https://www.radiofarda.com/z/142 مجموعه گزارش‌ها، اخبار، یادداشت‌ها و گفت‌وگوهای رادیو فردا در حوزه ورزش ایران و جهان. https://www.radiofarda.com/Content/responsive/RFE/fa-IR/img/logo.png https://www.radiofarda.com/z/142 fa Copyright 2026 - RFE/RL, Inc. 60 Wed, 10 Jun 2026 22:22:28 +0330 Pangea CMS – RFE/RL وزارت امنیت داخلی آمریکا روز سه‌شنبه ۱۹ خرداد اعلام کرد تیم ملی فوتبال ایران که هم‌اکنون در تیخوانای مکزیک تمرین می‌کند، می‌تواند یک روز پیش از هر یک از سه مسابقه خود در جام جهانی وارد ایالات متحده شود.گزارش‌های رسانه‌ای در آخر هفته به نقل از ابوالفضل پسندیده، سفیر ایران در مکزیک، گفته بودند که تیم ایران باید در همان روز مسابقه وارد آمریکا شده و همان روز نیز آن را ترک کند؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره مسائل لجستیکی و تأثیر آن بر عملکرد تیم ایجاد کرده بود.یک سخنگوی وزارت امنیت داخلی گفت این‌گونه نیست که ایران مجبور باشد در همان روز مسابقه وارد شود و افزود: «این اظهارات نادرست است. به لطف سخاوت رئیس‌جمهور (دونالد) ترامپ، تیم ایران می‌تواند یک روز پیش از مسابقات خود وارد شود».سفیر ایران که روز دوشنبه در تیخوانا از طریق مترجم با رویترز گفت‌وگو می‌کرد، از مقام‌های آمریکایی به دلیل خودداری از صدور روادید برای برخی از کارکنان فدراسیون فوتبال ایران انتقاد کرد، اما گفت روادیدهایی که صادر شده‌اند مانع اقامت شبانه نمی‌شوند.او گفت: «در روادیدها اشاره نشده که آن‌ها باید در زمان مشخصی کشور را ترک کنند».ایالات متحده روز ۱۵ خرداد پس از هفته‌ها ابهام و تنها ۱۰ روز پیش از نخستین بازی، برای همه بازیکنان روادید ورود به این کشور صادر کرد.با این حال، طبق اعلام فدراسیون فوتبال ایران، به چندین نفر از اعضای تیم و کادر از جمله «اعضای کلیدی مدیریتی و اداری» روادید داده نشده است. به گفته سفارت ایران در مکزیک، این افراد شامل مدیر تیم، دو تحلیلگر، مدیر رسانه و یک نماینده وزارت خارجه هستند.ایران قرار است روز ۱۵ ژوئن در لس‌آنجلس با نیوزیلند، ۲۱ ژوئن در لس‌آنجلس با بلژیک و ۲۶ ژوئن در سیاتل با مصر دیدار کند.در ابتدا قرار بود بازیکنان در ایالت آریزونا تمرین کنند، اما این برنامه پس از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران در ماه فوریه تغییر کرد.ترامپ در ماه مارس گفته بود ایران برای حضور در جام جهانی «مورد استقبال» قرار می‌گیرد، اما معتقد نیست که ماندن تیم ایران در آمریکا «از نظر امنیت جانی خودشان» مناسب باشد.برگزاری «بی‌دغدغه» جام جهانیدر همین حال، فیفا اعلام کرد نشست «بسیار ثمربخشی» با فدراسیون فوتبال ایران داشته و می‌خواهد اطمینان حاصل کند که حضور تیم ایران در جام جهانی پیش‌رو به شکلی «بی‌دغدغه» انجام شود.این نهاد در بیانیه‌ای در روز سه‌شنبه گفت دبیرکل آن، ماتیاس گرافستروم، پس از ورود هیئت ایرانی به کمپ محل برگزاری مسابقات در شهر تیخوانای مکزیک، به‌صورت آنلاین با مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، گفت‌وگو کرده است.گرافستروم گفت: «من و تاج گفت‌وگویی بسیار ثمربخش داشتیم، همان‌طور که پیش‌تر نیز هنگام دیدار حضوری در استانبول چنین بود». اشاره ‌او به مذاکرات اخیر در زمانی است که تیم ایران در ترکیه تمرین می‌کرد.