https://www.radiofarda.com/z/3305 گزارش‌ها، اخبار و گفت‌وگوها پیرامون محیط زیست و موضوعات مرتبط. https://www.radiofarda.com/Content/responsive/RFE/fa-IR/img/logo.png https://www.radiofarda.com/z/3305 fa Copyright 2026 - RFE/RL, Inc. 60 Wed, 10 Jun 2026 22:31:22 +0330 Pangea CMS – RFE/RL هزاران نفر از مردم آلبانی روز پنج‌شنبه، ۱۴ خردادماه، برای چهارمین روز پیاپی در اعتراض به ساخت یک مجتمع گردشگری و تفریحی لوکس ساحلی در جنوب این کشور به خیابان‌ها آمدند.یکی از سرمایه‌گذاران این پروژه گردشگری جَرِد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، است.به گزارش خبرگزاری فرانسه، برخی از تظاهرکنندگان پارچه‌هایی به دست داشتند که روی آن نوشته بود «اِدی راما،‌ استعفا کن»، و عده‌ای دیگر نقاشی‌هایی به دست داشتند که ادی راما، نخست وزیر سوسیالیست این کشور، را در حال دادن کلید به ایوانکا ترامپ، دختر رئیس جمهور آمریکا،‌ نشان می‌داد.معترضان آلبانیایی می‌گویند که پروژه ۱.۲ میلیارد دلاری که شرکت سرمایه‌گذاری کوشنر و ایوانکا ترامپ برنامه اجرایش را دارد به محیط زیست منطقه ساحلی ویوسا نارتا در جنوب آلبانی لطمه خواهد زد.عده‌ای دیگر از منتقدان هم مقامات دولتی آلبانی را به فساد متهم می‌کنند.این پروژه که خانواده کوشنر به طور رسمی در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده بودند همچنین شامل ساخت و ساز در جزیره‌ای به نام سازان در ساحل دریای آدریاتیک است که زمانی محل یک پایگاه نظامی کمونیستی بود.میزان سرمایه‌گذاری در این جزیره در شمال دریای مدیترانه ۱.۶ میلیارد دلار اعلام شده است.همزمان با این اعتراضات ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی از یک مصاحبه جرد کوشنر منتشر شده که او در آن شرح می‌دهد که در سفری تفریحی در دریای آدریاتیک چند روزی را در آلبانی گذرانده و همان‌جا با ادی راما آشنا شده است.به نوشته خبرگزاری فرانسه، اعتراضات در دو روز گذشته پس از آن در آلبانی شدت گرفته که ویدئویی از تعرض نیروهای امنیتی به مردی در نزدیکی منطقه حفاظت‌شده و همین طور حضور افرادی با ادوات ساخت و ساز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.تظاهرکنندگان خواستار تغییر در «قانون سرمایه‌گذاری استراتژیک» و همین طور حذف تغییراتی در قانون مناطق حفاظت‌شده آلبانی هستند که ساخت و ساز هتل در این مناطق را ممکن ساخته است.حدود ۲۲ درصد از سرزمین آلبانی به عنوان منطقه‌ حفاظت‌شده ثبت شده است.به نوشته خبرگزاری فرانسه، مجوز سرمایه‌گذاری و ساخت و ساز در دو منطقه مورد اعتراض مردم آلبانی به شرکتی در این کشور داده شده است که به «صندوق اَفینیتی پارتنرز» متعلق به جرد کوشنر وابسته است.در پاسخ به پرسش رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی درباره اعتراضات اخیر در آلبانی، رئیس شرکت توسعه ساختمانی سازان در بیانیه‌ای گفت: «ما به یافتن فرصت ایجاد یک مقصد گردشگری در کلاس جهانی و یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی در منطقه مفتخریم. تمرکز ما بر کار مسئولانه،‌ ارتقای محیط زیست و ایجاد اشتغال... است.»