زنده تغییر مسیر «۷۸ کشتی» با تداوم محاصره دریایی ایران؛ تلاش پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات

سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، از عبور موفقیت‌آمیز یکی از کشتی‌های وابسته به این کشور که در خلیج فارس گرفتار شده بود، از تنگه هرمز خبر داد.

خانم تاکایچی در پستی در شبکه ایکس، به زبان ژاپنی نوشته که این کشتی ۲۴ اردیبهشت پس از عبور از تنگه هرمز، از خلیج فارس خارج شد و اکنون در مسیر ژاپن در حال حرکت است. به نوشته او، چهار خدمه ژاپنی در این کشتی حضور دارند.

نخست‌وزیر ژاپن اضافه کرده که پس از عبور یک کشتی وابسته به ژاپن در نهم اردیبهشت از تنگه هرمز، عبور کشتی دوم به‌عنوان یک تحول مثبت ارزیابی می‌شود.

آن‌طور که تاکایچی گزارش کرده، با این حال کماکان ۳۹ کشتی وابسته به ژاپن در خلیج فارس باقی مانده‌اند که از میان آنها، یک کشتی دارای سه خدمه ژاپنی است.

او نوشته که دولت ژاپن برای عبور این کشتی، هماهنگی‌های مختلفی انجام داده و از جمله خود او به طور مستقیم با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، تماس گرفته است.

تاکایچی در این پست به فشار زیاد بر خدمه کشتی‌های وابسته به ژاپن در خلیج فارس و نگرانی عمیق خانواده‌های آنها اشاره کرده است.

او تأکید کرده که دولت ژاپن همچنان به‌طور فعال تمام تلاش‌های دیپلماتیک و هماهنگی‌های لازم را دنبال خواهد کرد تا عبور همه کشتی‌ها، از جمله کشتی‌های وابسته به ژاپن، از تنگه هرمز در سریع‌ترین زمان ممکن محقق شود.

وزارت خارجه امارات متحده عربی در بیانیه‌ای ادعای دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مبنی بر سفر او به امارات در جریان جنگ ایران را تکذیب کرد.

دفتر نخست‌وزیر اسرائیل پیش‌تر اعلام کرده بود که نتانیاهو در جریان جنگ با ایران به امارات سفر کرده و با شیخ محمد بن زاید، رئیس این کشور و حاکم ابوظبی دیدار داشته است.

در بیانیه وزارت خارجه امارات که چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت منتشر شده، آمده که روابط این کشور با اسرائیل «علنی» است و «بر پایه توافقات غیرشفاف یا غیررسمی بنا نشده است.»

در این بیانیه تأکید شده: «هرگونه ادعا درباره سفرهای اعلام‌نشده یا توافقات پنهانی، مگر آنکه به‌طور رسمی توسط مقام‌های ذی‌ربط امارات اعلام شود، کاملاً بی‌اساس است.»

دفتر نتانیاهو گفته بود که این دیدار به یک «پیشرفت تاریخی» در روابط میان دو کشور منجر شده است.

با این حال یک منبع آگاه از این دیدار به رویترز گفت که نتانیاهو و شیخ محمد، ششم فروردین در شهر العین، واحه‌ای در نزدیکی مرز عمان، «دیدار کرده‌اند و ملاقات آنها چندین ساعت به طول انجامیده است».

این منبع همچنین افزوده که داوید بارنئا، رئیس موساد، نیز در جریان جنگ با ایران «دست‌کم دو بار» به امارات سفر کرده تا درباره هماهنگی اقدامات نظامی گفت‌وگو کند. برای نخستین‌بار وال‌استریت جورنال خبر سفر رئیس موساد به این کشور را گزارش داده بود.

امارات، به‌ویژه پس از آنکه در جریان جنگ با ایران هدف حملات متعددی قرار گرفت، روابط خود را با آمریکا و اسرائیل، که در چارچوب توافق‌های ابراهیم در سال ۲۰۲۰ با آن عادی‌سازی روابط کرد، تقویت کرده است.

