زنده نرخ تورم در ایران به ۶۰ درصد رسید؛ «بازداشت پزشکان» به دلیل درمان معترضان

یک چشم‌پزشک ایرانی که به تازگی کشور را ترک کرده به رادیوفردا گفت بیمارستان‌ها برای درمان همه مجروحان اعتراض‌ها با مشکل مواجه‌اند و پزشکان به‌ویژه از نظر شمار بالای آسیب‌های چشمی تحت فشار و درمانده شده‌اند.

او همچنین اعلام کرد گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه نیروهای امنیتی بیماران زخمی را از بیمارستان‌ها با خود برده‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید تنها در چند ویدئو که از مرکز پزشکی قانونی کهریزک منتشر شده و کیسه‌های متعدد اجساد و پیکرهای انباشته‌شده را در محوطه و اطراف این مرکز نشان می‌دهد، دست‌کم ۴۰۰ جسد قابل شمارش بوده است. هرچند به دلیل روی‌هم‌چیده‌شدن پیکرها، این رقم کمتر از تعداد واقعی اجساد در این ویدئوها است.

یک شهروند ایرانی که به تازگی به تاجیکستان سفر کرده است، به خبرنگار بخش تاجیک رادیو اروپای آزاد گفت که در پی اعتراض‌های گسترده در ایران، نیروهای امنیتی همچنان با «سلاح‌های جنگی» در خیابان‌ها هستند.

به‌گفته این مسافر ایرانی، مغازه‌ها از عصر به بعد تعطیل، و بسیاری عزادار بستگان کشته شده خود هستند.

دادستان تهران در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر این‌که مطلع شده مقامات ایران اجرای احکام اعدام ۸۰۰ نفر را لغو کرده‌اند، اظهارات او را «حرف مفت و بی‌جهت» خواند و تأکید کرد «برخورد ما قاطع، بازدازنده و سریع است».

علی صالحی روز شنبه ۲۷ دی همچنین، بدون ذکر جزئیات، گفت «برای تعداد زیادی از پرونده‌های معترضان کیفرخواست صادر و به دادگاه ارسال شده است».

دونالد ترامپ ۲۳ دی‌ماه هشدار داده بود که اگر جمهوری اسلامی تهدیدهایش مبنی بر اعدام معترضان بازداشتی را عملی کند، با «برخورد بسیار جدی» ایالات متحده روبه‌رو خواهد شد. او یک روز بعد اعلام کرد که مطلع شده ایران اجرای احکام اعدام را لغو کرده و کشتار معترضان متوقف شده است.

آقای ترامپ شامگاه جمعه ۲۶ دی هم نوشت: «من احترام زیادی برای این واقعیت قائل هستم که تمام اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده، که قرار بود دیروز انجام شوند (بیش از ۸۰۰ مورد)، توسط رهبری ایران لغو شده‌اند. ممنون!»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی روز شنبه ۲۷ دی اعتراضات در ایران را «فتنه آمریکایی» خواند و تأکید کرد: «ما بنا نداریم کشور را به طرف جنگ ببریم، اما مجرمان داخلی را هم رها نمی‌کنیم.»

رهبر جمهوری اسلامی می‌گوید بنا ندارد کشور را به سوی جنگ ببرد اما «مجرمان داخلی» را هم رها نخواهد کرد. علی خامنه‌ای همچنین به کشته شدن «چند هزار نفر» در جریان اعتراضات گسترده در سراسر ایران اذعان کرد.

علی خامنه‌ای در سخنرانی عمومی روز شنبه ۲۷ دی‌ماه اعتراضات گسترده در ایران را «فتنهٔ آمریکایی» خواند و با ادعای خاموش کردن آن و این‌که «آمریکا باید پاسخگو باشد»، تأکید کرد: «ما بنا نداریم کشور را به طرف جنگ ببریم، اما مجرمان داخلی را هم رها نمی‌کنیم.»

پیشتر ۲۳ دی‌ماه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هشدار داده بود که اگر جمهوری اسلامی تهدیدهایش مبنی بر اعدام معترضان بازداشتی را عملی کند، با «برخورد بسیار جدی» ایالات متحده روبه‌رو خواهد شد. او یک روز بعد اعلام کرد که مطلع شده ایران اجرای احکام اعدام را لغو کرده و کشتار معترضان متوقف شده است.

