رها بهلولیپور؛ معترضی که عاشق زندگی بود
رها بهلولیپور، دانشجوی ۲۳ ساله دانشگاه تهران، دختر جوانی که براساس نوشتههایش در شبکۀ اجتماعی ایکس و کانال تلگرامش، دغدغه اجتماعی داشت، به گفتۀ منابع رادیو فردا و نزدیکانش، روز ۱۸ دی در جریان اعتراضات در میدان فاطمی تهران گلوله خورد و ۱۹ دی جان باخت. پیکر او در شهر زادگاهش در فیروزآباد استان فارس به خاک سپرده شده است.
سازمان مجاهدین خلق ادعا کرده است که او از اعضای این سازمان بوده. نزدیکان و دوستانش اما به رادیوفردا گفتهاند که این ادعا دروغ است. به گفتۀ آنها، همین ادعا باعث فشارهای مضاعف بر خانواده رها شده است. یکی از دوستانش به رادیوفردا گفته است که رها به هیچ گروه و دسته و سازمانی علاقه نداشت.
امیریمقدم میگوید هدف حکومت کشتن هر چه بیشترِ معترضان بود
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران که در نروژ مستقر است، میگوید جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ دست کم ۱۵۰۰ نفر را اعدام کرد که «بیشترین اعدام در یک دهۀ گذشته» بوده است.
او که در نشست ویژۀ شورای حقوق بشر سازمان ملل دربارۀ ایران سخن میگفت، هدف از این اعدامها را «گسترش ترس و پیشگیری از اعتراضات» عنوان کرد.
این فعال حقوق بشر افزود که با این حال «این استراتژی شکست خورد و علیرغم وجود چوبههای دار» ایرانیان به خیابانها آمدند.
امیریمقدم، در سخنرانی خود به ابعاد بیسابقۀ سرکوب مرگبار اعتراضات اخیر در ایران اشاره کرد و افزود هدف حکومت در استفاده از مهمات جنگی در برخورد با معترضان، «کشتن هر چه بیشتر» آنها بود.
او در عین حال به امکان «کشتار جمعی» معترضان بازداشتشده در داخل زندانها هشدار داد.
این فعال حقوق بشر آنچه در ایران اتفاق افتاد را «جنایت علیه بشریت» نامید و خواستار تحقیقات مستقل سازمان ملل در این زمینه شد.
تصویب قطعنامۀ نشست ویژه شورای حقوق بشر دربارۀ ایران
شورای حقوق بشر سازمان ملل «تحقیقات فوری» دربارۀ سرکوب خشن اعتراضات ایران را تصویب کرد.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه در نشستی اضطراری قطعنامهای را تصویب کرد که بر اساس آن، مأموریت هیئت تحقیق مستقل دربارۀ نقض حقوق بشر در ایران به مدت دو سال و نیز مأموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر برای ایران به مدت یک سال و نیم تمدید شد.
این شورا همزمان با محکوم کردن سرکوب خشونتبار اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ توسط مقامهای ایرانی، خواستار انجام تحقیقات فوری در این زمینه شد.
کوبا، پاکستان، مصر و چین با این پیشنهاد مخالفت کردند و خواستار رأیگیری شدند. در نهایت ۲۵ کشور به این قطعنامه رأی موافق دادند، ۷ کشور رأی مخالف دادند و ۱۴ کشور رأی ممتنع ثبت کردند و قطعنامه تصویب شد.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در ابتدای این نشست اعلام کرد که در جریان سرکوب اعتراضات ایران، «هزاران» نفر از جمله کودکان جان خود را از دست دادهاند و از مقامهای ایرانی خواست «به سرکوب وحشیانه خود پایان دهند».
اسلامی: آژانس باید اول دربارۀ حمله به سایتهای هستهای ایران موضعگیری کند
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، صدور مجوز بازگشت بازرسان آژانس را به اعلام موضع این نهاد در قبال حملۀ تابستان گذشته اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران مشروط کرد.
رسانههای ایران روز جمعه سوم بهمنماه به نقل از محمد اسلامی نوشتند که آژانس باید ابتدا در قبال آن حملات بهروشنی موضعگیری کند، و بعد از آن، تهران در مورد صدور یا عدم صدور مجوز بازدید بازرسان این بازوی نظارتی سازمان ملل متحد از تأسیسات آسیبدیده تصمیم خواهد گرفت.
به گفتۀ محمد اسلامی تاکنون بازرسیها به سایر سایتها محدود بوده است. رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، از آژانس بهدلیل آنچه که «تحت تأثیر قرار گرفتن از فشارهای آمریکا و اسرائیل» خواند، انتقاد کرد.
سخنان محمد اسلامی، واکنشی بود به گفتههای سهشنبه گذشتۀ رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی؛ مبنی بر اینکه «توقف بازرسیها نمیتواند تا ابد ادامه داشته باشد». او تأکید کرده بود که ادامۀ شرایط جاری ممکن است به معنای «خروج ایران از پیمان عدم اشاعه یا اِنپیتی باشد».