او افزود: «اکنون که تیم در مکزیک مستقر شده، فیفا به گفت‌وگو و همکاری با فدراسیون فوتبال ایران ادامه خواهد داد تا تجربه تیم و هیئت همراه مثبت باشد و همه شرایط لازم برای رقابت در زمین فراهم شود. با هم منتظر هفته‌های پیش‌رو هستیم».ایران در مرحله گروهی در شهرهای لس‌آنجلس و سیاتل آمریکا به مصاف نیوزیلند، بلژیک و مصر خواهد رفت.آمریکا و ایران از ۹ اسفند پارسال درگیر جنگ هستند.تیم ایران کمپ خود را از آمریکا به مکزیک، یکی از میزبانان مشترک، منتقل کرده است. این تیم تنها در روز مسابقه اجازه رفت‌وآمد به محل بازی‌ها را دارد و برخی از اعضای هیئت همراه ایران موفق به دریافت روادید آمریکا نشده‌اند.ایران همچنین در میان چند کشوری است که از زمان آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، ورود شهروندانشان به آمریکا محدود شده است.فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرد سهمیه بلیت‌هایش برای مسابقات جام جهانی در آمریکا لغو شده و از فیفا خواسته است مداخله کند. خبرگزاری ایسنا به نقل از بیانیه فدراسیون گزارش داد که آمریکا اقداماتی برای جلوگیری از حضور هواداران ایرانی در مسابقات انجام داده است.طبق قوانین فیفا و مسابقات، هر فدراسیون هشت درصد از بلیت‌های هر مسابقه‌ای را که تیمش در آن حضور دارد دریافت می‌کند. جام جهانی از روز پنج‌شنبه ۲۱ خرداد آغاز می‌شود.فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرد با توجه به این سهمیه هشت درصدی، هواداران از قبل برای حضور در جام جهانی برنامه‌ریزی کرده بودند اما اکنون ناچار به لغو آن شده‌اند و ابراز امیدواری کرد فیفا بتواند در نهایت به استفاده از این سهمیه کمک کند. https://www.radiofarda.com/a/fifa-hold-talks-with-iran-and-want-smooth-world-cup-for-them/33776810.html https://www.radiofarda.com/a/fifa-hold-talks-with-iran-and-want-smooth-world-cup-for-them/33776810.html Tue, 09 Jun 2026 17:06:28 +0330 ورزش تام باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه، روز جمعه، ۱۵ خرداد، در پیامی در شبکۀ ایکس تأیید کرد که برای اعضای تیم ملی فوتبال ایران برای حضور در جام جهانی در آمریکا روادید صادر شده است.همزمان روزنامه نیویورک‌ تایمز به نقل از چهار مقام ارشد در دولت آمریکا خبر داد که درخواست همهٔ ۲۶ بازیکن ایران پذیرفته شده، اما بیش از ده نفر از اعضای کادر پشتیبانی و مسئولان فدراسیون که قرار بود تیم را همراهی کنند، اجازه ورود به آمریکا نگرفته‌اند.در همین زمینه خبرگزاری میزان روز شنبه،‌ ۱۶ خرداد، نوشت که «ویزای کادر پشتیبانی، مربیان، بدنسازان، آنالیزورها، کادر پزشکی و برخی مدیران تیم ملی از جمله مهدی تاج، رئیس فدراسیون، صادر نشد».به نوشته نیویورک تایمز، یکی از مقام‌ها گفته است درخواست روادید مهدی تاج که سابقه فرماندهی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هم دارد رد شده است. آمریکا و کانادا سپاه پاسداران را نهادی تروریستی می‌دانند.خبرگزاری مهر روز شنبه به نقل از مسئولان فدراسیون در ایران ادعا کرده است که «[مهدی] تاج درخواستی برای ویزا نداده بود.»