در پی رونمایی از این پروژه در سال ۲۰۲۴، ایوانکا ترامپ به همراه چندین معمار و سرمایه‌گذار از منطقه وِلورا بازدید و با ادی راما، نخست وزیر آلبانی،‌ دیدار کرد.در ژانویه سال جاری،‌ بیش از ۴۰ گروه محیط زیستی در نامه‌ای به دولت آلبانی خواستار توقف فوری اجرای این پروژه شده بودند. https://www.radiofarda.com/a/thousands-protest-in-albania-against-kushner-real-estate-project/33773251.html https://www.radiofarda.com/a/thousands-protest-in-albania-against-kushner-real-estate-project/33773251.html Fri, 05 Jun 2026 11:57:16 +0330 محیط زیست گرمایش زمین دیگر فقط موضوعی برای گزارش‌های علمی و هشدارهای بلندمدت نیست؛ نشانه‌های آن هم‌زمان در آیین‌های مذهبی، زندگی روزمره و زیرساخت‌های شهری دیده می‌شود. از مکه که میلیون‌ها زائر حج را در معرض گرمایی فزاینده قرار داده، تا اروپا که در ماه مه رکوردهای تازهٔ دمایی ثبت کرده و حتی شبکه آب برخی مناطق بریتانیا را زیر فشار برده است،تصویر تازه‌ای از جهان گرم‌تر در حال شکل‌گیری است: جهانی که در آن فصل‌ها دیگر همان معنای پیشین را ندارند.بر اساس تحلیل تازه گروه «نسبت‌دهی هوای جهان»، گرمایش زمین، اقلیم مکه را «به‌طور بنیادین» دگرگون کرده و زائران حج را حتی در ماه‌هایی بیرون از تابستان در معرض گرمای شدید و خطرناک قرار داده است. این بررسی می‌گوید انتشار دی‌اکسید کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی باعث شده دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد اکنون در ماه مه (اردیبهشت و خرداد) نیز به‌طور منظم تجربه شود؛ دمایی که در دهه‌های گذشته عمدتاً به تابستان محدود بود.حج؛ آیینی پرازدحام در متن اقلیمی خشن‌ترحج، یکی از پنج رکن اسلام، هر سال میلیون‌ها مسلمان را از سراسر جهان به مکه می‌کشاند. این آیین بر اساس تقویم قمری برگزار می‌شود، تقویمی که ۱۰ تا ۱۱ روز کوتاه‌تر از تقویم خورشیدی است. به همین دلیل، زمان حج در چرخه‌ای حدود ۳۳ ساله از همه فصل‌ها عبور می‌کند؛ گاه در زمستان، گاه در بهار و گاه در اوج تابستان.در گذشته، این جابه‌جایی می‌توانست دوره‌هایی نسبتاً خنک‌تر برای زائران فراهم کند. اما تحلیل تازه نشان می‌دهد که این «پنجرهٔ ایمن» در حال کوچک‌ شدن است. میانگین دمای ماه مه در مکه اکنون ۳.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از دوران پیش از «گرمایش انسانی زمین» است و دمای ۴۰ درجه در این ماه، که زمانی نادر بود، اکنون هر دو تا سه سال یک‌بار انتظار می‌رود.این تغییر برای حج اهمیتی حیاتی دارد، چون مناسک آن در چند روز، همراه با پیاده‌روی‌های طولانی، ازدحام شدید و حضور شمار زیادی از زائران سالمند یا دارای بیماری‌های زمینه‌ای انجام می‌شود. در سال ۲۰۲۴، زمانی که حج در ماه ژوئن برگزار شد، بیش از ۱۳۰۰ زائر بر اثر گرما و رطوبت شدید جان باختند. پژوهشگران می‌گویند اگر جهان با همین روند سیاست‌های اقلیمی پیش برود و دمای جهانی تا پایان قرن سه درجه افزایش یابد، حدود ۹۷ درصد مناسک حج در مکه با سطح خطرناک گرما روبه‌رو خواهد شد.