https://www.radiofarda.com/z/892 گزارش‌های خبری، تحلیل، تفسیر و گفت‌وگو پیرامون موضوعات فرهنگی، ادبی و هنری جهان. https://www.radiofarda.com/Content/responsive/RFE/fa-IR/img/logo.png https://www.radiofarda.com/z/892 fa Copyright 2026 - RFE/RL, Inc. 60 Wed, 10 Jun 2026 22:30:35 +0330 Pangea CMS – RFE/RL هیئت داوران این دوره از جشنواره کن در فرانسه روز شنبه، دوم خردادماه، کریستیان مونجیو، کارگردان رومانیایی، را به عنوان برنده جایزه نخل طلای کن انتخاب کرد.مونجیو اولین بار ۱۹ سال پیش این جایزه را برای فیلم اول خود با عنوان «چهار ماه،‌ سه هفته،‌ دو روز» برده بود و این بار نخل طلا را برای فیلم «فیورد» [آب‌دره] از آنِ خود کرد.در فیورد که اولین فیلم انگلیسی‌زبان مونجیو نیز هست، رناته رِینسوِه، هنرپیشه نروژی، و سباستین استن،‌ ستاره هالیوود، نقش پدر و مادری رومانیایی و مهاجر به نروژ و مذهبی را بازی می‌کنند که در این کشور به آزار و اذیت کودکان متهم می‌شوند.کریستیان مونجیوی ۵۸ ساله با بردن دوباره نخل طلا روز شنبه گذشته به کارگردانانی چون فرانسیس فورد کوپولا، میشاییل هانِکِه، بیل آگوست، شوهه‌ای ایمامورا و امیر کوستوریتسا پیوست که همگی دو بار این جایزه را برده‌اند.در این دوره از جشنواره کن که پارک چان ووک، کارگردان برجسته کره‌ای،‌ ریاست هیئت داوران آن را بر عهده داشت، جایزه بزرگ که دومین جایزه مهم این جشنواره است به فیلم «مینوتور» ساخته آندری زِویاگینتسِف رسید، هجویه‌ای درباره زندگی اجتماعی در روسیه امروز.جایزه بهترین کارگردانی کن را هم هیئت داوران به طور برابر به دو کارگردان اهدا کرد: پاوِل پاولیکووسکی برای فیلم سرزمین پدری، و خاویِر آمبروسی برای فیلم توپ سیاه.دمی مور، هنرپیشه، استلان اسکارسگارد، هنرپیشه، کلویی ژائو، کارگردان، و پال لاوِرتی، فیلمنامه‌نویس، دیگر اعضای هیئت داوران جشنواره کن بودند.در مراسم پایانی این دوره، ایزابل هوپر، از سرشناس‌ترین هنرپیشه‌های سینمای امروز فرانسه، از باربارا استرایسِند، خواننده و بازیگر و کارگردان آمریکایی، تقدیر کرد و به او یک نخل طلای افتخاری اهدا کرد.اصغر فرهادی، فیلمساز ایرانی، با فیلم «داستان‌های موازی» در بخش مسابقه کن حضور داشت،‌ اما دست خالی به خانه رفت.در مقابل پگاه آهنگرانی با فیلم مستند «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» در کن حاضر شد و جایزه‌ای هم برای فیلمش گرفت.سال گذشته جعفر پناهی، فیلمساز منتقد ایرانی با فیلم «یک تصادف ساده» جایزه نخل طلای جشنواره کن را به دست آورد. https://www.radiofarda.com/a/romania-s-mungiu-wins-top-prize-at-glitzy-cannes-finale/33763649.html https://www.radiofarda.com/a/romania-s-mungiu-wins-top-prize-at-glitzy-cannes-finale/33763649.html Sun, 24 May 2026 11:26:46 +0330 فرهنگ و هنر جهان اظهارات اخیر اولگا توکارچوک، نویسندهٔ برندهٔ نوبل ادبیات، دربارهٔ هوش مصنوعی و استفاده از این ابزار مدرن برای نوشتن، بحث‌هایی را در محافل ادبی، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی پیرامون حد و حدود مداخلهٔ هوش مصنوعی در خلق ادبی به راه انداخته است.در سال ۲۰۱۸، توکارچوک پانزدهمین زنی بود که به دریافت نوبل ادبیات نائل شد و از آن زمان تاکنون میلیون‌ها نسخه از آثارش در سراسر جهان فروش رفته و کتاب‌هایش به بیش از ۴۰ زبان از جمله فارسی ترجمه شده‌اند.