مایک هاکِبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، روز سه‌شنبه گفته بود که اسرائیل در جریان جنگ، سامانه‌های پدافندی «گنبد آهنین» و نیروهای عملیاتی مربوط به آن را به امارات ارسال کرده است.

امارات یکی از مراکز مهم تجاری و مالی منطقه و از مهم‌ترین متحدان واشینگتن به شمار می‌رود. این کشور سیاست خارجی فعالی را دنبال کرده و حوزه نفوذ مستقلی در خاورمیانه و آفریقا برای خود ایجاد کرده است.

حملات ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، بیش از دیگر همسایگان متوجه امارات بود و زیرساخت‌های غیرنظامی و تأسیسات انرژی این کشور را هدف قرار داد.

برخلاف برخی دیگر از کشورهای خلیج فارس، امارات دارای خط لوله‌ای است که به آن امکان می‌دهد بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمزِ مسدودشده منتقل کند؛ موضوعی که توان این کشور را برای تحمل اختلالات طولانی‌مدت افزایش می‌دهد.

با این حال، ادامه جنگ می‌تواند نقش امارات را به‌عنوان یک مرکز اقتصادی جهانی که در منطقه امنیت و سهولت فعالیت اقتصادی فراهم می‌کند، به‌شدت تضعیف کند.

منابع امنیتی از دو حملۀ پهپادی به کمپ شبه‌نظامیان کرد مخالف جمهوری اسلامی، در شمال شهر اربیل واقع در اقلیم کردستان عراق خبر می‌دهند.

به گفتۀ این منابع، یک زاغه تجهیزات و مهمات در داخل این اردوگاه هدف قرار گرفته است. گزارشی از تلفات احتمالی این حملات منتشر نشده است.

سه روز پیش هم حمله مشابهی به اردوگاهی دیگر در شرق اربیل رخ داده بود.

طی ماه‌های اخیر سپاه پاسداران بارها مواضع شبه‌نظامیان کرد مخالف جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان را با پهپاد و موشک هدف قرار داده است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که واشینگتن معتقد است در مذاکرات با ایران «پیشرفت» حاصل شده، اما هنوز مشخص نیست این پیشرفت، خط قرمز دونالد ترامپ را رعایت کرده است یا نه.

آقای ونس روز چهارشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت صبح همان روز با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ایران گفت‌وگو کرده و همچنین با مقام‌های عرب در تماس بوده است.

او افزود: «سوال اصلی این است که آیا این پیشرفت به اندازه‌ای هست که خط قرمز رئیس‌جمهور را تأمین کند یا نه.»

به گفته معاون رئیس‌جمهور آمریکا، خط قرمز ترامپ این است که ایالات متحده مطمئن شود «سازوکارهای کافی» ایجاد شده تا ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.

اظهارات ونس در حالی مطرح می‌شود که ترامپ پیش‌تر پیشنهاد تازه ایران در مذاکرات را «غیرقابل قبول» توصیف کرده بود و اکنون برای دیداری دو روزه در پکن به‌سر می‌برد.

انتظار می‌رود که رئیس‌جمهور ایالات متحده از همتای چینی خود بخواهد که ایران را برای پذیرفتن یک توافق صلح، متقاعد کند.

دونالد ترامپ البته در آستانۀ این سفر گفته بود که فکر نمی‌کند به کمک چین نیازی باشد.

ایران و آمریکا دو روز بعد از اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای، نخستین مذاکرات مستقیم را در اسلام‌آباد برگزار برگزار کردند. جی‌.دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روسای هیئت‌های آمریکا و ایران در آن مذاکرات بودند.