عربستان سعودی، میزبان حج و دومین تولیدکننده بزرگ نفت جهان، در سال‌های اخیر طرح‌هایی برای کاهش خطر گرما اجرا کرده است: مسیرهای سایه‌دار، ایستگاه‌های خنک‌کننده، مه‌پاش‌ها و خدمات درمانی گسترده‌تر. این اقدامات به کاهش بیماری‌های ناشی از گرما کمک کرده‌اند، اما به نوشتهٔ روزنامه انگلیسی گاردین، نویسندگان گزارش می‌گویند چنین تدابیری کافی نیست. به گفتهٔ آنان، بدون کاهش سریع وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی، میلیون‌ها مسلمان ناچار خواهند شد مناسک حج را در اقلیمی انجام دهند که هر سال نامناسب‌تر و خطرناک‌تر می‌شود.جهان گرم‌تر؛ از رکوردهای اروپا تا فشار بر زیرساخت‌هاآنچه در مکه رخ می‌دهد، بخشی از تصویری بزرگ‌تر است. در هفته گذشته، بخش‌هایی از اروپا با موج گرمایی کم‌سابقه روبه‌رو شدند؛ موجی که دماها را در برخی مناطق ۱۰ تا ۱۵ درجه بالاتر از میانگین این زمان از سال برد. بریتانیا رکورد دمای ماه مه خود را شکست: در پارک کیو در لندن، دما به ۳۵.۱ درجه سانتی‌گراد رسید. این رکورد تنها یک روز پس از ثبت دمای ۳۴.۸ درجه در لندن شکسته شد، در حالی که رکورد پیشین ماه مه ۳۲.۸ درجه بود که به سال ۱۹۲۲ بازمی‌گشت.ایرلند نیز بالاترین دمای ثبت‌شدهٔ ماه مه خود را تجربه کرد و دمای ۲۸.۸ درجه در دو ایستگاه هواشناسی گزارش شد. در فرانسه، دما در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه به ۳۶ درجه رسید و گرم‌ترین روزهای ماه مه در تاریخ ثبت‌شدهٔ این کشور را رقم زد. یک سخنگوی دولت فرانسه گفت گرمای این هفته به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم باعث مرگ هفت نفر شده است.رکوردها فقط به دمای روز محدود نبود. دماهای شبانه نیز در برخی مناطق در سطحی غیرعادی بالا باقی ماند. در جنوب غربی انگلستان، دمای شبانه در کامبورن به زیر ۲۱.۴ درجه نرسید؛ وضعیتی که از آن به‌عنوان «شب استوایی» یاد می‌شود، زیرا بدن انسان حتی در ساعات شب هم فرصت کافی برای خنک‌ شدن پیدا نمی‌کند. این موضوع در موج‌های گرما اهمیت زیادی دارد، چون خطر گرمازدگی و فشار بر سالمندان و بیماران را افزایش می‌دهد.در جنوب شرق انگلستان، موج گرما فقط مسئلهٔ دما نبود، بلکه ضعف زیرساخت‌ها را نیز آشکار کرد. هزاران خانوار با قطع آب یا افت فشار روبه‌رو شدند. در اوج بحران، بیش از ۲۰ هزار نفر تحت تأثیر قرار گرفتند و در شهر ساحلی ویتستبل حدود هشت هزار نفر آب نداشتند. افزایش مصرف در پی گرما، در کنار بهار خشک و کاهش بارندگی در ماه‌های مارس و آوریل، فشار بر شبکه آب را افزایش داد. این بحران در حالی رخ داد که در سال‌های اخیر انتقادها از کمبود سرمایه‌گذاری شرکت‌های خصوصی آب در بریتانیا و نشت‌های مکرر فاضلاب افزایش یافته است.