این نویسنده دربارهٔ هوش مصنوعی چه گفت و اساساً نویسندگان بزرگ جهان با هوش مصنوعی چگونه تعامل می‌کنند؟«زمان، زمانِ کتاب‌های حجیم نیست»اظهارات اولگا توکارچوک که روز ۲۹ اردیبهشت در پنلی در کنفرانس ایمپکت در شهر پوزنان لهستان بیان شد، بار دیگر این نویسندهٔ برجستهٔ لهستانی را در مرکز یک جنجال فرهنگی قرار داد.رویداد ایمپکت (Impact) در پوزنان از بزرگ‌ترین رویدادهای تجاری در لهستان است.برگزارکنندگان این رویداد سال‌ها است که بر رویکردی چندرشته‌ای نسبت به جهان تأکید دارند و در مجموعه‌ای از مناظره‌ها، پنل‌ها و مصاحبه‌ها، در کنار شناخته‌شده‌ترین کارآفرینان، هنرمندان، نویسندگان، بازیگران، کارگردانان و برندگان جایزهٔ نوبل نیز دیدگاه‌های خود را دربارهٔ جهان مطرح می‌کنند.توکارچوک در سخنان خود به پرسش‌هایی دربارهٔ وضعیت مطالعه و کتاب‌خوانی معاصر پاسخ داد.او گفت: «به نظر می‌رسد جهان، با این شتاب ویرانگرش، دیگر شایستهٔ رمان‌های بزرگ و دشوار نیست. تعداد کسانی که چنین کتاب‌هایی را خواهند خواند، به‌سادگی کمتر می‌شود. زمانی برای آن‌ها تقاضا وجود داشت، امروز خواندن یک کتاب حجیم برای بسیاری از افراد واقعاً چالشی سنگین است و من مدام با این واقعیت روبه‌رو می‌شوم که خوانندگان از طریق خلاصه‌ها می‌فهمند کتاب‌ها چگونه پایان یافته است.»این نویسنده افزود: «این واقعاً انگیزه‌بخش نیست، زیرا موضوعاتی وجود دارند که نمی‌توان آن‌ها را کوتاه روایت کرد. جهان به‌سادگی بیش از حد پیچیده است.»توکارچوک گفت: «ما پارادوکسی تراژیک آفریده‌ایم: جهانی که پیرامون ما در هر زمینه‌ای به‌شدت پیچیده‌تر می‌شود، اما خوانندهٔ امروزیِ گرفتار و شتاب‌زده، با اضطراب به دنبال روایت‌هایی کاملاً ساده و مطلقاً تک‌بعدی است، و در این مسیر توانایی انسان، درک پیچیدگی واقعیت را از دست می‌دهد.»«عزیزم، چطور این متن را زیباتر کنیم؟»اما جنجالی‌ترین بخش اظهارات توکارچوک، سخنان او دربارهٔ هوش مصنوعی بود. این نویسنده گفت که برای تقویت قدرت خلاقیت خود از یک چت‌بات پولیِ هوش مصنوعی استفاده می‌کند و گاهی آن را «عزیزم» خطاب می‌کند. او گفت: «گاهی به این چت‌بات می‌گویم "عزیزم، چطور می‌توانیم این متن را زیباتر کنیم؟"»او افزود که «پیشرفته‌ترین نسخهٔ» یک ابزار هوش مصنوعی را خریده و «کاملاً متعجب است که چگونه افق‌ها را به‌شکل فوق‌العاده گسترش می‌دهد و تفکر خلاق را عمیق‌تر می‌کند» و «در داستان‌نویسی سیال، این فناوری یک ابزار با ابعادی واقعاً باورنکردنی است.»این اظهارات با واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شد و توکارچوک مجبور شد بیانیه‌ای در صفحهٔ اینستاگرام خود منتشر کند.در حالی که قرار است به‌زودی کتاب جدیدی از این نویسنده منتشر شود، او در این بیانیه تأکید کرد که از هوش مصنوعی برای نوشتن استفاده نمی‌کند: «من از هوش مصنوعی با همان اصولی استفاده می‌کنم که بیشتر مردم جهان استفاده می‌کنند، یعنی آن را به‌عنوان ابزاری برای تسریع مستندسازی و بررسی حقایق به کار می‌برم. هر زمان از این ابزار استفاده می‌کنم، اطلاعات را علاوه بر آن، راستی‌آزمایی نیز می‌کنم. همان‌طور که طی چندین دهه با خواندن کتاب‌ها و جست‌وجو در کتابخانه‌ها و آرشیوها انجام داده‌ام.»