ایالات متحده اجرای «پروژه آزادی» در تنگه هرمز را برای «مدت کوتاهی» متوقف کرد
رئیسجمهور آمریکا شامگاه سهشنبه ۱۵ اردیبهشت اجرای «پروژهٔ آزادی» برای خارج کردن شناورها و کشتیهای متعلق به کشورهای بیطرف و خدمه آنها از طریق تنگهٔ هرمز را متوقف کرد.
دونالد ترامپ در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که این اقدام را با توجه به درخواست پاکستان و سایر کشورها انجام داده است «تا مشخص شود آیا توافق میتواند نهایی و امضا شود یا خیر».
اجرای این طرح روز ۱۴ اردیبهشت آغاز شده بود ولی پس از ۴۸ ساعت متوقف شد. ایران و ایالات متحده از ۱۹ فروردین در آتشبس به سر میبرند ولی هنوز در مورد پایان جنگ به توافقی نرسیدهاند.
تهران که از زمان آغاز جنگ عملاً تنگه هرمز را مسدود کرده است، پیشتر گفته بود که ایالات متحده باید به محاصرهٔ دریایی بنادر ایران پایان دهد تا بتواند به مذاکرات برگردد. واشینگتن میگوید این محاصره را در واکنش به اقدام ایران به اجرا در آورده است.
جمهوری اسلامی در روز اول اجرای پروژهٔ آزادی به شماری از کشتیها حمله کرد و گزارشهایی مبنی بر حملهٔ موشکی و پهپادی آن به امارات متحده عربی نیز منتشر شد، گرچه قرارگاه خاتمالانبیا بعداً آن را تکذیب کرد.
پست دونالد ترامپ در تروث سوشال:
«با توجه به درخواست پاکستان و سایر کشورها، موفقیتهای نظامی چشمگیری که در طول کارزار علیه کشور ایران به دست آوردهایم و همچنین پیشرفتهای چشمگیر در مسیر دستیابی به یک توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران، ما به طور متقابل توافق کردهایم که اگرچه محاصره به طور کامل ادامه خواهد یافت، اما "پروژه آزادی" (انتقال کشتیها از تنگه هرمز) برای مدت کوتاهی متوقف خواهد شد تا مشخص شود آیا توافق میتواند نهایی و امضا شود یا خیر».
روبیو با اشاره به عملیات در تنگه هرمز: هیچ شلیکی انجام نمیدهیم مگر اینکه ابتدا به ما شلیک شود
وزیر خارجه ایالات متحده روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در نشست خبری سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که «پروژهٔ آزادی» آمریکا در تنگهٔ هرمز، «یک عملیات تهاجمی نیست، بلکه یک عملیات دفاعی است».
مارک روبیو که به جای کارولین لویت، کنفرانس خبری کاخ سفید را برگزار میکرد، با اشاره به این عملیات گفت: «ایالات متحده آغازگر درگیری در تنگه نیست، اما در صورت تهدید، قاطعانه پاسخ خواهد داد».
او تأکید کرد: «معنایش خیلی ساده است: هیچ شلیکی انجام نمیدهیم مگر اینکه ابتدا به ما شلیک شود».
ایالات متحده از روز ۱۴ اردیبهشت عملیات پروژهٔ آزادی را برای خارج کردن کشتیها و شناورهای متعلق به کشورهای بیطرف در درگیری با ایران و خدمههایشان از تنگهٔ هرمز آغاز کرده است.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «ایالات متحده به پاکسازی مسیر در تنگه ادامه خواهد داد تا آزادی کشتیرانی را برقرار کند».
او با انتقاد از ایران به خاطر مسدود کردن تنگه هرمز و مجبور کردن کشتیها به عبور از مسیر مورد نظر خود گفت: «هیچ قانون بینالمللی وجود ندارد که به یک کشور اجازه دهد یک آبراه بینالمللی را کنترل کند. کارگذاری مین در آب و حمله به کشتیها یک اقدام مجرمانه است».
روبیو این اقدامات را «کاملاً غیرقانونی و غیرقابل قبول» دانست.
به گفتهٔ او، در پی درگیریهای جاری در تنگه هرمز، ده ملوان غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند.
وزیر خارجه ایالات متحده اعلام کرد که نیروهای آمریکایی هفت قایق تندروی ایرانی را در تنگه هرمز منهدم کردهاند.
ایران میگوید به هرگونه حمله امارات متحده عربی «پاسخ پشیمانکننده» میدهد
قرارگاه خاتمالانبیا که مسئول هماهنگی میان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است، هرگونه حمله به امارات متحده عربی از سوی ایران را رد و در عین حال تهدید کرد که به هرگونه حمله از خاک امارات، «پاسخ کوبنده و پشیمانکننده» خواهد داد.