در اردیبهشت‌ماه سال جاری هم چند مقام فدراسیون فوتبال ایران از جمله تاج، رئیس فدراسیون، که برای شرکت در کنگره فیفا عازم کانادا شده بودند، در فرودگاه تورنتو با مشکل مواجه شدند و اجازهٔ ورود به این کشور را نیافتند.یک مقام آمریکایی در این باره به نیویورک تایمز گفته است که «نمی‌توان از سیستم سوء استفاده کرد و با بهانه‌های کذب وارد کشور [آمریکا] شد». او توضیح داده است که آمریکا فقط ویزای ورزشکاران را که قرار است در جام جهانی مسابقه بدهند و کادر ضروری برای کمک به آنها را صادر کرده است.پیشتر هم مارکو روبیو، وزیر خارجۀ ایالات متحده، گفته بود که مصمم است مانع از تلاش ایران برای «جا زدن» افراد مرتبط با سپاه پاسداران در کاروان تیم ملی فوتبال برای شرکت در جام جهانی شود.تام باراک در واکنش به گزارشی خبری دربارۀ صدور روادید ورود به ایالات متحده برای بازیکنان جام جهانی ایران گفت: «به تیم برجستۀ خود در سفارت آمریکا در آنکارا برای تلاش‌هایشان در زمینۀ صدور روادید اعضای تیم ملی فوتبال ایران در مسیر راهیابی به جام جهانی فوتبال در ایالات متحده افتخار می‌کنم.»سفیر آمریکا افزود: «ورزش از مرزها فراتر می‌رود و ما مشتاقانه منتظر استقبال از رقبا و هواداران سراسر جهان هستیم.»یک مقام کاخ سفید روز جمعه به خبرگزاری رویترز گفته بود که بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران برای ورود به ایالات متحده و شرکت در جام جهانی فوتبال روادید دریافت کرده‌اند.درپی اعلام این خبر از سوی رویترز، خبرگزاری فارس اما نوشت که ویزای برخی اعضای کادر فنی و اجرایی تیم ملی هنوز صادر نشده و «سفارت آمریکا تاکنون از صدور آن خودداری کرده است.»تیم ایران قرار است روز شنبه از ترکیه به اسپانیا پرواز کند و سپس عازم اردوگاه تمرینی خود در مکزیک شود که پیش از این برای اعضای این تیم روادید صادر کرده است.این تیم در طول برگزاری مسابقات در آمریکای شمالی، در مکزیک مستقر خواهد بود، اما هر سه بازی مرحلۀ گروهی آن‌ها قرار است در ایالات متحده برگزار شود.تیم ملی ایران قرار است نخستین دیدار خود در جام جهانی را روز ۲۵ خرداد برابر نیوزیلند در لس‌آنجلس برگزار کند. این تیم سپس در همان شهر به مصاف بلژیک خواهد رفت. بازی سوم ایران در سیاتل مقابل مصر انجام خواهد شد.به‌رغم برگزاری هر سه بازی تیم ملی در آمریکا، دولت دونالد ترامپ اجازه اقامت به تیم ایران نداد،‌ بنابراین فدراسیون فوتبال ایران مجبور شد اردو و محل اقامت تیم را از آریزونا به شهر تیخوانا در مکزیک منتقل کند. این شهر در نزدیکی مرز آمریکا قرار دارد و بر اساس برنامه، تیم ملی ایران بامداد روز یکشنبه وارد تیخوانا خواهد شد.مکزیک و کانادا همراه با آمریکا میزبانان مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ هستند.مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، روز دهم خرداد اعلام کرد که «تنگناهای مالی» به‌شدت تیم ملی را آزار می‌دهد. ایران برای آمادگی حضور در جام جهانی تنها توانسته در روزهای اخیر با تیم‌های گامبیا و مالی در ترکیه بازی‌های دوستانه انجام دهد. https://www.radiofarda.com/a/iran-national-team-us-visa-taj-denied-world-cup/33773980.html https://www.radiofarda.com/a/iran-national-team-us-visa-taj-denied-world-cup/33773980.html Sat, 06 Jun 2026 10:53:40 +0330 ورزش مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، روز یک‌شنبه دهم خرداد به گلایه از مشکلات مالی در بر سر راه آماده‌سازی تیم ملی فوتبال ایران در راه جام جهانی پرداخت.