او افزود: «دوم این‌که هیچ‌یک از متن‌های من، از جمله رمانی که این پاییز به زبان لهستانی منتشر خواهد شد، با کمک هوش مصنوعی نوشته نشده است، جز استفاده از آن به‌عنوان ابزاری برای تحقیق اولیهٔ سریع‌تر. و سوم این‌که من گاهی از رؤیاها الهام می‌گیرم، اما پیش از آن‌که این جمله نیز توسط کارشناسان منقطع و تفسیر شود، لازم می‌دانم تأکید کنم که این رؤیاها متعلق به خود من هستند.»تردید نویسندگان بزرگ نسبت به توانایی هوش مصنوعیاین اولین بار نیست که موضوع استفاده از هوش مصنوعی از سوی نویسندگان بزرگ مطرح می‌شود، اما اغلب نویسندگان بزرگ مثل سلمان رشدی، نویسندهٔ رمان مشهور «آیات شیطانی»، قابلیت‌های هوش مصنوعی در نوشتن ادبی را زیر سؤال برده‌اند.همچنین مارگارت اتوود، نویسندهٔ مشهور کانادایی، اعلام کرده است از بابت به خطر افتادن شغل نویسندگی بر اثر هوش مصنوعی تردید دارد. او چند سال پیش به رویترز گفت: «تا این لحظه، هوش مصنوعی شاعر بدی است، واقعاً بد، و نویسندهٔ داستان خوبی هم نیست.»نویسندهٔ «سرگذشت ندیمه» افزود: «بعضی‌ها می‌گویند بهتر خواهد شد، اما من می‌گویم منظورتان از “بهتر شدن” چیست؟ شما هرگز یک خالق اصیل از هوش مصنوعی به دست نخواهید آورد، چون هوش مصنوعی فقط یک سیستم جمع‌آوری داده است. فقط می‌تواند از چیزهایی استفاده کند که قبلاً وارد آن شده است.»تأثیر هوش مصنوعی بر دنیای ادبیاتاما به‌غیر از استفاده‌های احتمالی از ابزارهای هوش مصنوعی برای نوشتن، خود این پدیده تأثیراتی بر ذهنیت و دنیای ادبیِ نویسندگان داشته است.چند سال پیش، کازو ایشی‌گورو، نویسندهٔ بریتانیاییِ برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات، رمانی را به نام «کلارا و خورشید» منتشر کرد که تحت تأثیر محصولات هوش مصنوعی بود.این رمان دربارهٔ یک ربات هوش مصنوعی است که به‌صورت یک دختربچه ساخته شده، تا جلوی تنهایی نوجوان‌ها را بگیرد.این نویسنده در یک پادکست دربارهٔ این کتابش گفت: «تلاش اصلی من در این رمان، نگاه کردن به عشق انسانی و روابط انسانی از چشم یک هوش مصنوعی است؛ این‌که او از نحوهٔ رفتار انسان‌ها و احساساتشان چه برداشتی خواهد داشت.»نویسندهٔ «بازماندهٔ روز» افزود: «در عین حال، چون این ربات راوی من است، او در هر جملهٔ رمان حضور دارد و نمی‌توانستم از این پرسش دور بمانم که چقدر خودش این احساسات انسانی را درک می‌کند؟ آیا او فقط آن‌ها را برچسب‌گذاری و نام‌گذاری و بایگانی می‌کند، یا خودش هم واقعاً این احساسات را دارد؟»در مجموع، نویسندگان بزرگ تأکید می‌کنند که هوش مصنوعی بیش از آن‌که بر سبک ادبی‌شان تأثیر بگذارد، ممکن است نگاهشان را به موضوعات تغییر دهد یا سرعت کارشان را در تحقیقات افزایش دهد.آنان تأکید می‌کنند که هوش مصنوعی نمی‌تواند اصالتی برای یک اثر ادبی ایجاد کند، زیرا ادبیات پیش از هر چیز، محصولی مربوط به تجربهٔ انسانی است. https://www.radiofarda.com/a/33763224.html https://www.radiofarda.com/a/33763224.html Sat, 23 May 2026 15:48:15 +0330 فرهنگ و هنر جهان دارا، خواننده زن بلغارستانی، با ترانه شاد «بانگارانگا» روز شنبه، ۲۶ اردیبهشت، به عنوان برنده در هفتادمین دوره از مسابقه یوروویژن انتخاب شد. در این دوره از مسابقه یوروویژن، اسرائیل که با حضورش سایه جنگ غزه را بر سر رقابت‌ها انداخته و باعث جنجال بسیار شده بود در مراسم یک‌شنبه شب به مقام دوم رسید. رومانی هم به مقام سوم رسید.