زنده اسرائیل مرگ فرمانده شاخه نظامی حماس را تأیید کرد؛ گزارش‌ها از احتمال ازسرگیری جنگ

مهراوه خندان، فرزند نسرین ستوده، فعال حقوق بشر، از آزادی موقت مادرش به قید کفالت خبر داد. خانم خندان این خبر را بعد از ظهر روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در اینستاگرام منتشر کرده است.

خانم ستوده ۱۲ فروردین در منزل خود در تهران بازداشت شد و دختر او که ساکن هلند است، چند روز بعد از بازداشت از بی‌خبری از محل نگهداری و وضعیت مادرش ابراز نگرانی کرده بود.

نسرین ستوده، برنده جایزه ساخاروف و وکیل حقوق بشری بارها به زندان افتاده و تحت فشار قرار گرفته است. او پیش از شروع جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، در مصاحبه با نشریه فرانسوی‌زبان «لوپوئَن» خواستار «مداخلۀ بشردوستانه» در حفاظت از مردم ایران شده بود.

رضا خندان فعال حقوق بشر و همسر خانم ستوده نیز در حال حاضر در زندان اوین زندانی است و بارها به دلیل مخالفت با حجاب اجباری و مجازات اعدام تحت فشار قرار گرفته است.

خبرگزاری بلومبرگ بر اساس تصاویر ماهواری که خود گردآوری کرده، از «توقف بارگیری» محموله‌های نفتی ایران از پایانه اصلی صادرات نفت کشور در جزیره خارگ خبر داد.

در این گزارش که روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت منتشر شد، آمده در تصاویر ماهواری‌ یادشده، «نخستین‌ نشانه‌های یک توقف طولانی‌مدت بارگیریِ» محموله‌های نفتی در خارگ از آغاز جنگ در اسفند پارسال قابل مشاهده است.

بر اساس این تصاویر ماهواره‌ای، در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۱ اردیبهشت «هیچ نفتکش اقیانوس‌پیمایی در جزیره خارگ مشاهده نشده است».

بلومبرگ نوشته: «اگرچه از زمان آغاز درگیری‌ها روزهایی بوده که اسکله‌ها خالی بوده‌اند، اما این طولانی‌ترین دوره‌ای است که هیچ نفتکشی در منطقه دیده نشده است.»

این خبر در شرایطی منتشر می‌شود که ایران در «تمام مدت» جنگ با آمریکا و اسرائیل، همچنان در این پایانه نفت بارگیری می‌کرد و با پرکردن نفتکش‌ها از آن‌ها به‌عنوان مخازن شناور ذخیره نفت استفاده می‌کرد.

این روزنامه نوشته اگر جزیره خارگ همچنان غیرفعال بماند، فشار بر دیگر تأسیسات ذخیره‌سازی نفت ایران افزایش خواهد یافت؛ چرا که «تصاویری ماهواره‌ای نشان می‌دهند این مخازن نیز در حال پر شدن هستند».

این گزارش حاکی است «برآوردها درباره میزان ظرفیت باقی‌مانده متفاوت است، اما اگر همه مخازن به ظرفیت کامل برسند، ایران ممکن است ناچار به کاهش بیشتر تولید نفت شود. این کشور پیش‌تر نیز بخشی از تولید خود را کاهش داده است.»

تصاویر ماهواره «سنتینل ۲» اتحادیه اروپا که در ۲۱ اردیبهشت ثبت شده‌اند، نشان می‌دهند «تمام اسکله‌های جزیره خارگ خالی بوده‌اند. تصاویر ثبت‌شدهٔ دو و سه روز قبل از آن نیز هیچ نفتکش اقیانوس‌پیمایی را در این پایانه نشان نمی‌دهند».

بلومبرگ همچنین بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره‌ای نوشته با توقف ظاهری بارگیری نفتکش‌ها، مخازن ذخیره در جزیره خارگ در حال «پر شدن» هستند.