به گزارش خبرگزاری ایرنا، او در این باره توضیح داده که «تیم ملی در شرایط خوبی قرار دارد، اما تنگناهای مالی به‌شدت تیم را آزار می‌دهد. هزینه‌های تیم‌های مختلف ملی دلاری است. وزارت ورزش زیر ۲۰۰ میلیارد به ما کمک کرده است.»رئیس فدراسیون فوتبال ایران دربارهٔ آخرین خبر پیرامون صدور روادید تیم ملی فوتبال برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ هم گفت: «مسئول برگزاری جام جهانی فیفا است و از نظر ما مسئول دادن ویزا هم فیفا است. وقتی کشوری متعهد به میزبانی می‌شود، یکی از تعهداتی که می‌دهند، صدور ویزا است. در جلساتی که رو در رو با فیفا داشتیم، آنها در این رابطه با ما هم‌نظر هستند.»در فاصله ۱۴ روز تا جام جهانی ۲۰۲۶، بلاتکلیفی ویزای تیم ملی فوتبال ایران ادامه دارد. خبرگزاری مهر گزارش داده که فدراسیون فوتبال با ارسال نامه‌ای تازه به فیفا خواستار تعیین تکلیف فوری این پرونده شده، اما به گفته این خبرگزاری، فیفا تاکنون پاسخی به نامه‌های فدراسیون نداده است.مهدی محمدنبی، سرپرست تیم ملی، دو روز پیشتر از این گفته بود هنوز نه ویزای مکزیک و نه ویزای آمریکا برای اعضای تیم صادر نشده و تیم ملی به روادید چندبار ورود هر دو کشور نیاز دارد. پیشتر نیز مهدی تاج اعلام کرده بود که به‌دلیل مشکل ویزا، محل اردوی تیم ملی از آریزونای آمریکا به تیخوانای مکزیک منتقل شده است.این ابهام در حالی ادامه دارد که به گفته سفیر جمهوری اسلامی در مکزیک، هنوز روشن نیست آمریکا به تیم ملی روادید خواهد داد یا نه؛ موضوعی که می‌تواند برنامه‌های ایران را در روزهای پایانی پیش از جام جهانی با مشکل جدی روبه‌رو کند.در همین حال، رسانه‌های داخلی روز دوشنبه نوشتند که حضور سردار آزمون در جام جهانی ۲۰۲۶ منتفی شده است.بنابر این گزارش‌ها، هرچند تلاش‌هایی برای بازگشت او به تیم ملی انجام شده بود، اما چون نامش در فهرست اولیه ۵۵ نفره ارسالی به فیفا قرار نداشت، مقررات فیفا اجازه اضافه شدن او را نمی‌دهد.پیشتر منابع مختلف، ازجمله روزنامه گاردین گزارش داده بودند سردار آزمون، مهاجم ۳۱ ساله و دومین گلزن برتر تاریخ تیم ملی، پس از حمایت از اعتراضات در ایران و انتشار تصویری از دیدارش با محمد بن راشد آل مکتوم، حاکم دبی، با انتقاد رسانه‌های حکومتی و نهادهای نزدیک به حکومت روبه‌رو و از تیم ملی کنار گذاشته شد.رسانه‌های داخلی نوشته‌اند که سردار آزمون «با وجود ابراز تمایل دوباره برای بازگشت، اکنون فقط احتمال دارد پس از جام جهانی، در صورت عذرخواهی رسمی، بار دیگر برای رقابت‌های بعدی از جمله جام ملت‌های آسیا به تیم ملی دعوت شود.»ایران در گروه G جام جهانی با نیوزیلند، بلژیک و مصر هم‌گروه است. این مسابقات از ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ آغاز می‌شود.در تحولی مرتبط، یک گروه غیرانتفاعی به نام «مؤسسه صداهای آزادی» به فیفا هشدار داده است که اگر تصمیم گزارش‌شده برای ممنوعیت ورود پرچم شیر و خورشید ایران به ورزشگاه‌های جام جهانی را لغو نکند، ممکن است در آمریکا با اقدام قضایی روبه‌رو شود.