آقای ترامپ شامگاه جمعه هم نوشت: «من احترام زیادی برای این واقعیت قائل هستم که تمام اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده، که قرار بود دیروز انجام شوند (بیش از ۸۰۰ مورد)، توسط رهبری ایران لغو شده‌اند. ممنون!»

رهبر جمهوری اسلامی در اظهارات امروز خود همچنین گروهی از معترضان را کسانی توصیف کرد که با اسرائیل و سرویس‌های اظلاعاتی ارتباط نداشتند اما «با دروغ‌ها هیجان‌زده شده بودند» و افزود: «این دسته هم چند هزار نفر را به قتل رساندند.»

این نخستین بار است که حکومت ایران به کشته شدن «چند هزار نفر» از مردم اذعان می‌کند، هرچند به نقش مأموران حکومتی در کشتار معترضان هیچ اشاره‌ای نمی‌کنند. پیش از این، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شمار کشته‌شدگان را «تنها چند صد نفر» اعلام کرده بود و عامل آن را «تروریست‌های مسلح» عنوان کرده بود.

رهبر جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنرانی خود به طیف‌های سیاسی داخل کشور هشدار داد که اجازه نمی‌دهد به «رؤسای کشور، رئیس‌جمهور و دیگران در چنین شرایط مهم بین‌المللی و داخلی اهانت بشود».

روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، امروز اعلام کرد که این نهاد به تلاش‌های خود برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی ادامه خواهد داد و تأکید کرد مردم ایران سزاوار زندگی در آزادی هستند.

او گفت تروریستی اعلام شدن سپاه می‌تواند توان این نهاد برای فعالیت با مصونیت از مجازات را بیش از پیش تضعیف کند، جریان مالی و شیوه‌های عملیاتی آن را مختل کند و این پیام را برساند که هیچ پناهگاه امنی برای عاملان سرکوب وجود نخواهد داشت.

متسولا همچنین افزود که این اقدام پیامی قوی به ایرانیان معترض در خیابان‌ها می‌فرستد ؛ این‌که اروپا صدای آنان را شنیده، در کنارشان ایستاده و علیه سرکوبگران‌شان اقدام کرده است.

در اتحادیه اروپا تصمیم نهایی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی با شورای اتحادیه اروپا و دولت‌های عضو است و پارلمان اروپا تنها می‌تواند با قطعنامه و فشار سیاسی زمینهٔ این تصمیم را فراهم کند.

رئیس پارلمان اروپا پیش‌تر در ۲۳ دی‌ماه نیز ورود همه اعضای کادر دیپلماتیک جمهوری اسلامی و سایر نمایندگان حکومت ایران به دفاتر و اماکن پارلمان اروپا را ممنوع کرده بود.

او در آن زمان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نمی‌توان مثل قبل رفتار کرد. همزمان با ادامهٔ ایستادگی مردم شجاع ایران برای دستیابی به حقوق و آزادی‌شان، امروز تصمیم گرفتم دسترسی همه کارکنان دیپلماتیک و سایر نمایندگان جمهوری اسلامی به همه اماکن پارلمان اروپا را قطع کنم.»

فرمانده انتظامی استان گیلان از بازداشت بیش از ۱۵۰۰ نفر در جریان سرکوب اعتراضات در این استان خبر داد.

این مقام انتظامی همچنین با «فتنه‌گر و تخریب‌گر» خواندن مردم معترض ادعا کرد «۵۰ نفر از لیدرها» معترضان هم بازداشت شده‌اند.

به‌دلیل قطع اینترنت و راه‌های ارتباطی که از ۱۸ دی ماه ایجاد شده، نهادهای حقوق بشری هنوز موفق نشده‌اند آمار دقیق کشته‌ها و مجروحان و بازداشتی‌های اعتراضات را برآورد و منتشر کنند، با این حال برخی منابع حقوق بشری در برآوردهای اولیه از بازداشت بیش از ۱۰ هزار معترض در سراسر کشور خبر داده‌اند.

داده‌های پایش اینترنت از سوی نت‌بلاکس نشان می‌دهد که بامداد شنبه ۲۷ دی‌ماه، پس از گذشت بیش از ۲۰۰ ساعت از قطع کامل اینترنت در ایران، میزان اتصال کاربران دست‌کم در زمانی کوتاه در حد بسیار جزئی افزایش یافت.