سخنگوی این قرارگاه روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در بیانیهای گفت که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در روزهای گذشته «هیچگونه عملیات موشکی و پهپادی علیه کشور امارات انجام ندادهاند و چنانچه اقدامی صورت میگرفت، با قاطعیت و صراحت آن را اعلام میکردیم».
در این بیانیه، امارات متحده عربی متهم شده که «به یکی از پایگاههای اصلی آمریکایی و صهیونیستی» تبدیل شده است و در ادامه هشدار داده که «اگر از خاک امارات، اقدامی علیه جزایر ایرانی، بنادر و سواحل کشور ما صورت پذیرد، پاسخ کوبنده و پشیمانکننده خواهیم داد».
وزارت دفاع امارات متحده عربی در روزهای دوشنبه و سهشنبه گفته بود که هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته است. بر اساس ادعای این امیرنشین، یک مجتمع صنعتی نفتی در فجیره در جریان حمله روز دوشنبه آتش گرفت و سه تبعه هندی دچار جراحات سطحی شدند.
وزارت خارجه امارات تهدید کرده که این کشور حق خود را برای پاسخگویی به حملات ایران محفوظ میدارد.
وکیل نرگس محمدی میگوید موکلش «میان مرگ و زندگی» قرار دارد
وکیل نرگس محمدی، برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل که از آذر ۱۴۰۴ در ایران زندانی است، اعلام کرد که موکلش پس از انتقال به بیمارستان در آخر هفته گذشته، «میان مرگ و زندگی» قرار دارد.
شیرین اردکانی روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در یک نشست خبری در پاریس گفت: نرگس محمدی طی پنج روز گذشته در بخش مراقبتهای ویژه قلب بیمارستانی در زنجان بستری بوده و در وضعیت بسیار وخیمی بهسر میبرد.
به گفتهٔ او، موکلش پس از دو حمله قلبی در وضعیتی «بسیار جدی» قرار دارد.
سپاه بار دیگر شناورها در خلیج فارس را تهدید کرد که از تنگهٔ هرمز عبور نکنند
فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت بار دیگر به تمام شناورهایی که قصد تردد از تنگهٔ هرمز را دارند، هشدار داد و گفت تنها مسیر ایمن برای عبور از تنگه، کریدوری است که قبلا از طرف جمهوری اسلامی اعلام شده است.
بر اساس این هشدار، «انحراف شناورها به سایر مسیرها، غیر ایمن بوده و با برخورد قاطع نیروی دریایی سپاه روبرو خواهد شد».
نیروی دریایی سپاه پاسداران پیشتر نقشهای بهروز شده را منتشر کرده بود که نشاندهندهٔ گسترش مناطق تحت کنترل ایران در نزدیکی تنگهٔ هرمز است؛ مناطقی که بنادر فجیره و خورفکان در امارات و همچنین سواحل امارت امالقوین را در بر میگیرد.
تهدید سپاه پس از آن صورت میگیرد که ایالات متحده از روز دوشنبه «پروژه آزادی» را برای عبور کشتیها و شناورهای متعلق به کشورهای بیطرف از تنگهٔ هرمز آغاز کرده است.
این کشتیها بیش از دو ماه است که بهدلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و بسته شدن تنگهٔ هرمز از سوی سپاه پاسداران، در خلیج فارس گیر افتادهاند.
در نخستین روز اجرای طرح آمریکا، سپاه پاسداران به سوی چند کشتی شلیک کرد و حملات پهپادی منتسب به ایران نیز منجر به آتشسوزی در بندر نفتی فجیره امارات شد.
ترامپ: ایران باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد
رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت توان نظامی ایران را کماهمیت جلوه داد و گفت تهران «باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد»، اما برای این کار بیش از حد مغرور است.
دونالد ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت که توان نظامی ایران به شلیک «سلاحهای ابتدایی و کماثر» تقلیل یافته و با وجود لحن تهاجمی علنی، در خفا خواهان توافق است.
او گفت: «آنها بازی درمیآورند، اما بگذارید صریح بگویم، میخواهند توافق کنند. و چه کسی نمیخواهد، وقتی ارتشات کاملاً از بین رفته باشد؟»
به گفته رئیسجمهور آمریکا، «ایران هیچ شانسی ندارد. هیچوقت هم نداشت. خودشان هم این را میدانند. وقتی با آنها صحبت میکنم، این را به من میگویند».