در فرانسه نیز هواشناسان گفتند بیش از نیمی از کشور، دست‌کم یک رکورد دمایی ماه مه را، چه در کمینه و چه در بیشینهٔ دما، شکسته است. به نوشته خبرگزاری رویترز، یک اقلیم‌شناس سازمان هواشناسی فرانسه این وضعیت را «وخیم» توصیف کرد؛ نشانه‌ای از اینکه موج‌های گرما نه‌تنها شدیدتر، بلکه زودتر از زمان معمول خود آغاز می‌شوند.هم‌زمان، آن سوی جهان نیز از آشفتگی‌های جوی در امان نبود. در جنوب شرق و شرق استرالیا، هشدارهای طوفان شدید صادر شد؛ همراه با بادهای آسیب‌زا، بارندگی سنگین، تگرگ و خطر سیلاب ناگهانی. در بخش‌هایی از کوئینزلند، طی تنها ۳۰ دقیقه ۵۰ میلی‌متر باران ثبت شد و در نیو ساوت ولز سرعت باد به ۱۰۴ کیلومتر در ساعت رسید.سازمان جهانی هواشناسی سازمان ملل نیز هشدار داده است که دمای میانگین جهانی احتمالاً در سال جاری و چهار سال پس از آن در سطحی نزدیک به رکورد باقی خواهد ماند. این نهاد می‌گوید ۱۱ سال از گرم‌ترین سال‌های ثبت‌شده همگی از سال ۲۰۱۵ به این سو رخ داده‌اند و احتمال دارد یکی از سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ رکورد سال ۲۰۲۴ را به‌عنوان گرم‌ترین سال ثبت‌شده بشکند.در کنار هم، این داده‌ها نشان می‌دهند که گرمایش زمین دیگر رخدادی دوردست یا محدود به آینده نیست. در مکه، به شکل خطر برای زائران حج ظاهر می‌شود؛ در لندن و پاریس، به شکل رکوردشکنی دمایی و مرگ‌ومیر؛ در جنوب شرق انگلستان، به شکل فشار بر شبکه آب؛ و در استرالیا، به شکل باران‌های شدید و طوفان.مسئله اکنون این است که جهان با چه سرعتی خود را با این واقعیت تازه سازگار می‌کند و مهم‌تر از آن، با چه سرعتی عامل اصلی آن را کاهش می‌دهد. https://www.radiofarda.com/a/heatwaves-global-warming-hajj/33768949.html https://www.radiofarda.com/a/heatwaves-global-warming-hajj/33768949.html Sat, 30 May 2026 14:17:20 +0330 محیط زیست با تسریع روند گرمایش زمین و ذوب‌شدن سریع‌تر از انتظار یخچال‌های قطبی، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند متوسط دمای زمین طی پنج سال آینده به بالاترین دماهای ثبت‌شده نزدیک شود. این موضوع را سازمان هواشناسی بریتانیا روز پنجشنبه هفتم خردادماه به نقل از گزارش تازۀ آژانس هواشناسی سازمان ملل متحد اعلام کرد.گزارش سالانۀ سازمان ملل متحد، که وضعیت بارندگی و تغییرات دمای مناطق مختلف را پیش‌بینی می‌کند، می‌گوید متوسط سالانۀ دمای نزدیک سطح زمین، چیزی بین یک و سه‌دهم تا یک و ۹ دهم درجۀ سانتیگراد بالاتر از این دما در دورۀ سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰، یعنی دورۀ پیشا صنعتی خواهد بود.ملیسا سی‌بروک، پژوهشگر در دفتر هواشناسی بریتانیا به رویترز گفت: «نشانه‌های خیلی آشکاری از ادامۀ گرمایش زمین وجود دارد و مشخص است که افزایش دمای متوسط زمین همچنان ادامه دارد».در توافق اقلیمی پاریس که یازده سال پیش امضا شد، دولت‌ها متعهد شدند که برای ممانعت از افزایش دمای متوسط جهانی به دمایی بیش از یک‌ونیم درجۀ سانتیگراد بالاتر از دوران پیشا صنعتی تلاش کنند.