بر اساس این گزارش، با وجود این افزایش اندک، سطح کلی دسترسی به اینترنت همچنان در حدود دو درصد شرایط عادی باقی مانده و هیچ نشانه‌ای از بازگشت گسترده و پایدار ارتباطات مشاهده نمی‌شود.

برخی کارشناسان می‌گویند این بهبود محدود عمدتاً به بخش‌هایی از زیرساخت‌های دولتی و برخی شبکه‌های خاص مربوط می‌شود و دسترسی عمومی کاربران عادی همچنان تقریباً مسدود است.

در همین حال، گزارش‌ها و مشاهدات کاربران حاکی از آن است که فعالیت برخی کاربران داخل ایران در برخی شبکه‌های اجتماعی به‌صورت محدود و پراکنده از سر گرفته شده و اندک تماس‌های ناپایداری هم از طریق پیام‌رسان‌ها انجام گرفت، اما دسترسی گسترده همچنان در دسترس عموم قرار ندارد.

قطع اینترنت در ایران که از شامگاه ۱۸ دی انجام گرفته، یکی از طولانی‌ترین خاموشی‌های ارتباطات در جهان است و نهادهای حقوق بشری می‌گویند دلیل آن تلاش حکومت ایران برای سرپوش گذاشتن بر گستردگی و شدت سرکوب اعتراضات است.

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران ۲۴ دی اعلام کرده بود که «به نظر می‌رسد تصمیم‌گیری نهایی برای دسترسی بیشتر به فضای اینترنت، در یکی دو هفتهٔ آتی در نهادهای مربوطه انجام خواهد شد».

با این حال، برخی ارزیابی‌های بدبینانه حاکی است که مردم ایران ممکن است تا ماه‌ها به اینترنت جهانی دسترسی نداشته باشند و یا حتی اینترنت ملی شود. هم‌اکنون، تنها شمار معدودی از رسانه‌ها و فعالان رسانه‌ای نزدیک به حکومت به اینترنت سفید دسترسی دارند و روایت نهادهای امنیتی، انتظامی و مقامات جمهوری اسلامی دربارهٔ اعتراض‌ها و نسبت دادن آن به «تروریست‌ها» را منعکس می‌کنند.

بررسی‌های رادیو فردا نشان می‌دهد تنها مورد «قطع کامل و سراسری اینترنت» در جهان که زمان آن فراتر از خاموشی فعلی ارتباطات در ایران بوده، مربوط به کودتای اکتبر ۲۰۲۱ در سودان است.

پلیس لندن از بازداشت یک معترض ایرانی خبر داد که شامگاه جمعه ۲۶ دی با ورود به محوطه سفارت جمهوری اسلامی ایران در پایتخت بریتانیا، از طریق چند بالکن به پشت‌بام ساختمان رفته و یکی از پرچم‌های سفارت را پایین کشیده بود.

به‌گفتهٔ پلیس، در جریان تجمع اعتراضی ایرانیان مقابل سفارت تهران در لندن، «اشیایی به سوی نیروهای امنیتی پرتاب شده» و «چندین مأمور نیز دچار جراحت شدند».

در ویدئوهای منتشرشده از این واقعه دیده می‌شود که معترضان تلاش می‌کنند مانع بازداشت فردی شودند که وارد محوطه سفارت شده بود.

شنبه گذشته نیز یک معترض پرچم شیر و خورشید را جایگزین پرچم رسمی جمهوری اسلامی بر سردر سفارت کرده بود.

پلیس لندن هفته گذشته اعلام کرده بود که برای «جلوگیری از هرگونه بی‌نظمی» و حفاظت از سفارت جمهوری اسلامی ایران، نیروهای بیشتری را به کار خواهد گرفت.

نهاد هماهنگ‌کننده امنیت هوانوردی اتحادیه اروپا روز جمعه ۲۶ دی‌ماه به خطوط هوایی این بلوک سیاسی توصیه کرد که وارد حریم هوایی ایران نشوند.

آژانس امنیت هوانوردی اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای نوشت: «وجود و استفاده احتمالی از طیف گسترده‌ای از تسلیحات و سامانه‌های دفاع هوایی، در کنار واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی حکومت، شرایط پرمخاطره‌ای را برای هواپیماهای تجاری و مسافری در همه ارتفاعات و موقعیت‌ها بر فراز ایران رقم می‌زند».