آقای گروسی در گفتوگو با رویترز تأکید کرده بود که به جز سه سایت آسیبدیده نطنز، فردو و اصفهان، بازرسان آژانس به ۱۳ تأسیسات هستهای دیگر ایران دسترسی دارند.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران تأکید کرد که دسترسی به تأسیسات آسیبدیده نیازمند رعایت «پروتکل خاصی» است. او در توضیح این موضوع گفت: «وقتی حملهای نظامی انجام میگیرد و احتمال آلودگیهای محیطی وجود دارد، باید دستورالعمل ویژهای تهیه و تدوین شود».
محمد اسلامی به خبرنگاران تلویزیون رسمی ایران گفت: «آژانس باید در مورد موضعش در قبال حملات نظامی به تأسیساتی که از سوی این نهاد شناسایی و بازرسی شده بودهاند، شفافسازی کند، تا ما هم تکلیفمان را بدانیم».
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران می گوید: «اینکه آقای گروسی بهدلیل فشار اسرائیل و آمریکا، ما را تحت فشار قرار بدهد، غیر واقعبینانه، غیر حرفهای و غیر منصفانه است».
گزارش محمودیان و مؤمنی از ایران: حاکمان بر دریای خون ملت جشن پیروزی گرفتهاند
مهدی محمودیان و عبدالله مؤمنی، دو فعال سیاسی، در شبکۀ ایکس دربارۀ کشتار معترضان در ایران نوشتهاند اینجا کشوری است که «حاکمانش بر دریای خون ملتش جشن پیروزی گرفتهاند.»
آنها که همچون دیگر شهروندان ایران پس از دو هفته قطعی اینترنت، توانسته به شبکههای اجتماعی دست پیدا کنند، در عین حال از پیام محمد خاتمی، رئیسجمهور پیشین ایران دربارۀ دور تازۀ اعتراضات انتقاد کردهاند.
محمودیان و مؤمنی، ایران را «ماتمکده» خوانده و نوشتهاند: «اینجا کشوری است که مدعیان گفتگوی تمدنها دستان خونی ولایت را میشورند و با جانیان "عهد" اخوت میبندند.»
اشاره آنها به بیانیۀ محمد خاتمی است که بدون اشاره به کشتار گستردۀ معترضان، اعتراضات سراسری اخیر در ایران را «توطئه بزرگ برنامهریزیشده» خواند.
نمایندۀ ایران در ژنو نشست شورای حقوق بشر را «فاقد اعتبار» خواند
علی بحرینی، نماینده ایران در مقر سازمان ملل در ژنو، به شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت که نشست اضطراری این شورا «فاقد اعتبار» است.
او در سخنرانی خود اعلام کرد: «جمهوری اسلامی ایران مشروعیت یا اعتبار این نشست ویژه و قطعنامههای پس از آن را به رسمیت نمیشناسد».
این مقام ایرانی همچنین آمار اعلامشده توسط نهادهای جمهوری اسلامی را تکرار کرد مبنی بر اینکه حدود سه هزار نفر در اعتراضات اخیر کشته شدهاند.
این در حالی است که گزارشهای متعدد و همچنین مقامهای سازمان ملل میگویند تعداد قربانیان بسیار بیشتر است.
بحرینی در سخنان خود همچنین مدعی شد که تجمعهای اعتراضی در ایران به «حملات تروریستی و تخریب زیرساختها و تاسیسات و اقدامات مسلحانه علیه غیرنظامیان و نیروهای حفظ نظم و قانون تبدیل شد».
چین، پاکستان، کوبا و اتیوپی نیز کارآمدی نشست شورای حقوق بشر را زیر سؤال بردند و نماینده چین ناآرامیهای ایران را «مسئلهای داخلی» توصیف کرد.
با این حال، دیپلماتهای غربی انتظار دارند که این نشست در ادامه بهراحتی پیشنهادی را تصویب کند که بر اساس آن، مأموریت تحقیقاتی سازمان ملل که پس از موج پیشین اعتراضات در سال ۱۴۰۱ ایجاد شد، برای دو سال دیگر تمدید شود.
پیام اخوان: سرکوب اعتراضات اخیر بدترین کشتار جمعی در تاریخ معاصر ایران است
پیام اخوان، وکیل برجستۀ حقوق بشر، در نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل که روز جمعه برگزار شد، سرکوب خونین اعتراضات دیماه توسط جمهوری اسلامی را «بدترین کشتار جمعی در تاریخ معاصر ایران» خواند.
او با اشاره به این که ایران عضو دیوان کیفری بینالمللی نیست، خواستار اقدام شورای امنیت سازمان ملل برای ارجاع پروندۀ جمهوری اسلامی به این دیوان در قالب فصل هفتم منشور سازمان ملل شد.
این حقوقدان ایرانی-کانادایی افزود: «ما در تلاش هستیم زمینه را برای عدالت انتقالی در ایران فراهم کنیم؛ برای لحظه نورنبرگِ این کشور، اگر روزی چنین فرصتی فراهم شود.»
