(rm) صدا | [ 5:52 mins ]
از گروه موسيقي نيروانا Nirvana که 10 سال پيش با مرگ ترانه سرا و خواننده اصلي آن کرت کوبين Kurt Cobain از هم پاشيد، هفته گذشته يک مجموعه سي دي منتشر شد. در جعبه جديد نيروانا که «با چراغ هاي خاموش» يا «With the Lights Out» نام دارد، دوره هاي مختلف کار نيروانا از طريق ترانه هاي منتشر نشده در سه سي دي بررسي مي شود. مرگ دردناک کرت کوبين در اثر خودکشي در نوامبر 1994، او را به فاصله چند روز به يک افسانه تراژيک راک بدل ساخت. کوبين به خاطر سرسختي آشتي ناپذيري که هم در موسيقي و هم در زندگي از خود به نمايش گذاشت، و هم به خاطر ترانه هايي که بلافاصله به سرود دردمندانگي يک نسل تبديل شدند، همچنان مورد ستايش علاقمندان موسيقي راک قرار دارد. بسيار هستند گروه هاي پانک و راک جديدي که موسيقي خود را مديون تقليد مو به موي صدايي هستند که نيروانا از ترکيب موسيقي پانک و موسيقي متال با ترانه هاي دردمندانه و صداي جگرخراش کرت کوبين به وجود آورد. بهنام ناطقي (راديوفردا، نيويورک): مرگ دردناک خواننده گروه نيروانا، Kurt Cobain در اثر خودکشي ده سال پيش در نوامبر 1994 او را به فاصله چند روز به يک افسانه تراژيک راک بدل ساخت. کوبين، به خاطر سرسختي آشتيناپذيري که هم در موسيقي و هم در زندگي از خود به نمايش گذاشت، و هم به خاطر ترانههائي که بلافاصله به سرود دردمندانه يک نسل تبديل شدند و هم به خاطر مرگ نابهنگام و دلخراشش، همچنان مورد ستايش علاقمندان موسيقي قراردارد و بسيارند گروههاي راک و پانک جديدي که موسيقي خود را مديون تقليد مو به موي صدائي هستند که نيروانا از ترکيب موسيقي پانک و موسيقي متال با ترانههاي دردمندانه و صداي جگرخراش کرت کوبين به وجود آورد. مثل ترانه Smells Like Teen Spirit که يک اجراي اوليه از آن در جعبه جديد نيروانا که «با چراغهاي خاموش» With the Lights Out نام گرفته است، گنجانده شده.
با اين حال، نيروانا در دوره فعاليت کوتاه مدت صاعقهآساي خود، بيش از سه CD منتشر نکرد، از مهمترين آنها، سيدي مياني، يعني Never Mind هر سال ميليونها نسخه همچنان به فروش ميرود. انتشار موسيقي که از کوبين به جاي مانده بود به خاطر اختلاف ميان کمپاني صفحهپرکني و همکاران کرت کوبين، با بيوه او، خواننده جنجالي موسيقي راک خانم کورتني لاو، ده سال به تعويق افتاد.
در مجموعه سه CD که همزمان با فصل هديه دادن در کريسمس انتشار يافت، دورههاي مختلف کار نيروانا از طريق ترانههائي منتشر نشده، بررسي ميشود، از جمله Mix ناخراشيدهتر و ناپالائيدهاي از اجراي ترانه مشهور Lithium با صداي کوبين، که روان خفقانگرفته و مغشوش يک بيماررواني را زير تاثير داروي ليتيوم بازگو ميکند.
بعد از مرگ کرت کوبين، هرچند که همکاران او Krist Novoselic و Dave Grohl به کار خود با تشکيل گروههاي تازه، از جمله گروه خيرهکننده Foo Fighters ادامه دادند، اما آلبوم جديدي از نيروانا منتشر نشد، غير از دو آلبوم از مجموعه اجراهاي موسيقي زنده در کنسرتها، در حاليکه ساعتها موسيقي طراز اول که نيروانا در طول فعاليت خود ضبط کرده بود، براي انتشار آماده بود.
انتشار مجموعه سه CD در يک جعبه از آثار منتشر نشده نيروانا هفته گذشته نشان داد که آثاري که بيش از ده سال در گاوصندوق استوديو باقي مانده بود، ارزش انتشار هم داشت. مجموعه ترانههائي که در جعبه جديد نيروانا انتشار يافتهاند، هر يک ضبط هاي متفاوتي از آهنگهاي معروف، يا آهنگهاي ضبط شده و منتشر نشده مربوط به يک دوره از کار نيروانا را عرضه ميکنند. در ديسک اول، شاهد شکل گرفتن صداي خاص نيروانا هستيم و صداي خاص خوانندگي کرت کوبين، که با الهام از يک نوعي موسيقي متال راک به نام Thrash Metal به وجود آمد. مثلا در نخستين ضبط آزمايشي ترانه If You Must که در سال 1987 ضبط شده است، طرز خاص اجراي کوبين، با صداي به تناوب پچپچ و فرياد، تثبيت ميشود.
در CD مياني مجموعه جعبه محتوي سه سيدي از کارهاي گروه راک برجسته دهه 1990 نيروانا، ترانههائي قرار دارند که نيروانا آنها را در جريان ضط آلبوم مشهور Never Mind تهيه کرد. علاوه بر ترانه Breed از ديگر ترانههاي قابل توجه اين مجموعه اجراي تنهاي ترانه Been a Son است که تاثير پذيري نيروانا از موسيقي محلي آمريکائي folk music را بازميتابد.
در سيدي سوم اين مجموعه که آهنگهاي مربوط به دوره ضبط سومين آلبوم نيروانا In Utero را در خود جمع کرده است، شاهد از همپاشيدن رواني خود کرت کوبين هستيم و تلاش او براي از هم متلاشيکردن گروه نيروانا، و ترانهها به تدريج دردمندانهتر و پرهرجومرجتر ميشوند. کوبين، صاحب يکي از دردمندانهترين و گوياترين فريادهاي عاطفي در موسيقي راک است. اين جعبه سه CD از نيروانا، با يک DVD همراه است که گروه را در اجراهاي زنده ترانههاي خود در کنسرتها نشان ميدهد، آخرين آنها، يک سال قبل از مرگ کوبين ضبط شده است و صحنههائي از از سه نوازنده در روزهاي خوشتر گذشته.