<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel>
        <title>دانش و فناوری - Radio Free Europe / Radio Liberty</title>     
        <link>https://www.radiofarda.com/z/140</link>
        <description>تازه‌ترین گزارش‌ها در حوزه دانش، فن‌آوری، دنیای مجازی و تکنولوژی‌های جدید.</description>
        <image>
            <url>https://www.radiofarda.com/Content/responsive/RFE/fa-IR/img/logo.png</url>
            <title>دانش و فناوری - Radio Free Europe / Radio Liberty</title>
            <link>https://www.radiofarda.com/z/140</link>
        </image>
        <language>fa</language>
        <copyright>Copyright 2026 - RFE/RL, Inc.</copyright>   
        <ttl>60</ttl>        
        <lastBuildDate>Wed, 10 Jun 2026 22:31:06 +0330</lastBuildDate> 
        <generator>Pangea CMS – RFE/RL</generator>        
        <atom:link href="https://www.radiofarda.com/rss/?count=50&amp;zoneid=140" rel="self" type="application/rss+xml" />
    		<item>

            <title>سه آمریکایی و یک ایتالیایی، فضانوردان مأموریت آرتمیس-۳</title>
            <description>ناسا روز سه‌شنبه ۱۹ خرداد سه فضانورد آمریکایی و یک فضانورد ایتالیایی را به‌عنوان خدمهٔ مأموریت بعدی آرتمیس معرفی کرد.مأموریت جدید آرتمیس شامل نمایش اتصال فضاپیماها در مدار زمین در سال آینده خواهد بود و برای نخستین‌بار فرودگرهای ماهِ شرکت‌های اسپیس‌ایکس متعلق به ایلان ماسک و بلو اوریجین متعلق به جف بزوس را در فضا آزمایش می‌کند.جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در مراسمی در هیوستون، آندره داگلاس، فرانک روبیو و رندی برزنیک از آمریکا و لوکا پارمیتانو از آژانس فضایی اروپا را به‌عنوان خدمهٔ آرتمیس-۳ معرفی کرد. این مأموریت قرار است اواخر سال ۲۰۲۷ انجام شود، هرچند تاریخ دقیقی برای آن اعلام نشده است.جرمی پارسونز، مدیر برنامهٔ آرتمیس ناسا، در این مراسم گفت: «آرتمیس-۳ یک عملیات چندپرتابهٔ بسیار هیجان‌انگیز، پیچیده و با هماهنگی بالا است که در یک بازهٔ زمانی کوتاه و با سه فروند از قدرتمندترین موشک‌های جهان انجام خواهد شد».برزنیک ۵۸ ساله، خلبان آزمایشی سابق و کهنه‌کار سه مأموریت فضایی، به‌عنوان فرمانده مأموریت انتخاب شده است. این خدمه همچنین شامل یک رکورددار فضایی، یک تازه‌وارد به فضا و نخستین شهروند اروپایی در یک مأموریت آرتمیس است.آزمایش اولیه مهم برای دو فرودگر اصلی ماهاین مأموریت نوعی «رقص دقیق» در مدار پایین زمین میان چند فضاپیما خواهد بود که در برنامهٔ پیچیده آرتمیس ناسا مشارکت دارند؛ برنامه‌ای که پروژه اصلی آمریکا برای بازگرداندن انسان به ماه و ایجاد حضور بلندمدت در آنجاست. این برنامه همچنین با رقابت چین مواجه است که هدف‌گذاری کرده تا سال ۲۰۳۰ انسان را به ماه بفرستد.اگرچه مأموریت دو هفته‌ای آرتمیس-۳ به ماه نزدیک نخواهد شد، اما به‌عنوان آزمایش اولیه مهمی برای دو فرودگر اصلی ماه در نظر گرفته می‌شود که ناسا در مأموریت‌های بعدی برای فرود فضانوردان استفاده خواهد کرد.استارشیپِ اسپیس‌ایکس و بلو مونِ بلو اوریجین به‌نوبت به فضاپیمای اوریون ناسا، کپسولی که با موشک SLS به فضا پرتاب می‌شود، متصل خواهند شد.این سه فضاپیما سازوکارهای اتصال را آزمایش کرده و در مدار پایین زمین در کنار یکدیگر مانور می‌دهند، سپس به زمین بازمی‌گردند.در مأموریت آرتمیس-۲ در ماه آوریل، سه فضانورد آمریکایی و یک فضانورد کانادایی به دور ماه پرواز کرده و بازگشتند. پیشتر، آرتمیس-۱ در سال ۲۰۲۲ مشابه همین مأموریت اما بدون خدمه بود. آرتمیس-۳ دومین مأموریت سرنشین‌دار این برنامه است و آخرین مأموریت پیش از تلاش ناسا برای فرود انسان بر سطح ماه در سال ۲۰۲۸ محسوب می‌شود.پارسونز گفت در ترتیب پرتاب‌های آرتمیس-۳، ابتدا فضاپیمای بلو مون به مدار خواهد رفت و سپس اوریون با فضانوردان پرتاب می‌شود. این دو فضاپیما حدود دو روز به هم متصل خواهند بود و فضانوردان آزمایش‌ها و نمایش‌های فناوری را در بلو مون انجام می‌دهند.سپس بلو مون از اوریون جدا می‌شود و جای خود را به استارشیپ می‌دهد که آن هم برای حدود یک روز به اوریون متصل شده و سپس به زمین بازمی‌گردد.تأخیر در توسعه فضاپیماهااسپیس‌ایکس و بلو اوریجین طی سال‌های اخیر با تأخیرهای متعددی در توسعه فرودگرهای خود مواجه بوده‌اند. این شرکت‌ها پارسال برنامه‌های تسریع‌شده‌ای به ناسا ارائه دادند که موجب بازنگری در برنامهٔ آرتمیس و شکل‌گیری مأموریت اتصال آرتمیس-۳ شد.این مأموریت در سال ۲۰۲۷ مستلزم آن است که استارشیپ اسپیس‌ایکس و نسخه اولیه بلو مون تقریباً هم‌زمان برای پرتاب آماده باشند. اسپیس‌ایکس ماه گذشته نسخهٔ جدیدی از استارشیپ را با ارتقاهای مخصوص مأموریت‌های ماه آزمایش کرد.در مقابل، موشک نیو گلنِ بلو اوریجین ماه گذشته روی سکوی پرتاب در فلوریدا منفجر شد، در حالی که آمادهٔ پرتاب ماهواره‌های آمازون بود.این انفجار بخش زیادی از تنها سکوی پرتاب این شرکت را نابود کرد و موشکی را که قرار است فرودگر بلو مون را حمل کند، برای چند ماه زمینگیر کرد. این فرودگر هم‌اکنون در هیوستون و فلوریدا در حال آزمایش زمینی است.جان کولوریس، مدیر برنامهٔ ماه بلو اوریجین، گفت تحقیقات درباره علت انفجار «پیشرفت بسیار خوبی» داشته و مدیرعامل شرکت انتظار دارد نیو گلن تا پایان سال دوباره به سکوی پرتاب بازگردد.