بر اساس این گزارش، این مخازن دارای سقف شناور هستند که با پر شدن مخزن بالا آمده و فاصله میان سقف و لبه مخزن کاهش می‌یابد. در نتیجه سایه‌ای که دیواره مخزن روی سقف می‌اندازد، کوچک‌تر می‌شود. بنابراین مقایسه تصاویر ثبت‌شده در زمان مشابه در روزهای مختلف می‌تواند تغییر حجم نفت داخل مخازن را نشان دهد.

تصاویر مخازن نفتی جزیره خارگ در ۲۱ اردیبهشت نشان می‌دهد «چندین مخزن» در این پایانه، «سایه‌هایی به‌مراتب کوچک‌تر نسبت به تصویر ۱۷ فروردین یعنی درست پیش از آغاز محاصره دریایی توسط نیروی دریایی آمریکا دارند».

این گزارش حاکی است این تصاویر نشان می‌دهند ظرفیت خالی جزیره خارگ «تقریباً به صفر» نزدیک شده و اگر ایران دیگر جایی برای ذخیره نفت نداشته باشد، «ممکن است مجبور شود تولید برخی میادین نفتی را کاهش دهد».

از زمان آغاز محاصره بنادر ایران، دونالد ترامپ و مقام‌های دولت او پیش‌بینی کرده‌اند که ایران به‌سرعت ناچار به تعطیل کردن چاه‌های نفت خواهد شد. برخی ناظران دیگر، از جمله شرکت تحلیلی کپلر برآورد کرده‌اند که شاید تهران بتواند تا اواخر ماه جاری میلادی، ماه مه، پیش از به پایان‌رسیدن فضای ذخیره‌سازی‌اش به تولید نفت ادامه دهد.

شاهزاده رضا پهلوی در نشست نشریهٔ پولیتیکو با موضوع امنیتی گفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، باید از ارسال «پیام‌های متناقض» دربارهٔ اهدافش در جنگ با ایران دست بردارد و در عوض «کار را تمام کند» و حکومت جمهوری اسلامی را سرنگون سازد.

به‌گزارش نشریه پولیتیکو از این نشست که سه‌شنبه ۲۳ اردیبهشت برگزار شد، آقای پهلوی افزود: «حالا که با یک حیوان زخمی روبه‌رو هستید، این فرصتی نیست که برای تمام کردن کار و پایان دادن به آن از دست بدهید.»

رضا پهلوی همچنین گفت تهدیدهای گاه‌به‌گاه ترامپ دربارهٔ حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی ایران و نابودی «تمدن» ایران، حتی اگر صرفاً تاکتیکی برای مذاکره باشد، مفید نیست، «چون باز هم بخشی از همان ارسال پیام متناقض است» خطاب به مردم ایران که خواهند پرسید «شما آمده‌اید ما را آزاد کنید یا بیشتر به ما آسیب بزنید؟»

همزمان، ویدئویی از اعتراض یک زن در جریان این نشست در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده است.

در این ویدئو، زنی که معترض به جنگ آمریکا با ایران بوده، در میانهٔ سخنرانی ولیعهد سابق ایران به مقابل صحنه می‌رود و خطاب به او فریاد می‌زند: «شما کجا بودید وقتی مردم ما داشتند فرزندان‌شان را از زیر آوار بمب‌هایی که شما به کشورمان دعوت کرده‌اید، بیرون می‌کشیدند؟»

مأموران امنیتی این زن را دقایقی بعد از محل نشست خارج کردند.

اظهارات شاهزاده پهلوی در حالی مطرح شده که بحث دربارهٔ حملات نظامی به ایران و نقش بازیگران خارجی در آیندهٔ سیاسی کشور، همچنان از موضوعات اختلاف‌برانگیز در میان مخالفان جمهوری اسلامی و افکار عمومی ایران است.

همزمان با عبور زمان قطع اینترنت در ایران از ۱۷۷۶ ساعت، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، محمدرضا عارف معاون اول خود را با حفظ سمت به عنوان رئیس «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» منصوب کرد.

