هزینهٔ کشورهای دارای سلاح هستهای برای زرادخانههای اتمی خود در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۱۹ میلیارد دلار رسید. این رقمی، بهگفتۀ «کارزار بینالمللی برای نابودی سلاحهای هستهای» (آیکَن)، نسبت به سال قبل ۱۹ درصد افزایش یافته و معادل بیش از سه هزار و ۷۰۰ دلار در هر ثانیه است.
آیکن روز سهشنبه ۱۹ خرداد در گزارش سالانهٔ خود اعلام کرد که ۹ کشور دارای سلاح هستهای در سال گذشتهٔ میلادی در مجموع ۱۱۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار صرف توسعه، نگهداری و نوسازی زرادخانههای اتمی خود کردهاند.
این سازمان که ائتلافی از صدها گروه مدنی و غیردولتی در سراسر جهان است و در سال ۲۰۱۷ به دلیل تلاش برای پیشبرد پیمان منع سلاحهای هستهای سازمان ملل جایزهٔ نوبل صلح را دریافت کرد، هشدار داده است که جهان با روند فزایندهٔ سرمایهگذاری در تسلیحات هستهای روبهرو است.
بر اساس این گزارش، ایالات متحده با ۶۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار همچنان بزرگترین هزینهکنندهٔ هستهای جهان است. این رقم از مجموع هزینههای هشت کشور دیگر دارای سلاح هستهای نیز بیشتر است.
چین با ۱۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار در جایگاه دوم قرار دارد و بریتانیا با ۱۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار برای نخستین بار از روسیه پیشی گرفته و سومین هزینهکنندهٔ بزرگ هستهای جهان شده است. هزینهٔ هستهای روسیه در سال ۲۰۲۵ حدود ۹ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده است.
فرانسه، هند، پاکستان، اسرائیل و کرهٔ شمالی دیگر کشورهایی هستند که در این گزارش بررسی شدهاند.
آیکن همچنین اعلام کرده است که روسیه با ۵ هزار ۴۲۰ کلاهک هستهای همچنان بزرگترین زرادخانهٔ اتمی جهان را در اختیار دارد. آمریکا با ۵ هزار و ۴۲ کلاهک هستهای در رتبهٔ بعدی قرار دارد. چین با ۶۲۰ کلاهک، فرانسه با ۳۰۰، بریتانیا با ۲۲۵، هند با ۱۹۰، پاکستان با ۱۷۰، اسرائیل با ۹۰ و کره شمالی با ۶۰ کلاهک در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
گزارش میگوید افزایش هزینههای هستهای تنها به دولتها محدود نمیشود و شرکتهای خصوصی فعال در این حوزه نیز از این روند سود میبرند.
بهگفتۀ آیکن، دستکم ۲۵ شرکت بزرگ دفاعی در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۸ میلیارد دلار از قراردادهای مرتبط با تسلیحات هستهای درآمد کسب کردهاند.
این سازمان همچنین از نفوذ سیاسی این شرکتها انتقاد کرده و گفته است آنها در سال گذشته بیش از ۱۳۸ میلیون دلار برای فعالیتهای لابیگری هزینه کردهاند. گزارش میافزاید ارزش قراردادهای در دست اجرای این شرکتها به حدود ۳۹۴ میلیارد دلار میرسد.
آیکن در بخش دیگری از گزارش خود تلاش کرده هزینههای هستهای را با نیازهای بشردوستانه مقایسه کند. به محاسبهٔ این سازمان، پولی که تنها در یک روز برای تسلیحات هستهای هزینه میشود، میتواند غذای حدود دو میلیون نفر را تأمین کند.
این نهاد همچنین برآورد کرده است که بودجهٔ صرفشده برای سلاحهای هستهای در سال ۲۰۲۵ میتوانست هزینههای عادی سازمان ملل متحد را برای ۳۲ سال پوشش دهد.
گزارش آیکن در شرایطی منتشر میشود که نهادهای پژوهشی و امنیتی بینالمللی بارها نسبت به تشدید رقابت هستهای میان قدرتهای بزرگ هشدار دادهاند.
بسیاری از کشورهای دارای سلاح هستهای در حال اجرای برنامههای بلندمدت نوسازی زرادخانههای خود هستند؛ برنامههایی که بهگفتۀ آیکن در دهههای آینده صدها میلیارد دلار هزینه در بر خواهد داشت.
منتقدان آیکن میگویند این سازمان صرفاً از منظر خلعسلاح هستهای به موضوع مینگرد و بر هزینههای انسانی و اقتصادی این تسلیحات تأکید میکند. با این حال، گزارشهای سالانهٔ آیکن در سالهای اخیر به یکی از منابع پرارجاع برای بررسی روند هزینهکرد کشورهای هستهای و برنامههای نوسازی زرادخانههای اتمی تبدیل شده است.
