو کنسرت‌ها، رویدادهای فرهنگی و همایش‌ها به دلیل حضور زنان به‌عنوان خواننده، هم‌خوان و نوازنده منتشر شده است. https://www.radiofarda.com/a/parastoo-ahmadi-and-eight-members-of-the-caravanserai-concert-group-were-sentenced-to-74-lashes-/33783551.html https://www.radiofarda.com/a/parastoo-ahmadi-and-eight-members-of-the-caravanserai-concert-group-were-sentenced-to-74-lashes-/33783551.html Thu, 18 Jun 2026 10:32:38 +0330 اجتماعی متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ ایران و آمریکا موسوم به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» بامداد پنج‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد.مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دونالد ترامپ، همتای آمریکایی او، در فاصلهٔ زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم مزبور را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند.کاخ سفید و ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، تصاویری از امضای سند کاغذی توافق به‌ دست رؤسای جمهوری دو کشور منتشر کردند.همزمان کاخ سفید در حساب خود در شبکۀ ایکس ویدئویی را منتشر کرد که دونالد ترامپ را در حال امضای نسخۀ کاغذی این سند نشان می‌دهد.خبرگزاری ایرنا هم عکس‌هایی را از امضای این سند به‌ دست مسعود پزشکیان منتشر کرده است.به نوشتهٔ ایرنا، از آن‌جا که پاکستان به‌عنوان میانجی روند دیپلماتیک منتهی به تفاهم اسلام‌آباد نقش ایفا کرده، شهباز شریف نخست‌وزیر این کشور نیز متن تفاهم‌نامه را امضا خواهد کرد.پاکستان به‌عنوان میانجی اصلی میان ایران و ایالات متحده می‌گوید در پی امضای رؤسای جمهور دو کشور، توافق‌نامۀ اولیهٔ تهران و واشینگتن بلافاصله اجرایی شده است.شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان صبح پنج‌شنبه در شبکۀ ایکس نوشت: «ایران بدون فوت وقت تنگۀ هرمز را باز می‌کند و ایالات متحده هم بی‌درنگ محاصرۀ دریایی بنادر ایران را برمی‌چیند».شهباز شریف در ادامه نوشت که پاکستان به همراه قطر، دیگر میانجی بین دو کشور، روز جمعه در سوئیس میزبان مراسم رسمی مربوط به «این تحول تاریخی» خواهد بود تا گفت‌وگوهای فنی دو کشور آغاز شود.کاخ سفید روز چهارشنبه متن تفاهم‌نامه را به طور رسمی منتشر کرد.این توافق در ۱۴ بند تنها چارچوبی کلی از تفاهم میان دو طرف را ترسیم می‌کند و بسیاری از دشوارترین مسائل، از جمله نحوه برچیدن برنامه هسته‌ای ایران، را تا زمان دستیابی به توافق نهایی به تعویق می‌اندازد.این سند همچنین زمینه را برای یک دوره مذاکرات گسترده‌تر ۶۰ روزه که قرار است روز جمعه در سوئیس آغاز شود، فراهم می‌کند.دونالد ترامپ غروب چهارشنبه در حاشیه نشست گروه هفت در شهر اویان فرانسه، ضمن دفاع از توافق اولیه با ایران، گفت «طولانی‌شدن جنگ در خاورمیانه به فاجعۀ اقتصادی منجر می‌شد».رئیس‌جمهور ایالات متحده گفت: «نمی‌خواستم شاهد فاجعۀ اقتصادی باشیم. اگر جنگ ادامه پیدا می‌کرد، ممکن بود کار به آنجا بکشد».دونالد ترامپ به خبرنگاران گفت «دوست نداشتم مثل هربرت هووِر باشم». هربرت هووِر در سال ۱۹۲۹ رئیس‌جمهور ایالات متحده بود؛ زمانی که بازار بورس سقوط کرد و منجر به وضعیتی شد که به «رکود بزرگ» معروف است.در مقابل ترامپ که خود را پیروز این جنگ نامید، مقامات ارشد در جمهوری اسلامی هم از شکست آمریکا حرف می‌زنند و خود را پیروز جنگی می‌دانند که میلیاردها دلار خسارت برای ایران به جا گذاشته است.محمدباقر قالیباف که نامش به عنوان رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران اعلام شده و با سفری به اسلام‌آباد در ابتدای اردیبهشت‌ در مقابل معاون دونالد ترامپ آغازگر مذاکره بود، روز چهارشنبه یادداشت تفاهم با آمریکا را «نشانۀ شکست ایالات متحده» خواند.او پس از انتشار مفاد یادداشت تفاهم از سوی دو کشور، در تلویزیون رسمی ایران حاضر شد و در بخشی از سخنانش گفت: «این توافق، سند شکست آمریکا است. مردم می‌بینند و قضاوت می‌کنند». https://www.radiofarda.com/a/iran-us-pezeshkian-trump-signed-mou-islamabad/33783566.html https://www.radiofarda.com/a/iran-us-pezeshkian-trump-signed-mou-islamabad/33783566.html Thu, 18 Jun 2026 09:26:05 +0330 سیاسی در حالی که مذاکرات بر سر برنامهٔ هسته‌ای ایران ادامه دارد، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای تهران همچنان یکی از دشوارترین مسائل باقی مانده است.پیش از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران در تابستان ۱۴۰۴، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برآورد کرده بود که ایران ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. این ماده اگرچه در سطح تسلیحاتی نیست، اما به‌طور قابل توجهی به سطح ۹۰ درصدی که معمولاً با تولید سلاح هسته‌ای مرتبط است نزدیک است.اکنون پرسش اصلی پیش روی مذاکره‌کنندگان این است که در چارچوب یک توافق گسترده‌تر میان تهران و واشینگتن، چه باید بر سر این ذخایر بیاید. در هفته‌های اخیر، از قزاقستان به‌عنوان گزینه‌ای برای نگهداری این مواد توسط یک طرف ثالث نام برده شده است.رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، ماه گذشته گفت که نگاه قاسم‌ جومارت توقایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، به طرح نگهداری اورانیوم ایران مثبت است و بعداً آستانه نیز اعلام آمادگی کرد.آیبک سمادیاروف، سخنگوی وزارت خارجه قزاقستان، در اول ژوئن گفت: «چند کشور از جمله قزاقستان با حسن نیت آمادگی خود را برای ارائه کمک‌های فنی جهت حل این مسئله اعلام کرده‌اند، مشروط بر آن‌که توافق‌های بین‌المللی لازم میان همه طرف‌ها حاصل شود و موضوع وارد مرحله اجرایی شود».یک هفته پس از این اظهارات، سفیر قزاقستان در ایران با کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، دیدار کرد، اما هیچ‌یک از طرفین اعلام نکردند که آیا انتقال اورانیوم در این دیدار مطرح شده است یا نه.یک راه‌حل میانهٔ هسته‌ایقزاقستان از نظر هسته‌ای سوابق قابل توجهی دارد. این کشور از سال ۲۰۱۹ میزبان تنها بانک اورانیوم با غنی‌سازی پایین و متعلق به آژانس است؛ تأسیساتی با ظرفیت ۹۰ تُن که با حمایت آمریکا، اتحادیه اروپا، نروژ، کویت و امارات ایجاد شده است. آستانه همچنین دارای رابطه با همه طرف‌های اصلی درگیر است و سابقه‌ای طولانی در عدم اشاعه هسته‌ای دارد.جان رابرتز، کارشناس انرژی در اندیشکده آتلانتیک، گفت: «قزاقستان در واقع گزینه‌ای بسیار جالب و مناسب است. این کشور صنعت هسته‌ای تثبیت‌شده‌ای دارد و در ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای نیز مشارکت داشته است».با این حال، به نظر می‌رسد عوامل فنی تعیین‌کنندهٔ اصلی نباشند.علی واعظ، کارشناس برجسته عدم اشاعه و مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، می‌گوید مانع اصلی نه مسائل لجستیکی، بلکه «اعتماد» است.از نگاه تهران، این اورانیوم صرفاً ماده‌ای هسته‌ای برای نگهداری امن نیست، بلکه اهرمی در مذاکرات نیز محسوب می‌شود.واعظ گفت: «با توجه به بی‌اعتمادی عمیق تهران نسبت به آمریکا، بعید است ایران همهٔ مواد خود را یا به‌طور یک‌جا منتقل کند. ترجیح می‌دهد بخشی را در داخل رقیق کند تا اهرم خود را حفظ کرده و مطمئن شود واشینگتن به تعهداتش عمل می‌کند».بی‌اعتماد و گلوگاه دیپلماتیکاین بی‌اعتمادی می‌تواند شانس قزاقستان برای ایفای نقش نگهدارنده اورانیوم را پیچیده کند. از نظر ایران، کشور مقصد باید بتواند در صورت فروپاشی توافق، بازگشت این ذخایر را تضمین کند.واعظ گفت: «مقصد انتقال باید کشوری باشد که ایران به آن اعتماد داشته باشد تا در صورت خُلف وعده آمریکا، اورانیوم را به ایران بازگرداند. تنها گزینه‌ها برای این منظور روسیه و چین هستند».اما این دقیقاً همان گزینه‌هایی است که واشینگتن به‌طور علنی رد کرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ششم خرداد در نشست کابینه گفت با واگذاری این ذخایر به روسیه یا چین «راحت نیست».