تجمعهای سراسری ایرانیان در جهان و پیام حمایت اتحادیهٔ اروپا از معترضان ایران
همزمان با ادامهٔ اعتراضات در ایران، شماری از ایرانیان مقابل سفارت جمهوری اسلامی در لندن تجمع کردند و بنا بر ویدئوهای منتشرشده، پرچم جمهوری اسلامی را پایین کشیده و پرچم شیر و خورشید را بهجای آن نصب کردند.
در چند روز اخیر تجمعهای اعتراضی ایرانیان در حمایت از معترضان داخل کشور در دهها شهر جهان برگزار شد؛ از جمله در ارواین و دالاس در آمریکا، ونکوور، مونترال، تورنتو و ریچموندهیل در کانادا، استکهلم و کلن در سوئد، برلین، دوسلدورف و فرانکفورت در آلمان، بروکسل، رم، بارسلونا و والنسیا، کپنهاگ، تفلیس، ایروان، توکیو، آدلاید، اوکلند، نیوکاسل، بوداپست و پرث. در این تجمعها شعارهایی در حمایت از اعتراضات و شاهزاده رضا پهلوی سر داده شد.
ویدئوی زیر مربوط به سفارتخانه ایران در لندن است:
همزمان، در واکنش به تحولات داخل ایران، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرد اروپا «بهطور کامل در کنار» مردم ایران ایستاده، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات را محکوم میکند و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان، بازگرداندن دسترسی کامل به اینترنت و احترام به حقوق بنیادین شده است.
روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، نیز با تأکید بر اینکه جهان همچنان ایستادگی مردم ایران را میبیند، گفت اروپا باید فراتر از بیانیهها اقدام کند و از جمله گزینهها را قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی و اعمال تحریمهای بیشتر علیه عوامل سرکوب دانست. او در پایان گفت «ایران آزاد خواهد شد».
همزمان، وزیران خارجهٔ استرالیا، کانادا و اتحادیهٔ اروپا در بیانیهای مشترک از «شجاعت مردم ایران در دفاع از کرامت انسانی و حق اعتراض مسالمتآمیز» تقدیر کردند و حمایت خود از مطالبات معترضان را اعلام کردند.
در چهاردهمین روز اعتراضات ایران، شواهد تازه از کشتار معترضان منتشر شد
بر اساس بررسیهای رادیو فردا، نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در جریان سرکوب اخیر در تهران بهسوی شهروندان غیرنظامی با سلاح گرم تیراندازی کردهاند و شواهد موجود از وقوع قتلهای فراقضایی حکایت دارد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعهٔ فعالان حقوق بشر در ایران، بر اساس آمار تأییدشده از سوی هرانا تا شامگاه شنبه، شمار جانباختگان اعتراضات به دستکم ۱۱۶ نفر رسیده است.
هرانا مینویسد بررسی علل مرگ نشان میدهد که اغلب جانباختگان بر اثر اصابت گلولههای جنگی یا ساچمهای، عمدتاً از فاصله نزدیک، جان خود را از دست دادهاند.
به نوشته این خبرگزاری «در مقابل، ۳۷ تن از کشتهشدگان از نیروهای نظامی–امنیتی و یک نفر نیز دادستان بوده است.»
تصاویری که شامگاه شنبه ۲۰ دی به دست رادیو فردا رسیده و احتمالاً در محدودهٔ پزشکی قانونی و سردخانهٔ کهریزک ضبط شدهاند، پیکر چندین کشته را نشان میدهد که آثار اصابت گلوله بر بدن برخی از آنها قابل مشاهده است و بستگان آنها برای شناسایی اجساد در محل حضور دارند. محتوای این ویدئوها حاکی از بهکارگیری عامدانهٔ خشونت مرگبار علیه غیرنظامیان است.
در ویدئویی دیگر که از زاویهای متفاوت ضبط شده، خانوادهها در سالنی بزرگ در میان دهها پیکر بیجان در حال جستوجوی عزیزان خود دیده میشوند و برخی در حال شناسایی و احراز هویت قربانیان هستند. تمرکز تعداد زیادی از اجساد در یک محل، از گستردگی تلفات در جریان این سرکوب خبر میدهد.
رادیو فردا به طور مستقل نمیتواند این گزارشها را تایید یا رد کند.
منابع مطلع از محل به سازمان حقوق بشری ههنگاو گفتهاند «دهها کشته در کهریزک هستند که همگی با تیر جنگی جان باختهاند و ظرفیت سردخانه بهقدری پر شده که پیکرها در سولههای جانبی نیز نگهداری میشوند». به گفتهٔ این منابع، فشارهای امنیتی بر خانوادهها و محدودیتهای شدید ارتباطی، روند اطلاعرسانی و پیگیری وضعیت قربانیان را دشوار کرده است.