پارسونز نیز گفت: «ما اطمینان داریم که نیو گلن برای آرتمیس-۳ آماده خواهد بود».دستاوردی برای ایتالیاحضور پارمیتانو ۴۹ ساله در این مأموریت، برای ایتالیا در مقطعی حساس از نظر سیاسی برای شرکای بین‌المللی ناسا، یک موفقیت محسوب می‌شود.آیزاکمن در بازنگری برنامهٔ آرتمیس در سال جاری، طرح ایستگاه فضایی در مدار ماه موسوم به «گیت‌وی» را لغو کرد و تمرکز بیشتری بر ساخت پایگاه روی سطح ماه گذاشت؛ تصمیمی که با برنامه‌های تسریع‌شدهٔ شرکت‌های خصوصی همسو بود.این تصمیم، شرکای ناسا مانند آژانس فضایی اروپا، کانادا و ژاپن را که سال‌ها روی اجزای این ایستگاه کار کرده بودند، غافلگیر کرد. با این حال، ناسا به‌سرعت با ایتالیا برای همکاری در ساخت پایگاه ماه توافق امضا کرد.پارمیتانو که در سال ۲۰۰۹ به گروه فضانوردان آژانس فضایی اروپا پیوست، تاکنون دو بار به فضا سفر کرده است. او نخستین فضانورد ESA در یک مأموریت آرتمیس و دومین عضو غیرآمریکایی پس از فضانورد کانادایی جرمی هنسن است.تئودورو والِنته، رئیس آژانس فضایی ایتالیا، در بیانیه‌ای گفت انتخاب پارمیتانو به‌عنوان خلبان آرتمیس-۳ «نقش و توانمندی‌های سامانه فضایی اروپا و ایتالیا در اکتشاف انسانی فضا را تأیید و تقویت می‌کند».</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/nasa-named-three-astronauts-astronaut-crew-next-artemis-mission/33777440.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/nasa-named-three-astronauts-astronaut-crew-next-artemis-mission/33777440.html</guid>            
            <pubDate>Wed, 10 Jun 2026 13:15:30 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/fa8263b3-e644-456b-8eb3-47c4e5183c2e_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>یک پژوهش: ژن‌های مقاومت به آنتی‌بیوتیک در سراسر اقیانوس‌های جهان یافت شده‌اند</title>
            <description>بر اساس یافته‌های یک پروژه پژوهشی به رهبری ایتالیا که روز دوشنبه ۱۸ خرداد منتشر شد و نمونه‌های آب دریا از سراسر جهان را تحلیل کرده است، ژن‌های مرتبط با مقاومت آنتی‌بیوتیکی در چندین حوضه اقیانوسی، از جمله آب‌های دورافتاده، وجود دارند.پروژه «SeA Care» این ژن‌ها را در مدیترانه، اقیانوس اطلس، قطب شمال و دیگر مناطق شناسایی کرده و نشان داده که غلظت آن‌ها در نزدیکی مسیرهای پرتردد کشتیرانی و مناطق ساحلی پرجمعیت بیشتر است.پژوهشگران گفتند این نتایج نشان می‌دهد که اقیانوس‌ها به‌عنوان یک مخزن جهانی برای آلودگی‌های نشات‌ گرفته از خشکی عمل می‌کنند و ردپای ژنتیکی مصرف آنتی‌بیوتیک و پساب‌های شهری را بسیار فراتر از محل تولیدشان منتقل می‌کنند.آن‌ها افزودند این امر ممکن است به گسترش این عوامل در میان جوامع دورافتاده نیز کمک کند.این مطالعه که در نشستی درباره سلامت اقیانوس و انسان در رم و به میزبانی مؤسسه ملی سلامت ایتالیا ارائه شد، همچنین وجود ریزپلاستیک‌ها، مواد شیمیایی پایدار «پی‌اف‌ای‌اس» موسوم به «مواد همیشگی» و حتی ردهایی از ماده ژنتیکی ویروس سارس-کووید۲ را در آب‌های آزاد اقیانوس و مناطق دوردست نیز شناسایی کرد.آندریا پیچولی، مدیرکل مؤسسه ملی سلامت ایتالیا، گفت: «حفاظت از سلامت انسان امروز ناگزیر به معنای مراقبت از دریاها و اقیانوس‌هاست»، و افزود آلاینده‌هایی که وارد محیط زیست می‌شوند، از طریق سامانه‌های آب، غذا و اقلیم در سراسر جهان بازتوزیع می‌شوند.SeA Care ابتکاری به رهبری ایتالیاست که سلامت محیط زیست و انسان را به هم پیوند می‌دهد و نهادهایی از جمله مؤسسه ملی سلامت ایتالیا، نیروی دریایی ایتالیا و مراکز پژوهشی بین‌المللی را برای ایجاد یک سامانه جهانی پایش اقیانوس‌ها گرد هم می‌آورد.این پروژه از مسیرهای دریایی موجود و شبکه‌های علمی برای جمع‌آوری نمونه‌ها در مأموریت‌های معمول استفاده می‌کند تا هزینه‌ها و اثرات زیست‌محیطی کاهش یابد.در سه سال نخست، بیش از ۴۰۰۰ نمونه آب دریا از بیش از ۱۴۰ نقطه در اقیانوس‌های مدیترانه، اطلس، آرام، منجمد شمالی و هند جمع‌آوری شد.دانشمندان می‌گویند این پروژه نشان می‌دهد که اقیانوس‌ها می‌توانند به‌عنوان یک سامانه هشدار زودهنگام برای خطرات جهانی سلامت عمل کنند و از سیاست‌هایی که با هدف مقابله با آلودگی، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای نوظهور علیه سلامت انسان تدوین می‌شوند، پشتیبانی کنند.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/antibiotic-resistance-genes-found-across-world-oceans-italian-study-shows/33775955.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/antibiotic-resistance-genes-found-across-world-oceans-italian-study-shows/33775955.html</guid>            
            <pubDate>Mon, 08 Jun 2026 17:11:08 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/05e00000-0a00-0242-71d4-08d99e10f658_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>هشدار انتروپیک: هوش مصنوعی به‌زودی می‌تواند بدون دخالت انسان پیشرفت کند</title>