ترامپ همچنین پیشنهاد داده است که این اورانیوم در نهایت به ایالات متحده منتقل شود. او ماه آوریل در مصاحبه‌ای با رویترز گفت: «ما آن را دریافت خواهیم کرد... آن را به آمریکا منتقل می‌کنیم».در حالی که ترامپ روسیه و چین را رد کرده، ایران به‌طور قاطع انتقال اورانیوم به آمریکا را نپذیرفته است. این بن‌بست توجه‌ها را به قزاقستان به‌عنوان گزینه‌ای میانه جلب کرده؛ کشوری با تخصص هسته‌ای، روابط با غرب و همچنین پیوندهای نزدیک با پکن و مسکو.اگر در نهایت قزاقستان انتخاب شود، این نقش می‌تواند جایگاه بین‌المللی این کشور را ارتقا دهد.دنیل روزنبلوم، سفیر آمریکا در قزاقستان در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، گفت: «این قطعاً جایگاه قزاقستان را در سطح جهانی بالا می‌برد. آن‌ها خود را بازیگری بی‌طرف و گاهی میانجی می‌دانند».رابرتز نیز معتقد است چنین نقشی با سیاست خارجی قزاقستان که همواره تلاش کرده میان قدرت‌های رقیب پل بزند، همخوانی دارد.واعظ اضافه می‌کند این جاه‌طلبی، محرک مهمی در دیپلماسی آستانه است: «مشارکت در حل مناقشه‌ای که بر اقتصاد و امنیت جهانی اثر منفی گذاشته، برای بسیاری از کشورها جذاب است».نگرانی‌های تازه برای شهری آسیب‌دیدهبا این حال، پذیرش اورانیوم ایران بدون ریسک نیست.بانک سوخت آژانس در کارخانه متالورژی اولبا در شهر اوسکمن برای نگهداری اورانیوم بای غنای پایین طراحی شده است. اما ذخایر ایران با غنای ۶۰ درصد، در دسته اورانیوم با غنای بالا قرار می‌گیرد و نیازمند استانداردهای کاملاً متفاوتی برای نگهداری و امنیت است.دائولت آسانوف، کارشناس محیط زیست، گفت: «نگرانی اصلی این است که تا چه حد به‌طور امن محافظت خواهد شد. ممکن است برای دولت‌ها یا گروه‌های دیگر جذاب باشد. در جنگ‌های امروز، حتی پهپادها هم می‌توانند زیرساخت‌ها را هدف قرار دهند».قزاقستان همچنین باید پیامدهای ژئوپلیتیکی این تصمیم را در نظر بگیرد. به گفتهٔ رابرتس، این کشور سال‌هاست میان توسعهٔ روابط با غرب و حفظ پیوندها با روسیه و چین توازن برقرار کرده است.واکنش داخلی نیز می‌تواند حساس باشد. اوسکمن شهری است که نگرانی‌های زیست‌محیطی در آن بالاست، زیرا ساکنان با آلودگی شدید صنعتی هوا دست‌وپنجه نرم می‌کنند و نرخ سرطان در این منطقه به‌طور قابل توجهی بالاتر از میانگین ملی است. افزودن ذخایر بحث‌برانگیز هسته‌ای به این وضعیت، تصمیمی دشوار خواهد بود.رومن چستنیخ، کارشناس محیط زیست، گفت: «احتمالاً واکنش مردم منفی خواهد بود. حتی نگهداری اورانیوم با غنای پایین هم پیش‌تر نگرانی‌هایی ایجاد کرده بود».آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به پرسش‌های مفصل درباره الزامات فنی و ایمنی نگهداری اورانیوم ۶۰ درصدی در قزاقستان پاسخی نداد و تنها اعلام کرد که درخواست مصاحبه را دریافت کرده اما به‌روزرسانی جدیدی ندارد.حامیان این پیشنهاد به تجربهٔ طولانی قزاقستان در دیپلماسی هسته‌ای اشاره می‌کنند. پس از فروپاشی اتحاد شوروی، این کشور داوطلبانه از داشتن سلاح‌های هسته‌ای مستقر در خاک خود صرف‌نظر کرد. در سال ۱۹۹۴ نیز حدود ۶۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای تسلیحاتی را در عملیاتی موسوم به «پروژه سفایر» به آمریکا منتقل کرد.قزاقستان همچنین در سال ۲۰۱۵، در چارچوب توافق هسته‌ای آن سال میان ایران، آمریکا و سایر قدرت‌ها، اورانیوم طبیعی در اختیار ایران گذاشت. https://www.radiofarda.com/a/iran-s-uranium-stockpile-may-put-kazakhstan-at-the-center-of-a-nuclear-deal/33783038.html https://www.radiofarda.com/a/iran-s-uranium-stockpile-may-put-kazakhstan-at-the-center-of-a-nuclear-deal/33783038.html Thu, 18 Jun 2026 08:52:50 +0330 فراتر از خبر پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780766.html https://www.radiofarda.com/a/33780766.html Wed, 17 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها یک مقام ارشد آمریکایی روز چهارشنبه ۲۷ خرداد متن توافق موقت میان آمریکا و ایران برای توقف جنگ در ایران و بازگشایی تنگه هرمز را برای خبرنگاران قرائت کرد.این توافق در ۱۴ بند چارچوبی کلی از تفاهم میان دو طرف را ترسیم می‌کند و بسیاری از دشوارترین مسائل، از جمله نحوه برچیدن برنامه هسته‌ای ایران، را تا زمان دستیابی به توافق نهایی به تعویق می‌اندازد.با این حال بعد از امضای این تفاهم‌نامه بر باز شدن تنگه هرمز و همچنین رفع محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایرانی تأکید شده است.این سند همچنین زمینه را برای یک دوره مذاکرات گسترده‌تر ۶۰ روزه که قرار است روز جمعه در سوئیس آغاز شود، فراهم می‌کند.پیش‌تر اعلام شد که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا،‌ و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، این سند را به نمایندگی از دو کشور امضا خواهند کرد.ساعتی پیش، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه از احتمال امضای توافق پایان جنگ توسط روسای جمهوری ایران و آمریکا خبر داد و گفت این مسئله «در حالی بررسی است».به گزارش رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران، اسماعیل بقائی درباره احتمال امضای یادداشت تفاهم از سوی مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ اعلام کرد: «این ایده مطرح است و همچنان در حال بررسی است.»متن کامل این سند که «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» نام دارد، به شرح زیر است:۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آن‌ها در جنگ جاری، با امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، را اعلام می‌کنند و متعهد می‌شوند از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین نمایند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، و سایر مفاد این بند را تأیید خواهد کرد.۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند که ظرف حداکثر ۶۰ روز، که با توافق متقابل قابل تمدید است، دربارهٔ توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی خود و هرگونه اختلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به‌طور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در طول این دوره، تردد کشتی‌ها متناسب با بازگشت حجم ترافیک پیش از جنگ که توسط جمهوری اسلامی ایران احیا می‌شود، انجام خواهد شد. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد می‌شود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با به‌کارگیری حداکثر تلاش خود، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری، بدون دریافت هیچ هزینه‌ای و صرفاً برای مدت ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتی‌های تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و همچنین مین‌روبی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز به‌طور کامل برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان دربارهٔ تعیین سازوکار اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز گفت‌وگو خواهد کرد و این موضوع را با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس، مطابق حقوق بین‌الملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، مورد بحث قرار خواهد داد.۶. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود با همکاری شرکای منطقه‌ای، یک برنامه قطعی و مورد توافق طرفین با ارزشی دست‌کم معادل ۳۰۰ میلیارد دلار آمریکا برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این برنامه به عنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیت‌ها و اجازه‌های لازم برای انجام تراکنش‌های مالی مرتبط توسط ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.۷. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تمامی انواع تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد، یعنی قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، و تمامی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را طبق یک جدول زمانی مورد توافق به عنوان بخشی از توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریم‌های فوق‌الذکر را به رسمیت می‌شناسند و قصد خود را برای پرداخت فوری به این مسائل در مذاکرات، با هدف دستیابی به توافق متقابل دربارهٔ آن‌ها، اعلام می‌کنند.۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأکید می‌کند که سلاح هسته‌ای تولید یا تأمین نخواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کرده‌اند که دربارهٔ سرنوشت مواد غنی‌شده ذخیره‌شده، بر اساس سازوکاری که متقابلاً مورد توافق قرار خواهد گرفت و مطابق جدول زمانی ذکرشده در بند هفتم، تصمیم‌گیری کنند؛ به‌طوری که حداقل روش مورد نظر، رقیق‌سازی در محل و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باشد. دو طرف همچنین توافق کردند دربارهٔ موضوع غنی‌سازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بر مبنای چارچوبی رضایت‌بخش که در توافق نهایی مورد توافق قرار گیرد، گفت‌وگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تأیید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هسته‌ای فوق‌الذکر را به رسمیت می‌شناسند و قصد خود را برای پرداخت فوری به این مسائل در مذاکرات، با هدف دستیابی به توافق متقابل دربارهٔ آن‌ها، اعلام می‌کنند.۹. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند که وضعیت موجود را حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هسته‌ای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و هیچ نیروی اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو تحریم‌ها، وزارت خزانه‌داری آمریکا معافیت‌هایی برای صادرات نفت خام ایران، فرآورده‌های نفتی و مشتقات آن و تمامی خدمات مرتبط، از جمله تراکنش‌های بانکی، بیمه، حمل‌ونقل و غیره صادر کند.۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تمامی منابع مالی و دارایی‌های مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را به‌طور کامل در دسترس استفاده قرار دهد. با اجرای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به‌طور متقابل دربارهٔ رویه‌های مربوط به آزادسازی این منابع مالی در طول مذاکرات توافق خواهند کرد. این منابع، چه در حساب اولیه باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید به‌طور کامل برای پرداخت به هر ذی‌نفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تمامی مجوزها و تأییدیه‌های لازم را در این زمینه صادر کند.۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آینده به توافق نهایی ایجاد شود.۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات دربارهٔ توافق نهایی را صرفاً در خصوص سایر بندها آغاز خواهند کرد.۱۴. توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید خواهد شد. https://www.radiofarda.com/a/the-14-point-us--iran-pact/33783240.html https://www.radiofarda.com/a/the-14-point-us--iran-pact/33783240.html Wed, 17 Jun 2026 22:54:20 +0330 ايران . https://www.radiofarda.com/a/33783077.html https://www.radiofarda.com/a/33783077.html Wed, 17 Jun 2026 20:03:16 +0330 خبرها و گزارش‌ها . https://www.radiofarda.com/a/33783056.html https://www.radiofarda.com/a/33783056.html Wed, 17 Jun 2026 17:29:59 +0330 خبرها و گزارش‌ها سازمان حقوق بشر ایران با استقبال از توافق اعلام‌شده میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده برای پایان جنگ، هشدار داد که وضعیت حقوق بشر در ایران نباید در روند مذاکرات و تعاملات آینده با جمهوری اسلامی به حاشیه رانده شود. دلیل این سازمان برای استقبال از این تفاهم به دست آمده چیست و چگونه می‌توان حقوق بنیادین شهروندان را بخشی از این روند دیپلماتیک کرد؟ محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران در نروژ به پرسش‌های رادیوفردا در این زمینه پاسخ داده است. https://www.radiofarda.com/a/iran-human-rights-diplomacy-deal-interview-mahmoud-amirimoghadam/33782353.html https://www.radiofarda.com/a/iran-human-rights-diplomacy-deal-interview-mahmoud-amirimoghadam/33782353.html Wed, 17 Jun 2026 14:27:42 +0330 خبرها و گزارش‌ها رهبران کشورهای گروه هفت ضمن استقبال از توافق میان ایراان و آمریکا برای پایان دادن به جنگ، خواستار برقراری «آتش‌بس فوری و مؤثر» در لبنان شدند و بر ضرورت جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید کردند.در بیانیهٔ پایانی نشست گروه هفت در فرانسه که روز چهارشنبه ۲۷ خرداد منتشر شد، رهبران آمریکا، بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا و ژاپن اعلام کردند که مذاکرات میان واشینگتن و تهران باید به «تهدیدهای ناشی از ایران در منطقه و فراتر از آن» بپردازد و تضمین کند که جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد.تفاهم‌نامه‌ای که ایران و آمریکا ۲۴ خرداد به‌صورت دیجیتالی امضا کردند، قرار است زمینهٔ مذاکرات برای دستیابی به یک توافق دائمی و پایان جنگ را فراهم کند. این تفاهم‌نامه قرار است روز جمعه ۲۹ خرداد به‌صورت حضوری نیز امضا و متن آن رونمایی شود.رهبران گروه هفت در بیانیهٔ خود اعلام کردند آمادهٔ مشارکت در اجرای این توافق هستند. همزمان بریتانیا و فرانسه نیز اعلام کرده‌اند که در حال برنامه‌ریزی برای رهبری ائتلافی هستند که پس از بازگشایی تنگهٔ هرمز به تأمین امنیت کشتیرانی در این آبراه راهبردی کمک خواهد کرد.یکی از محورهای اصلی بیانیهٔ گروه هفت، وضعیت لبنان در جنگ با اسرائیل بود. رهبران این کشورها خواستار «آتش‌بس فوری و مؤثر» در لبنان و همچنین خلع‌سلاح حزب‌الله شدند. این درخواست در شرایطی مطرح شده است که اسرائیل همچنان بخش‌هایی از جنوب لبنان را در کنترل خود دارد و درگیری‌های ماه‌های اخیر باعث آوارگی بیش از یک میلیون نفر شده است.آمریکا حزب‌الله لبنان را که تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران است، یک سازمان تروریستی می‌داند، اما اتحادیه اروپا فقط شاخهٔ نظامی آن را در فهرست تروریستی قرار داده است.حزب‌الله لبنان پس از شروع حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در جنگ ۴۰ روزه، در حمایت از جمهوری اسلامی حملاتی را از خاک لبنان علیه اسرائیل انجام داد و بار دیگر وارد جنگ با اسرائیل شد.با وجود ماه‌ها درگیری، حزب‌الله همچنان بخش مهمی از توان نظامی خود را حفظ کرده و اسرائیل نیز هنوز از مناطق اشغال‌شدهٔ جنوب لبنان عقب‌نشینی نکرده و تأکید دارد که توافق ایران و آمریکا مانع حضور ارتش اسرائیل در این مناطق و همچنین عملیات نظامی علیه نیروهای حزب‌الله نخواهد شد.این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران می‌گوید هر توافق دائمی با ایالات باید شامل پایان درگیری‌ها در لبنان و خروج نیروهای اسرائیلی از این کشور باشد.اختلاف بر سر لبنان به یکی از نشانه‌های شکاف میان واشینگتن و تل‌آویو تبدیل شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز سه‌شنبه در حاشیهٔ نشست گروه هفت از عملکرد اسرائیل انتقاد کرد و گفت از نحوهٔ رفتار این کشور در جریان جنگ رضایت ندارد. او همچنین بار دیگر تأکید کرد که هدف اصلی توافق با ایران جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای است.یکی از موضوعات اصلی مذاکرات ایران و آمریکا در ۶۰ روز آینده، ذخایر اورانیوم غنی‌شده و برنامهٔ هسته‌ای تهران اعلام شده، اما موضوع برنامهٔ موشکی جمهوری اسلامی و حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه ظاهراً در دستور کار مذاکرات قرار ندارد.همزمان با انتشار گزارش‌ها دربارهٔ این توافق، قیمت جهانی نفت نیز کاهش یافت. رویترز گزارش داده است که قیمت نفت برنت به کمتر از ۸۰ دلار در هر بشکه رسید که پایین‌ترین سطح آن از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و ایران است. معامله‌گران بازار نفت انتظار دارند با بازگشایی تنگهٔ هرمز و احتمال افزایش صادرات نفت ایران، عرضهٔ جهانی انرژی افزایش یابد.