این مسابقه که معمولاً جشنی شاد و پر زرق‌ و برق برای موسیقی پاپ و تنوع فرهنگی اروپا محسوب می‌شود، به‌دلیل جنگ غزه با تنش و نوعی بحران مواجه شد، و در نهایت شبکه‌های ملی پخش پنج کشور اسپانیا، ایرلند، هلند، ایسلند و اسلوونی در اعتراض به حضور اسرائیل، از رقابت‌های امسال کناره‌گیری کردند.این موضوع باعث شد که تعداد شرکت‌کنندگان این دوره به ۳۵ کشور برسد و یوروویژن امسال کوچک‌ترین دوره از سال ۲۰۰۳ تاکنون باشد. بلغارستان که از سه دوره گذشته یوروویژن غایب بود این بار در شهر وین، پایتخت اتریش، با دارینا یوتووا، معروف به دارا، ۲۷ ساله، در مسابقات حاضر شد و به مقام اول رسید. دارا پس از بردن جایزه در نشست خبری گفت: «قصد ما این بود که چیزی نو و تازه به مخاطب‌ها بدهیم، چیزی که انتظارش را نداشتند.»پیش از آن که تعداد آرای بلغارستان در بخش نهایی از اسرائیل هم پیشی بگیرد، عده‌ای انتظار داشتند که خواننده اسرائیلی به‌رغم تمام جنجال‌ها جایزه را از آن خود کند، اما دارا در بخش نیمه‌نهایی اجرایی قوی و چشمگیر داشت.روز شنبه حدود ده هزار طرفدار یوروویژن در سالنی بزرگ در پایتخت اتریش جمع شده بودند تا شاهد بخش نهایی این مسابقه باشند. با توجه به این‌که کشورهای تحریم‌کننده این مسابقه را پخش نکردند، احتمالاً میزان بینندگان یوروویژن نسبت به رقم تخمینی ۱۶۶ میلیون نفری سال گذشته کاهش داشت که باز هم از ۱۲۸ میلیون بیننده سوپر بول در آمریکا هم بیشتر است. اتحادیه پخش اروپا (EBU)، برگزارکنندهٔ مسابقه، برای سال ۲۰۲۶ مقررات جدیدی وضع کرده تا کشورها و دیگر طرف‌ها را از انجام «کارزارهای تبلیغاتی نامتناسب» بازدارد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که چند شبکه تلویزیونی نسبت به نتایج مسابقه اعتراض کرده و به عملکرد بسیار قوی اسرائیل در رأی مردمی سال گذشته اشاره کرده بودند.اسرائیل که می‌گوید طبق قوانین عمل می‌کند، پارسال برای ترانه «روز تازه‌ای طلوع خواهد کرد»، ۸۳ درصد امتیازهای خود را از رأی مردمی دریافت کرد و در مجموع دوم شد. در مقابل، برندهٔ مسابقه یعنی اتریش با ترانه «عشق هدررفته» تنها ۴۱ درصد آرای خود را از مردم گرفت و برای رسیدن به مقام نخست، به حمایت هیئت‌های داوری ملی متکی بود. https://www.radiofarda.com/a/bulgaria-s-bangaranga-wins-eurovision-with-israel-second/33758696.html https://www.radiofarda.com/a/bulgaria-s-bangaranga-wins-eurovision-with-israel-second/33758696.html Sun, 17 May 2026 09:15:12 +0330 فرهنگ و هنر جهان جشنواره کن، از معتبرترین فستیوال‌های سینمایی جهان، در حالی در فرانسه گشایش یافته که تازه‌ترین فیلم اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی، در بخش رقابتی این جشنواره در کنار آثار برخی از بزرگان سینمای جهان حضور دارد و همچنین انتظار می‌رود جنگ ایران موجب بحث‌های سیاسی در این جشنواره شود.هفتادونهمین دوره جشنواره فیلم کن از روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت آغاز شد. فیلم افتتاحیهٔ امسال، «بوسهٔ الکتریکی» ساخته کارگردان پی‌یر سالوادوری، یک درام عاشقانه فرانسوی‌زبان بود که داستانش در پاریس در فاصلهٔ میان دو جنگ جهانی می‌گذرد.