            <description>شرکت انتروپیک از آزمایشگاه‌های بزرگ هوش مصنوعی می‌خواهد که یک وقفه هماهنگ‌شده و قابل راستی‌آزمایی را در توسعه در نظر بگیرند.این شرکت هشدار داد که پیشرفت‌های سریع در این فناوری به‌زودی می‌تواند به سامانه‌های هوش مصنوعی اجازه دهد تا سریع‌تر از توانایی جامعه در مدیریت خطرات، خود را بهبود بخشند.سازندهٔ کلود اعلام کرد که توانایی هوش مصنوعی برای انجام مستقل وظایف، تقریباً هر چهار ماه یک‌بار دو برابر شده است و به سمت «خودبهبودبخشی بازگشتی» پیش می‌رود؛ نقطه‌ای که در آن، فناوری می‌تواند بدون دخالت انسان پیشرفت کند.این شرکت دانش‌بنیاد در یک پست وبلاگی طولانی در روز پنج‌شنبه نوشت: «اگر سامانه‌ها قادر باشند جانشینان خود را به‌طور کامل بسازند، روش‌های ایمن‌سازی، نظارت و شکل‌دهی به رفتار آن‌ها بسیار مهم‌تر می‌شود.» این شرکت افزود که یک وقفه به جامعه اجازه می‌دهد تا «با پیامدهای عظیم آن مواجه شود.»جک کلارک، از بنیان‌گذاران انتروپیک، و مارینا فاوارو، مدیر مؤسسه انتروپیک، در این پست نوشتند: «ما هنوز به آنجا نرسیده‌ایم و خودبهبودبخشی بازگشتی اجتناب‌ناپذیر نیست. اما این اتفاق می‌تواند زودتر از آنچه بیشتر نهادها برایش آماده شده‌اند، رخ دهد.»با افزایش روزافزون توانمندی‌های این فناوری، ترس از اینکه سامانه‌های پیشرفتهٔ هوش مصنوعی از کنترل انسان خارج شوند و به جامعه آسیب برسانند، بالا گرفته است. مدل «میتوس» متعلق به خود انتروپیک، اوایل امسال با توانایی‌اش در یافتن نقاط ضعف در کدهای موجود، موجی از شوک را در صنایعی از جمله بانکداری و نرم‌افزار ایجاد کرد.اما قانون‌گذاری کند بوده است، به‌ویژه در ایالات متحده که بیشتر آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی در آنجا مستقر هستند. فرمان اجرایی دولت ترامپ در اوایل این هفته، بار مسئولیت را بر عهدهٔ خود آزمایشگاه‌ها گذاشت و از آن‌ها خواست که داوطلبانه توانمندترین مدل‌های خود را پیش از انتشار عمومی، برای آزمایش امنیت سایبری دولتی ارائه دهند.پژوهشگران هوش مصنوعی پیش از این نیز خواستار وقفه شده بودند اما موفقیت چندانی نداشتند. ایلان ماسک، مالک آزمایشگاه هوش مصنوعی ایکس‌ای‌آی، از جمله حامیان تلاش سال ۲۰۲۳ «مؤسسهٔ آیندهٔ زندگی» برای توقف شش‌ماههٔ توسعهٔ هوش مصنوعی بود تا زمان کافی برای ایجاد چارچوب‌های حفاظتی ایمن فراهم شود.انتروپیک مدت‌هاست که خود را به عنوان یک آزمایشگاه هوش مصنوعی با تمرکز بر ایمنی معرفی کرده است. اوایل امسال، این شرکت از اجازه دادن به ارتش ایالات متحده برای استفاده از مدل‌هایش در نظارت داخلی و سلاح‌های کاملاً خودمختار خودداری کرد؛ اقدامی که واکنش شدید دولت را به همراه داشت و باعث شد این شرکت در فهرست سیاه امنیت ملی قرار گیرد که قرار است در اواخر سال ۲۰۲۶ اجرایی شود.رویترز روز جمعه گزارش داد که نشانه‌هایی از کاهش این تنش در بخش‌هایی از دولت ایالات متحده دیده می‌شود.با این حال، انتروپیک به انتشار مدل‌های قدرتمندتر ادامه داده است و در ماه فوریه از یک تعهد ایمنی کلیدی عقب‌نشینی کرد و گفت در صورتی که رقبا در آستانهٔ رسیدن به توانمندی‌های این شرکت باشند، دیگر مانع عرضهٔ هوش مصنوعی بالقوه خطرناک نخواهد شد.ارزش این شرکت اخیراً در یک دور سرمایه‌گذاری کلان ۹۶۵ میلیارد دلار برآورد شد و روز دوشنبه به‌طور محرمانه درخواست عرضه اولیه سهام خود را در ایالات متحده ثبت کرد که این امر آن را هم در ارزش‌گذاری و هم در مسابقهٔ تأمین سرمایهٔ حیاتی، جلوتر از رقیبش اوپن‌ای‌آی قرار می‌دهد.ضرورت اقدام هماهنگپست روز پنج‌شنبهٔ انتروپیک هشدار داد که کاهش سرعتِ یک‌جانبه یا ضعیف هماهنگ‌شده می‌تواند نتیجهٔ معکوس داشته باشد، زیرا اگر بازیگرانِ با احتیاطِ کمتر به پیشرفت خود ادامه دهند، احتمالاً ایمنی کلی کاهش می‌یابد.این شرکت اعلام کرد که یک وقفهٔ معنادار نیازمند توافق میان «چندین آزمایشگاه با منابع مالی خوب» است که در مرزهای این فناوری فعالیت می‌کنند، و همچنین نیازمند قوانینی است دربارهٔ اینکه چه شرایطی باعث شروع یا لغو چنین وقفه‌ای می‌شود و چه کسی بر آن نظارت خواهد کرد.این شرکت گفت: «در مقابل، یک وقفهٔ یک‌جانبه توسط یک آزمایشگاه فوراً قابل دستیابی است، اما دستاورد بسیار کمتری دارد: این کار فقط پیشتاز مسابقه را تغییر می‌دهد، اما فرآیند رایزنی گسترده‌تری را که در حال حاضر وجود ندارد، ایجاد نمی‌کند.»بازوی پژوهشی آن، یعنی مؤسسه انتروپیک، قصد دارد سامانه‌های مورد نیاز برای حمایت از کاهش سرعت را مطالعه کند و در ماه‌های آینده سیاست‌گذاران، پژوهشگران، گروه‌های جامعهٔ مدنی و شرکت‌های رقیب هوش مصنوعی را برای بحث در مورد مدیریت خطراتی مانند خودبهبودبخشی بازگشتی گرد هم آورد.خبرگزاری رویترز می‌نویسد که اوپن‌ای‌آی، ایکس‌ای‌آی، آلفابت، متا پلتفرمز و شرکت فرانسوی میسترال هنوز به درخواست‌ها برای اظهار نظر دربارهٔ اینکه آیا به این فراخوان خواهند پیوست یا خیر، پاسخ نداده‌اند.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/anthropic-urges-ai-labs-to-pause-development-warns-humans-risk-losing-control/33774414.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/anthropic-urges-ai-labs-to-pause-development-warns-humans-risk-losing-control/33774414.html</guid>            
            <pubDate>Sun, 07 Jun 2026 06:03:14 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/d3b67ddc-c0b0-4a80-99bf-17a9470a33f4_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>کشف نشانه‌هایی از میدان مغناطیسی در سیاره‌های خارج از منظومهٔ شمسی</title>