رهبران گروه هفت در پایان نشست خود اعلام کردند برای کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد جهانی در برابر اختلال در تنگهٔ هرمز، تنوع‌بخشی به مسیرهای تأمین انرژی و افزایش ذخایر راهبردی انرژی را تسریع خواهند کرد. https://www.radiofarda.com/a/33782916.html https://www.radiofarda.com/a/33782916.html Wed, 17 Jun 2026 13:28:44 +0330 سیاسی پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780750.html https://www.radiofarda.com/a/33780750.html Wed, 17 Jun 2026 12:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها یک مقام ارشد وزارت کشور می‌گوید «۶۰ درصد» شهروندان ایران «تحمل» فشار اقتصادی بیش از این را ندارند و «به بهبود شرایط آینده» هم امیدوار نیستند.محمد بطحائی، رئیس سازمان امور اجتماعی ایران، سه‌شنبه ۲۶ خرداد، در یک نشست خبری این آمار را بر اساس یک پیمایش انجام‌شده در خرداد امسال ارائه کرد.رادیو فردا به‌طور مستقل قادر به تأیید این آمار نیست و راستی‌آزمایی آمارهای وزارت کشور نیز به‌دلیل ماهیت اطلاعات و نوع کاربری آن‌ها با تردیدها از سوی نهادهای نظارتی، کارشناسان مستقل و افکار عمومی مواجه است.با این حال، انتشار آماری از این دست از سوی منابع رسمی در شرایط جنگ و فشارهای اقتصادی و روانی بر شهروندان ایران دارای اهمیت تلقی می‌شود.بطحائی در ادامه اظهارات خود افزوده که بر اساس نتایج پیمایش‌های دولتی، «حدود ۶۰ درصد مردم» درباره «بهبود شرایط» در آینده امیدوار نیستند و در پیمایش انجام‌شده در سال گذشته، «تصور مثبتی نسبت به بهتر شدن وضعیت نداشته‌اند».او می‌گوید همچنین میزان رضایت اجتماعی جامعه آماری یکی از پیمایش‌ها، در بازه صفر تا صد، حدود ۳۸ درصد برآورد شده است؛ «به بیان دیگر، حدود ۶۲ درصد مردم از شرایط اجتماعی رضایت ندارند.»این مقام دولتی با این حال درباره دلایل عدم رضایت این میزان از جمعیت کشور بر اساس جامعه آماری این پیمایش‌ها اشاره‌ای نکرد.گزارش‌های رسانه‌ای و شهروندی از ایران در ماه‌های اخیر حاکی از افزایش سرسام‌آور قیمت کالاها و خدمات و رکوردشکنی نرخ تورم و طلا و ارز، به‌دنبال حملات اسرائیل و آمریکا به کشور و محاصره بنادر ایران بوده است.رویه مقام‌های جمهوری اسلامی در مواجهه با بحران‌ها و مشکلات اجتماعی اغلب ابتدا انکار بحران و سپس تأیید وجود آن با بیان آمار کلی بوده است؛ آمارهایی که اغلب دربارهٔ دقت آن‌ها نیز اطمینان وجود ندارد.بطحائی در اظهارات خود به زمان دقیق انجام پیمایش‌های اخیر توسط وزارت کشور نیز اشاره نکرده است.کاهش اعتماد به کارآمدی حکمرانیرئیس سازمان امور اجتماعی ایران در بخش دیگری از اظهاراتش، از بروز «زنگ خطر کاهش سرمایه اجتماعی» برای جامعه ایران بر اساس نتایج داده‌های پیمایش‌های وزارت کشور و مطالعات سایر نهادها اشاره کرد.بطحائی گفت: «در یک دهه گذشته شاخص سرمایه اجتماعی کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که این عدد در سال ۱۳۹۴ حدود ۴۳.۵ بوده و تا سال‌ ۱۴۰۴ به حدود ۳۶.۶ کاهش پیدا کرده است.»بر اساس اظهارات او، «اعتماد به کارآمدی حکمرانی روند کاهشی داشته، اما در مقابل، مناسبات میان مردم و اعتماد در سطح خرد افزایش پیدا کرده است.»او در این زمینه توضیح داده: «به بیان دیگر، مردم در مواجهه با نقص‌هایی که در نظام حکمرانی احساس می‌کنند، بیشتر به یکدیگر، خانواده، دوستان و نهادهای نزدیک به خود تکیه کرده‌اند و از حمایت‌های عاطفی، مالی و اطلاعاتی یکدیگر بهره می‌گیرند.»این مقام وزارت کشور درباره پیمایش‌های انجام‌شده در سال ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل نیز اعلام کرد: «تنها حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری دارند. معنای این عدد آن است که نزدیک به ۷۵ درصد مردم احساس می‌کنند در فضایی زندگی می‌کنند که تبعیض و نابرابری در آن وجود دارد.»پیش از این گزارش‌های متعددی از فساد اقتصادی شماری از مقامات ارشد حکومتی و برخی اعضای خانواده آن‌ها منتشر شده بود که گزارش شفافی از رسیدگی قضایی به این پرونده‌ها منتشر نشده است.شهروندان ایران دهه‌هاست که تحت فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی در کنار ناکارآمدی مدیران جمهوری اسلامی قرار دارند. فشارهای اجتماعی ناشی از نگاه ایدئولوژیک به آزادی‌های فردی نیز طی سال‌های اخیر با سرکوب‌های سیاسی خشونت‌بار و نیز حملات نظامی به ایران، فشارها بر مردم را دوچندان کرده است. https://www.radiofarda.com/a/a-senior-interior-ministry-official-60-of-iranians-have-said-we-can-no-longer-endure-any-more-economic-pressure/33782788.html https://www.radiofarda.com/a/a-senior-interior-ministry-official-60-of-iranians-have-said-we-can-no-longer-endure-any-more-economic-pressure/33782788.html Wed, 17 Jun 2026 11:24:57 +0330 اجتماعی https://www.radiofarda.com/a/33780749.html https://www.radiofarda.com/a/33780749.html Wed, 17 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33780726.html https://www.radiofarda.com/a/33780726.html Tue, 16 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها تیم ملی فوتبال ایران در نخستین دیدار خود در جام جهانی ۲۰۲۶ برابر نیوزیلند که روز دوشنبه ۲۵ خرداد برگزار شد، دو بار از حریف عقب افتاد اما هر دو بار نتیجه را جبران کرد و سرانجام به تساوی ۲-۲ دست یافت. مسابقه‌ای که در پی هفته‌ها حاشیه و چالش برگزار شد و رضایت بسیاری از کارشناسان فوتبال را در پی نداشت. کوروش بازیار، کارشناس و مربی فوتبال در آلمان، به رادیوفردا می‌گوید این بازی نشان داد که «خواستن همیشه توانستن نیست» و شرایط آن نیز باید مهیا باشد. https://www.radiofarda.com/a/iran-newzealand-worldcup-interview-kourosh-bazyar/33782360.html https://www.radiofarda.com/a/iran-newzealand-worldcup-interview-kourosh-bazyar/33782360.html Tue, 16 Jun 2026 19:06:35 +0330 خبرها و گزارش‌ها ایالات متحده و ایران بر سر توقف درگیری‌ها و بازگشایی تنگهٔ هرمز به تفاهم رسیده‌اند، اما چند موضوع مهم، از جمله برنامهٔ هسته‌ای ایران، همچنان روی میز مذاکره است.به‌گفتهٔ مقام‌ها، دو طرف پیشاپیش تفاهم‌نامه‌ای را به‌صورت دیجیتال امضا کرده‌اند و قرار است مراسم امضای رسمی آن روز ۲۹ خرداد برگزار شود.رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی با جینا اَبِرکرامبی-وینستنلی، دیپلمات پیشین آمریکا و پژوهشگر ارشد شورای آتلانتیک در حوزهٔ امنیت و راهبرد خاورمیانه، گفت‌وگو کرده است تا بررسی کند این تفاهم چه دستاوردهایی داشته و چه مسائل مهمی همچنان حل‌نشده باقی مانده است و در مرحلهٔ بعد باید منتظر چه تحولاتی بود.ابرکرامبی-وینستنلی که پیش‌تر سفیر آمریکا و از مقام‌های ارشد وزارت خارجه، وزارت دفاع و شورای امنیت ملی ایالات متحده بوده و در کارنامه‌اش مأموریت‌های دیپلماتیک در بغداد، جاکارتا و قاهره هم دیده می‌شود، نخستین زنی بود که ریاست یک نمایندگی دیپلماتیک آمریکا در عربستان سعودی را بر عهده داشت.رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی: اجازه دهید از اصول اولیه شروع کنیم. برخی مقام‌ها آن‌چه را که بر سر آن توافق شده، «یادداشت تفاهم» می‌نامند، در حالی که برخی دیگر از همین حالا از آن به‌عنوان «توافق صلح» یاد می‌کنند. از منظر دیپلماتیک، این سند را چه باید نامید؟ و در عمل، امروز چه دستاوردی حاصل شده است؟ابرکرامبی-وینستنلی: از دیدگاه دیپلماتیک، «توافق» دقیقاً واژهٔ نادرستی است. ما در دیپلماسی «معامله» نمی‌کنیم، بلکه توافق‌ها و تفاهم‌ها را شکل می‌دهیم. به همین دلیل فکر می‌کنم «تفاهم» اصطلاح درستی است.«یادداشت تفاهم» نیز مناسب است، زیرا هنوز همه‌چیز مورد توافق قرار نگرفته است. وقتی موضوعاتی باقی مانده که نیازمند بررسی و مذاکرهٔ بیشتر هستند، اما در عین حال درک مشترکی از مسیر و اهداف کلی وجود دارد، آن‌چه شکل می‌گیرد یک تفاهم است. بنابراین به نظر من «یادداشت تفاهم» اصطلاح درستی است. این‌ها در واقع گام‌های نخست‌اند؛ گام‌هایی که امیدواریم در نهایت به توافقی صلح‌آمیز منتهی شوند، اما هنوز فقط گام‌های نخست محسوب می‌شوند.پرسش اصلی این است که این تفاهم تا چه اندازه دوام خواهد آورد؟ واشینگتن و تهران برای آن‌که این تفاهم پیش از رسیدن به توافق نهایی از هم نپاشد، دست‌کم چه تعهداتی را باید رعایت کنند؟