به دلیل قطع گستردهٔ اینترنت، قطعی سازمانیافتهٔ ارتباطات و فضای امنیتی حاکم، دسترسی به اطلاعات مستقل با محدودیت جدی روبهروست. با این حال، ههنگاو میگوید تاکنون هویت ۵۰ نفر از شهروندانی را که در جریان اعتراضات اخیر با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شدهاند، احراز کرده است.
«کمپین حقوق بشر ایران»، مستقر در آمریکا، روز یکشنبه نوشت که «گزارشهای موثقی در اختیار دارد که نشان میدهد پس از اعتراضات پنجشنبه شب، بیمارستانها و مراکز درمانی در مناطقی از تهران، مشهد و کرج مملو از مجروحان بودهاند.»
ای گزارش ادامه داد که «اینها تنها مناطقی هستند که تاکنون امکان دریافت اطلاعات از آنها فراهم شده است؛ بسیاری از مناطق دیگر کشور، بهویژه در شهرها و مناطق کوچک و حاشیهنشین، نیز به احتمال زیاد با شرایط مشابهی روبهرو هستند و گزارشهای متعددی از کشتهشدن معترضان در سراسر کشور دریافت شده است.
کمپین حقوق بشر ایران نوشت که «استفاده از گلوله جنگی در چندین شهر و حملات خشونتآمیز نیروهای حکومتی به بیمارستانها را ثبت کرده و همچنین گزارشهایی که هنوز تایید نشدهاند؛ درباره کشتارهای گسترده در ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ دریافت کرده است.»
شبکهٔ خبری سیانان به نقل از یک پزشک در شهر نیشابور گزارش داد که او در یک پیام صوتی گفته است مقامات برای کشتن «دستکم ۳۰ نفر» در تاریخ جمعه نوزدهم دی در آنجا از «سلاحهای جنگی» استفاده کردهاند.
این پزشک گفت: «در میان آنها کودکان نیز بودند. یک کودک پنجساله در حالی که در آغوش مادرش بود، هدف گلوله قرار گرفت.» او افزود: «وضعیت بیمارستانها بسیار آشفته است و بیماران از بستری شدن و شناسایی شدن واهمه دارند. به همین دلیل، ما تلاش میکنیم به مردم اطلاعرسانی کنیم و آنها را بهطور خصوصی در درمانگاهها مداوا کنیم.»
سیانان تأکید کرده که نمیتواند مستقلا این گزارش پزشک یادشده را تایید کند.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در روزهای اخیر معترضان را تهدید کرده بود و حساب کاربری علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در شبکه اجتماعی ایکس، شامگاه شنبه ۲۰ دیماه با انتشار تصویری از او نوشت: «انشاءالله به زودیِ زود، خداوند احساس پیروزی را در دلهای همهٔ مردم ایران رواج بدهد.»
بخشی از کاربران در شبکههای اجتماعی، این پست علی خامنهای را نشانهای از «دلداری دادن» او به هواداران خود برداشت کرده و بخشی دیگر نیز آن را «اعتراف خامنهای به فرمان کشتار» دانستهاند.
به دلیل انسداد اینترنت در ایران و بسته بودن راه ارتباطات، بهدست آوردن آمار از تعداد کشتهشدگان اعتراضات میسر نیست. در موارد مشابه قبلی شمار قربانیان سرکوبها در ایران بسیار بیشتر از آمارهای اولیه گزارش شده است.
پزشکیان: درگیر جنگ اقتصادی با دشمن خارجی و برخی ذینفعان در داخل هستیم
مسعود پزشکیان دو روز بعد از قطع سراسری اینترنت در ایران و همزمان با چهاردهمین روز اعتراضات، بدون اشاره به این رخدادها گفت که دولت درگیر «جنگ تمامعیار اقتصادی با دشمن خارجی و برخی ذینفعان رانت ارزی در داخل» است.
به گزارش رسانههای داخلی، رئیسجمهور ایران شنبه ۲۰ دی در دیدار رئیس و جمعی از اعضای هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام مدعی شد که به دنبال «تقویت معیشت مردم» با حذف رانت، رشوه و فساد است و از تخریب دولت خود انتقاد کرد.
آقای پزشکیان گفت: «برخی جریانات رسانهای و صاحبان تریبونهای رسمی بهصورت بیامان درحال تخریب دولت و زیر سؤال بردن طرح بزرگ اقتصادی درحال اجرا در اصلاح نظام یارانهای هستند.»
این اظهارات در حالی بیان شده که خبرگزاری مهر ظهر شنبه از افزایش ناگهانی و شدید قیمت برخی کالاهای اساسی مانند گوشت مرغ و تخم مرغ در بازار ایران خبر داد. روغن خوراکی نیز از روزهای قبل با افزایش قیمت مواجه شده است.