این بیانیه می‌افزاید که «با توجه به ادامه تنش‌ها در ایران و بین تهران و واشینگتن، و احتمال بالقوه اقدام نظامی آمریکا، که موجب افزایش سطح هوشیاری و آمادگی نیروهای پدافند هوایی ایران شده، احتمال اشتباه شناسایی و تشخیص هواپیماهای مسافری از جنگنده‌ها هم بیشتر شده است».

ایران چهارشنبه این هفته پس از حدود ۵ ساعت، حریم هوایی خود را بازگشایی کرد. در این فاصله بسیاری از پروازها لغو شده یا ناچار به تغییر مسیر شده بودند.

با وجود این خطوط هوایی اروپایی شامل لوفت‌هانزا، بریتیش ایرویز و ویزایر، در روز پنجشنبه هم از ورود به حریم هوایی ایران و عراق اجتناب کردند.

شش سال پیش یک موشک زمین به هوای پدافند مربوط به نیروی هوافضای سپاه پاسداران، هواپیمای مسافربری خطوط بین‌المللی اوکراین با ۱۷۶ سرنشین را، تنها دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه تهران هدف قرار داد و ساقط کرد.

مقام‌های ایرانی در نهایت مدعی شدند این حادثه بر اثر خطای انسانی ناشی از افزایش تنش بین ایران و آمریکا رخ داد.

جعفر پناهی می‌گوید پس از سرکوب خونین اعتراضات جاری در ایران، جمهوری اسلامی دیگر قادر به کنترل جامعه نخواهد بود.

این فیلم‌ساز شناخته‌شده در مصاحبه‌ای با روزنامۀ‌ گاردین بریتانیا که روز جمعه ۲۶ دی‌ماه منتشر شد، می‌گوید در این شرایط غیر ممکن است که حکومت بتواند جایگاه خودش را حفظ کند.

به گفتۀ جعفر پناهی «خود حکومت هم این را می‌داند که ادامۀ حکمرانی بر مردم امکان‌پذیر نیست. شاید تنها هدفشان در حال حاضر، کشاندن کشور به ورطۀ سقوط مطلق و نابودی آن باشد».

به گفتۀ این فیلمساز برندۀ «نخل طلای کن»، سقوط جمهوری اسلامی «اجتناب‌ناپذیر» است، اما زمان آن‌را نمی‌توان پیش‌بینی کرد.

جعفر پناهی می‌گوید: «این رژیم ۱۰۰ درصد سقوط می‌کند؛ مثل همه دیکتاتوری‌های دیگر در طول تاریخ. اما نمی‌شود گفت چه زمانی. ما می‌خواهیم این اتفاق هرچه سریع‌تر بیافتد؛ اما برای وقوع این مهم، فاکتورهای زیادی هستند که باید کنار هم قرار بگیرند».

این فیلمساز ۶۵ ساله به دولت‌های غربی هشدار داد که رژیم دینی ایران را به‌عنوان حکومتی «دارای منطق و عقلانیت» در نظر نگرفته و با آن وارد گفت‌وگو نشوند. به باور جعفر پناهی، این «سیستم، فاقد عقلانیت بوده و تنها چیزی که برایش مهم است، سرکوب مردم و باقی‌ماندن در قدرت،‌ ولو برای یک روز دیگر است».

این فیلمساز مخالف جمهوری اسلامی، ضمن تأیید این موضوع که بسیاری از معترضان این روزها، نام ولیعهد پیشین ایران را فریاد می‌زنند، تأکید کرد که «همانطور که خود شاهزاده رضا پهلوی گفته، پس از سقوط جمهوری اسلامی و دورۀ گذار، باید در ایران یک همه‌پرسی برگزار شود و مردم از این طریق، نوع حکومت و رهبر مورد نظر خود را انتخاب خواهند کرد».

آقای پناهی تأکید کرد که در طول دورۀ‌ گذار، همه باید «متحد و یکپارچه» باشیم.

جعفر پناهی در پاسخ به این‌که آیا می‌توان به شاهزاده رضا پهلوی برای نظارت بر دورۀ گذار اعتماد کرد، گفت: این موضوعی است که مردم ایران باید درباره‌اش تصمیم بگیرند. «از پهلوی خوشمان بیاید یا نیاید، می‌دانیم که اکثریت قاطع جمعیت ایران، خواستار رفتن حکومت فعلی هستند».