            <description>دانشمندان می‌گویند برای نخستین بار به قوی‌ترین شواهدی دست یافته‌اند که نشان می‌دهد شماری از سیاره‌های بیرون از منظومهٔ خورشیدی، مانند زمین و بیشتر سیاره‌های منظومۀ ما، دارای میدان مغناطیسی هستند؛ پدیده‌ای نامرئی اما مهم که می‌تواند در سرنوشت جو سیاره‌ها و حتی امکان زیست‌پذیری آن‌ها نقش داشته باشد.این یافته‌ها بر پایه بررسی رفتار بادها در هفت سیارۀ گازی بزرگ و بسیار داغ به دست آمده است؛ سیاره‌هایی که در فاصله‌ای بسیار نزدیک به ستاره‌های میزبان خود می‌گردند و به دلیل اندازه و ترکیب‌شان، در اخترشناسی به آن‌ها «مشتری‌های داغ» گفته می‌شود.این سیاره‌ها، که جرم‌شان از حدود جرم مشتری تا بیش از سه برابر آن است، هیچ‌کدام نامزد میزبانی حیات نیستند. با این حال، نتیجهٔ پژوهش تازه از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد میدان مغناطیسی، که یکی از ویژگی‌های مهم زمین و چند سیارهٔ دیگر منظومهٔ شمسی است، احتمالاً در جهان‌های دوردست نیز پدیده‌ای کمیاب نیست.میدان مغناطیسی چیست و چرا مهم است؟میدان مغناطیسی سیاره‌ای، نیرویی نامرئی است که معمولاً از حرکت مواد رسانای الکتریکی در اعماق سیاره، مانند هسته‌ای از فلز گداخته، همراه با چرخش سیاره پدید می‌آید. زمین نیز چنین سپری دارد؛ سپری که در طول زمان به حفظ جو و کاهش اثرات زیان‌بار ذرات باردار خورشیدی کمک کرده است.در منظومهٔ خورشیدی ما، زمین، مشتری (هرمز)، عطارد (تیر)، زحل (کیوان)، اورانوس و نپتون میدان مغناطیسی جهانی دارند. زهره و مریخ از چنین میدان پایداری بی‌بهره‌اند. مریخ در گذشته میدان مغناطیسی داشت، اما با سرد شدن درون این سیاره، میلیاردها سال پیش آن را از دست داد و امروز تنها جوی بسیار رقیق و سطحی نامساعد دارد.به همین دلیل، هرچند میدان مغناطیسی به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که یک سیاره زیست‌پذیر باشد، اما می‌تواند در روند تکامل آن نقش مهمی داشته باشد.بیبیانا پرینوت، اخترشناس رصدخانه جنوبی اروپا در آلمان و از نویسندگان این پژوهش، به خبرگزاری رویترز می‌گوید حیات، چنان‌که ما می‌شناسیم، به وجود جو وابسته است؛ جوی که فشار سطحی را حفظ می‌کند، دما را تنظیم می‌کند و در زمین امکان وجود آب مایع را در سطح فراهم کرده است.بادهایی که راز میدان مغناطیسی را فاش کردندپژوهش تازه که روز سه‌شنبه ۱۲ خرداد در نشریه «اخترشناسی طبیعت» (Nature Astronomy) منتشر شد، نه با دیدن مستقیم میدان مغناطیسی، بلکه با بررسی رفتار بادهای جوی در این هفت سیاره به نتیجه رسیده است.این سیاره‌ها آن‌قدر به ستاره‌های خود نزدیک‌اند که یک سوی آن‌ها همیشه رو به ستاره و سوی دیگرشان همیشه پشت به آن است؛ وضعیتی شبیه ماه در برابر زمین. در نتیجه، یک سمت سیاره همواره در معرض گرمای شدید ستاره قرار دارد و سمت دیگر در تاریکی دائمی و سرمای نسبی به سر می‌برد.در چنین جهانی، انتظار طبیعی این است که هرچه دمای سمت روشن سیاره بیشتر باشد، بادهایی نیرومندتر از سمت داغ به سمت تاریک بوزند. اما رصدها چیز دیگری نشان داد. در داغ‌ترین سیاره‌ها، بادها آن‌گونه که انتظار می‌رفت شدیدتر نبودند، بلکه ضعیف‌تر به نظر می‌رسیدند.جولیا زایدل، اخترشناس آزمایشگاه لاگرانژ در رصدخانه کوت دازور در شهر نیس فرانسه و نویسنده اصلی پژوهش، می‌گوید این نتیجه با شناخت کنونی دانشمندان از رفتار جوها سازگار نیست. به گفتهٔ او، اگر ستاره انرژی بیشتری به جو سیاره وارد کند، باید بادها خشن‌تر و پرسرعت‌تر شوند، اما داده‌ها خلاف آن را نشان می‌دهد.او توضیح می‌دهد که در چنین حالتی، انرژی واردشده به جو باید از راه دیگری تخلیه شود. به باور پژوهشگران، تنها سازوکاری که می‌تواند جو را با این سرعت و شدت کُند کند، میدان مغناطیسی و برهم‌کنش آن با ذرات باردارِ در حال حرکت در جو است.در این هفت سیاره، سرعت بادها گاه به حدود ۲۵ هزار کیلومتر در ساعت می‌رسد؛ رقمی بسیار بیشتر از بادهای شناخته‌شده در مشتری، بزرگ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ خورشیدی. با این حال، همین بادهای بسیار تند نیز در داغ‌ترین سیاره‌های بررسی‌شده کمتر از حد انتظار بودند و همین مسئله به نشانه‌ای کلیدی برای وجود میدان مغناطیسی تبدیل شد.میدان‌هایی هم‌سنگ سیاره‌های منظومهٔ شمسیپژوهشگران می‌گویند میدان‌های مغناطیسی شناسایی‌شده در این سیاره‌ها از میدان مغناطیسی عظیم مشتری کوچک‌ترند، اما از نظر قدرت با میدان‌های مغناطیسی سیاره‌های منظومه شمسی قابل مقایسه‌اند.مشتری نیرومندترین و گسترده‌ترین میدان مغناطیسی را در منظومهٔ خورشیدی ما دارد. با توجه به این‌که بیشتر سیاره‌های منظومهٔ ما میدان مغناطیسی دارند، دانشمندان می‌گویند وجود چنین میدان‌هایی در سیاره‌های بیرون از منظومهٔ شمسی شگفت‌آور نیست؛ آنچه تاکنون دشوار بوده، یافتن نشانه‌های قانع‌کننده برای اثبات آن بوده است.اهمیت این پژوهش در آن است که به جای تمرکز بر یک سیاره منفرد، مجموعه‌ای از سیاره‌ها بررسی شده و از میان داده‌ها یک الگوی مشترک بیرون آمده است. به گفتهٔ زایدل، دانشمندان در این بررسی «به یک سیاره تنها نگاه نکردند»، بلکه جمعی از سیاره‌ها را سنجیدند و روندی مشخص را دیدند.کشف نشانه‌های میدان مغناطیسی در «مشتری‌های داغ» به معنای یافتن حیات در آن‌ها نیست، اما نشان می‌دهد یکی از اجزای مهم داستان زیست‌پذیری، در بیرون از منظومه شمسی نیز قابل ردیابی است.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/astronomers-discover-exoplanets-with-magnetic-fields/33771096.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/astronomers-discover-exoplanets-with-magnetic-fields/33771096.html</guid>            