دور جدید اعتراضها در ایران روز هفتم دی با تجمعات کسبه بازار تهران و برخی دیگر از مردم و مغازهداران در اعتراض به بالا رفتن شدید قیمت ارز و گرانی کالاها در پی حذف ارز ترجیحی توسط دولت پزشکیان آغاز شد و سپس ابعاد وسیع ضدحکومتی گرفت. طی روزهای اخیر معترضان با سر دادن شعارها علیه جمهوری اسلامی و علی خامنهای، خواستار سقوط حکومت ایران شدهاند.
ترامپ: آمریکا آمادهٔ کمک به آزادی ایران است
رئیسجمهور ایالات متحده همزمان با چهاردهمین شب اعتراضها در ایران اعلام کرد که کشورش آمادهٔ کمک به آزادی ایران است.
دونالد ترامپ روز شنبه ۲۰ دی با انتشار پیام کوتاهی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «ایران احتمالا بیش از هر زمان دیگری به آزادی نزدیک شده است. ایالات متحده آمریکا آماده کمک است».
طی روزهایی که از اعتراضات در ایران میگذرد، آقای ترامپ دستکم پنج بار هشدار داده است که اگر حکومت ایران دست به کشتار معترضان بزند، ایالات متحده «اقدام» خواهد کرد.
او شامگاه ۱۹ دی نیز گفته بود: «بسیار صریح گفتهام که اگر آنها همچنان مردم را همانند گذشته به قتل برسانند، مداخله خواهیم کرد».
رئیسجمهور آمریکا افزوده بود که از دید او مردم معترض ایران در حال کنترل برخی شهرهای ایران هستند.
روزنامه والاستریت جورنال نیز روز شنبه به نقل از مقامهای دولت ترامپ نوشت که گفتوگوهای مقدماتی درباره چگونگی اجرای یک «حمله احتمالی به ایران» برای عملی کردن تهدیدهای ترامپ، انجام شده است؛ از جمله اینکه چه اهدافی ممکن است مورد حمله قرار بگیرند.
به گفته یکی از مقامهای آمریکایی، یکی از گزینههای مطرحشده، حمله هوایی گسترده به چندین هدف نظامی ایران است. مقام دیگری به والاستریت جورنال گفت که هنوز اجماعی درباره مسیر اقدام وجود ندارد و هیچ تجهیزات یا نیروی نظامیای برای آمادهسازی یک حمله جابهجا نشده است.
این مقامها در عین حال تأکید کردند که چنین گفتوگوهایی بخشی از برنامهریزی معمول است و نشانهای از حمله قریبالوقوع به ایران وجود ندارد.
چهاردهمین شب اعتراضات در تهران و چند شهر دیگر ایران
تصاویر منتشر شده و گزارشهای رسیده از ایران حاکی است که معترضان شامگاه شنبه ۲۰ دی نیز بار دیگر در خیابانهای شهرهای مختلف ایران دست به تظاهرات زدند.
ویدئوهایی از حضور شهروندان معترض تهران در مناطقی مانند سعادتآباد، هروی، شریعتی، شهرک راهآهن، بلوار فردوس و پونک منتشر شده که مانند روزهای اخیر علیه جمهوری اسلامی شعار میدهند و گزارشهایی نیز از تجمعهای مشابه در شهرهایی مانند تبریز، اهواز، کرمان و رشت منتشر شده است.
در این میان، گزارشهای متعددی از پرواز پهپادهای شناسایی در محل تجمع معترضان منتشر شده و در ویدئویی که یک تجمع در بلوار اشرفی اصفهانی تهران را نشان میدهد، یک شی پرنده دیده میشود که گفته میشود پهپاد شناسایی نیروهای حکومتی است.
در ویدئوی دیگری نیز که در محدودهٔ بلوار فردوس در غرب تهران ضبط شده، حضور پهپاد در آسمان مشخص است. استفاده از پهپادها برای شناسایی محل تجمع معترضان تاکنون چندین بار گزارش شده است.
همچنین تصاویر ارسالی به رادیوفردا حاکی از درگیری در شب ۲۰ دی در خیابان گرگانِ تهران و مناطق اطراف آن است. در این تصاویر به نظر میرسد خیابان سنگربندی شده و صدای تیراندازی به گوش میرسد.
ویدئویی از مشهد نیز تقابل معترضان و نیروهای حکومتی را نشان میدهد. در این ویدئو، نیروهای حکومتی از لیزر سبزرنگ برای هدف قرار دادن معترضان استفاده میکنند.