ترامپ افزود: «آنها هیچ نیروی دریایی ندارند. کاملاً از بین رفته. هیچ نیروی هوایی ندارند. کاملاً نابود شده. هیچ توان پدافند هوایی ندارند. کاملاً از بین رفته. هیچ راداری ندارند. هیچ رهبری ندارند. رهبرانشان از بین رفتهاند. همهچیز».
او در ادامه گفت: «بعد روزنامهها را میخوانم و میگویند اوضاعشان خوب است. خوب نیستند. برای همین شما هیچ اعتباری ندارید. هیچ اعتباری. رسانهها، اخبار جعلی، هیچ اعتباری ندارند».
ترامپ از محاصرهٔ بنادر ایران توسط آمریکا نیز تمجید کرد و گفت: «مثل یک تکه فولاد است. هیچکس قرار نیست این محاصره را به چالش بکشد. و فکر میکنم خیلی خوب جواب داده است».
رئیسجمهور ایالات متحده در پاسخ به این پرسش که چه اقدامی از سوی ایران بهعنوان نقض آتشبس تلقی میشود، گفت: «خب، خواهید فهمید، چون من به شما خواهم گفت... آنها میدانند چه کاری نباید انجام دهند».
ترامپ افزود: ایران «باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد».
او از ایران خواست «کار عاقلانه را انجام دهد» و به توافق برسد، و گفت با وجود متزلزل بودن آتشبس در خاورمیانه، تمایلی به کشتن ایرانیان ندارد.
رئیسجمهور آمریکا اظهار داشت: «باید کار عاقلانه را انجام دهند، چون ما نمیخواهیم وارد شویم و مردم را بکشیم. واقعاً نمیخواهیم».
او افزود: «من نمیخواهم، خیلی سخت است».
ترامپ در بخش دیگری از اظهاراتش تأکید کرد که اگر به ایران حمله نمیشد، «به سلاح هستهای دست پیدا میکرد و شاید الان همه ما اینجا نبودیم. میتوانم به شما بگویم که خاورمیانه از بین رفته بود. اسرائیل نابود شده بود».
او گفت: «اینها افراد خطرناکی هستند. و ما اجازه نمیدهیم دیوانهها به سلاح هستهای دست پیدا کنند. قدرت یک سلاح هستهای چیزی است که حتی نمیخواهم دربارهاش صحبت کنم».
اکسیوس: دولت ترامپ قبل از آغاز «پروژه آزادی» در تنگهٔ هرمز، ایران را مطلع کرده بود
سایت اکسیوس روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت به نقل از «یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه» گزارش داد که یک مقام ارشد دولت ترامپ روز یکشنبه ایران را از عملیات قریبالوقوع «پروژه آزادی» برای «هدایت» کشتیها از تنگهٔ هرمز مطلع کرده و به تهران هشدار داده بود که در آن دخالت نکند.
به نوشتهٔ اکسیوس، این پیام خصوصی نشان میدهد که کاخ سفید قصد داشته است خطر تشدید تنش را کاهش دهد. با این حال، و بهرغم این هشدار، ایران مجموعهای از حملات را علیه ناوهای نیروی دریایی آمریکا، کشتیهای تجاری و امارات متحده عربی انجام داد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک، روز سهشنبه سعی کردند که حملات ایران را کماهمیت جلوه دادند و تأکید کردند که آتشبس همچنان برقرار است.
اکسیوس مینویسد: عملیات «پروژه آزادی» آمریکا در ۲۴ ساعت نخست خود افزایش قابلتوجهی در جریان عبور نفت یا محموله از تنگه ایجاد نکرد. سنتکام گزارش داد که روز دوشنبه دو کشتی با پرچم آمریکا از تنگه عبور کردند و روز سهشنبه هیچ کشتیای عبور نکرد.
این سایت میافزاید: برخی مقامات آمریکایی و اسرائیلی بر این باورند که اگر بنبست دیپلماتیک ادامه یابد، رئیسجمهور ترامپ ممکن است اواخر همین هفته دستور ازسرگیری جنگ را صادر کند.
امارات مدعی حملات موشکی و پهپادی جدید از سوی ایران شد
امارات متحده عربی عصر سهشنبه ۱۵ اردیبهشت مدعی شد که بار دیگر مورد حملهٔ موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته و در حال مقابله با این پرتابههاست.
وزارت دفاع امارات در بیانیهای در شبکهٔ ایکس اعلام کرد: «سامانههای پدافند هوایی امارات بهطور فعال با تهدیدهای موشکی و پهپادی درگیر هستند»، و افزود «منشاء این تهدیدها ایران است».
در همین زمینه، گزارش شده که صدای آژیر خطر در دوبی به صدا در آمده است.