            <pubDate>Tue, 02 Jun 2026 20:38:51 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/ef39f001-0a89-41c0-8b17-b064ed212ca2_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>سازمان ملل از احتمال ۸۰ درصدی بازگشت ال‌نینو در فاصله خرداد تا شهریور خبر داد</title>
            <description>سازمان جهانی هواشناسی، وابسته به سازمان ملل، روز سه‌شنبه ۱۲ خرداد هشدار داد که احتمال شکل‌گیری پدیدهٔ گرمایش ال‌نینو بین ماه‌های ژوئن تا اوت (خرداد تا شهریور) به ۸۰ درصد رسیده است و جهان باید خود را برای افزایش خطر تغییرات شدید آب‌وهوایی آماده کند.این نهاد مستقر در ژنو اعلام کرد که آب‌های به‌طور غیرمعمول گرم در اقیانوس آرام زمینهٔ شکل‌گیری شرایط ال‌نینو را فراهم کرده و این پدیده می‌تواند الگوهای دمایی و بارشی جهان را تحت تأثیر قرار دهد.«ال‌نینو» (ال‌نینیو) و «لانینا» دو پدیدهٔ متناوب در اقیانوس آرام هستند؛ در ال‌نینو آب‌های سطحی گرم‌تر می‌شوند و بارش در بسیاری مناطق از جمله خاورمیانه افزایش می‌یابد، اما در لانینا آب اقیانوس سردتر شده و معمولاً باعث کاهش بارندگی و خشکسالی می‌شود.ال‌نینو همچنین الگوهای باد، فشار هوا و بارندگی در نقاط مختلف جهان را تغییر می‌دهد. این پدیده معمولاً هر دو تا هفت سال یک‌بار رخ می‌دهد و حدود ۹ تا ۱۲ ماه ادامه دارد.سازمان جهانی هواشناسی در گزارش فصلی خود درباره ال‌نینو و لانینا اعلام کرد که احتمال شکل‌گیری ال‌نینو تا ماه نوامبر «نزدیک به ۹۰ درصد یا بالاتر» است و بیشتر الگوهای پیش‌بینی نشان می‌دهند که شدت آن دست‌کم متوسط و احتمالاً شدید خواهد بود.به نوشته خبرگزاری فرانسه، سِلست سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، گفت جهان باید برای ال‌نینویی آماده شود که می‌تواند خشکسالی، بارش‌های سنگین و خطر موج‌های گرما را هم در خشکی و هم در اقیانوس‌ها تشدید کند.به گفته این نهاد، حتی یک ال‌نینوی متوسط نیز احتمال برخی رخدادهای شدید آب‌وهوایی و اقلیمی را افزایش می‌دهد.آخرین دورهٔ ال‌نینو در ثبت شدن سال ۲۰۲۳ به‌عنوان دومین سال گرمِ ثبت‌شده و سال ۲۰۲۴ به‌عنوان گرم‌ترین سال تاریخ اندازه‌گیری‌ها نقش داشت؛ سالی که میانگین دمای جهان حدود یک و ۵۵ صدم درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دوران پیشاصنعتی، یعنی سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰، بود.آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در پیامی ویدئویی گفت «ال‌نینو به آستانهٔ خانهٔ ما رسیده است» و جهان باید آن را «یک هشدار فوری اقلیمی» بداند. او افزود شرایط ال‌نینو «بر آتش جهانِ در حال گرم‌شدن هیزم خواهد ریخت» و تنها پاسخ مؤثر، اقدام اقلیمی متناسب با بحران، پایان دادن به وابستگی به سوخت‌های فسیلی، شتاب دادن به گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر، حمایت از آسیب‌پذیرترین جوامع و گسترش سامانه‌های هشدار زودهنگام است.سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد پیش‌بینی‌ها برای ماه‌های ژوئن تا اوت از «غلبه تقریباً فراگیر دماهای بالاتر از حد معمول» در بیشتر نقاط جهان حکایت دارد. این وضعیت می‌تواند خطر رخدادهای هم‌زمان و زنجیره‌ای را در برخی مناطق افزایش دهد و در مناطقی که بارندگی کاهش می‌یابد، روند آغاز خشکسالی را سرعت بخشد.به گفته این نهاد، مراکز اقلیمی منطقه‌ای برای فصل بارندگی حیاتی ژوئن تا سپتامبر در شمال شاخ آفریقا بارش کمتر از حد معمول، در جنوب آسیا بارش موسمی کمتر از میانگین، و در آمریکای مرکزی تابستانی خشک‌تر و گرم‌تر پیش‌بینی کرده‌اند.سازمان جهانی هواشناسی می‌گوید هشدار زودهنگام درباره ال‌نینو می‌تواند به آمادگی در بخش‌های حساس به اقلیم، از جمله کشاورزی، مدیریت آب، انرژی و بهداشت کمک کند. این نهاد همچنین اعلام کرد که اکنون ۱۲۸ کشور سامانه‌های هشدار زودهنگام مدرن دارند و هدف سازمان ملل پوشش جهانی این سامانه‌ها تا پایان سال ۲۰۲۷ است.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/un-urges-the-world-to-ready-for-extreme-heat-risk-from-el-nino/33770992.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/un-urges-the-world-to-ready-for-extreme-heat-risk-from-el-nino/33770992.html</guid>            
            <pubDate>Tue, 02 Jun 2026 17:00:27 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/fd5e0c10-9e51-4fa6-8f74-16e4c2ac4fd0_cx0_cy4_cw0_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>پیشرفت در درمان سرطان؛ داروی تزریقی در برخی بیماران سرطانی تومورها را از میان برد</title>