قرار است در دو هفته آینده، ابرستارهایی از جمله جان تراولتا، آدام درایور و باربارا استرایسند روی فرش قرمز این جشنواره قدم بگذارند.جشنواره کن چگونه شکل گرفت؟کن، بزرگ‌ترین جشنواره فیلم جهان است و نخستین بار در سال ۱۹۳۹ به‌عنوان جایگزینی برای جشنوارهٔ باشکوه فیلم ونیز مطرح شد؛ جشنواره‌ای که در آن زمان تحت نفوذ فاشیست‌های حاکم قرار داشت.این جشنواره از سال ۱۹۴۶ هر سال برگزار شده است، به‌جز در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۰ که به‌دلیل کمبود بودجه لغو شد. از آن زمان تاکنون، بسیاری از فیلم‌هایی که در آن به نمایش درآمده‌اند، بعدها به جوایز اسکار دست یافته‌اند.حضور در شهر تفریحی کن، در سواحل جنوب فرانسه، همچنین به آغاز حرفهٔ بسیاری از کارگردانان، از جمله کوئنتین تارانتینو، کمک کرده است.در کنار جشنواره، بزرگ‌ترین بازار فیلم جهان نیز برگزار می‌شود که هر سال بیش از ۱۵ هزار نفر از فعالان صنعت سینما را جذب می‌کند.امسال کدام فیلم‌ها برای نخل طلا رقابت می‌کنند؟در بخش رقابتی امسال، ۲۲ فیلم مدعی کسب نخل طلای بهترین فیلم هستند:«کریسمس تلخ»، به کارگردانی پدرو آلمودووار، «ترسو» اثر لوکاس دونت، «ماجراجویی رؤیایی» ساخته والسکا گریز‌باخ، «محبوب» اثر رودریگو سوروگویِن، «سرزمین پدری» اثر پاول پاولیکوفسکی، «فیورد» ساخته کریستیان مونجیو، «روزی دیگر» به کارگردانی ژان اِری، «هیولای نجیب» اثر ماری کرویتسر، «جشن تولد» ساخته لئا میزیوس، «داستان‌های موازی» به کارگردانی اصغر فرهادی، «امید» ساخته نا هونگ-جین، «ناشناس» اثر آرتور هراری، «گوی سیاه» اثر خاویر کالوو و خاویر آمبروسی، «زندگی یک زن» اثر شارلین بورژوا-تاکه، «مینوتور» ساخته آندری زویاگینتسف، «مولن» ساخته لاسلو نِمِش، « دفترچه خاطرات ناگی» به کارگردانی کوجی فوکادا، «رستگاری ما» به کارگردانی امانوئل مار، «ببر کاغذی» اثر جیمز گری، «گوسفند در جعبه» ساخته کوره-ادا هیروکازو، «ناگهان» ساخته هاماگوچی ریو‌سوکه و «مردی که دوستش دارم» ساخته آیرا ساکس.در میان ۲۲ فیلم حاضر در بخش رقابتی، تنها پنج کارگردان زن حضور دارند.از دیگر جوایز جشنواره می‌توان به جایزه بزرگ، جایزه هیئت داوران، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد، بهترین بازیگر زن، بهترین فیلمنامه و بهترین فیلم کوتاه اشاره کرد.چه آثاری نخل طلا گرفته‌اند؟از برندگان پیشین نخل طلا می‌توان به «راننده تاکسی» ساخته مارتین اسکورسیزی، «اینک آخرالزمان» ساخته فرانسیس فورد کاپولا، «پالپ فیکشن» ساخته کوئنتین تارانتینو، «انگل» ساخته بونگ جون-هو و «طعم گیلاس» ساخته عباس کیارستمی اشاره کرد.جعفر پناهی، فیلمساز ایرانی، سال گذشته با فیلم «یک تصادف ساده»، یک تریلر انتقام‌جویانه که مخفیانه فیلمبرداری شده بود، این جایزه را برد. فرانسه که در تولید این فیلم مشارکت داشت، آن را برای بخش بهترین فیلم بین‌المللی جوایز اسکار معرفی کرد.تاکنون تنها سه کارگردان زن، جین کمپیون، ژولیا دوکورنو و ژوستین تریه، برای فیلم‌های «پیانو»، «تایتان» و «آناتومی یک سقوط» موفق به کسب این جایزه شده‌اند و ۹ فیلمساز توانسته‌اند دو بار نخل طلا را به دست آورند.چالش‌های جشنواره امسال چیست؟از چالش‌های مهم جشنواره امسال، جنجال‌ها درباره استفاده از هوش مصنوعی در ساخت فیلم‌هاست که از مدت‌ها پیش آغاز شده است.