گزارش سالانۀ سازمان ملل متحد می‌گوید احتمال عبور موقت متوسط دمای نزدیک سطح زمین به دمایی بیش از ۱.۵ درجه بالاتر از دورۀ پیشاصنعتی زیاد است. بر این اساس، این تحول دست‌کم یک سال به‌طول می‌انجامد و از حالا تا چهار سال دیگر بروز خواهد کرد.این گزارش همزمان پیش‌بینی کرده در همین فاصلۀ چهارساله، دمای زمین دست‌کم برای یک سال از دمای متوسط سال ۲۰۲۴ به‌عنوان گرمترین سال ثبت‌شده عبور خواهد کرد.ملیسا سی‌بروک البته تأکید می‌کند که عبور «موقت» از سطح یک و نیم ‌درجه بالاتر از دورۀ پیشاصنعتی الزاماً به‌معنای شکست توافق اقلیمی پاریس نیست؛ چراکه این تحول باید مربوط به متوسط دوره‌ای طولانی‌تر از ۲۰ سال باشد و نه تنها یک سال. با این حال این پژوهشگر هشدار داد که افزایش شمار سال‌هایی که متوسط دما از این حد بالاتر می‌رود، نگران‌کننده است.به گفتۀ ملیسا سی‌بروک، دانش جای تردیدی باقی نگذاشته که جهان به سرعت به آن سو در حرکت است.تحولات شدیدتر آب‌وهواییبر اساس گزارش سالانۀ سازمان ملل متحد، ممکن است طی پنج سال آینده دمای قطب شمال در طول زمستان تا ۳ و نیم برایر متوسط جهان افزای یابد و به ۲.۸ درجۀ سانتیگراد بالاتر از متوسط دورۀ بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ برسد.پیش‌بینی می‌شود در طول پنج سال آینده، یخ‌های دریاهای مناطق قطبی از جمله دریای بارِنتز، دریای بِرینگ و دریای اوخوتسک، از ماه‌های اسفند و فروردین شروع به ذوب‌شدن کنند.ملیسا سی‌بروک یادآوری می‌کند که گرمایش قطب می‌تواند به اختلال در سامانه‌های آب‌وهوایی و ایجاد پدیده‌های شدیدتر اقلیمی، بخصوص در نیمکرۀ شمالی منجر شود.به گفتۀ این پژوهشگر برای زمستان امسال هم یک پدیدۀ قدرتمند «اِل نینیو» پیش‌بینی می‌شود که می‌تواند تا سال میلادی بعد هم ادامه یافته و با افزایش دمای اقیانوس آرام، منجر به افزایش دمای زمین شود.ال‌نینیو یک تحول اقلیمی است که در دوره‌هایی بین ۹ تا ۱۲ ماهه، دمای آب‌های سطحی دریاها در نواحی مرکزی و شرقی اقیانوس آرام را بالا می‌برد. https://www.radiofarda.com/a/global-temperatures-to-reach-near-record-highs-in-next-five-years-report-finds/33767670.html https://www.radiofarda.com/a/global-temperatures-to-reach-near-record-highs-in-next-five-years-report-finds/33767670.html Thu, 28 May 2026 19:28:04 +0330 محیط زیست یک مقام سازمان هواشناسی می‌گوید تنش آبی در برخی استان‌ها به‌اندازه‌ای جدی است که در صورت بی‌توجهی به صرفه‌جویی، برای تأمین آب شرب این مناطق مسئله ایجاد خواهد شد.احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، به‌طور خاص از شهرهای مشهد، تهران، ساوه، اراک و کرج نام برد و از ساکنان این شهرها خواست حداکثر صرفه‌جویی را انجام دهند، «در غیر این صورت پیش‌بینی می‌شود در این شهرها با کمبود آب شرب مواجه شویم».