            <description>نتایج دو پژوهش تازه که در نشست سالانه انجمن سرطان‌شناسی بالینی آمریکا در شیکاگو ارائه شده، از پیشرفت قابل توجه در درمان برخی سرطان‌های دشوار خبر می‌دهد، هرچند یکی از این درمان‌ها با میزان بالای عوارض جانبی شدید همراه بوده است.در نخستین پژوهش، پزشکان از نتایج «بی‌سابقه» یک داروی تزریقی سه‌کاره به نام آمیوانتامَب (amivantamab) برای بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن خبر داده‌اند؛ بیمارانی که بیماری آنان پس از شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی بازگشته یا به درمان‌های معمول پاسخ نداده بود.این آزمایش بین‌المللی در ۱۱ کشور و روی ۱۰۲ بیمار انجام شد. بر اساس نتایج اعلام‌شده، تومورهای ۴۳ بیمار کوچک شد یا کاملاً از میان رفت. از این میان، در ۲۸ بیمار کوچک شدن چشمگیر تومور دیده شد و در ۱۵ بیمار پزشکان دیگر اثری از تومور مشاهده نکردند.کوین هرینگتون، استاد درمان‌های زیستی سرطان در مؤسسه تحقیقات سرطان لندن به روزنامه گاردین گفت این میزان پاسخ در بیمارانی که سرطان آنان به شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی مقاوم شده، «بی‌سابقه» است. به گفته او، گزینه‌های درمانی برای این گروه از بیماران بسیار محدود است.بیمارانی که آمیوانتامب دریافت کردند، پس از آغاز درمان، به‌طور میانه ۱۲.۵ ماه زنده ماندند؛ آن هم با وجود ابتلا به گونه‌ای از سرطان که پس از از کار افتادن درمان‌های استاندارد، معمولاً پیامدهای بسیار نامطلوبی دارد.این تزریق هوشمند از سه راه به سرطان حمله می‌کند. نخست، جلو یک پروتئین به نام گیرندهٔ عامل رشد روپوستی را می‌گیرد. این پروتئین معمولاً به رشد تومور کمک می‌کند. دوم، مسیر دیگری به نام «مت» را می‌بندد. سلول‌های سرطانی گاهی از این مسیر استفاده می‌کنند تا از اثر داروها فرار کنند و زنده بمانند. سوم، دستگاه ایمنی بدن را هم فعال‌تر می‌کند تا خودِ بدن بهتر بتواند به تومور حمله کند. بر این اساس، این دارو هم راه رشد سرطان را می‌بندد، هم راه فرار آن از درمان را محدود می‌کند، و هم به دستگاه ایمنی کمک می‌کند که سرطان را هدف بگیرد.آمیوانتامب که شرکت جانسون اند جانسون آن را تولید کرده، به‌جای تزریق درون‌رگی، به‌صورت تزریق زیرپوستی داده می‌شود و همین موضوع می‌تواند روند درمان را کوتاه‌تر و برای درمانگاه‌های سرپایی ساده‌تر کند. بیشتر عوارض جانبی این درمان خفیف تا متوسط گزارش شده و کمتر از یک‌دهم بیماران ناچار به قطع درمان شده‌اند.پژوهشگران همچنین گفته‌اند این دارو در بیماران مبتلا به سرطان ریه نیز نتایج مشابهی نشان داده و اکنون در حدود ۶۰ کارآزمایی بالینی برای سرطان‌های ریه، روده بزرگ، مغز و معده در حال بررسی است.در پژوهش دوم، شرکت اینسایت (Incyte) اعلام کرد ترکیب داروی مونجووی (Monjuvi) با داروی رِولیمید (Revlimid) شرکت بریستول مایرز اسکوئیب، در بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شدۀ مبتلا به لنفوم منتشر بزرگ سلول بی، خطر پیشرفت بیماری، بازگشت سرطان یا مرگ را در مقایسه با درمان استاندارد ۲۵ درصد کاهش داده است.با این حال، این درمان ترکیبی با عوارض جدی‌تری همراه بود. عوارض شدید در نزدیک به ۸۷ درصد بیماران دریافت‌کننده ترکیب مونجووی گزارش شد، در حالی که این رقم در گروه درمان استاندارد ۷۶ درصد بود. قطع درمان به‌دلیل عوارض نیز در گروه داروی ترکیبی بیشتر بود.با وجود این، نرخ کلی مرگ در گروه دریافت‌کننده درمان ترکیبی ۱۸.۵ درصد و در گروه درمان استاندارد ۲۱.۷ درصد گزارش شد.به نوشته خبرگزاری رویترز، مقام پژوهشی شرکت اینسایت گفته است داده‌های مربوط به بقا هنوز اولیه است، اما روندی روشن به‌سوی بهبود را نشان می‌دهد.شرکت اینسایت می‌گوید قصد دارد برای گسترش مجوز استفاده از این ترکیب دارویی به‌عنوان درمان اولیه در آمریکا و اروپا اقدام کند.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/cancer-jab-can-eradicate-entire-tumours-in-patients-trial-shows/33769415.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/cancer-jab-can-eradicate-entire-tumours-in-patients-trial-shows/33769415.html</guid>            
            <pubDate>Sun, 31 May 2026 12:44:44 +0330</pubDate>
            <category>سلامت و تغذیه</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-aef6-08dc8f6f2421_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>قهوه، خواب و حافظه؛ یافته‌هایی تازه درباره اثر کافئین بر مغز</title>
            <description>کم‌خوابی برای بسیاری از مردم، از کارمندان شیفتی و دانشجویان تا رانندگان و والدین، بخشی از زندگی روزمره شده است. پاسخ فوری بسیاری نیز یک فنجان قهوه یا نوشیدنی کافئین‌دار است. اما پژوهشی تازه نشان می‌دهد که کافئین شاید فقط ابزار بیدار ماندن نباشد و بتواند، دست‌کم در جانوران آزمایشگاهی، بخشی از اختلال حافظه ناشی از کم‌خوابی را هم جبران کند.پژوهشگران دانشکده پزشکی یونگ لو لین در دانشگاه ملی سنگاپور دریافته‌اند که محرومیت از خواب به یک مسیر مشخص مغزی آسیب می‌زند؛ مسیری که با حافظه اجتماعی ارتباط دارد، یعنی توانایی تشخیص و به خاطر سپردن افراد آشنا.بر اساس این مطالعه، که در نشریهٔ «نوروسایکوفارماکولوژی» منتشر شده، کافئین توانست ارتباط میان سلول‌های عصبی در این مسیر را بازسازی کند و مشکلات حافظه ناشی از کم‌خوابی را کاهش دهد.تمرکز این پژوهش بر بخشی از هیپوکامپ به نام ناحیهٔ سی‌ای۲ بود. هیپوکامپ یا اَسبَک مغز، در یادگیری و حافظه نقش اساسی دارد و ناحیهٔ سی‌ای۲ به‌ویژه برای شکل‌گیری حافظه اجتماعی مهم است. در آزمایش، جانوران به مدت پنج ساعت از خواب محروم شدند و سپس در یک دورهٔ هفت‌روزه کافئین دریافت کردند.