در حکم پزشکیان آمده که این انتصاب «نظر به ضرورت فوری استقرار حکمرانی یکپارچه، منسجم و کارآمد در فضای مجازی» صورت می‌گیرد.

پزشکیان یک روز پیش از این نیز در شبکه ایکس با اشاره به اینکه «ارتباطات مبتنی بر فناوری اطلاعات و اینترنت به بخش جدانشدنی زندگی مردم تبدیل شده»، نوشته بود به عارف مأموریت داده «با لحاظ حساسیت‌های حکمرانی، نظر رهبری و وعده‌ای که به مردم داده بودم، در قالب ساختاری چابک موجبات خدمت‌رسانی بهتر دولت و تحقق انتظارات عمومی را فراهم سازند.»

مسعود پزشکیان دربارهٔ دلیل باز نشدن اینترنت برای عموم مردم پس از جنگ هنوز هیچ توضیحی نداده است.

مسعود پزشکیان در دوران انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳، وعده صریح «رفع فیلترینگ»، «اصلاح نظام ناکارآمد فیلترینگ» و «آزاد‌سازی اینترنت» را داده و با تأکید بر تأثیر منفی فیلترینگ بر کسب‌وکارها و زندگی مردم متعهد شده بود که تمام تلاش خود را برای پایان دادن به این وضعیت و فراهم کردن دسترسی آزاد به فضای مجازی به کار گیرد.

این وعده اما نه تنها محقق نشد که قطع کامل اینترنت هم از زمان شروع جنگ با آمریکا و اسرائیل به آن افزوده شد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، نیز در نشست خبری سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت، به صراحت از قطع اینترنت «به دلیل فضای جنگی» دفاع کرد و در پاسخ به خبرنگاران معترض به این موضوع گفت که «چه انتظاری دارید؟»

دولت جمهوری اسلامی چند روز پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ و قطع‌کردن اینترنت، اعلام کرد تنها به خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای هم‌صدا با خود اجازه دسترسی به اینترنت جهانی را می‌دهد.

طی این مدت شماری از خبرنگاران، فعالان رسانه‌ای نزدیک به حکومت با استفاده از اینترنت «سفید» در شبکه‌های اجتماعی به حمایت از عملکرد جمهوری اسلامی پرداخته‌اند.

در هفته‌های اخیر نیز برخی اپراتورها اقدام به تبلیغ و واگذاری اینترنت موسوم به «طبقاتی» و فروش اینترنت به بهای گزاف به‌عنوان اینترنت ویژهٔ «کسب‌وکارها» کرده‌اند.

با این حال واگذاری این نوع از از اینترنت نیز به‌دلیل سازوکار نامشخص آن و همچنین جنبه‌های درآمدزایی گستردهٔ آن برای اپراتورها جنجال‌برانگیز شده است.

علی قلهکی، فعال رسانه‌ای نزدیک به حکومت، در شبکه ایکس با ذکر آمار فعال شدن ۴۵۰ هزار سیم‌کارت پرو در اپراتور همراه اول، نوشت سرمایه اجتماعی کشور که به‌گفتهٔ او «بابت جنگ تقویت شده»، نباید «دستمایه اقدامات مشکوک و منفعت‌محور مدیرانِ اِبن‌الوقت قرار گیرد».

به‌گفتهٔ این فعال رسانه‌ای نزدیک به حکومت، «طرح‌های تبعیض‌آمیزی چون «اینترنت پرو» این انگاره را در جامعه جا می‌اندازد که هزینه‌های اقداماتی چون «تحریم» و «جنگ» از جیب مردم باید پرداخت شود».

این فعال رسانه‌ای اضافه کرده «به ازای یک میلیون نفر عضویتِ در اینترنت پرو ۵۰ گیگابایتی (هدف‌گذاری اولیه)، بیش از دو هزار میلیارد تومان نصیب اپراتورها _بخوانید یک اپراتور_ می‌شود».