شما مهم‌ترین پرسش را مطرح کردید، زیرا عوامل بسیاری وجود دارند که می‌توانند مانع دوام این تفاهم شوند. پیش از هر چیز، واژه‌ها اهمیت دارند. از ایرانی‌ها شنیده‌ایم که تنگه [هرمز] همچنان تحت کنترل آن‌ها خواهد بود و ممکن است هزینه‌هایی دریافت کنند. از سوی دیگر، رئیس‌جمهور و معاون رئیس‌جمهور آمریکا گفته‌اند که عبور از تنگه بدون عوارض خواهد بود.اما واژهٔ «عوارض» معنای مشخصی دارد. بسته به نحوهٔ تفسیر، ممکن است هر دو ادعا درست باشند. احتمال دارد برداشت‌های متفاوتی وجود داشته باشد و تا زمانی که متن دقیق آن منتشر نشود، مشخص نخواهد شد که آیا برخی از بخش‌های آن همچنان قابل تفسیر به شیوه‌های مختلف هستند یا نه. در توافق‌ها و به‌ویژه در تفاهم‌ها، گاهی چنین عباراتی وجود دارد.مقام‌های ارشد آمریکایی می‌گویند این سند عمداً دشوارترین مسائل، به‌ویژه برنامهٔ هسته‌ای ایران، را به آینده موکول کرده است. از نظر دیپلماتیک، این تصمیم چه معنایی دارد و چه تأثیری بر مرحله بعدی مذاکرات خواهد گذاشت؟از منظر ایران، مطمئنم این کار بسیار مطلوب است. از دید آمریکا نیز احتمالاً ضروری بوده است.از گزارش‌ها و اطلاعاتی که درز کرده بود، روشن بود که دو طرف دربارهٔ نحوهٔ پیشبرد پروندهٔ هسته‌ای اتفاق نظر ندارند. فرصت دادن بیشتر به این موضوع، در دیپلماسی نوعی «اقدام اعتمادساز» به شمار می‌رود؛ یعنی ابتدا بر سر موضوعاتی که امکان توافق دربارهٔ آن‌ها وجود دارد به تفاهم برسید و آن‌ها را اجرا کنید، سپس ببینید آیا می‌توان اعتماد لازم را برای پرداختن به مسائل دشوارتر ایجاد کرد یا نه. به همین دلیل، به تعویق انداختن این پرونده احتمالاً از نگاه آمریکا ضروری بود و البته برای ایران نیز مطلوب به نظر می‌رسید، زیرا تهران در این مرحله حاضر نبود خواسته مورد نظر واشینگتن را بپذیرد.اکنون، با ورود منابع مالی به ایران، چه از طریق آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و چه از راه کاهش تحریم‌ها، ایران می‌تواند اقتصاد خود را بازسازی و خسارت‌ها را جبران کند. اگر توافق‌های تجاری نیز برقرار شود، ممکن است به افزایش درک متقابل و اعتماد کمک کند و در نتیجه زمینهٔ پرداختن به مسائل دشوارتر در آینده فراهم شود.یکی از مهم‌ترین مفاد این تفاهم بازگشایی تنگهٔ هرمز است. فراتر از پیامدهای آشکار اقتصادی، این اقدام چه پیام دیپلماتیکی دارد؟پیامدهای اقتصادی مهم‌ترین بخش ماجرا است. این موضوع نه فقط برای ایران که نیازمند فروش نفت است، بلکه برای کل اقتصاد جهانی اهمیت حیاتی دارد. همین مسئله مهم‌ترین تفاوت دیدگاه میان آمریکا و اسرائیل بود.ایالات متحده فشار ناشی از پیامدهای اقتصادی جهانی را بسیار بیشتر از اسرائیل احساس می‌کرد. همین تفاوت در اولویت‌ها باعث شد واشینگتن به‌دنبال این تفاهم برود. بازگشایی تنگه یک ضرورت بود.از نگاه آمریکا، آزادی کشتیرانی یکی از اصول بنیادین این کشور به شمار می‌رود. با این حال، در این بحران وضعیتی شکل گرفته بود که هم اقدام ایران در بستن تنگه و هم اقدام آمریکا در اعمال محاصره، تردد دریایی را محدود کرده بود.شما بارها گفته‌اید که امنیت پایدار تنها با بازدارندگی نظامی حاصل نمی‌شود. با توجه به این چارچوب، آیا نشانه‌هایی از یک گشایش واقعی دیپلماتیک می‌بینید؟بله، تا زمانی که دیپلماسی کنار گذاشته نشود، همچنان می‌توان به گشایش امیدوار بود. با این حال، دولت کنونی آمریکا در تعامل دیپلماتیک با ایران عملکرد چندان موفقی نداشته است. در غیر این صورت، طی یک سال گذشته شاهد دو جنگ مرتبط با ایران نبودیم.فرصت دادن به دیپلماسی همراه با بازرسی‌های بسیار گسترده و دقیق اهمیت دارد، زیرا این توافق نیازمند راستی‌آزمایی از سوی هر دو طرف است. باز هم تأکید می‌کنم: راستی‌آزمایی، راستی‌آزمایی، راستی‌آزمایی. نه فقط برای اطمینان از پایبندی ایران، بلکه برای اطمینان از پایبندی آمریکا نیز.ایرانی‌ها هنوز خاطرهٔ تلخ توافق تبادل زندانیان را به یاد دارند؛ توافقی که بر اساس آن قرار بود آمریکا شش میلیارد دلار را آزاد کند، اما در نهایت از اجرای این تعهد عقب‌نشینی کرد. متحدان ایران و آمریکا نیز باید به پیشبرد این روند کمک کنند، بر اجرای تعهدات دو طرف نظارت داشته باشند و در راستی‌آزمایی آن‌ها نقش ایفا کنند.از حالا تا ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد-امضای رسمی تفاهم‌نامه) و در ادامه، چه تحولاتی را با دقت دنبال خواهید کرد تا مشخص شود این روند به سوی صلح حرکت می‌کند یا فقط شکل تازه‌ای از مدیریت این مناقشه است؟در کوتاه‌مدت، نخستین چیزی که زیر نظر خواهم داشت، رفتار حزب‌الله و اسرائیل است تا ببینم آیا حملات متقابل را متوقف می‌کنند یا نه.دوم، این‌که آیا این سند واقعاً در ۱۹ ژوئن امضا خواهد شد یا خیر. این مسئله تا حد زیادی به اقدامات اسرائیل و حزب‌الله بستگی دارد. اگر ایران به‌روشنی به حزب‌الله اعلام کند که نباید حملهٔ جدیدی علیه اسرائیل انجام شود، فکر می‌کنم چنین حمله‌ای رخ نخواهد داد. اما از سوی اسرائیل اطمینان کمتری دارم.خود مراسم امضا هم مهم خواهد بود و این‌که چگونه برگزار می‌شود. آیا مقام‌های ایرانی و آمریکایی برای نخستین بار تعامل مستقیمی خواهند داشت؟ آیا یکی از دو طرف اقدامی انجام خواهد داد که نشان دهد قصد دارد فصل تازه‌ای را در روابط دو طرف آغاز کند؟در ماه‌های گذشته مذاکرات دشواری جریان داشته که در آن، پس از کشته شدن شماری از رهبران ارشد، پیام‌ها از طریق میانجی‌ها میان دو طرف ردوبدل می‌شد. تاکنون هیچ تماس مستقیمی میان طرفین وجود نداشته و این موضوع در ارزیابی روند مذاکرات اهمیت خواهد داشت.پس از ۱۹ ژوئن، همهٔ نگاه‌ها به نحوهٔ اجرای توافق خواهد بود. آیا کشتی‌ها طبق توافق از مواضع خود عقب‌نشینی می‌کنند؟ عملیات پاکسازی مین‌ها با چه سرعتی آغاز می‌شود؟ و آیا دو طرف گام‌های پیش‌بینی‌شده در نقشهٔ راه را مطابق برنامه اجرا می‌کنند؟و فراتر از آن، آیا مذاکرات به‌درستی ادامه پیدا می‌کند؟ آیا نشست‌ها به‌طور منظم برگزار خواهد شد؟ آیا تنش‌ها کاهش می‌یابد؟ آیا اظهارات اغراق‌آمیز و تهدیدآمیز متوقف می‌شود؛ جملاتی مانند «یک تمدن کامل را نابود خواهیم کرد» یا «آن‌ها را به کام مرگ خواهیم فرستاد»؟ این‌که چنین اظهاراتی متوقف شوند یا نه، در سرنوشت این روند نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.این مصاحبه برای اختصار و وضوح بیشتر ویرایش شده است. https://www.radiofarda.com/a/verify-verify-verify-former-us-diplomat-on-what-will-determine-the-iran-deal-s-success/33782246.html https://www.radiofarda.com/a/verify-verify-verify-former-us-diplomat-on-what-will-determine-the-iran-deal-s-success/33782246.html Tue, 16 Jun 2026 15:49:59 +0330 فراتر از خبر قوه قضائیه جمهوری اسلامی اعلام کرد که روز سه‌شنبه ۲۶ خرداد دو نفر دیگر از معترضان دی‌ماه پارسال در شاهرود اعدام شدند.خبرگزاری میزان، اسامی افراد اعدام‌شده را جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی اعلام و گفته است که آن‌ها به اتهام «محاربه» و «افساد فی‌الارض» اعدام شدند.این نخستین مورد از اعدام معترضان در ایران پس از اعلام توافق تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ ۴۰ روزه است.در بیانیه رسمی قوه قضائیه، از قول محمدصادق اکبری رئیس دادگستری استان سمنان ادعا شده است که افراد اعدام‌شده «اقدام به تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی، حمل و استفاده از سلاح سرد و گرم و اخلال در نظم و امنیت عمومی، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور و سایر اقدامات مجرمانه» در شهر شاهرود کردند.او این افراد را متهم کرد که در اعتراض‌های ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ شهر شاهرود، «تجهیزات و چند شعبه بانک» را تخریب کرده و «اقدام به ایجاد آشوب و شورش در مقابل فرمانداری، واژگون کردن خودروی پلیس و مشارکت در آتش‌زدن آن» کردند.این مقام قضایی جمهوری اسلامی در حالی از برگزاری دادگاه این دو متهم «مطابق موازین قانونی» و تأیید احکام اعدام آن‌ها در دیوان عالی کشور خبر داده که شرایط برگزاری دادگاه و دسترسی آن‌ها به وکیل و دادرسی عادلانه مشخص نیست و تاکنون نیز جزئیاتی از پرونده آن‌ها اعلام نشده بود.