ایریس کنوبلوخ، رئیس جشنواره کن، در نشست خبری معرفی فیلم‌های بخش مسابقهٔ جشنوارهٔ کن که در فروردین‌ماه برگزار شد، درباره هوش مصنوعی گفت: «ما از آزادی خلاقیت برای همه انسان‌ها دفاع می‌کنیم، اما فقط انسان‌ها. هوش مصنوعی از قبل وارد استودیوها، اتاق‌های تدوین و فرایند خلاقیت شده است. ما چشم خود را بر این واقعیت نمی‌بندیم، اما اجازه نمی‌دهیم که قانون خود را بر سینما تحمیل کند».همچنین غیبت فیلم‌هایی از استودیوهای بزرگ هالیوود در جشنواره امسال از نکاتی است که به چشم می‌آید.اسکات راکسبرو، رئیس دفتر اروپای نشریهٔ «هالیوود ریپورتر»، به خبرگزاری رویترز گفت: «هیچ‌کدام از فیلم‌های بزرگ استودیوهای هالیوود را ندارید، در حالی که معمولا یکی دو فیلم از این نوع در این‌جا حضور دارند».او افزود که همچنین در بخش مسابقه «یک خط کلی مشخص وجود ندارد و هیچ فیلم یا دو فیلمی نیست که همه از قبل منتظرش باشند و هیجان‌زده باشند. این به نوعی حتی باعث می‌شود فضا جالب‌تر باشد چون رقابت کاملاً باز است».اما تیری فرمو، دبیر هنری جشنواره، در پاسخ به انتقادها درباره نبود فیلم‌های استودیوهای بزرگ هالیوود گفته است: «در حال حاضر، استودیوهای آمریکایی با فیلم‌هایشان در بخش رقابتی نیستند؛ اما در کن حضور خواهند داشت، چون ما رابطه بسیار خوبی با استودیوها داریم و برای آن‌ها مهم است که بیایند».او افزود: «من مشکلی با بلاک‌باسترها و آثار مارولی ندارم و از آن‌ها دفاع می‌کنم. به نظر من فیلم‌های بزرگ از فیلم‌های کوچک حمایت می‌کنند و آن‌ها را محافظت می‌کنند، این کاری است که ما هم در کن انجام می‌دهیم».خبرگزاری رویترز درباره غیبت این نوع فیلم‌ها، علت را به خود استودیوهای هالیوودی نسبت داد که فیلم کمتری می‌سازند و نوشت که آن‌ها «محتاط و ریسک‌گریز و بیش از پیش محافظه‌کار شده‌اند».چه چهره‌های مشهور دیگری حضور خواهند داشت؟جان تراولتا که در سال ۱۹۹۴ با فیلم «داستان عامه‌پسند» ساخته تارانتینو، پس از آن‌که شهرتش در سال‌های پس از «گریس» و «تب شب یکشنبه» افول کرده بود، در کن دوباره به اوج بازگشت، امسال نخستین تجربه کارگردانی خود را ارائه خواهد کرد.فیلم او در کن (Propeller One-Way Night Coach) بر اساس کتاب کودکانه‌ای به همین نام از او در سال ۱۹۹۷ ساخته شده و از علاقه مادام‌العمر این بازیگر به هوانوردی و پرواز الهام گرفته است.باربارا استرایسند بازیگر آمریکایی و پیتر جکسون کارگردان نیوزیلندی «ارباب حلقه‌ها»، هر دو برای دریافت نخل طلای افتخاری به‌خاطر یک عمر دستاورد هنری در کن حضور دارند.پارک چان-ووک، کارگردان کره‌ای که پیش‌تر با فیلم‌های «اولدبوی» و «تصمیم جدایی» در بخش مسابقه کن رقابت کرده بود، ریاست هیئت داوران ۹ نفره‌ای را برعهده دارد که برنده را انتخاب خواهد کرد.دیگر اعضای هیئت داوران شامل دمی مور بازیگر آمریکایی، کلوئی ژائو کارگردان فیلم «همنت»، و استلان اسکارشگورد بازیگر سوئدی هستند.در شرایطی که امسال فیلم‌های بلاک‌باستر هالیوودی کمتری برای نخستین‌بار در کن نمایش داده می‌شوند، این جشنواره بیست‌وپنجمین سالگرد ساخت فیلم «سریع و خشمگین» را با حضور بازیگرانی از جمله وین دیزل جشن خواهد گرفت.پیامدهای جنگ ایران تاثیری بر جشنواره خواهد داشت؟