انتقادها از این وضعیت به اندازه‌ای گسترش یافته که مدتی پیش غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه دستور بررسی این موضوع توسط این نهاد را صادر کرد.

داده‌های رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد یک نفتکش غول‌پیکر چینی حامل دو میلیون بشکه نفت خام عراق، روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت، در تلاش برای عبور از تنگه هرمز بوده است.

خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت به‌نقل از داده‌های شرکت‌های رهگیری گزارش داد یک نفتکش غول‌پیکر چینی حامل دو میلیون بشکه نفت خام عراق در تلاش برای عبور از تنگه هرمز بوده است.

بر اساس داده‌های شرکت‌های «ال‌اس‌ای‌جی» و «کپلر»، نفتکش «یوآن هوا هو» از نزدیکی جزیره لارک ایران عبور کرده و در بخش شرقی تنگه هرمز به سمت جنوب در حال حرکت است.

بر اساس این گزارش، اگر این سفر با موفقیت انجام شود، این سومین مورد شناخته‌شدهٔ عبور یک نفتکش چینی از تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند پارسال خواهد بود.

رویترز به نقل از منابع آگاه نوشته است که حکومت ایران در روزهای اخیر کنترل خود بر تنگه هرمز را تقویت کرده و با عراق و پاکستان برای انتقال نفت و گاز طبیعی مایع از منطقه نیز به توافق رسیده است.

این منابع گفته‌اند کشورهای دیگری نیز در حال بررسی توافق‌های مشابه هستند؛ اقدامی که می‌تواند به عادی‌سازی کنترل تهران بر این آبراه در بلندمدت منجر شود.

داده‌های رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد نفتکش «یوآن هوا هو» اوایل ماه مارس نزدیک به دو میلیون بشکه نفت خام «بصره مدیوم» را در پایانه بصره عراق بارگیری کرده بود و از آن زمان در خلیج فارس مانده بود. مقصد این نفتکش آسیا اعلام شده است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی اعلام کرد برآوردهای اولیه از خسارت‌های صنعتی ناشی از جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران نشان می‌دهد خسارت واردشده فقط در دو استان تهران و اصفهان، بدون در نظر گرفتن صنایع بزرگ آسیب‌دیده، حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

مهدی طغیانی در گفت‌وگو با صداوسیما گفت این رقم بر اساس خوداظهاری واحدها برآورد شده و شامل خسارت صنایع بزرگ، واحدهایی که زنجیرهٔ تولید آن‌ها آسیب دیده و همچنین بنگاه‌هایی که در پی جنگ دچار رکود شده‌اند، نمی‌شود.

در جریان جنگ دو شرکت فولاد خوزستان و فولاد مبارکه نیز که از صنایع بزرگ ایران محسوب می‌شوند، در نیمه اول فروردین هدف حملات هوایی اسرائیل قرار گرفتند که در پی آن، براساس اعلام رسانه‌های اقتصادی ایران، «معادل ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد در ایران از دست رفت».

استان‌های تهران و اصفهان بیشترین آسیب‌های صنعتی را در جریان جنگ متحمل شدند. به‌گفتهٔ مهدی طغیانی، خسارت ۲۰۰ هزار میلیاردی در مقایسه با تولید ناخالص داخلی ایران عدد بزرگی نیست، اما برای واحدهای درگیر و آسیب‌دیده خسارت قابل‌توجهی به شمار می‌رود.

در پی زمین‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌هایی که شامگاه سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت در شرق تهران رخ داد، یک استاد پژوهشکدهٔ زلزله‌شناسی در مورد فعال بودن گسل‌های نزدیک پردیس و بومهن هشدار داد.

مهدی زارع به خبرگزاری خبرآنلاین گفت: «وقوع دومین زمین‌لرزه با بزرگای بیش از ۴ از ابتدای سال ۱۴۰۵، نشان‌دهندهٔ تداوم آزادسازی انرژی در محل تلاقی ساختارهای مهم زمین‌ساختی است.»