رئیس کمیسیون اروپا: از معترضان ایرانی کاملا حمایت میکنیم
اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز شنبه ۲۰ دی گفت که اروپا از اعتراضات گسترده مردم ایران حمایت میکند و «سرکوب خشونتآمیز» معترضان را محکوم کرد.
بالاترین مقام سیاسی اتحادیه اروپا در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «خیابانهای تهران و شهرهای سراسر جهان طنینانداز گامهای زنان و مردان ایرانی است که خواهان آزادی هستند؛ آزادی بیان، آزادی تجمع، آزادی رفتوآمد و بالاتر از همه، آزادی برای زندگی کردن. اروپا کاملاً از آنها حمایت میکند».
او افزود: «ما بهصراحت سرکوب خشونتآمیز این اعتراضات مشروع را محکوم میکنیم. عاملان این سرکوب در سوی نادرست تاریخ به یاد خواهند ماند».
خانم فون درلاین همچنین خواستار آزادی همه معترضان بازداشتشده و بازگرداندن کامل دسترسی به اینترنت در ایران شد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس پارلمان اروپا نیز روز جمعه با محکوم کردن خشونتها علیه معترضان، از آنها حمایت کرده بودند.
تیراندازی نیروهای امنیتی در کازرون
یک ویدئوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی در روز شنبه ۲۰ دی نشان میدهد که نیروهای امنیتی در شهر کازرون استان فارس اقدام به تیراندازی میکنند.
در این تصاویر، معترضان دیده نمیشوند. بهنظر میرسد بهدلیل سرکوب شدید و فضای امنیتی، تجمع معترضان یا شکل نگرفته یا متفرق شده است.
روایت یک شاهد عینی از اعتراضات در مشهد
مریم، یک شاهد عینی از مشهد و از جوانانی که در اعتراضهای روزهای گذشته شرکت کرده بود، از آخرین وضعیت این شهر میگوید.
تجمع در ژنو در حمایت از اعتراضهای ایران
ایرانیان ساکن ژنو روز شنبه ۲۰ دی در حمایت از مردم معترض داخل ایران و شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، مقابل مقر سازمان ملل تجمع کردند.
تجمعکنندگان با پرچمهای شیر و خورشید و عکسهای شاهزاده پهلوی در این گردهمایی حضور داشتند.
رسانههای حکومتی، معترضان را «تروریست مسلح» میخوانند
رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی که طی حدود ۴۸ ساعت بعد از قطع سراسری اینترنت در ایران فعالیت میکنند، طی این دو روز از معترضان به حکومت با عنوانهایی مانند «تروریستها» یا «تروریستهای مسلح» یاد میکنند.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، و خبرگزاری صداوسیما، به عنوان دو رسانهٔ اصلی حکومت که همچنان در کانالهای تلگرامی فعالیت میکنند، پیش از این اعتراضها را «اغتشاش» و معترضان را «اغتشاشگر» میخواندند، اما با شدت گرفتن تجمعها در روزهای پنجشنبه و جمعه شیوه روایت آنها تغییر کرده است.
اخبار رادیو و تلویزیون حکومتی ایران نیز رویکرد مشابهی را در پیش گرفته است.
شدت قطع سراسری اینترنت در ایران از شامگاه ۱۸ دی به حدی است که رسانههای رسمی و دولتی نیز محتوایی منتشر نمیکنند و دسترسی به وبسایتهای آنها امکانپذیر نیست.
از سوی دیگر، تعدادی از مقامهای ایرانی که در دو روز اخیر اعلام موضع کردهاند، مانند رسانههای فعال، مدعی مشارکت «ترویستها» در اعتراضها شدهاند و مسئولان قوه قضائیه جمهوری اسلامی نیز معترضان را بهشدت تهدید کردهاند.
دادستان کل ایران روز شنبه ۲۰ دی با به کار بردن عنوان «اغتشاشگران» خواستار صدور کیفرخواست و «برخورد قاطع» با آنها شد.
محمد موحدی آزاد گفت: «اتهامات تمامى اغتشاشگران یکى است. چه فردى که در راستاى تخریب و ضربه زدن به امنیت و اموال عمومى مردم به اغتشاشگران و تروریستها کمک کرده باشد و چه افراد مزدورى که اسلحه به دست گرفتهاند و موجب ایجاد ترس و وحشت براى شهروندان شدهاند».
با این حال، خبرگزاری تسنیم در انعکاس اظهارات او با تیتر «دادستان کل کشور: دادسراها مقدمات محاکمهٔ تروریستها را فراهم کنند» روایت جدید رسانههای حکومتی را ادامه داد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، از دیگر مقامهای جمهوری اسلامی است که در مصاحبههای اخیر خود با صداوسیما از عنوان «تروریست» و «حوادث تروریستی» برای معترضان و اعتراضها استفاده کرده است.