به گزارش روزنامه ورزشی «اتلتیک»، وکیل این گروه در نامه‌ای به فیفا نسبت به این محدودیت اعتراض کرده و گفته است در صورت پاسخ ندادن یا اصرار فیفا بر این تصمیم، امکان طرح شکایت در دادگاه‌های ایالت کالیفرنیا یا دادگاه‌های فدرال آمریکا وجود دارد. او گفته فیفا سه روز پس از ارسال نامه هنوز پاسخی نداده است.اتلتیک پیشتر به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود که فیفا قصد دارد در دستورالعمل رسمی خود برای ورزشگاه‌های جام جهانی، ورود پرچم پیش از انقلاب ۵۷ در ایران، یعنی پرچم شیر و خورشید، را «ممنوع کند».این اقدام جنجال‌های دوره جام جهانی قطر را دوباره زنده کرده و با واکنش ایرانیان خارج از کشور و چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی روبه‌رو شده است. برخلاف جام جهانی قطر که اجرای این محدودیت‌ها یکدست نبود، احتمال دارد این ممنوعیت در جام جهانی ۲۰۲۶ به‌صورت سراسری اعمال شود.پرچم شیروخورشید که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ دهه‌ها به‌عنوان نماد رسمی کشور استفاده می‌شد، در سال‌های اخیر و به‌خصوص از اعتراضات دی‌ماه پارسال به نماد سیاسی مخالفان جمهوری اسلامی تبدیل شده است. https://www.radiofarda.com/a/iran-football-visa-soccer-team/33769966.html https://www.radiofarda.com/a/iran-football-visa-soccer-team/33769966.html Mon, 01 Jun 2026 11:16:40 +0330 ورزش وزیر کشور فرانسه اعلام کرد که در جریان ناآرامی‌هایی که پس از قهرمانی باشگاه پاری‌سن‌ژرمن در لیگ قهرمانان اروپا برای دومین سال پیاپی رخ داد، نزدیک به ۹۰۰ نفر بازداشت شدند.لوران نونز دوشنبه یازدهم خرداد، به رادیو «فرانس اینتر» گفت: «بیش از ۸۹۰ بازداشت داشته‌ایم. در مجموع، این رقم ۴۵ درصد بیشتر از سال گذشته است.»او همچنین افزود که نزدیک به ۱۸۰ نیروی پلیس و مأمور امنیتی در جریان این ناآرامی‌ها زخمی شده‌اند.پس از پیروزی تیم پاری‌سن‌ژرمن مقابل آرسنال در لیگ قهرمانان اروپا که بعدازظهر شنبه، نهم خرداد، برگزار شد، جشن‌های پیروزی در برخی مناطق این کشور به ناآرامی و خشونت کشیده شد.وزیر کشور فرانسه، روز یکشنبه با ارائه آمار به‌روزشده اعلام کرده بود که حدود ۴۸۰ نفر از بازداشت‌شدگان در منطقه کلان‌شهری پاریس بوده‌اند.مقام‌ها اعلام کردند که میزان ناآرامی‌ها نسبت به سال گذشته، که پاری‌سن‌ژرمن برای نخستین بار قهرمان لیگ قهرمانان شد، حدود ۳۰ درصد افزایش داشته است. در جریان آشوب‌های سال ۲۰۲۵، دو نفر کشته، نزدیک به ۲۰۰ نفر زخمی و ۵۵۹ نفر بازداشت شده بودند.همچنین حدود ۷۰۰ مورد آتش‌سوزی ثبت شده بود که در بسیاری از موارد خودروها به آتش کشیده شده بودند.نونز پیش‌تر در یک نشست خبری گفته بود: «تجمع‌های جشن همراه با مجموعه‌ای از شورش‌ها بود؛ چیزی که مطابق پیش‌بینی ما بود.» او افزود: «این آشوب‌ها کاملاً غیرقابل‌قبول هستند.»پس از این بازی، گزارش‌هایی از وقوع درگیری و ناآرامی در حدود ۱۵ شهر فرانسه منتشر شد.بر اساس این گزارش‌ها، در پاریس، با تجمع هزاران نفر بعد از انجام مسابقه، وضعیت به‌ویژه در اطراف بلوار شانزه‌لیزه متشنج بود؛ افراد نقاب‌دار با نیروهای امنیتی درگیر شدند، به آنها اشیایی پرتاب کردند و پلیس نیز در واکنش، از گاز اشک‌آور استفاده کرد.ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، خودروهای در حال سوختن، بسته شدن خیابان‌ها با موانع خیابانی و شلیک مواد آتش‌بازی به سمت جمعیت را نشان می‌داد.این آشوب‌ها بعد از این مسابقه حساس در شرایطی رخ داد که جمعیت زیادی در پارک دو پرنس، ورزشگاه خانگی پاری‌سن‌ژرمن، گرد هم آمده بودند تا پیروزی چهار بر سه تیمشان مقابل آرسنال در ضربات پنالتی را روی نمایشگر بزرگ تماشا کنند؛ رسانه‌های فرانسوی گزارش دادند که ورزشگاه تقریباً کاملاً پر شده بود.در مجموع حدود ۲۲ هزار نیروی پلیس در سراسر فرانسه در آماده‌باش بودند که حدود هشت هزار نفر از آن‌ها در پاریس مستقر شده بودند.قرار بود تیم پاری‌سن‌ژرمن عصر یکشنبه از بوداپست به فرانسه بازگردد و استقبال بزرگی در پاریس برای آن‌ها برنامه‌ریزی شده بود. https://www.radiofarda.com/a/france-says-more-than-890-arrested-in-champions-league-final-riots/33769937.html https://www.radiofarda.com/a/france-says-more-than-890-arrested-in-champions-league-final-riots/33769937.html Mon, 01 Jun 2026 10:42:26 +0330 ورزش پرویز قلیچ‌خانی، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران، فعال سیاسی و مدیرمسئول مجله «آرش»، پس از یک دوره بیماری روز دوم خرداد در هشتاد سالگی در پاریس درگذشت.آقای قلیچ‌خانی که بود؟ چه جایگاهی در ورزش ایران داشت؟ و سرنوشت او در دنیای سیاست چگونه رقم خورد؟ستاره‌ای که «از فقر برآمد»پرویز قلیچ‌خانی در ۱۳ آذر ۱۳۲۴ در محلهٔ صابون‌پزخانه نزدیک میدان شوش تهران در خانواده‌ای کم‌درآمد متولد شد و در همان نوجوانی وارد دنیای ورزش شد. کارشناسان ورزشی قلیچ‌خانی را به دلیل قابلیت‌ها و مهارت‌های برجسته اش در تکنیک‌های فوتبال، به عنوان یکی از بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران ستوده‌اند.مهدی اصلانی، نویسنده و زندانی سیاسی پیشین که آقای قلیچ‌خانی را از نزدیک می‌شناخت، به رادیوفردا می‌گوید که این چهره ورزشی، از فقر برآمد و به ستاره فوتبال تبدیل شد: «پرویز قلیچ‌خانی از سر سفره فقر برخاست، تهیدستی را نفس کشید و پس از آن‌که در ۱۸ سالگی، در المپیک توکیو، به ستاره اول فوتبال ایران بدل شد، غم سفره‌های خالی تا پایان عمر با او ماند.»قلیچ‌خانی تنها بازیکنی بود که با تیم ملی فوتبال ایران سه بار قهرمان جام ملت‌های آسیا شد. گلی که او نزدیک به شصت سال پیش، در ورزشگاه امجدیه تهران در جریان فینال یکی از دوره‌های این جام وارد دروازه تیم ملی اسرائیل کرد، برای خیلی‌ها ماندگارترین تصویر از قلیچ‌خانی است.محسن یلفانی، نویسنده و نمایشنامه نویس ساکن پاریس، در گفت‌وگو با این گل را این چنین به یاد می‌آورد: «اولین خاطره‌ای که از پرویز قلیچ‌خانی دارم، برمی‌گردد به سالی که تیم ملی فوتبال ایران با تیم فوتبال اسرائیل در ورزشگاه امجدیه مسابقه داشت. من طبیعتاً هیچ‌وقت نه فرصت و نه امکان آن را داشتم که به تماشای مسابقات ورزشی بروم و حتی آن روز هم از برگزاری این مسابقه بی‌خبر بودم.»