این زلزله‌شناس همچنین تأکید کرد که منطقهٔ پردیس و بومهن در پهنهٔ برخورد البرز مرکزی قرار دارد و «تحت تأثیر مستقیم فعالیت گسل بسیار مهم و خطرناک شمال تهران و گسل مُشا است».

مهدی زارع همچنین گفت «با توجه به بارگذاری جمعیتی بالا در مسکن مهر پردیس و ساخت‌وسازهای گسترده در ارتفاعات، تاب‌آوری لرزه‌ای سازه‌ها در برابر شتاب‌های افقی و قائم ناشی از فعالیت گسل مشا بسیار حائز اهمیت است».

براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ و تخمین‌های پس از آن، جمعیت دو شهر پردیس و بوهمن نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر اعلام شده است.

سه‌شنبه‌شب ابتدا زمین‌لرزه‌ای به بزرگای ۴.۶ در مرز استان‌های تهران و مازندان حوالی پردیس رخ داد و کمتر از یک ساعت بعد زمین‌لرزهٔ دیگری در همان منطقه با بزرگای ۴ ثبت شد.

قوه قضائیه ایران یک زندانی دیگر به نام احسان افراشته را به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل اعدام کرد.

میزان‌نیوز نوشته که افراشته که «در نپال توسط موساد آموزش دیده بود و اطلاعات حساس کشور را به اسرائیل می‌فروخت»، بامداد چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت اعدام شد.

در بخشی از گزارش بدون اشاره به جزئیات آمده که او «به عنوان کارشناس سایبری در یک شرکت وابسته نهاد نظامی مشغول به فعالیت» بود.

میزان ادعا کرده که «با دستور افسر موساد، افراشته تلاش می‌کند اطلاعات مختلفی را درباره شرکت و افراد شاغل در آن منتقل کند. هویت و مشخصات کارکنان، سلسله مراتب و چارت دقیق سازمانی و ماموریت‌های شرکت از جمله اطلاعاتی بوده که افرشته تلاش داشته به سرویس موساد منتقل کند.»

با این حال در گزارش مفصلی که ارگان رسمی دستگاه قضایی ایران درباره این زندانی منتشر کرده، مشخص نیست که او چه زمانی بازداشت و دادگاهی شده و از جزئیات روند محاکمهٔ او نیز اطلاعاتی منتشر نکرده است.

شماری از وب‌سایت‌ها و نهادهای حقوق بشری نوشته‌اند که احسان افراشته، متولد سال ۱۳۷۲ و فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی عمران و متخصص شبکه، اوایل سال ۱۴۰۳ پس از بازگشت از ترکیه بازداشت شد.

هرانا نیز نوشته که احسان افراشته اهل اصفهان بود که پیش‌تر در تهران سکونت داشت.

قوه قضائیه در گزارش خود می‌گوید احسان افراشته «توسط موساد آموزش‌های مختلفی در حوزه «حفظ امنیت شخصی، گزارش‌نویسی و تحلیل اطلاعات، عکس‌برداری مخفیانه، تهیه سیستم ارتباطی امن، روش رمزنگاری و انتقال اطلاعات، نقطه زنی و ارسال لوکیشن اماکن به صورت پنهانی، آموزش فعالیت در بازار ارز دیجیتال و ...» دیده بود.

قوه قضائیه جزئیات فعالیت‌های این متهم را بر اساس «اقاریر و اعترافات» او شرح داده و افزوده وی «در طول همکاری خود با موساد حداقل ماهانه ۴ الی ۵ پست الکترونیک فارغ از تماس‌های صوتی و ... با افسران اطلاعاتی موساد داشته و بیش از ۳۰۰ پیام بین آنها رد و بدل شده است.»