قوه قضائیه جمهوری اسلامی همچنین تصاویری از آنچه که «اعتراف‌های» یکی از دو فرد اعدام‌شده خوانده است، منتشر کرده که در آن، صورت فرد حاضر محو شده و او می‌گوید: «با افرادی که مسلح بودند در تخریب بانک و آتش‌زدن خودروی پلیس همراهی کرد».یک روز پیش از این، در شبکه‌های اجتماعی، گزارش‌هایی از احتمال اعدام آن‌ها منتشر و گفته شده بود که از خانواده‌هایشان خواسته شده بود که برای ملاقات آخر به زندان بروند.مقام‌های جمهوری اسلامی از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند پارسال، روند محاکمه و اعدام معترضان بازداشت‌شده را شدت بخشیده‌اند.ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز ۲۵ خرداد گفته بود که ایران از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، حدود ۴۰ نفر را به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» اعدام کرده است که ۱۸ نفر آن‌ها از معترضان اعتراضات دی‌ماه بوده‌اند.ایران در سال ۲۰۲۵ تعداد دو هزار و ۱۵۹ نفر را اعدام کرد که نسبت به سال قبل از آن بیش از دو برابر افزایش نشان می‌دهد.نهادها و فعالان حقوق‌بشری بارها نسبت به شدت گرفتن اعدام‌ها و وجود ابهام‌های متعدد در فرایند رسیدگی قضایی به اتهام‌های افراد بازداشت‌شده و صدور احکام سنگین ابراز نگرانی کرده‌اند. https://www.radiofarda.com/a/iran-executes-two-men-over-role-in-january-2026-protests-judiciary-news-outlet-says/33782165.html https://www.radiofarda.com/a/iran-executes-two-men-over-role-in-january-2026-protests-judiciary-news-outlet-says/33782165.html Tue, 16 Jun 2026 13:23:39 +0330 ايران https://www.radiofarda.com/a/33780710.html https://www.radiofarda.com/a/33780710.html Tue, 16 Jun 2026 12:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه ۲۵ خرداد در مصاحبه‌های مختلفی توضیحاتی دربارهٔ تفاهم‌نامه اخیر میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ میان دو کشور ارائه کرد.جی‌دی ونس از جمله اعلام کرد که متن کامل این تفاهم‌نامه پس از مراسم رسمی امضای آن در روز جمعه در سوئیس منتشر خواهد شد و در عین حال گفت ممکن است دونالد ترامپ متن آن را پیش از مراسم امضای رسمی منتشر کند.او گفت این توافق پیش‌تر به‌صورت الکترونیکی توسط رهبران دو طرف امضا شده است و از طرف ایران محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و عباس عراقچی، وزیر خارجه، و مقام‌های دیگر آن را امضا کردند.تکذیب پرداخت نقدی به ایرانونس در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز گزارش‌های مربوط به پرداخت ۲۴ میلیارد دلار از سوی آمریکا به ایران را «کاملاً نادرست» خواند و گفت این توافق، بازگشایی فوری تنگهٔ هرمز و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را تضمین می‌کند.معاون رئیس‌جمهور آمریکا همچنین هشدار داد اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، از مزایای توافق محروم خواهد شد و دولت ترامپ می‌تواند گزینه‌هایی مانند بازگرداندن محاصره یا ازسرگیری حملات نظامی را در نظر بگیرد.او گفت: «همه اهرم‌ها در دست ماست و اگر آن‌ها به تعهداتشان پایبند نباشند، وقتی به آن مرحله برسیم تصمیم خواهیم گرفت چه اقدامی انجام دهیم».ونس سپس اشاره کرد که این اقدام می‌تواند شامل ازسرگیری عملیات نظامی باشد.او تصریح کرد: «من مدت زیادی است که ترامپ را می‌شناسم. برداشت من این است که این یعنی بازگشت و ازسرگیری بمباران‌ها. بله، ممکن است چنین شود و او این کار را انجام خواهد داد. فکر نمی‌کنم در این مورد تردیدی به خود راه دهد. و همچنین ممکن است به این معنا باشد که محاصره دوباره برقرار شود».معاون رئیس‌جمهور آمریکا در عین حال گفت که هدف دونالد ترامپ «تغییر رفتار» جمهوری اسلامی است، نه تغییر حکومت.بازگشت قطعی بازرسان آژانسجی‌دی ونس همچنین در گفت‌وگو با شبکه ان‌بی‌سی اعلام کرد که بر اساس تفاهم‌نامه میان واشینگتن و تهران، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی «قطعاً» به ایران بازخواهند گشت.او گفت یکی از بخش‌های اصلی توافق این است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آمریکا به ایران برای نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا کمک کنند. به گفته ونس، این موضوع به‌صراحت در تفاهم‌نامه قید شده است.معاون رئیس‌جمهور آمریکا افزود که هنوز برخی جزئیات فنی مربوط به اجرای توافق باقی مانده است، اما انتظار می‌رود زمان آغاز بازرسی‌های هسته‌ای نیز به‌زودی مشخص شود. ونس گفت که ممکن است زمان آغاز بازرسی‌های هسته‌ای نیز روز جمعه مشخص شود.معاون رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «انتظار ما این است که چون درباره این موضوع توافق گسترده‌ای وجود دارد و اختلاف چندانی بر سر این مسئله مشخص نیست، این روند خیلی سریع آغاز شود».ونس با اشاره به نقش قطر و پاکستان در میانجی‌گری مذاکرات گفت در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، تهران از مزایای اقتصادی توافق بهره‌مند خواهد شد.او تأکید کرد آمریکا خواهان آن است که ایران در بلندمدت از بازسازی برنامهٔ تسلیحات هسته‌ای خود صرف‌نظر کند. او در این زمینه از احتمال اعطای معافیت چشمگیر در تحریم‌ها به ایران هم صحبت کرد.عدم دریافت هزینه در تنگه هرمزمعاون رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگوی با شبکه «ان‌بی‌سی» نیز گفت که ایالات متحده انتظار دارد ایران برای کشتیرانی از طریق تنگهٔ هرمز عوارض دریافت نکند. او در عین حال تأیید کرد که این موضوع، به عنوان بخشی از توافق صلح جدید مورد بحث قرار خواهد گرفت.جی‌دی‌ ونس در پاسخ به این سوال که آیا تفاهمی با ایران حاصل شده است که تنگهٔ هرمز فقط برای یک دورهٔ اولیهٔ ۶۰ روزه به صورت رایگان بازگشایی شود یا برای مدتی بیشتر، گفت: «انتظار ما این است که این تنگه برای مدت طولانی به صورت رایگان باز شود و این چیزی است که ما در این مذاکرات فنی به آن خواهیم پرداخت».تفاهم در قالب سندی بسیار کلیجی‌دی ونس همچنین در گفت‌وگو با شبکه خبری سی‌ان‌ان گفت تفاهم‌نامه امضاشده میان آمریکا و ایران «سندی بسیار کلی» است و جزئیات توافق باید در جریان مذاکرات بعدی مشخص شود.ونس گفت: «این تفاهم‌نامه حدود یک صفحه و نیم است، بنابراین سندی بسیار کلی به شمار می‌رود. درباره شماری از مسائل، باید در مرحله مذاکرات فنی جزئیات را مشخص کنیم».معاون رئیس‌جمهور آمریکا در توضیح گفت: «اگر ایرانی‌ها تعهداتی درازمدت را بپذیرند که برای کشوری عادی بودن لازم است، اگر از برنامه تسلیحات اتمی‌شان دست بکشند و از تأمین مالی فعالیت‌های تروریستی در سراسر خاورمیانه دست بردارند، آن گاه ما هم تمایل خواهیم داشت که معافیت چشمگیر در تحریم‌ها به آن‌ها بدهیم».پیامی ویدئوییمعاون رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی جداگانه با دفاع از توافق تازه با جمهوری اسلامی گفت این توافق به بازگشایی فوری تنگهٔ هرمز و جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای منجر خواهد شد.جی‌دی ونس در ویدئویی که بامداد سه‌شنبه در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، گفت دولت دونالد ترامپ برنامه هسته‌ای ایران را «به طور کامل در هم کوبیده» و اکنون تهران باید میان ادغام در اقتصاد جهانی یا تلاش برای بازسازی این برنامه یکی را انتخاب کند.او افزود در صورت ارائه تعهدات بلندمدت از سوی ایران برای خودداری از احیای برنامه هسته‌ایش، این کشور از مزایای اقتصادی و حضور در اقتصاد جهانی بهره‌مند خواهد شد، اما اگر به‌دنبال بازسازی آن باشد، منابع لازم برای این کار را در اختیار نخواهد داشت.ایران و آمریکا روز ۲۴ خرداد بر سر متن یک تفاهم‌نامه برای پایان دادن به جنگ میان دو کشور، بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی بنادر ایران به توافق رسیدند. با این همه هر دو طرف روایت‌های به نسبت متفاوتی از مفاد آن ارائه داده‌اند.