آقای یلفانی افزود: «حدود اوایل شب بود که از منزل بیرون آمدم و در خیابان شاه‌آباد قدم می‌زدم. ناگهان خیابان به‌هم ریخت. دقیقاً به یاد دارم که جمع زیادی از مردم از مغازه‌ها بیرون آمدند و فریادهای شادی و تبریک به مناسبت پیروزی تیم ایران بر تیم اسرائیل بلند شد. در همان‌جا بود که برای نخستین بار، نام پرویز قلیچ‌خانی را از زبان بسیاری از مردم شنیدم؛ کسی که ظاهراً گل پیروزی را هم او به ثمر رسانده بود. از آن زمان بود که نام پرویز قلیچ‌خانی در ذهن من ماندگار شد.»قلیچ‌خانی علاوه بر تیم ملی، در تیم‌های باشگاهی مطرح زمان خود، از کیان و تاج تا پاس، عقاب، و دارایی بازی کرد و در اواخر دوران حرفه‌ای فوتبال، به پرسپولیس تهران پیوست.علاقه به تختی و ورود به سیاستاصلانی به علاقه قلیچ‌خانی به غلامرضا تختی، کشتی‌گیر مطرح ایران اشاره می‌کند و می‌افزاید: «هرکس که یک‌بار گذرش به کلبه درویشی پرویز در پاریس افتاده باشد، حتماً عکس مشترک او با غلامرضا تختی در المپیک توکیو را دیده است؛ عکسی که برای پرویز جایگاهی ویژه داشت. او همیشه تختی را «آقا تختی» می‌خواند و به هیچ نام دیگری صدایش نمی‌کرد؛ نه «جهان‌پهلوان»، نه «غلامرضا تختی»، فقط «آقا تختی». آن عکس، حکم آینه و شمعدانِ دربه‌دری‌های تمام‌ناشدنی پرویز قلیچ‌خانی را داشت و در هر اسباب‌کشی، زینت طاقچه خانه‌اش بود.»اصلانی ادامه می‌دهد: «بسیاری، زمانی که او به ستاره اول فوتبال ایران بدل شده بود، خواهان عکس گرفتن با او بودند، اما پرویز به هم‌شانه شدن با آقا تختی در المپیک توکیو فخر می‌فروخت. برای او، تختی معیاری بود از ورزشکار مردمی و با مردم بودن. قلیچ‌خانی از جایی به بعد، تمام این شهرت ورزشی را در پاکت سیاست گذاشت.»اما در همان دهه ۱۳۵۰، همزمان فعالیت‌های ورزشی به فعالیت سیاسی گرایش پیدا کرد و همین چرخش به سمت سیاست موجب شد که او پس از انقلاب وطنش را ترک کند. اصلانی می‌گوید: «در دهه پنجاه، با دلبستگی به فدائیان، علاقه‌مند خود به این جریان را آشکار کرد. پس از رخداد ۵۷ نیز به عضویت رسمی تشکیلات فدایی درآمد.»تبعید و انتشار نشریه «آرش»قلیچ‌خانی در زمستان سال ۶۲ ایران را ترک کرد و به گفته آقای اصلانی، «با کوچه‌های کودکی و جوانی‌اش وداع گفت».این زندانی پیشین که خود نیز به آلمان تبعید شد، می‌گوید: «تبعید برای پرویز سفره‌ای پهن نکرد، اما شهرت ورزشی و کارنامه‌اش به صندوق پس‌اندازی بدل شد که در روزگار تنگدستی، برای ادامه راه به آن رجوع می‌کرد. حاصل این تلاش، انتشار مجله فرهنگی، سیاسی و اجتماعی «آرش» بود؛ مجله‌ای که شیره جانش با آن درآمیخت.»به گفته اصلانی، انتشار ۱۱۰ شماره از «آرش»، کاری بود که تنها از توان و همت کسی چون قلیچ‌خانی برمی‌آمد و او این توانایی را داشت که در هر شماره این نشریه، «از راستِ راست تا چپِ چپ، صداها را کنار هم بنشاند».فرشین کاظمی‌نیا، بیولوژیست، نویسنده و مترجم، مقیم پاریس، دربارهٔ چگونگی شکل گرفتن این نشریه به رادیوفردا می‌گوید که این نشریه به‌طور کلی بدون سانسور عمل می‌کرد: «بر اساس شناختی که من، به‌ویژه از دو دهه پایانی فعالیت این مجله دارم، می‌توانم بگویم که این نشریه به مثابه شکلی از سپهر عمومی عمل می‌کرد؛ فضایی برای تبلور انواع نگاه‌ها و اندیشه‌ها، چه از داخل ایران و چه از خارج، و در آن فیلتر یا روند سانسور وجود نداشت.»