دبیر هنری جشنواره کن پیشتر در معرفی فیلم اصغر فرهادی به فشارها بر او در ایران اشاره کرد و گفت که فرهادی، «نمی‌تواند در کشور خودش، ایران، فیلمبرداری کند».از دیگر سینماگران ایرانی، نام فیلم «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» ساخته پگاه آهنگرانی در بخش نمایش‌های ویژه اعلام شد.حضور هنرمندان ایرانی قطعا توجه‌ها را به خود ایران و مسائل کشور مثل سانسور نیز جلب خواهد کرد، اما بحث درباره وقوع جنگ در منطقه نیز ممکن است وارد اظهارات سینماگران شود.رئیس دفتر اروپای نشریه «هالیوود ریپورتر» درباره سایه جنگ ایران بر کن می‌گوید: «نمی‌دانم این موضوع به اندازه‌ای که مثلاً جنگ غزه در جشنواره فیلم برلین امسال بر بحث‌ها مسلط شد، غالب خواهد شد یا نه، چون مسائل، بسیار پیچیده هستند و وضعیت جنگ در ایران روزبه‌روز تغییر می‌کند».او افزود: «برای افراد بسیار دشوار است که در این زمینه اظهارات قطعی داشته باشند زیرا همچنان تحت‌الشعاع رویدادها هستند. اما مطمئنم که این موضوع و دیگر مسائل سیاسی در کن، مثل هر سال، در مرکز توجه خواهند بود».این روزنامه‌نگار همچنین تاکید می‌کند که پیامدهای جنگ ایران، تاثیراتی بر حال و هوای حاشیه‌ای جشنواره خواهد داشت: «از نظر لجستیک و ترتیبات سفر به کن، جنگ ایران و افزایش هزینهٔ سوخت هواپیما و بلیت‌ها، پیامدهایی داشته و هر کسی که بخواهد از خاورمیانه به این‌جا بیاید با دشواری زیادی روبه‌رو خواهد شد».او با اشاره به پیامدهای اقتصادی این جنگ و افزایش قیمت بلیت هواپیما افزود: «از نظر گردشگری و سفر افراد غیراصلی، فکر می‌کنم تأثیر قابل توجهی خواهد داشت». https://www.radiofarda.com/a/cannes-film-festival-2026-women-iran-war/33755854.html https://www.radiofarda.com/a/cannes-film-festival-2026-women-iran-war/33755854.html Wed, 13 May 2026 12:25:41 +0330 فراتر از خبر انجمن قلم آمریکا در تازه‌ترین گزارش سالانهٔ خود دربارهٔ وضعیت آزادی بیان در جهان اعلام کرد شمار نویسندگان زندانی در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار از سال ۲۰۱۹ که این شاخص منتشر می‌شود، از مرز ۴۰۰ نفر عبور کرده است.این گزارش از افزایش چشمگیر بازداشت نویسندگان و فعالان فرهنگی در ایران نیز خبر می‌دهد.این گزارش که روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت منتشر شد، می‌گوید در سال ۲۰۲۵ میلادی در مجموع ۴۰۱ نویسنده در ۴۴ کشور زندانی بوده‌اند، در حالی‌که این رقم در سال پیش ۳۷۵ نفر در ۴۰ کشور بود.انجمن قلم آمریکا در شاخص «آزادی نوشتن» خود تأکید کرده است که طی هفت سال گذشته شمار نویسندگان زندانی در جهان ۶۸ درصد افزایش یافته و این روند نشان‌دهندهٔ تشدید مداوم سرکوب آزادی بیان و خاموش‌کردن صداهای منتقد در کشورهای مختلف است.بر اساس این گزارش، چین همچنان بزرگ‌ترین زندان نویسندگان در جهان است و با ۱۱۹ مورد در صدر فهرست قرار دارد. ایران با ۵۳ نویسندهٔ زندانی در رتبهٔ دوم ایستاده و به‌گفتۀ پن آمریکا، شدیدترین افزایش بازداشت‌ها در ایران طی سال گذشته رخ داده است.این سازمان می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۷ بازداشت تازه انجام دادند و شمار نویسندگان زندانی را بار دیگر به سطح دوران اعتراض‌های «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ نزدیک کرده‌اند.