بررسی بافت مغز نشان داد که کم‌خوابی توانایی مغز برای حفظ ارتباط‌های سیناپسی را تضعیف کرده بود؛ همان روندی که به مغز امکان می‌دهد ارتباط میان یاخته‌های عصبی را در جریان یادگیری تقویت یا تعدیل کند.به بیان ساده‌تر، کم‌خوابی فقط باعث خستگی و کاهش تمرکز نشده بود، بلکه مداری مشخص در مغز را که برای شناختن افراد آشنا مهم است، مختل کرده بود. در نتیجه، جانوران در تشخیص آشنایی‌های پیشین دچار مشکل شدند.کافئین از راه مهار مسیرهای گیرندهٔ آدنوزین عمل می‌کند. آدنوزین در دوره‌های بیداری در مغز افزایش می‌یابد و به ایجاد احساس خواب‌آلودگی کمک می‌کند. یافتهٔ مهم پژوهش این بود که اثر کافئین عمومی و کور نبود؛ یعنی صرفاً فعالیت مغز را بالا نبرد، بلکه همان مسیر آسیب‌دیده در ناحیهٔ سی‌ای۲ را به وضعیت طبیعی نزدیک کرد. در جانورانی که کم‌خوابی نداشتند، کافئین نشانه‌ای از تحریک بیش از حد مغز ایجاد نکرد.با این حال، این پژوهش به معنای توصیه به جایگزین کردن خواب با قهوه نیست. مطالعه روی موش‌های نر انجام شده و هنوز روشن نیست نتایج آن تا چه حد در انسان تکرار می‌شود. همچنین مقدار، زمان مصرف و اثرات درازمدت کافئین باید جداگانه بررسی شود.کافئین نیز برای همه بی‌خطر یا دارای اثر یکسان نیست و در برخی افراد می‌تواند اضطراب، تپش قلب یا بی‌خوابی بیشتر ایجاد کند.اهمیت این یافته‌ها بیشتر در شناخت سازوکار مغزی کم‌خوابی است. پیشتر روشن بود که خواب ناکافی در تثبیت حافظه اختلال ایجاد می‌کند و با پیامدهای منفی برای سلامت همراه است، اما پیوند میان خواب و حافظه اجتماعی کمتر بررسی شده بود. این مسیر می‌تواند در آینده به پژوهش‌های تازه درباره افت شناختی و حتی زوال عقل کمک کند.پیام اصلی مطالعه این است که کم‌خوابی پدیده‌ای ساده و بی‌هزینه نیست. قهوه شاید بتواند موقتاً بخشی از اختلال ناشی از آن را بپوشاند، اما جای خواب را نمی‌گیرد. مغز برای نگهداری حافظه، شناخت چهره‌ها و تنظیم تجربه‌های روزانه، همچنان به خواب منظم نیاز دارد.منابع: نشریه‌های ساینس‌دیلی و ساینس‌اَلِرت</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/caffeine-reversed-memory-problems-caused-by-sleep-deprivation/33768988.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/caffeine-reversed-memory-problems-caused-by-sleep-deprivation/33768988.html</guid>            
            <pubDate>Sat, 30 May 2026 15:03:05 +0330</pubDate>
            <category>سلامت و تغذیه</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/e11be80e-32c9-4619-c826-08dde5162927_cx0_cy7_cw0_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>موشک «نیو گلن» بلو اوریجین روی سکوی پرتاب تبدیل به گلوله آتش شد</title>
            <description>یک موشک «نیو گلن» شرکت بلو اوریجین که بدون سرنشین بود، روز پنج‌شنبه هفتم خرداد در جریان یک آزمایش روی سکوی پرتابی در ایالت فلوریدا منفجر شد.این رویداد ضربه‌ای جدی به پروژه فضایی جف بزوس محسوب می‌شود، در حالی که این شرکت تلاش می‌کند فاصلهٔ خود را با اسپیس‌ایکسِ ایلان ماسک، که در آستانه عرضهٔ اولیه سهام است، کاهش دهد.ویدئویی که توسط «ناسا‌اسپیس‌فلایت» منتشر شد، که پرتاب‌ها از فلوریدا را به‌صورت زنده پخش می‌کند، نشان داد که موشک عظیم نیو گلن حدود ساعت ۹ شب به وقت شرق آمریکا (یک بامداد جمعه به وقت گرینویچ) روی سکو روشن می‌شود و سپس به یک گلوله آتش عظیم تبدیل می‌شود که شعله‌ها و دود غلیظ را به ارتفاع بالا می‌فرستد.بلو اوریجین در حال آماده‌سازی این موشک برای چهارمین پرتاب خود بود. این پرتاب قرار بود ۴۸ ماهواره «آمازون لئو» را به مدار پایین زمین ببرد، در چارچوب تلاش برای ایجاد یک شبکهٔ اینترنت ماهواره‌ای در رقابت با استارلینک ماسک.به گفتهٔ یک منبع آگاه که به‌دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، این ماهواره‌ها در زمان حادثه روی موشک نصب نشده بودند.این انفجار تازه‌ترین شکست در مسیر طولانی و پرتاخیر پروژهٔ نیو گلن است؛ موشکی که قرار است نقش کلیدی در انتقال فرودگرهای ماه و محموله‌ها در برنامه آرتمیس ناسا ایفا کند.این حادثه تنها دو روز پس از آن رخ داد که ناسا قراردادی ۱۸۸ میلیون دلاری برای فرود مریخ‌نوردها روی سطح ماه با بلو اوریجین امضا کرد، و کمتر از یک هفته پس از آن‌که اسپیس‌ایکس، که از نظر توسعه چند سال جلوتر است، یک آزمایش نسبتاً موفق از موشک نسل بعدی «استارشیپ» انجام داد.بلو اوریجین تأیید کرد در جریان یک آزمایش «هات فایر» که در آن موتور موشک روی سکو روشن می‌شود، با یک «ناهنجاری» مواجه شده است.جف بزوس در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت: «روز بسیار سختی بود، اما هرچه نیاز به بازسازی داشته باشد را بازسازی می‌کنیم و دوباره به پرواز برمی‌گردیم. ارزشش را دارد».او افزود هنوز برای مشخص شدن علت اصلی حادثه زود است.جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، گفت این سازمان با بلو اوریجین برای حمایت از تحقیقات درباره این حادثه همکاری خواهد کرد.او در شبکهٔ ایکس نوشت: «پرواز فضایی بی‌رحم است و توسعه توان پرتاب سنگین جدید فوق‌العاده دشوار است».آیزاکمن افزود ناسا درباره هرگونه تأثیر این حادثه بر برنامه‌های آرتمیس و پایگاه ماه اطلاع‌رسانی خواهد کرد.ایلان ماسک هم در واکنش به ویدئوی انفجار بلو اوریجین در ایکس نوشت: «بسیار تأسف‌بار. موشک‌سازی کار سختی است».