امارات روز دوشنبه هم از رهگیری «سه موشک شلیکشده از سوی ایران» و سقوط موشک چهارم در دریا خبر داده بود.
از سوی دیگر، اعلام شد که حملهٔ پهپادی منتسب به ایران در روز دوشنبه منجر به آتشسوزی در یک منطقه صنعتی نفتی فجیره شده که دستکم سه زخمی برجای گذاشت.
این حملات که ایران دست داشتن در آنها را تکذیب میکند، با محکومیتهای بینالمللی روبهرو شد. با این حال، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، گفته که این اقدام موجب نقض آتشبس جاری بین ایران و ایالات متحده نشده که از ۱۹ فروردین برقرار است.
بازار جهانی نفت به کدام سو میرود؟ در گفتوگو با بهزاد احمدینیا
بازار جهانی نفت همچنان شاهد نوسان است و قیمت نفت در روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت حدود ۱۱۲ دلار آمریکا گزارش شده است. در چنین شرایطی گزارشها در روز سهشنبه حاکی از آن بود که ژاپن اولین محموله نفت خود را از روسیه از زمان بسته شدن تنگه هرمز، دریافت کرده است.
در خبری دیگر خبرگزاری بلومبرگ میگوید عراق برای نفت خام متوسط بصره خود، تخفیفهایی حدود ۳۳ دلار در هر بشکه نسبت به قیمتهای رسمی ارائه میدهد.
بازار جهانی نفت به کدام سو میرود؟ آیا باید منتظر تحولاتی پیچیدهتر در این بازار بود که بر سیاست جهانی نیز تاثیر میگذارد؟
بهزاد احمدینیا خبرنگار حوزه انرژی در قبرس به پرسشهای رادیوفردا در این زمینه پاسخ میدهد.
هگست: ایران در صورت حمله به کشتیرانی تجاری با آتش کوبنده آمریکا روبهرو میشود
وزیر دفاع آمریکا روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در یک نشست خبری گفت ایران در صورت حمله به کشتیرانی تجاری با «قدرت آتش کوبنده» ایالات متحده روبهرو خواهد شد.
پیت هگست افزود: «ما گفتیم دفاع خواهیم کرد و قاطعانه هم دفاع کردهایم. ایران این را میداند و در نهایت این رئیسجمهور است که تصمیم میگیرد آیا هر اتفاقی به نقض آتشبس منجر میشود یا نه».
در حالی که آمریکا و ایران روز دوشنبه برای کنترل تنگهٔ هرمز در خلیج فارس با یکدیگر تبادل آتش داشتند، وزیر دفاع ایالات متحده به خبرنگاران گفت: «آتشبس پایان نیافته است».
تهران و واشینگتن پس از ۴۰ روز جنگ که ۹ اسفند پارسال آغاز شد، ۱۹ فروردین امسال آتشبس برقرار کردند که اکنون چهارمین هفته خود را سپری میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۱۴ اردیبهشت عملیات جدیدی با عنوان «پروژه آزادی» را آغاز کرد تا کنترل تنگهٔ هرمز را از ایران بگیرد؛ تنگهای که ایران عملاً پس از آغاز درگیری توسط آمریکا و اسرائیل، آن را مسدود کرده است.
آقای هگست روز سهشنبه در این زمینه گفت: طرح ایران، که نوعی اخاذی بینالمللی محسوب میشود، قابل قبول نیست. این وضعیت با «پروژه آزادی» پایان مییابد. دو کشتی تجاری آمریکایی همراه با ناوشکنهای ایالات متحده با موفقیت و امنیت از تنگه عبور کردهاند و نشان دادهاند که مسیر باز است. میدانیم که ایرانیها از این واقعیت خجالتزدهاند؛ آنها گفته بودند کنترل تنگه را در اختیار دارند، اما چنین نیست.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز دوشنبه گفته بود که ناوچههای آمریکایی پس از شلیک هشدار ایران، به عقب رانده شدند و عبور کشتیهای تجاری ایالات متحده از تنگهٔ هرمز را رد کرد.
وزیر دفاع ایالات متحده در ادامه گفت: «کشتیهای آمریکایی، چه تجاری و چه نظامی، پیشاپیش حرکت کردند و مثل همیشه، خطر اولیه را در خط مقدم به دوش کشیدند. اکنون صدها کشتی دیگر از کشورهای مختلف در صف عبور هستند».
هگست اظهار داشت: «فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) همراه با شرکای دیگر، با صدها کشتی، شرکتهای کشتیرانی و شرکتهای بیمه در ارتباط فعال است. همه این کشتیها میخواهند از تلهای که ایران ایجاد کرده خارج شوند».
