موضع جدید رفسنجانی؛ «دو پهلو و دارای تضادهای گوناگون»

اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، در دومین اظهار نظر بعد از برگزاری انتخابات و اعتراض‌های انجا شده نسبت به نتایج آن، گفت:«متأسفانه وقایع پس از انتخابات و مشکلاتی که برای برخی به وجود آمده، ذائقه‌ها را تلخ کرد و فکر نمی‌کنم هیچ وجدان بیداری از وضع به وجود آمده راضی باشد.»

آقای هاشمی رفسنجانی در دیدار جمعی از خانواده‌های بازداشت‌شدگان حوادث پس از انتخابات، همچنین بحث «ترویج ادعای شکاف در نظام و تنازع بر سر قدرت در سطوح بالای نظام» را «انحراف در تبلیغات» دانست.

رئیس مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن ابراز تأسف از اوضاع پیش آمده در جریان انتخابات و پس از آن، ابراز امیدواری کرد که اوضاع بهتر شود و همچنین گفت که باید به فکر حفظ منافع و مصالح نظام در درازمدت بود.

حسن شریعتمداری، عضو شورای مرکزی اتحاد جمهوریخواهان ایران در آلمان، درباره این سخنان اکبر هاشمی رفسنجانی با رادیو فردا به گفت‌وگو پرداخته است.

رادیو فردا: آقای شریعتمداری، سخنان اخیر آقای هاشمی رفسنجانی را چطور ارزیابی می‌کنید؟

حسن شریعتمداری: برطبق معمول صحبت‌های آقای رفسنجانی به قدری دوپهلو و دارای تضادهای گوناگونی است که اگر یک برخورد منطقی با این گفته‌ها بشود، پر از تضاد است که من شرح خواهم داد. فقط ممکن است به نوعی دلجویی از رهبر انقلاب و کسانی است که در حقیقت از دور دوم ریاست جمهوری آقای هاشمی، در صدد حذف ایشان از دایره قدرت هستند و گام به گام در این مسیر موفق شده‌اند، تعبیر شود.

ایشان در حقیقت به رهبر انقلاب می‌گویند که این شکافی که بر اثر بی‌تدبیری شما به وجود آمده، چیزی است که به دست من ممکن است ترمیم پیدا کند. ولی واقعیت این است که کسانی که به نزد ایشان آمده‌اند، همان‌هایی هستند که مورد ضرب و شتم و کشتار نیروهای امنیتی و نظامی قرار گرفتند در چند روز اخیر و بازداشت شده‌اند.

بنابراین، این سخن در بین آنها که فقط ذائقه مردم تلخ شده، تقلیل این خیزش عظیم مردم در خیابان‌ها برای مطالبه آرایشان به اینکه ذائقه‌شان تلخ شده و تقلیل شکاف عظیمی که در نظام هست به اینکه هیچ شکافی نیست و اینکه مصالح نظام را باید در درجه اول در نظر گرفت، توهین آشکار به فهم و شعور میلیون‌ها انسانی است که در خیابان‌ها هستند.

هیچ تحلیل منطقی در حرف‌های ایشان نیست. نوعی اشاره به این است که دوباره دست دوستی با آقای خامنه‌ای بدهد و بگوید که بیایید این شکاف‌ها را پر کنیم.

شما فکر می‌کنید که آیا این هدف امکان‌پذیر هست؟

در شطرنجی که از مدت‌ها پیش بین ایشان و آقای خامنه‌ای شروع شده، چند مهره بیشتر در صحنه باقی نمانده است. این ممکن است یک مقداری با بازی‌های زمان‌بر، زمان بخرند و آقای هاشمی رفسنجانی مدتی هم بتواند در صحنه قدرت بماند. ولی این نقشه حذف اجرا خواهد شد و دیر یا زود، اگر بنا باشد یک حکومت نظامی و امنیتی چنانکه تاکنون پیداست، در صحنه سیاسی ایران مسلط شود، جایی، نه تنها برای امثال ایشان، بلکه حتی روحانیت وابسته به نظام هم، نخواهد ماند.

بنابراین تا دیر نشده به جای اینکه این نوع روش‌های مسالمت‌جویانه را تعقیب کنند، باید ببینند که بالاخره در این جنبش بزرگی که ایجاد شده، جای آنها کجاست. یک بازی سه ضلعی ایجاد شده، یک طرف مردم هستند، یک طرف کسانی هستند که می‌خواهند بگویند اصل نظام غیر از آقای خامنه‌ای و نظامیانی است که امروز می‌خواهند به قدرت برسند، و یک طرف هم نظامیان و نیروهای امنیتی و آقای خامنه‌ای هستند که می‌خواهند کار را یکسره بکنند و عناصر هزینه‌بر و مزاحم را حذف کنند.

در این بازی سه ضلعی، ضعیف‌ترین موقعیت متعلق به کسانی است که می‌خواهد بگویند اصل نظام چیزی غیر از واقعیت‌هایی است که امروز می‌بینیم. بنابراین اینها یا حذف خواهند شد یا جایگاه خودشان را در یکی از دو طرف بازی پیدا خواهند کرد.

این دومین سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در مورد تحولات مربوط به انتخابات پس از نزدیک به دو هفته سکوت است. ارزیابی شما راجع به آن دو هفته سکوت و مواضعی که بعد آقای هاشمی رفسنجانی اتخاذ کرد چیست؟

در این دو هفته‌ای که ایشان سکوت کرده بودند، جز شایعات هیچ دلیلی بر اقداماتی که از طرف طرفداران ایشان ادعا شد، ندیدیم. یعنی هیچکدام از آیات عظام، سخنی دال بر مذاکره با ایشان یا طرفداری از ایشان نگفتند. قاعدتاً این دیپلماسی مخفی به قدری مخفی باشد که هیچ موقع آثارش ظاهر نشود، فایده‌ای هم در صحنه سیاسی نخواهد داشت.

آنچه در ظاهر دیده می‌شود خانواده آقای رفسنجانی و دختر ایشان خیلی از خودش صریح‌تر در صحنه [فعال] است. آقای هاشمی رفسنجانی در موقعی که جامعه کاملاً پولاریزه شده و احتیاج به مواضع شفاف است، رو به همان دیپلماسی مخفی آورده که قاعدتاً در چنین مواقعی کاربری بسیار کمی دارد.

امروز توقع مردم از ایشان اینست که مواضع خودش را نسبت به آقای موسوی، آقای کروبی، خیانت به آرای مردم و نقش رهبری بیان کنند و اگر هم تمایل دارد که نظام را نجات بدهد، درک خودش را برای چنین نجات نظامی علنی کند تا مردم ببینند که آیا در چنین معادله‌ای جایی هم برای آنها و رأی‌شان هست یا یکسره این خبرگان نظام وسران نظام منافع خودشان را در چنین راه حلی می‌خواهند پیدا کنند.