رمان «دوست مشترک ما» اثر چارلز ديکنز،که برگردان فارسی آن هفته گذشته با ترجمه عبدالحسين شريفيان منتشر شد،قدرت پول و ثروت و ساختار اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی دوران انقلاب صنعتی اول و برآمدن سرمايه داری رقابتی را در قالب پيرنگی پرکشش و جذاب،ساختاری منسجم و پرداخته و شخصيت هائی زنده و استخواندار روايت،ثبت و تصوير می کند.
رمان های چارلز ديکنز و از جمله ديويد کاپرفيلد، اليورتويست، داستان دو شهر، آرزوهای بزرگ و دوست مشترک ما را می توان از منظر ارزش های هنری و ساختاری از متعالی ترين نمونه های ژانر رئاليسم انتقادی در رمان قرن نوزدهم ارزيابی کرد.
استادی ديکنز در خلق شخصيت های داستان، فضا و مکان روايت و موقعيت داستانی، مهارت و تسلط ديکنز در پردازش پيرنگ های پرکششی که جاذبه پارورقی های پرخواننده را با خلاقيت هنرمندی بزرگ تلفيق می کنند،خلاقيت ديکنز در آفزينش آدم های داستان و تصوير زمان و زمانه و نگاه رئاليستی ژرف نگری که ساختارهای جامعه را با دقتی کم نظير به عرصه داستان برکشيده است،بهترين رمان های ديکنز را به آثاری کلاسيک در ادبيات جهان و به منابعی غنی در جامعه شناسی هنری برکشيده اند.
کم تر نويسنده ای چون چارلز ديکنز برآمدن سرمايه داری و انقلاب صنعتی را با شاخصه هائی چون استثمار،سلطه طبقاتی،شکاف فقر و ثروت،پرستش پول و سقوط اخلاقی و روانی آدمی به برده مناسبات ناانسانی تصوير کرده است.
ديکنز در رمان «دوست مشترک ما» قدرت پول و ثروت را چون درون مايه اصلی رمان خود به کارگرفته است تا در قالب روايت زندگی شخصيت های رمان استحاله پول را از معيار ارزش گذاری کار و کالا و از نماد ارزش های توليد شده به معيار سنجش و ارزشگذاری آدمی و به بت عصر نو تصوير کند.
ثروتی به ارث رسيده آدم های رمان دوست مشترک ما را متحول می کند و ديکنز در قالب روايت جذاب اين ديگرديسی ها ساختار عصر ويکتوريائی را در انگستان قرن نوزدهم و مناسبات سرمايه داری رقابتی را بدين دوران ثبت می کند.
چارلز جان هوفام ديکنز در ۱۸۱۲ متولد شد. کودکی و نوجوانی خود را با فقر و کارگری در کارخانه واکس سازی و شاگردی در دفتر اسناد رسمی گذراند و با خودآموزی از فقر رهائی يافت و به کار خبرنگاری برای مجله «مورنينگ هرالد» روی آورد.
ديکنز نخستين رمان خود را با عنوان «طرح های بز» در سال ۱۸۳۶ منتشر کرد و با انتشار رمان «اليورتويست» در سال ۱۸۳۹ در انگستان و اندکی بعد در اروپا و اغلب کشورهای جهان به شهرت و محبوبيت رسيد.
رمان های بعدی ديکنز به ويژه ديويد کاپرفيلد،خانه متروکه،دوران سختی، دوريت کوچک،دامبی و پسر، داستان دو شهر و آرزوهای بزرگ او را به يکی از پرخواننده ترين و محبوب ترين نويسندگان جهان بدل کرد.
چارلز ديکنز در سال ۱۸۷۰ درگذشت. اغلب آثار ديکنز به فارسی ترجمه و منتشر شده اند.