هشدار این مقام دولتی در روز سه‌شنبه پنجم خرداد در شرایطی اعلام شده که به‌گفتۀ او، در مجموع، ماه‌های فروردین و اردیبهشت سال جاری خیلی پربارش بود و بارش طی این دو ماه «حدود چهار درصد نسبت به شرایط نرمال بالاتر بوده است».احد وظیفه می‌گوید با وجود بارندگی‌های خوب در دو ماههٔ اول سال جاری، اما بارش تعداد قابل‌توجهی از استان‌های کشور کمتر از نرمال است؛ به‌طور مثال قم ۳۳ درصد، سمنان ۳۲ درصد، مرکزی ۳۰ درصد، گیلان ۲۵ درصد و یزد ۱۷ درصد، اصفهان ۱۴ درصد کمتر از میزان نرمال بارندگی داشته‌اند.به‌گفتۀ او، اگرچه میانگین بارش کشوری در حد نرمال است، ولی پراکندگی بارندگی در کشور متفاوت است،‌ «به‌گونه‌ای که بارندگی در برخی از استان‌ها بیش از نرمال، در بعضی از آن‌ها مانند خوزستان در محدودهٔ نرمال و در برخی استان‌ها مثل تهران بسیار کمتر از نرمال است».تهران؛ رکورددار کم‌بارشی و مشهد دچار خشکسالی جمعیتیرئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به تداوم خشکسالی در سال جاری نیز در برخی استان‌ها، گفت: استان‌هایی مانند تهران، قم، قزوین، سمنان، مرکزی و گیلان با کم‌بارشی قابل‌توجه مواجه هستند و این وضعیت در تهران خیلی شدید است.وظیفه می‌گوید استان تهران با آن‌که در سال آبی جاری ۱۵۵ میلی‌متر بارش دریافت کرده، اما بارش آن ۳۸ درصد نسبت به وضعیت نرمال پایین‌تر است.استان تهران سال گذشتهٔ آبی را هم تقریباً با ۵۰ درصد کم‌بارشی به پایان برد و در سال جاری هم رکورددار کم‌بارشی است.رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی به‌طور ویژه دربارهٔ تهران و البرز گفته که این دو استان، از آن رو که از یک حوضهٔ آبی استفاده می‌کنند، در حال حاضر در تنش و بحران آبی هستند.او دربارهٔ استان خراسان رضوی و به‌ویژه شهر مشهد نیز گفته با وجود ثبت بارش نرمال در این استان، شهر مشهد در تنش و بحران آبی قرار دارد. در این شهر «خشکسالی هواشناسی حاکم نیست، بلکه با خشکسالی با علت انسانی مواجه هستیم، یعنی بارگذاری جمعیتی در شهر مشهد بیش از بارش‌های طبیعی است و پاسخگوی نیاز مردم نیست».مهدی ناصحی، رئیس شورای شهر مشهد، سال ۱۴۰۴ هشدار داده بود که این شهر چهار میلیون‌ونیمی، با جمعیتی بسیار فراتر از آمار رسمی اداره می‌شود.به‌گفتۀ او، به دلیل شناور بودن جمعیت زائران و نیز زندگی صدها هزار اتباع خارجی مجاز و تعداد نامعلومی اتباع خارجی غیرمجاز در این شهر، در واقع باید برای شش میلیون نفر برنامه‌ریزی کرد.ایران سال‌ها است که با پدیدهٔ خشکسالی شدید روبه‌رو است، اما در کنار آن هدر رفتن آب، استخراج بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، ضعف‌های ساختاری از جمله مدیریت ناکارآمد یا بیش از حد مداخله‌گرانه در امور آب، و گسترش کشاورزی باعث شده که این بحران در کشور تشدید شود.آمارهای رسمی نشان می‌دهد ورودی آب به سدهای ایران در ۲۴۳ روز نخست سال آبی جاری، از ابتدای مهر ۱۴۰۴ تا دوم خرداد سال جاری، نسبت به سال قبل ۷۲ درصد افزایش یافته است.