این پژوهشگر افزود: «البته همان‌طور که قبلاً گفته‌ام، این به آن معنا نبود که هر مطلبی، بی‌هیچ معیار و سنجشی، صرفاً چون به دست می‌رسید در «آرش» منتشر شود. به‌طور مشخص، آرش یک مجله روشنفکری بود، اما این روشنفکری صرفاً محدود به چپ‌گرایان نمی‌شد. در آرش طیف گسترده‌ای از افراد، از راست‌گرایان و ملی‌گرایان گرفته تا چهره‌ها و شخصیت‌های شناخته‌شده سپهر سیاست و روشنفکری معاصر ایران، قلم می‌زدند و می‌کوشیدند اندیشه‌های خود را بدون محدودیت بیان کنند.»کاظمی‌نیا تأکید می‌کند: «البته طبیعی است که مطالب بی‌ربط پذیرفته نمی‌شد؛ این بدیهی است. اما دربارهٔ افراد شناخته‌شده و صاحب‌نظر، من نه سراغ دارم و نه شنیده‌ام که کسی بگوید در «آرش» سانسوری صورت گرفته است.»به گفته این مترجم، «آرش» فقط نشریه «اپوزیسیون» نبود و بسیاری از مقالات این نشریه از داخل ایران می‌رسید: «من افرادی را می‌شناسم که هنوز هم هستند و گاه حتی با نام خودشان در آرش قلم می‌زدند. این وجه ملی، ورزشی و اجتماعی پرویز، به شکل مهمی باعث شده بود که افراد گوناگون به او اعتماد کنند، و او نیز این اعتماد را به‌درستی پاسخ می‌داد.»همچنین آقای یلفانی، دربارهٔ نشریه آرش می‌گوید که «آرش» یکی از «پربارترین و ماندگارترین نشریات ایرانیان خارج از کشور» بود.این نویسنده نیز اظهارات آقای کاظمی‌نیا را تأیید و اضافه می‌کند: «یکی از ویژگی‌های برجسته این نشریه، جامعیت آن بود. «آرش» خط فکری بسته و معینی نداشت و بر هیچ گرایش خاصی با تعصب پافشاری نمی‌کرد. تا آنجا که من دیده و خوانده‌ام، از تقریباً همه کسانی که در عرصه سیاسی فعال بودند یا حرفی برای گفتن داشتند استقبال می‌کرد. قلیچ‌خانی حتی گاه با اصرار از آنان مطلب می‌گرفت و منتشر می‌کرد. به گمان من، «آرش» امروز مجموعه‌ای ارزشمند و قابل اعتماد از خاطرات و تجربه‌های فرهنگی و سیاسی ایرانیان خارج از کشور به‌شمار می‌آید.»دوران بیماریپرویز قلیچ‌خانی در سال‌های پایانی عمر، به دلیل بیماری چندان در محافل عمومی حضور نداشت.آقای اصلانی می‌گوید: «پیش از آن‌که آلزایمر او را از پای درآورد، همچون بسیاری دیگر به نوعی بن‌بست سیاسی رسیده بود. او در دوران ورزشی‌اش این توان را داشت که با اراده‌ای کم‌نظیر، نتیجه هر بازی را تغییر دهد و بازی را، به اصطلاح فوتبالی‌ها، دربیاورد. اما در سال‌های پایانی، اراده ورزشی در میدان سیاست، دیگر کارایی نداشت.»قلیچ‌خانی از معدود چهره‌هایی بود که هم در عرصه ورزشی و فرهنگی، ردی پررنگ از خود به جا گذاشت.پایان زندگی او در پاریس، تصویر قهرمانی است که تبعید گرچه شهرت ورزشی او را در میان نسل‌های جدیدتر ایرانیان کمرنگ کرد، اما این دوری، به هیچ وجه از عشق او به وطن نکاست.آقای اصلانی در پایان تأکید می‌کند که قلیچ‌خانی «فوتبالیست بی‌همتایی» بود که «اوج خاطره‌های ورزشی ما را ساخته بود»، اما «سرانجام در حسرت دیدار معشوقش، یعنی کوچه‌های جنوب شهر و زادگاهی که بدان عشق می‌ورزید، در غربت سرد تبعید، به امانت خاک داده شد.» https://www.radiofarda.com/a/parviz-ghelighkhanin-obituary-sport-and-politics/33763814.html https://www.radiofarda.com/a/parviz-ghelighkhanin-obituary-sport-and-politics/33763814.html Sun, 24 May 2026 22:02:14 +0330 فراتر از خبر