او تأکید کرد: ما بهعنوان هدیهای مستقیم از سوی آمریکا به جهان، یک چتر قدرتمند «قرمز، سفید و آبی» بر فراز تنگه ایجاد کردهایم. ناوشکنهای آمریکایی در موقعیت مستقرند و با پشتیبانی صدها جنگنده، بالگرد، پهپاد و هواپیمای شناسایی، بهصورت ۲۴ ساعته بر عبور امن کشتیهای تجاری نظارت دارند؛ البته بهجز کشتیهای ایران. به همین دلیل، محاصرهٔ سختگیرانه ما همچنان بهطور کامل برقرار است. در واقع، همزمان با آغاز «پروژه آزادی»، شش کشتی تلاش کردند از بنادر ایران محاصره را بشکنند، اما همگی بازگردانده شدند.
به گفتهٔ وزیر دفاع آمریکا، «این اقدام فقط یک راهبرد نیست، بلکه جنبهٔ انسانی هم دارد. با شکستن فشار غیرقانونی ایران، ما از جان و معیشت ملوانان دهها کشور محافظت میکنیم، مسیرهای انرژی جهان را ایمن نگه میداریم و از کمبودهایی جلوگیری میکنیم که بیشترین آسیب را به فقیرترین مردم جهان میزند. بار دیگر، آمریکا از قدرت خود برای کمک به دیگران استفاده میکند، در حالی که ایران تلاش دارد جهان را تحت سلطه خود درآورد».
او خطاب به نیروهای باقیمانده ایران گفت: «اگر به نیروهای آمریکایی یا کشتیهای تجاری بیطرف حمله کنید، با قدرت آتش گسترده و کوبنده آمریکا مواجه خواهید شد. رئیسجمهور در این باره کاملاً شفاف بوده است. ما ترجیح میدهیم این عملیات صلحآمیز باشد، اما برای دفاع از مردم، کشتیها، هواپیماها و مأموریت خود کاملاً آمادهایم و درنگ نخواهیم کرد».
هگست افزود: به ایران میگوییم: اجازه دهید کشتیهای بیطرف آزادانه عبور کنند. این آبهای بینالمللی متعلق به همه کشورهاست، نه اینکه ایران بخواهد از آن مالیات بگیرد، عوارض وضع کند یا کنترلش کند.
وزیر دفاع ایالات متحده خطاب به شرکا، متحدان و سایر کشورهای جهان نیز گفت: «این مأموریت برای ما موقتی است. همانطور که قبلاً گفتهام، جهان بیش از ما به این آبراه نیاز دارد. ما اوضاع را تثبیت میکنیم تا تجارت دوباره جریان پیدا کند، اما انتظار داریم جهان هم مسئولیتپذیر باشد. در زمان مناسب، و بهزودی، مسئولیت را به شما واگذار خواهیم کرد».
او از آمریکاییهایی که این مأموریت را اجرا میکنند، قدردانی کرد و گفت: «شجاعت، آمادگی، حرفهایگری و دقت بینظیر شماست که باعث میشود جهان امروز و هر روز با آرامش بیشتری نفس بکشد. شما بزرگترین نیروی رزمی تاریخ بشر هستید و همیشه هم خواهید بود».
به گفتهٔ هگست، «پروژه آزادی» آغاز شده است. تجارت دوباره جریان خواهد یافت و آمریکا بار دیگر با قدرت، شفافیت و هدفمندی، برای منفعت کل جهان رهبری میکند. اراده ما تزلزلناپذیر است. خداوند نیروهای ما را حفظ کند و نیروی دریایی قدرتمند ایالات متحده را نیز مورد برکت قرار دهد.
ایران از زمان آتشبس، «۹ بار به کشتیهای تجاری آتش گشوده است»
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، هم در این نشست خبری گفت ایران همچنان به همسایگان خود حمله میکند و از زمان اعلام آتشبس، ۹ بار به سوی کشتیهای تجاری آتش گشوده است.
این مقام ارشد نظامی آمریکا همچنین گفت جمهوری اسلامی در همین دوره دو کشتی کانتینربر را توقیف کرده است.
ژنرال کین برآورد کرد که ۲۲ هزار و ۵۰۰ دریانورد، مستقر در بیش از ۱۵۵۰ کشتی تجاری، در خلیج فارس گرفتار شدهاند و قادر به عبور نیستند.
ژنرال کین در ادامه گفت که «ایران روز دوشنبه یکبار به عمان حمله کرد و سه حمله نیز علیه امارات متحده عربی انجام داد»، و افزود که دستکم تا این لحظه «امروز آرامتر است».