وزیر خزانهداری ایالات متحده روز سهشنبه ۳۰ تیرماه گفت که خرید نفت ایران توسط چین بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
اسکات بسنت در گفتوگو با شبکه فاکس بیزینس گفت: «ما پالایشگاههای موسوم به تیپات در چین را تحریم کردهایم و شاهد کاهش قابل توجهی در خرید نفت ایران توسط آنها بودهایم».
تیپات یا «قوری» به پالایشگاههای کوچک و مستقل خصوصی در چین میگویند که خریدار عمدهٔ نفت صادراتی ایران هستند و بیشتر در استان شاندونگ مستقر هستند. این پالایشگاهها به دلیل حاشیهٔ سود اندک به نفت ارزانتر وابستهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا در ماههای گذشته از اعمال تحریمهایی علیه برخی از این پالایشگاهها خبر داده بود.
اسکات بسنت در اظهارات تازهاش آماری دربارهٔ میزان کاهش صادرات نفت ایران به چین ارائه نداد اما گفت: «چینیها، بهطور کلی، بهدلیل قیمتها و به دلیل داشتن ذخایر نفتی استراتژیک بسیار زیاد، خرید نفت خام خود را در چند ماه گذشته حدود ۴۰ درصد کاهش دادهاند و این مستقیماً رژیم ایران را تحت فشار قرار میدهد».
بهدنبال حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که در ۹ اسفند پارسال آغاز شد و اقدام سپاه پاسداران در بستن تنگهٔ هرمز، صادرات نفت از خلیج فارس به چین کاهش یافت با این همه هنوز آمار دقیقی از کاهش میزان صادرات نفت ایران به این کشور منتشر نشده است.
برمبنای آمارهای شرکت کپلر، چین در سال ۲۰۲۵ کمی بیش از ۱۳ درصد از کل واردات نفتی خود را از ایران دریافت کرد. این رقم به طور میانگین روزانه حدود یک میلیون و ۳۸۰ هزار بشکه نفت بود.
دولت دونالد ترامپ مدت کوتاهی بعد از برقراری آتشبس در فروردین امسال محاصره بنادر ایران را آغاز کرد که به کاهش شدید صادرات نفت کشور منجر شد. در پی امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن در ۲۵ خرداد، این محاصره لغو شد و آمریکا مجوزی برای صادرات و فروش نفت ایران صادر کرد.
این اتفاق باعث آغاز دوباره صادرات نفت ایران به چین شد. روزنامه والاستریتجورنال گزارش داده بود که ایران از آتشبس برای تسریع در صادرات نفت خود به چین استفاده کرد و حدود ۲۰ نفتکش ایرانی که حامل نزدیک به ۷۰ میلیون بشکه نفت بودند، پس از لغو محاصره، به سمت چین حرکت کردند.
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی ایران، هم ۲۵ تیر در گفتوگو با خبرگزاری رسمی ایرنا از صادرات ۸۰ میلیون بشکه نفت خام در پی امضای تفاهمنامه اسلامآباد خبر داده و گفته بود: «این اقدام علاوه بر تخلیه مخازن، از آسیبهای ساختاری به چاههای نفت و کاهش تولید بلندمدت جلوگیری کرد».
این مقام گفته بود: «بهدلیل محاصره دریایی، امکان صادرات به شدت محدود شده بود که نتیجه آن سرریز شدن مخازن و کاهش ناگزیر تولید نفت بود».
با این همه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به نفتکشها در تنگهٔ هرمز، آمریکا مجوز صادرات نفت ایران را لغو و حملات به اهدافی در جنوب ایران را آغاز کرد.
ارتش ایالات متحده از ۲۳ تیر نیز به دستور دونالد ترامپ محاصره دریایی ایران را از سر گرفت.