هر دو طرف روز دوشنبه وعده دادند که متن کامل تفاهم‌نامه بلافاصله پس از امضای رسمی منتشر شود و روایت‌شان از متن ثابت شود. https://www.radiofarda.com/a/vance-iran-us-memorandum-end-war/33782034.html https://www.radiofarda.com/a/vance-iran-us-memorandum-end-war/33782034.html Tue, 16 Jun 2026 11:42:42 +0330 ايران https://www.radiofarda.com/a/33780709.html https://www.radiofarda.com/a/33780709.html Tue, 16 Jun 2026 11:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها در طول چندین ماه جنگ و سپس آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران، شنیدن صدای ایرانیان عادی در میان فضای رو‌به‌افزایشِ ترس، بسیار دشوارتر شده است.برخی افراد شجاع همچنان به گفت‌وگو با خبرنگاران رسانه‌های خارجی، از جمله رادیو فردا وابسته به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ادامه داده‌اند، هرچند تقریباً همیشه بر ناشناس ماندن خود تأکید کرده‌اند. این وضعیت حتی زمانی که خبر توافق بر سر چارچوبی برای پایان جنگ بین واشینگتن و تهران اعلام شد، برقرار بود.اما در بسیاری از موارد، حتی منابعی که پیش‌تر آماده بودند درباره رویدادهای کشورشان شهادت دهند، اکنون سکوت کرده‌اند.«همکاری با دشمن»برخی روایت کرده‌اند که مقام‌های امنیتی به آن‌ها هشدار داده‌اند به‌ویژه با رسانه‌های فارسی‌زبانِ تحت پوشش دولت آمریکا، مانند رادیو فردا، صحبت نکنند. این در حالی است که سرکوب در جریان است و مقام‌های ایرانی می‌گویند شمار بیشتری به اتهام «جاسوسی» و «همکاری با دشمن» متهم شده‌اند.در هفته‌های اخیر، ساکنان ایران بارها به ترس از بازداشت و پیگرد قضایی اشاره کرده‌اند، و نیز به احتمال بالای وقوع چنین پیامدهایی در صورت ارتباط با رادیو فردا.یکی از منابع رادیو فردا که مانند بسیاری دیگر از افراد ذکرشده در این گزارش، به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت: «با چند نفر از دوستان نزدیکم که به من اعتماد دارند صحبت کردم، اما آن‌ها حتی با نام و صدای تغییر داده‌شده یا حتی اگر شخص دیگری پیامشان را بخواند، حاضر نشدند هیچ پیام ضبط‌شده‌ای بفرستند».او افزود: «تبلیغات جمهوری اسلامی علیه رسانه‌های فارسی‌زبان، به‌ویژه در زمان جنگ، عامل ترس بزرگی است. فشار بر مردم بسیار شدید است. مردم نمی‌خواهند خطر هیچ‌گونه بازداشت یا بازجویی از سوی نیروهای امنیتی را بپذیرند».یک تحلیلگر ساکن ایران که پیش از جنگ مهمان ثابت برنامه‌های رادیو فردا بود نیز نکته مشابهی را مطرح کرد.او که سابقه زندان دارد گفت: «من نمی‌توانم به‌صورت علنی با شما صحبت کنم، چون نیروهای امنیتی فوراً من را بازداشت می‌کنند».«هیچ مصاحبه‌ای انجام ندهید»یک تحلیلگر سیاسی دیگر که پیش از جنگ نیز با رادیو فردا مصاحبه می‌کرد، جزئیات بیشتری ارائه داد.او گفت: «به ما گفته شده که هیچ مصاحبه یا خبری به رسانه‌های ایرانی خارج از کشور که با دشمنان ایران مرتبط هستند ندهیم». اشاره او به ایالات متحده و اسرائیل بود که کارزار حملات هوایی‌شان به ایران در ۹ اسفند پارسال آغازگر این درگیری شد.او افزود: «من مشکلی برای مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی ندارم. مقام‌های ایرانی می‌گویند بریتانیا با ایران در جنگ نیست».با این حال، بی‌بی‌سی نیز با محدودیت‌های خاص خود روبه‌رو بوده است. هرچند لیز دوسِت، خبرنگار این شبکه، توانست در زمان جنگ از تهران گزارش تهیه کند، اما این کار مشروط به آن بود که گزارش‌هایش در بی‌بی‌سی فارسی منتشر نشود.فردریک پلیتگن، خبرنگار سی‌ان‌ان، نیز با اشاره به تجربه خود از گزارش‌ دادن از ایران در زمان جنگ گفت: «خیلی از مردم از صحبت کردن با شما می‌ترسند».مشخص نیست آیا در صورت امضای توافق چارچوبی میان ایالات متحده و ایران، که قرار است روز ۲۹ خرداد برای پایان دادن به خصومت‌ها و آغاز مذاکرات بیشتر درباره موضوعات گسترده‌تر مانند برنامه هسته‌ای تهران صورت گیرد، این وضعیت بهبود خواهد یافت یا نه.یکی از ساکنان حدوداً سی‌وچندساله تهران که نظر خود را درباره این توافق به رادیو فردا داده بود، گفت: «در حالی که این توافق در حال مذاکره و اعلام بود، برخورد خشونت‌آمیز جمهوری اسلامی با شهروندان تغییری نکرده است».«خاموش‌سازی، سرکوب، اعدام»در هر حال، سابقهٔ حقوق بشری ایران در سرکوب مخالفان، زندانی کردن منتقدان و اعدام زندانیان سیاسی از زمان انقلاب بهمن ۱۳۵۷ که روحانیت را به قدرت رساند، به‌خوبی تثبیت شده است.شدت سرکوب داخلی در طول زمان فراز و نشیب داشته است.شیوا نظرآهاری از «کمیتهٔ داوطلبانه پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان»، به رادیو فردا گفت که شرایط کنونی یادآور وضعیت کشور در دههٔ ۱۳۶۰ است.او که در اسلوونی مستقر است گفت: «به نظر می‌رسد نسخه‌ای از جمهوری اسلامی دوباره سر کار آمده و اکنون به همان شیوه با معترضان برخورد می‌کند؛ با همان تفکر دههٔ شصتی مبتنی بر ترس برای خاموش کردن، سرکوب، اعدام و خفه کردن حتی کوچک‌ترین صدا، تا بتواند فضای سیاسی را کاملاً کنترل کند».این اتهامات اغلب تحت قوانین جدیدی مطرح می‌شوند که پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در خرداد و تیرماه پارسال تصویب شد؛ قوانینی که مجازات‌های سخت‌تری برای ادعاهای جاسوسی و همکاری با اسرائیل و ایالات متحده در نظر گرفته‌اند.چنین اتهاماتی نقش مهمی در سرکوب کنونی داشته‌اند.اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه ایران، اخیراً گفته بود که برای مثال سه هزار و ۱۲۱ نفر به همکاری با اسرائیل متهم شده‌اند، هرچند بازه زمانی مشخصی که او به آن اشاره داشت، روشن نبود.بر اساس گزارشی از خبرگزاری مهر، وابسته به حکومت ایران، ۴۳ درصد این پرونده‌ها مربوط به «فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی، رسانه‌ای و تبلیغاتی» بوده است.نظرآهاری افزود: «همچنین شاهد شمار بسیار زیادی از افرادی هستیم که در زندان هستند و در دوره جنگ به دلایل مختلف بازداشت شده‌اند، که در نهایت بیشتر آن‌ها با اتهامات مرتبط با جاسوسی مواجه شده‌اند».سازمان عفو بین‌الملل اوایل خرداد گزارش داد که از زمان آغاز جنگ، حدود ۶۰۰۰ نفر «به‌طور خودسرانه بازداشت» شده‌اند؛ از جمله معترضان، روزنامه‌نگاران، فعالان و اعضای اقلیت‌های قومی و مذهبی.گروه «حقوق بشر ایران» مستقر در نروژ نیز ۱۸ خرداد گزارش داد که دست‌کم ۴۰ زندانی، از جمله ۱۹ نفر که در اعتراضات دی‌ماه پارسال بازداشت شده بودند، تا کنون در سال جاری با اتهامات دارای انگیزه‌های سیاسی اعدام شده‌اند.نیروهای امنیتی در جریان سرکوب خشونت‌آمیز این اعتراضات که در چندین شهر کشور رخ داد، هزاران نفر را کشتند. https://www.radiofarda.com/a/iran-fear-crackdown-protests-dissent-media/33781978.html https://www.radiofarda.com/a/iran-fear-crackdown-protests-dissent-media/33781978.html Tue, 16 Jun 2026 10:21:57 +0330 فراتر از خبر خبرگزاری‌های رویترز و فرانسه در گزارش‌هایی به فضای متفاوت حاکم بر برگزاری مسابقه تیم‌های فوتبال ایران و نیوزیلند در جام جهانی اشاره کردند و از واکنش‌های متفاوت و متضاد تماشاگران ایرانی حاضر در ورزشگاه سوفای شهر لس‌آنجلس گزارش دادند.خبرگزاری رویترز در گزارش روز سه‌شنبه ۲۶ خرداد خود خبر داد که به‌رغم ممنوعیت فیفا، پرچم‌های شیروخورشید وارد ورزشگاه محل بازی شد.این خبرگزاری به واکنش‌های متفاوت و متضاد تماشاگران ایرانی حاضر در ورزشگاه سوفای شهر لس‌آنجلس اشاره کرده و نوشته که اختلافات روی سکوها، بازتابی از چالش‌های پیش روی تیم ملی ایران در خارج از زمین مسابقه بود.رویترز به اقدام همزمان دو گروه متفاوت تماشاگران هنگام پخش سرود ملی تیم ایران اشاره کرد و نوشت سوت زدن گروهی از تماشاگران در مقابل همخوانی گروه دیگری، بازتاب‌دهنده اهمیت نمایش وفاداری سیاسی در مقابل خود فوتبال بود.به نوشته آن، از حملات و گل‌های ایران از سوی بسیاری از تماشاگران، از جمله بخشی از هوادارانی که پرچم شیر و خورشید مربوط به ایران قبل از انقلاب را حمل می‌کردند، استقبال شد. اما گروهی از تماشاگران، گل‌های تیم نیوزیلند را جشن گرفتند.