با این حال، هنوز ۳۳ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور خالی است و کارشناسان می‌گویند توزیع نامتوازن بارش‌ها همچنان مدیریت منابع آب را با چالش روبه‌رو کرده است.بهمن‌ماه سال ۱۴۰۴ و در اواسط زمستان، تازه‌ترین آمار از وضعیت سدهای ایران نشان می‌داد که میزان ورودی آب به مخازن سدها در سال آبی یادشده با کاهش همراه بوده و بخش قابل‌توجهی از ظرفیت سدهای کشور همچنان خالی بود.خبرگزاری ایلنا همان موقع در گزارشی آماری نوشت اگرچه میزان بارندگی نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما همچنان کمتر از میانگین بلندمدت است و نتوانسته کسری منابع آبی را جبران کند. https://www.radiofarda.com/a/warning-about-the-possibility-of-drinking-water-shortages-in-several-provinces-of-iran-/33765101.html https://www.radiofarda.com/a/warning-about-the-possibility-of-drinking-water-shortages-in-several-provinces-of-iran-/33765101.html Tue, 26 May 2026 12:22:08 +0330 محیط زیست شیوع مرگبار ویروس «هانتا» در یک کشتی تفریحی تنها تازه‌ترین نمونه از تاریخ طولانی گسترش سریع بیماری‌های عفونی در فضای تنگ کشتی‌هاست؛ از طاعون گرفته تا کووید.پس از یک شیوع نادر ویروس هانتا در کشتی تفریحی «ام‌وی هوندیوس» که جان سه نفر را گرفت و دست‌کم هفت نفر دیگر را مبتلا کرد، افرادی در سراسر جهان همچنان در قرنطینه یا خودانزوایی به سر می‌برند.هشدار دیگری نیز روز ۲۳ اردیبهشت داده شد. پس از آن‌که یک مرد سالمند بر اثر حمله قلبی جان باخت، بیش از ۱۷۰۰ مسافر در یک کشتی پهلوگرفته در شهر بوردو فرانسه محبوس شدند. ده‌ها مسافر علائم یک بیماری گوارشی را نشان دادند، اما آزمایش‌های اولیه ابتلا به نوروویروس، یک عفونت رایج در کشتی‌های تفریحی، را رد کرد و مقامات اعلام کردند که آن ارتباطی با ویروس هانتا ندارد.این رویدادهای اخیر نشان داد که کشتی‌ها، چه تفریحی، چه ناوهای هواپیمابر یا قایق‌های چوبی قدیمی، می‌توانند محیطی ایده‌آل برای گسترش ویروس‌ها باشند.آلفرد کراسبی، تاریخ‌نگار آمریکایی، دربارهٔ همه‌گیری آنفلوانزای اسپانیایی ۱۹۱۸ نوشته بود: «بدترین جا برای وقوع یک اپیدمی، مانند آتش‌سوزی، محیطی بسته و دور از کمک است، مثل یک کشتی در دریای آزاد».ژان-پیر اوفره، رئیس افتخاری انجمن پزشکی دریایی فرانسه، به خبرگزاری فرانسه گفت که «خطر دوگانه است».او توضیح داد: خطر نخست، انتقال بیماری بین مسافران و خدمه در داخل کشتی است، و خطر دوم انتقال بیماری به خشکی پس از پیاده شدن آن‌ها.پیر اوفره افزود: «کشتی‌ها همچنان محیط‌هایی بسته هستند که در آن تماس‌های طولانی، مکرر و نزدیک وجود دارد و همین امر گسترش برخی بیماری‌ها را تسهیل می‌کند».به گفته او، این موضوع به‌ویژه درباره ویروس‌هایی صادق است که «از طریق هوا منتقل می‌شوند، مانند آنفلوانزا و کووید-۱۹، یا از طریق تماس و غذا، مانند نوروویروس».