اشاره او به محاکمات کیفری بینالمللی رهبران آلمان نازی پس از جنگ جهانی دوم در شهر نورنبرگ بود.
رئیس هیئت حقیقتیاب سازمان ملل دربارۀ ایران: آمار کشتهها تکاندهنده است
سارا حسین، رئیس هیئت حقیقتیاب سازمان ملل درباره ایران، روز جمعه اعلام کرد که نیروهای امنیتی ایران از شامگاه ۱۸ دی به بعد از «سلاحهای تهاجمی و تیربارهای سنگین» علیه معترضان استفاده کردند که آماری «تکاندهنده» از کشتهها به جا گذاشت.
او که به شکل آنلاین و از راه دور در نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل سخنرانی میکرد، گفت اطلاعات جمعآوری شده توسط این هیئت حاکی از نقض شدید حقوق بشر است: «از جمله استفادۀ نامتناسب از زور که به کشتار و مجروح شدن خودسرانه افراد، شکنجه، خشونت جنسی، بازداشت و حبس خودسرانه و اعترافات اجباری انجامیده است.»
این حقوقدان بنگلادشی با اشاره به اظهارات مقامهای ایران یادآوری کرد قوه قضائیه جمهوری اسلامی خواستار مجازات بازداشتشدگان «در سریعترین زمان ممکن و بدون ارفاق» شده و تهدید کرده که «آشوبگران» را به اتهام محاربه که مجازات آن اعدام است، تحت پیگرد قرار خواهد داد.
سارا حسین تأکید کرد: «حقوق بینالملل ایجاب میکند که برای پایان دادن به این نقضها، حفاظت از افراد در معرض خطر و ایجاد مسیری واقعی به سوی حقیقت، عدالت و پاسخگویی برای کودکان، زنان و مردان در ایران اقدام کنیم.»
مولوی عبدالحمید: آمار کشتههای اعتراضات جهان را مبهوت کرده است
مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، امام جمعۀ اهل سنت زاهدان، در خطبههای نماز جمعه گفت که «آمار بالای کشتههای اعتراضات اخیر، مردم ایران و جهانیان را «حیرتزده و مبهوت» کرد.»
او با بیان اینکه در اعتراضات اخیر «هزاران زن و مرد و کودک و نوجوان» کشته شدند، افزود: «هیچ دولتی نباید با مردمش با خشونت برخورد کند.»
آقای عبدالحمید میگوید مردم ایران در اعتراضات اخیر «مشکلاتشان را فریاد زدند» و آنها «مشکلات اقتصادی» را با «سیاست» و «مدیریت کشور» مرتبط میدانند.
او با تأکید بر اینک کشتههای اعتراضات اخیر «خارجی» نیستند و «مردم ایران» هستند، یادآوری کرد که جلب رضایت مردم به هر نحو ممکن، از وظایف حکومتها و دولتهاست.
امام جمعۀ اهل سنت زاهدان بار دیگر از حکومت خواست که «هزاران بازداشتی اعتراضات اخیر» و «زندانیان سیاسی» را آزاد کرده و باتوجه به ضربۀ بسیار سنگین قطعی اینترنت به کسبوکار عموم مردم، فوراً اینترنت را وصل کنند.
تهدید امام جمعه موقت تهران دربارۀ حمله به «سرمایهگذاریهای آمریکا» در منطقه
امام جمعه موقت تهران در خطبههای نماز جمعه این هفته تهدید کرد که در صورت اقدام نظامی آمریکا علیه ایران، جمهوری اسلامی ممکن است «سرمایهگذاریهای مرتبط با آمریکا» در منطقه را هدف قرار دهد.
مشخص نیست که منظور محمدجواد حاج علی اکبری از این تهدید، دقیقاً چه بوده؛ اما او خطاب به رهبران ایالات متحده گفت: «آن یک تریلیون دلاری که در منطقه سرمایهگذاری کردهاید، در تیررس موشکهای ما قرار دارد».
پنجشنبه شب دونالد ترامپ در مسیر بازگشت از داووس سوئیس به واشینگتن، با تکرار هشدارهای قبلیاش به سران جمهوری اسلامی دربارۀ «اجتناب از اعدام معترضان و ازسرگرفتن برنامۀ هستهای»، تأکید کرد که ناوگان و تجهیزات نظامی زیادی را در مسیر ایران دارد، اما امیدوار است «ناچار به استفاده از آنها نشود».
در تحولی دیگر محمد موحدی دادستان کل ایران، ادعای رئیسجمهور آمریکا حاکی از «لغو اعدام ۸۰۰ معترض بازداشتی» را رد کرد.
میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی به نقل از دادستان کل ایران نوشت: «این ادعا از اساس دروغ است؛ چراکه نه چنان رقمی وجود داشته و نه دادگستری چنین تصمیمی گرفته است».
هفته پیش هم عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با شبکه خبری فاکس، ادعا کرده بود که «هیچ برنامهای برای بهدار آویختن معترضان وجود ندارد».