از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، جمهوری اسلامی اجرای احکام اعدام را افزایش داده است و در برخی روزها چند نفر را اعدام کرده است.

بر اساس گزارش مشترک سازمان «حقوق بشر ایران» مستقر در نروژ و سازمان «با هم علیه مجازات اعدام» مستقر در پاریس، که ۲۴ فروردین امسال منتشر شد، ایران در سال ۲۰۲۵ دست‌کم «یک هزار و ۶۳۹ نفر» را اعدام کرده‌ است. این «بالاترین» تعداد اعدام طی یک‌سال در ایران از سال ۱۳۶۸ تاکنون است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گزارش شماری از رسانه‌های غربی درباره عملکرد نظامی «خوب» ایران مقابل آمریکا را «خیانت» عنوان کرد.

او از این رسانه‌ها با عنوان «فیک‌نیوز» نام برد و در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال نوشت: «وقتی رسانه‌های جعلی می‌گویند که دشمن ایرانی از نظر نظامی در برابر ما عملکرد خوبی دارد، این عملاً خیانت محسوب می‌شود، چون چنین ادعایی کاملاً دروغ و حتی مضحک است.»

ترامپ اضافه کرد که این رسانه‌ها با این نوع اخبار «دارند به دشمن کمک و از او حمایت می‌کنند!»

به باور رئیس‌جمهور آمریکا، «تنها نتیجه» انتشار این نوع گزارش‌ها، «این است که به ایران امید واهی می‌دهد، در حالی که هیچ دلیلی برای امید وجود ندارد. این‌ها ترسوهای آمریکایی هستند که علیه کشور خودشان از دیگران طرفداری می‌کنند.»

او نوشت: «ایران ۱۵۹ کشتی در نیروی دریایی خود داشت که اکنون تک‌تک آن‌ها در کف دریا هستند. آن‌ها دیگر نیروی دریایی ندارند، نیروی هوایی‌شان از بین رفته، تمام فناوری‌شان نابود شده، «رهبران» شان دیگر در میان ما نیستند، و کشورشان یک فاجعه اقتصادی است. فقط بازنده‌ها، ناسپاس‌ها و احمق‌ها می‌توانند علیه آمریکا استدلال کنند!»

به نظر می‌رسد این موضع‌گیری پس از انتشار گزارش روزنامه نیویورک تایمز در سه‌شنبه، ۲۲ اردیبهشت، اتخاذ شده که نوشته بود «ایران همچنان به ۳۰ سکو از ۳۳ سکوی موشکی خود در حاشیه خلیج فارس دسترسی دارد».

این روزنامه آمریکایی افزوده که این موضوع نشان‌دهندۀ «توان بیشتر نظامی ایران» نسبت به آنچه ارتش ایالات متحده و کاخ‌سفید در جریان جنگ مشترک با اسرائیل مدعی نابودی آنها شده بودند، است.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی بازداشت چهار نفر در کویت را که مقام‌های کویتی آن‌ها را وابسته به سپاه پاسداران دانستند، تأیید کرد اما اتهام برنامه‌ریزی برای «اقدامات خصمانه» علیه کویت را رد کرد.

در بیانیه روز سه‌شنبه وزارت خارجه آمده این افراد در حال گشت دریایی بوده‌اند و به دلیل «اختلال در سیستم ناوبری» وارد آب‌های سرزمینی کویت شده‌اند.

این وزارتخانه همچنین اظهارات مقام‌های کویتی درباره قصد ایران برای انجام عملیات خصمانه را رد و آن را بی‌اساس توصیف کرد.

پیشتر وزارت کشور کویت اعلام کرده بود چهار «نفوذی» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پس از تلاش برای ورود دریایی به این کشور بازداشت کرده است.

رسانه‌های دولتی کویت همچنین گزارش داده بودند که بازداشت‌شدگان در بازجویی‌ها گفته‌اند مأموریت داشته‌اند با یک قایق ماهیگیری به جزیره بوبیان نفوذ کنند.