در این گزارش به متفاوت بودن جو کلی حاکم بر ورزشگاه نسبت به سایر بازی‌های مسابقات جام جهانی اشاره شده و نوشته شده است به نظر می‌رسید این مسابقه در مقایسه با احساساتی که در اطراف آن موج می‌زد، در درجه دوم اهمیت قرار دارد.رویترز در پایان گزارش خود نوشت در شبی که با تنش‌های دیپلماتیک، جنگ و نمایش اختلاف‌ نظر در میان جامعه مهاجران همراه بود، فوتبال نیز ناچار به نقش‌آفرینی بود.درخواست برای «تغییر رژیم»خبرگزاری فرانسه هم در گزارشی از مسابقه تیم‌های ایران و نیوزیلند به تجمع اعتراضی صدها نفر بیرون از ورزشگاه علیه حکومت ایران اشاره کرد و نوشت این معترضان با در دست داشتن پرچم شیر و خورشید خواستار «تغییر رژیم در ایران» بودند.این خبرگزاری اظهارات یکی از حاضران در این تجمع با نام آوا امین، دانشجوی فلسفه، را بازتاب داده که گفته است: «این تیم، تیم مردم ایران نیست، تیم رژیم است وقتی مردم کشته می‌شوند، آن را نادیده می‌گیرند و سکوت می‌کنند».به نوشته خبرگزاری فرانسه، جامعه بزرگ ایرانیان ساکن در لس‌آنجلس می‌توانست کاری کند که تیم ایران در مسابقه‌اش با نیوزیلند، این حس را داشته باشد که در خانه بازی می‌کند. اما بخش قابل توجهی از مهاجران در کالیفرنیا به شدت با جمهوری اسلامی مخالف هستند و می‌خواهند از توجه ایجاد شده توسط جام جهانی برای برجسته کردن اقدامات حکومت ایران استفاده کنند.این خبرگزاری با اشاره به تصمیم فیفا در ممنوع کردن همراه داشتن پرچم‌های شیر و خورشید نوشت با این همه تعداد زیادی از تماشاگران با این پرچم و لباس‌هایی با این نماد در ورزشگاه حاضر شدند و «تلاش کمی برای پنهان کردن تی‌شرت‌های اعتراضی خود انجام دادند».بر اساس این گزارش، مسئولین برگزاری مسابقه در مواردی از برخی هواداران خواستند که بنرها با تصاویر شیر و خورشید را کنار بگذارند، اما صدها نفر در طول بازی در داخل ورزشگاه ۷۰ هزار نفری با این تصاویر در معرض دید بودند.خبرگزاری فرانسه اظهارات یکی از حامیان تیم ایران را هم بازتاب داده است که از فضای ایجاد شده ابراز تاسف کرده و گفته است: «بازیکنان برای رسیدن به اینجا هر کاری کردند».این فرد که فریده منصور، صاحب یک کسب‌وکار در سن‌دیه‌گو معرفی و گفته شده که ۳۵ سال پیش به ایالات متحده نقل مکان کرده، ادامه داد: «ما باید از آن‌ها حمایت کنیم. این ورزش است و یک چیز سیاسی نیست». https://www.radiofarda.com/a/some-iranian-americans-wave-protest-flags-others-cheer-as-iran-play-world-cup-opener/33781992.html https://www.radiofarda.com/a/some-iranian-americans-wave-protest-flags-others-cheer-as-iran-play-world-cup-opener/33781992.html Tue, 16 Jun 2026 09:47:06 +0330 ورزش پوشش ویژه خبری https://www.radiofarda.com/a/33769845.html https://www.radiofarda.com/a/33769845.html Mon, 15 Jun 2026 23:00:00 +0330 خبرها و گزارش‌ها در پی اعلام خبر دستیابی ایران و آمریکا به یک یادداشت تفاهم موقت، گزارش‌ها از قطبی شدن واکنش‌ها در آمریکا در بین جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای به این تفاهمنامه حکایت دارد. در حالی که بسیاری از متحدان جمهوری‌خواه دونالد ترامپ و رسانه‌های محافظه‌کار، این توافق را پیروزی دیپلماتیک و دستاورد مهم سیاست خارجی او می‌دانند، شماری از دموکرات‌ها آن را ضعیف، مبهم و حتی «سند تسلیم» توصیف کرده‌اند و خواستار شفافیت بیشتر درباره جزئیات و تعهدات دو طرف شده‌اند. در این زمینه، ارزیابی امید معماریان، روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل ایران در اندیشکدهٔ «داون» آمریکا، را جویا شده‌ایم. https://www.radiofarda.com/a/33781627.html https://www.radiofarda.com/a/33781627.html Mon, 15 Jun 2026 22:36:43 +0330 خبرها و گزارش‌ها دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بعدازظهر دوشنبه، ۲۵ خرداد، برای شرکت در نشست رهبران هفت کشور صنعتی دنیا معروف به «جی ۷» وارد شهر ژنو در سوئیس شد و از آنجا به شهر اِویان در فرانسه، محل برگزاری نشست، رفت.نشست رهبران گروه هفت امسال بلافاصله پس از اعلام توافق ایران و آمریکا برای امضای تفاهم‌نامه‌ای در پایان دادن به جنگ اخیر برگزار می‌شود و انتظار می‌رود این موضوع و کسب اطلاعاتی درباره مفاد تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از محورهای اصلی گفت‌وگوی رهبران کشورهای عضو باشد.آمریکا، فرانسه، بریتانیا، آلمان، کانادا، ایتالیا و ژاپن کشورهای عضو گروه هفت هستند.امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه که میزبان این دوره از نشست رهبران است، بامداد دوشنبه در پی اعلام موافقت آمریکا و ایران با امضای تفاهم‌نامه گفت که در نشست جی ۷، «پیامدهای» توافق با ایران از نظر تاثیر آن بر لبنان، بازگشایی پایدار تنگه هرمز و برنامه‌ موشکی ایران بررسی خواهد شد.او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هم نوشت که فرانسه همراه بریتانیا آماده اجرای یک مأموریت دریایی مشترک برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز است و ناوهای فرانسه «آماده اعزام» هستند.رهبران اروپایی از پس از محدود شدن کشتیرانی به دست سپاه پاسداران در طول جنگ که باعث افزایش قیمت جهانی انرژی شد، بی‌صبرانه منتظر بازگشایی تنگه هرمز هستند.عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر، تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر و محمد بن زیاد آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، روز سه‌شنبه در یک جلسه ویژه درباره ایران در نشست گروه ۷ سخنرانی خواهند کرد.علاوه بر موضوع ایران و جنگ در خاورمیانه، انتظار می‌رود جنگ در اوکراین هم از مباحث اصلی نشست امسال گروه هفت باشد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، قرار است از روز سه‌شنبه در نشست شرکت کند. او روز دوشنبه خواستار پاسخی «قاطع و اساسی» از سوی رهبران گروه ۷ پس از آخرین موج حملات روسیه به اوکراین شد. جنگ روسیه با اوکراین از چهار سال فراتر رفته و همچنان چشم‌انداز روشنی برای پایان آن دیده نمی‌شود.خبرگزاری فرانسه در گزارشی از نشست گروه ۷ نوشته است که امانوئل مکرون قصد دارد دستور کار فشرده‌ای درباره موضوعات حساس از عدم تعادل اقتصادی جهانی گرفته تا افزایش کنترل در حوزه دیجیتال، به ویژه هوش مصنوعی را برای رهبران کشورهای عضو پیش ببرد.رئیس جمهور فرانسه در یک ویدئوی اینستاگرامی پیش از نشست گفت: «هدف، دستیابی به توافق‌های جدید، همگرایی بین کشورهای گروه ۷ و شرکای آن است تا راه‌حل‌های مشترک پیدا شود، تنش‌ها در جهان کاهش یابد و وضعیت اقتصادهای ما بهبود یابد.»پیش از سفر دونالد ترامپ به فرانسه، روزنامه نیویورک‌پست نوشته بود که رئیس جمهور آمریکا تهدید کرده است که اگر فرانسه مالیات خدمات دیجیتال وضع شده در سال ۲۰۱۹ بر شرکت‌های فن‌آوری آمریکا را لغو نکند، تعرفه صد درصدی بر شراب و شامپاین فرانسه وضع خواهد کرد.در سه روز آینده قرار است علاوه بر رهبران کشورهای عضو گروه هفت، جمع دیگری از رهبران جهان هم در نشست شرکت کنند و فرانسه مشتاق است تا دامنه نفوذ گروه هفت را فراتر از کشورهای عضو گسترش دهد.لولا داسیلوا، رئیس جمهور برزیل و نارندرا مودی، نخست وزیر هند، نیز در نشست شرکت می‌کنند.فراتر از حوزه سیاست، گروهی از مدیران بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی از جمله سم آلتمن، مدیر اُپن‌ ای‌آی، داریو آمودئی، مدیر آنتروپیک و آرتور مِنش از شرکت اروپایی میسترال ای‌آی، روز چهارشنبه در یک جلسه ناهار با موضوع حفاظت از خردسالان در حوزه دیجیتال شرکت خواهند کرد.برای تأمین امنیت نشست گروه هفت هزاران پلیس و نیروی امنیتی یک قرنطینه امنیتی گسترده در شهر محل برگزاری و مناطق اطراف از جمله در ژنو سوئیس اعمال کرده‌‌اند. انتظار می‌رود برخی تجمعات اعتراضی همزمان با برگزاری نشست برپا شود. پیش از شروع نشست هم روز یک‌شنبه پلیس با معترضان در شهر ژنو درگیر شد. https://www.radiofarda.com/a/france-evian-g7-meeting-macron-trump-landed/33781541.html https://www.radiofarda.com/a/france-evian-g7-meeting-macron-trump-landed/33781541.html Mon, 15 Jun 2026 19:05:08 +0330 جهان