یهودیان ایرانی، پای ثابت نوروز در اسرائیل

يهوديان ايرانی در اسرائيل با برگزاری جشن هائی به استقبال نوروز و عيد پسح شتافته اند و همزمان با آن، کنسرت هائی نيز برای شادی بخشی به جشن های يهوديان ايرانی درحال برگزاری است.

يهوديان ايرانی مقيم اسرائيل که شمار جامعه خود را حتی گاه بيش از ۲۰۰ هزار نفرنيز برآورد می کنند، جشن های نوروز ايرانی را که امسال با جشن پسح (عيد فطير يهوديان) نيز تا حدی همزمان شده، بويژه در مرکز اسرائيل برگزار می کنند.

جشن فطير يهوديان ايرانی از اول آوريل، دوازدهم فروردين آغاز می شود، و لذا يهوديان ايرانی با احتساب عيد نوروز، سه هفته جشن دربرابر خود دارند.

سازمان های يهوديان ايرانی و برخی از فعالان جامعه يهوديان ايرانی مقيم اسرائيل جشن های نوروزی را در سالن هائی در شهرهائی که يهوديان ايرانی الاصل بيشتر در آن زندگی می کنند، برگزار می کنند.

اين آئين ها معمولا با شعرخوانی شاعران به زبان فارسی، اجرای موسيقی ايرانی و نيز غذاهای ايرانی همراه است.

اما ديدن پرچم های اسرائيل و ايران در کنار يکديگر دراين آئين ها، جذبه ای خاص دارد. پرچمی که دراين مراسم به نشانه ايران به اهتزازدرمی آيد، پرچمی است با نشان شير و خورشيد.

يهوديان ايرانی در اسرائيل با بدست گرفتن پرچم های ايران و اسرائيل در کنار يکديگر، به ياد ايران اشک می ريزند و حسرت ديدن زادگاه خود يا زادگاه والدين خود را دارند.

جمهوری اسلامی ايران در ۳۱ سال موجوديت خود، همواره پرچم اسرائيل را به آتش کشيده و پايمال شدن پرچم اسرائيل در خيابان های ايران و مدارس، يک امر عادی درنظام جمهوری اسلامی بوده است.

اصولا آشنائی يهوديان سی ساله به پائين در اسرائيل با آئين های نوروزی و برخی مناسبت های ديگر ايرانی و نيز آشنائی شان با موسيقی ايرانی و هنرمندان ايرانی غرب و درون ايران، صرفا از مشاهده برنامه های تلويزيونی ماهواره ای فارسی زبان ناشی می شود.

کانال های تلويزيونی فارسی زبان برای اين خانواده ها کاملا تازگی دارد زيرا آنها درگذشته کمترين آشنائی را با رسانه های فارسی زبان خارج داشتند. اما اکنون پخش مرتب کانال هائی که تازه ترين ترانه های هنرمندان ايرانی را پخش می کند، موجب ايجاد علاقه جدی در ميان فرزندان خانواده هائی شده که خود دراسرائيل بدنيا آمده اند و درگذشته هيچ نوع ارتباط و آشنائی با فرهنگ و هنر ايرانی نداشتند.

اين برنامه های تلويزيونی، علاقه يهوديان ايرانی الاصلی را نيز که بخاطر سياست های حاکم بر جمهوری اسلامی ايران، ناچار به جلای زادگاه خود شده اند، به رخدادهای سياسی ايران يک باره بيشتر کرده است.

در سال های اخير اکثر اين خانواده ها در اسرائيل برفراز خانه های خود بشقاب های ماهواره ای نصب کرده اند و دهها تکنيسين ايرانی الاصل شغل پرطرفدار نصب آنتن های ماهواره ای را دنبال می کنند.

برنامه های اين کانال ها از غرب به شماری از فعالان جوان ايرانی الاصل در اسرائيل نيز الگو داده تا آنها نيز برنامه های اينترنتی پخش موسيقی ايرانی برای مخاطبان خود در اسرائيل براه بيندازند، و با اين کار نيز به برگزاری کنسرت های خوانندگان ايرانی مقيم غرب، در اسرائيل هم رونق زيادی بدهند.

در هفته های اخير شماری از خوانندگان «نسبتا جديد سال های اخير» برای يهوديان ايرانی اسرائيل کنسرت برگزار کردند اما شهره و شهرام صولتی، ستار، معين و اميد شماری از خوانندگانی هستند که بطور دائمی در کنسرت های يهوديان ايرانی در اسرائيل شرکت می کنند.

شمار يهوديان در ايران تا قبل از انقلاب اسلامی رسما ۱۲۰ هزار نفر اعلام می شد اما پروفسور امنون نتصر، رئيس بخش مطالعات ايرانی در دانشگاه عبری اورشليم، که مطالعات گسترده ای در مورد يهوديان ايرانی داشت، اين رقم را کمتر از نود هزار نفر می دانست.

اکثر يهوديان ايرانی در اوائل انقلاب از ايران رفتند و اکثرا مقيم آمريکا شدند. جامعه يهوديان ايرانی در آمريکا اکنون يکی از منسجم ترين گروه های ايرانيان در ايالات متحده است.

شمار يهوديان ايرانی که در ۳۱ سال اخير به اسرائيل رفته اند، از سی هزار نفر کمتر بوده اما يهوديان ايرانی در بيان شمار افراد جامعه خود در اسرائيل، چند نسل پيشين را نيز که به اين کشور مهاجرت می کردند، به حساب می آورند.

يکی از مشهورترين چهره های «نسل های پيشين»، شائول موفاز، وزير دفاع پيشين اسرائيل است که نامزد نخست وزيری اين کشور نيز بود. آقای موفاز که نام اصلی اش در زادگاهش؛ تهران، شهرام بوده است، و ۵۵ سال پيش در سنين طفوليت با خانواده خود به اسرائيل رفته بود، همچنان پای ثابتی در جشن های ايرانيان يهودی اسرائيل است.