کارین دویچ کارلکار، مدیر برنامهٔ نویسندگان در معرض خطر در پن آمریکا، در این‌باره گفت مقام‌های جمهوری اسلامی در میان کشورهای جهان «کارزاری به‌ویژه خشن علیه صداهای مستقل» به راه انداخته‌اند.او افزود شاعران، مترجمان، پژوهشگران، ترانه‌سرایان، تحلیلگران آنلاین، مدافعان حقوق بشر و ستون‌نویسان همگی هدف بازداشت و سرکوب قرار گرفته‌اند، زیرا حکومت ایران در تلاش است «بحث و مخالفت» را خاموش کند.این گزارش می‌گوید موج تازهٔ سرکوب‌ها در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه خرداد و تیر ۱۴۰۴ میان ایران و اسرائیل، شدت گرفت و علاوه بر چهره‌های شناخته‌شدۀ منتقد، دامان گروهی از پژوهشگران و مترجمان را هم گرفت.در میان افرادی که نام آن‌ها در گزارش آمده، از حسین رونقی، فعال مدنی و تحلیلگر آنلاین، پرویز صداقت و محمد مالجو، اقتصاددان، مهسا اسدالله‌نژاد، جامعه‌شناس، و شیرین کریمی، نویسنده و مترجم، نام برده شده است.پن آمریکا همچنین به بازداشت دوبارۀ نرگس محمدی، برندۀ جایزۀ نوبل صلح، و سپیده قلیان اشاره کرده که به‌گفتۀ این سازمان در جریان یک مراسم یادبود در آذر پارسال به‌طور خشونت‌آمیز بازداشت شدند.در بخش دیگری از گزارش آمده که ایران یکی از سه کشوری است که هم‌زمان درگیر جنگ بوده و در فهرست ۱۰ زندانبان اصلی نویسندگان نیز قرار داشته است. دو کشور دیگر روسیه و «اسرائیل/سرزمین‌های اشغالی فلسطینی» هستند.پن آمریکا می‌گوید در هر سه کشور، نویسندگانی که در آثار، نوشته‌ها یا اظهارنظرهای خود مواضع ضدجنگ بیان کرده‌اند، هدف بازداشت و پیگرد قرار گرفته‌اند.بر اساس این گزارش، اسرائیل در سال ۲۰۲۵ دست‌کم شش نویسنده و روزنامه‌نگار را به‌دلیل مواضع ضدجنگ بازداشت کرده و روسیه نیز ۱۸ نویسنده را به‌دلیل مخالفت با جنگ اوکراین زندانی یا بازداشت کرده است.این گزارش همچنین از ورود نام ایالات متحده به شاخص آزادی نوشتن برای نخستین بار خبر داده است.پن آمریکا بازداشت چند‌هفته‌ای سامی حمدی، تحلیلگر و ستون‌نویس بریتانیایی منتقد اسرائیل، توسط مأموران ادارۀ مهاجرت آمریکا را نمونه‌ای از «استفادۀ ابزاری» از سازوکارهای مهاجرتی برای «خاموش‌کردن صداهای مستقل» توصیف کرده است.بر اساس این گزارش، پس از چین و ایران، عربستان سعودی، ویتنام، ترکیه، اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی اشغالی، روسیه، بلاروس، مصر و میانمار در رده‌های بعدی زندانبانان نویسندگان قرار دارند.پن آمریکا هم‌زمان اعلام کرد پایگاه دادهٔ «نویسندگان در معرض خطر» این سازمان امسال برای نخستین بار از هزار پروندهٔ فعال عبور کرده است.این پایگاه، ۱۰۵۹ مورد آزار و پیگرد نویسندگان در ۸۳ کشور را ثبت کرده که شامل ۵۳ مورد قتل، ۱۳ مورد ناپدیدسازی اجباری و ۱۷۰ مورد تبعید یا مهاجرت اجباری نویسندگان است.کارین دویچ کارلکار در پایان این گزارش هشدار داده که حمله به نویسندگان تنها محدود به یک فرد یا یک کشور نیست، بلکه نشانه‌ای از تهدید گسترده‌تر علیه آزادی اندیشه، خلاقیت و حق مخالفت در سراسر جهان است. https://www.radiofarda.com/a/pen-america-writers-prison-china-iran/33755214.html https://www.radiofarda.com/a/pen-america-writers-prison-china-iran/33755214.html Tue, 12 May 2026 16:55:31 +0330 فرهنگ و هنر جهان