بلو اوریجین طی حدود یک دهه و با صرف میلیاردها دلار، موشک نیو گلن را توسعه داده است؛ موشکی به ارتفاع ۲۹ طبقه با مرحله اول قابل‌بازیابی که قرار است با خانواده فالکون اسپیس‌ایکس و استارشیپ قدرتمندتر آن رقابت کند.اداره هوانوردی فدرال آمریکا اعلام کرد از این حادثه آگاه است، اما افزود که این موضوع خارج از حوزه اختیارات آن بوده و تأثیری بر ترافیک هوایی منطقه نداشته است.رقابت بلو اوریجین با اسپیس‌ایکسدر رقابت تازه میان شرکت‌های تحت هدایت میلیاردرها، اسپیس‌ایکسِ ماسک و بلو اوریجینِ بزوس برای بازگرداندن انسان به ماه پیش از مأموریت سرنشین‌دار برنامه‌ریزی‌شده چین در سال ۲۰۳۰ با هم رقابت می‌کنند و در حال طراحی فرودگرهای ماه برای ناسا هستند.اسپیس‌ایکس که اوایل همین ماه برنامه‌های عرضه اولیه سهام خود را اعلام کرده و در مسیر تبدیل شدن به نخستین عرضه عمومی تریلیون‌ دلاری در بازار آمریکا قرار دارد، خود نیز با شکست‌هایی مواجه بوده است. فضاپیمای عظیم استارشیپ این شرکت در تگزاس ژوئن سال گذشته، و در جریان آماده‌سازی برای یک پرواز آزمایشی، در انفجاری مشابه به یک گلوله آتش تبدیل شد.با این حال، اسپیس‌ایکس هفته گذشته در دوازدهمین پرواز آزمایشی نمونه استارشیپ تا حدی موفق بود؛ جایی که مجموعه‌ای از ماهواره‌های آزمایشی را مستقر کرد و فرود کنترل‌شده‌ای در اقیانوس هند انجام داد. اما این شرکت نتوانست فرود کنترل‌شده بوستر «سوپر هوی» را محقق کند و این بوستر در خلیج مکزیک سقوط کرد.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/blue-origin-rocket-explodes-on-launchpad-in-a-setback-for-bid-to-catch-musk-s-spacex/33768159.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/blue-origin-rocket-explodes-on-launchpad-in-a-setback-for-bid-to-catch-musk-s-spacex/33768159.html</guid>            
            <pubDate>Fri, 29 May 2026 10:31:18 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/4b4c15c5-fa1d-49a1-bd71-70de68d3324e_cx0_cy10_cw0_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
<item>

            <title>گروه بین‌المللی بحران: آمازون در معرض تهدید فزایندهٔ جرایم سازمان‌یافته است</title>
            <description>بر اساس گزارشی که روز ۲۲ اردیبهشت منتشر شد، جرایم سازمان‌یافته در آمریکای جنوبی به تهدیدی فزاینده برای جنگل‌های بارانی آمازون تبدیل شده‌اند، چرا که نفوذ این گروه‌ها به مناطق حفاظت‌شده، خشونت را تشدید کرده و تلاش‌ها برای حفظ محیط زیست در بزرگ‌ترین جنگل استوایی جهان را عقب می‌اندازد.این گزارش از سوی اندیشکده «گروه بین‌المللی بحران» منتشر شده و می‌گوید: جست‌وجو برای مسیرهای جدید قاچاق مواد مخدر و مناطق تازه استخراج غیرقانونی، باندهای تبهکار را وادار کرده است که دامنه فعالیت خود را در حوزه آمازون گسترش دهند؛ روندی که پیامدهای ویرانگری برای محیط زیست دارد.به گزارش خبرگزاری فرانسه، در این گزارش آمده که آمازون «مورد حمله جرایم سازمان‌یافته» قرار دارد.برام اِبوس، کارشناس گروه بحران، گفت: «جرایم سازمان‌یافته به یکی از موانع اصلی در برابر تلاش‌ها برای جلوگیری از تخریب محیط زیست در آمازون تبدیل شده است».او افزود: «آنچه پیش‌تر عمدتاً یک چالش حفاظتی بود، اکنون به یک بحران سیاسی و امنیتی تبدیل شده است».این گزارش با استناد به داده‌های نشریه «آندرورلد آمازون» می‌گوید: باندهای تبهکار در دست‌کم ۶۷ درصد از شهرداری‌های مناطق آمازون در بولیوی، برزیل، اکوادور، پرو و ونزوئلا فعالیت دارند.گروه بین‌المللی بحران از دولت‌ها خواسته است برای مقابله با گسترش جرایم سازمان‌یافته با جوامع بومی همکاری کنند.این نهاد همچنین از تأمین‌کنندگان بین‌المللی مواد خام خواسته اطمینان حاصل کنند که زنجیره‌های تأمین آن‌ها به محصولات با منشأ مجرمانه آلوده نیست.نظارت بر این جنگل پهناور و دورافتاده همواره دشوار بوده است.جنگل آمازون در ۹ کشور آمریکای جنوبی گسترده شده که بخش عمده آن در برزیل قرار دارد و نقشی کلیدی در مقابله با تغییرات اقلیمی ایفا می‌کند.این گزارش اشاره می‌کند که گروه‌های جرایم سازمان‌یافته از ضعف‌های دولتی برای گسترش قلمرو خود در جنگل بهره می‌برند، به‌ویژه گروه‌های برزیلی مانند «کماندو ورملیو» (فرماندهی سرخ) و «فرست کپیتال کماند».گسترش فعالیت این گروه‌ها گاه از مرزها عبور کرده و به کشورهای همسایه مانند کلمبیا، ونزوئلا و اکوادور می‌رسد؛ جایی که با گروه‌های مسلح محلی رقابت یا حتی همکاری می‌کنند.این اندیشکده همچنین افزود که چنین گروه‌هایی «خشونتی بی‌رحمانه» را در جوامعی که تحت کنترل‌شان است اعمال می‌کنند.</description>
            <link>https://www.radiofarda.com/a/amazon-rainforest-under-attack-from-organized-crime-report/33756812.html</link> 
            <guid>https://www.radiofarda.com/a/amazon-rainforest-under-attack-from-organized-crime-report/33756812.html</guid>            
            <pubDate>Thu, 14 May 2026 15:41:47 +0330</pubDate>
            <category>دانش و فناوری</category><enclosure url="https://gdb.rferl.org/2e13ed63-d89a-42c1-8b54-bbec0638a63d_cx0_cy10_cw0_w800_h450.jpg" length="0" type="image/jpeg"/></item>
</channel></rss>