پژوهش‌ها نشان می‌دهند که گونهٔ آندی ویروس هانتا که در کشتی «ام‌وی هوندیوس» شیوع یافت، می‌تواند از طریق ذرات معلق در هوا نیز منتقل شود.سازمان جهانی بهداشت هشدار داده که ممکن است موارد بیشتری از این ویروس ظاهر شود، اما تأکید کرده که «هیچ نشانه‌ای از آغاز یک شیوع گسترده‌تر وجود ندارد».در اوج همه‌گیری در سال ۲۰۲۰، ویروس کووید بسیاری از کشتی‌ها را درنوردید.کشتی تفریحی لوکس «زاندام» و مسافران بیمار آن توسط چندین کشور آمریکای لاتین پذیرفته نشدند تا این‌که سرانجام در ایالت فلوریدای آمریکا پهلو گرفت.صدها ملوان در ناو هواپیمابر فرانسوی «شارل دوگل» نیز به کووید مبتلا شدند.در حالی که ملوانان در کشتی‌های نظامی معمولاً جوان و سالم هستند، مسافران کشتی‌های تفریحی اغلب مسن‌تر و آسیب‌پذیرترند. با این حال، ویروس‌ها به یک شکل گسترش می‌یابند: در فضاهای محدود که افراد به‌طور مداوم از تجهیزات مشترک استفاده می‌کنند.اوفره گفت: «از همه‌گیری کووید درس گرفتیم و بهبودهایی در کشتی‌های تفریحی ایجاد شده است. سیستم‌های تهویه بهتر شده‌اند و به ما کمک می‌کنند که انتقال از طریق هوا را بهتر کنترل کنیم».او همچنین افزود: «آموزش پزشکان کشتی‌ها نیز بهتر شده است».تهدید دیگر زمانی رخ می‌دهد که مسافران آلوده از کشتی پیاده می‌شوند.پیش از آن‌که کشتی «ام‌وی هوندیوس» آخر هفته در جزایر قناری پهلو بگیرد، دولت محلی ابتدا با پذیرش آن مخالفت کرده بود.در گذشته، کشتی‌های قرنطینه‌شده از بنادر دور نگه داشته می‌شدند و گاه مجبور بودند که در جزایر کوچکی به نام لازارتو پهلو بگیرند.اوفره گفت: «در آن زمان اخلاقیات متفاوت بود. قرنطینه یعنی: روی کشتی‌تان بمیرید؛ به ما سرایت ندهید».امروزه مسافران چنین کشتی‌هایی قابل ردیابی هستند تا از انتقال بیماری به کشورهایشان جلوگیری شود. افرادی که تنها با مسافران تماس داشته‌اند نیز در چندین کشور تحت نظر و آزمایش قرار گرفته‌اند.در حالی که امروزه بیماری‌ها با هواپیماها میان قاره‌ها جابه‌جا می‌شوند، در بیشتر تاریخ بشر از طریق کشتی‌ها دریاها را می‌پیمودند.این گونه بود که طاعون، مرگبارترین همه‌گیری تاریخ، در دههٔ ۱۳۴۰ میلادی به سواحل اروپا رسید.ملوانان جنوایی هنگام محاصرهٔ بندر کافا در کریمه، پس از آن‌که مغول‌ها اجساد آلوده را به داخل شهر پرتاب کردند، به طاعون مبتلا شدند. وقتی این ملوانان به مدیترانه بازگشتند، طاعونی را با خود آوردند که در برخی مناطق اروپا تا ۶۰ درصد جمعیت را از بین برد.گابریل دِ موسیس، منشی ایتالیایی، در آن زمان نوشت:وای بر ما، که تیرهای مرگ را به سویشان پرتاب کردیم!در حالی که با آن‌ها سخن می‌گفتیم، در حالی که ما را در آغوش می‌گرفتند و می‌بوسیدند، ما زهر را از لبان خود پراکندیم. https://www.radiofarda.com/a/from-black-death-to-covid-ships-have-long-hosted-outbreaks/33756709.html https://www.radiofarda.com/a/from-black-death-to-covid-ships-have-long-hosted-outbreaks/33756709.html Thu, 14 May 2026 14:43:48 +0330 فراتر از خبر