این گفت‌وگوها بدون رسیدن به نتیجه پایان یافت و دونالد ترامپ نیز بدون اعلام ضرب‌الاجل، آتش‌بس با ایران را تمدید کرد و سپس با دستور او محاصره دریایی ایران توسط نیروهای نظامی آمریکا در منطقه آغاز شد که همچنان ادامه دارد.

قوه قضائیه جمهوری اسلامی شامگاه چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت اعلام کرد که محمد عباسی، یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته به اتهام قتل یک مأمور امنیتی اعدام شده است.

خبرگزاری میزان، وابسته به این قوه، گفته است که او بعد از تأیید حکم توسط دیوان‌عالی کشور و با توجه به «تقاضای اولیا‌ء دم»، «قصاص» شد.

ساعتی پیش‌تر، پایگاه خبری هرانا که اخبار حقوق بشر در ایران را از آمریکا پوشش می‌دهد، خبر داد که آقای عباسی بامداد چهارشنبه در زندان قزلحصار اعدام شده است.

هرانا به نقل از یک منبع نزدیک به خانواده این زندانی نوشت که مسئولان زندان قزلحصار از خانواده محمد عباسی خواستند که برای ملاقات با او به زندان مراجعه کنند، «اما پس از حضور خانواده در زندان، این امکان از نزدیکان او سلب شد. پس از خروج خانواده عباسی از زندان، آنها در تماسی تلفنی از اجرای حکم اعدام محمد عباسی مطلع شدند.»

مدت کوتاهی بعد از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی که با اقدامات خشونت‌بار نیروهای امنیتی و کشتار معترضان توسط آنها مواجه شد، قوه قضائیه تصاویری از جلسه دادگاه محمد عباسی منتشر کرده بود.

در این دادگاه، او به قتل یکی از نیروهای امنیتی در شهر ملارد متهم شده بود.

روزنامه اعتماد در گزارش خود از این جلسه نوشته بود که وکیل آقای عباسی در دادگاه گفته است مقتول ضربه‌های متعددی خورده که همگی با سلاح متهم نبوده است.

خبرگزاری میزان روز چهارشنبه مقتول را «سرهنگ دوم شاهین دهقانی» معرفی کرده و مدعی شده که او «با انواع سلاح سرد و سنگ» مورد اصابت قرار گرفته و کشته شده است.

میزان زمان وقوع این اتفاق را «۱۷ دی» اعلام کرده است، یک روز قبل از شدیدترین تجمع‌های اعتراضی در چندین شهر کشور.

قوه قضائیه ایران صبح چهارشنبه نیز اعلام کرد حکم اعدام احسان افراشته که به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» زندانی بود، اجرا شد.

«جنگنده‌های عربستان سعودی در طول جنگ ایران، اهداف مرتبط با شبه‌نظامیان شیعه تحت حمایت تهران در عراق را بمباران کردند». این موضوع را چند منبع آگاه به رویترز گفته‌اند.

به گفتۀ‌ این منابع، این حملات بخشی از «یک الگوی گسترده‌تر واکنش‌های نظامی در گوشه‌وکنار حوزۀ خلیج فارس است که در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز شد، اما تا حد زیادی پنهان ماند».

یک مقام غربی که خواسته هویتش محفوظ بماند، به رویترز گفته که حملات عربستان توسط جت‌های جنگنده به اهداف شبه‌نظامی مرتبط با ایران در نزدیکی مرز شمالی این کشور با عراق انجام شد. به گفتۀ این مقام غربی برخی از حملات، تقریباً همزمان با شروع آتش‌بس بین ایالات متحده و ایران انجام شده است.

این مقام غربی و یک منبع عراقی گفته‌اند که جنگنده‌های عربستان مکان‌هایی را هدف قرار داده اند که مبداء حملات پهپادی و موشکی به عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس بوده‌اند.

یک مقام وزارت خارجه عربستان سعودی با تأکید بر این‌که ریاض به‌دنبال «کاهش تنش، خویشتن‌داری و کاستن از درگیری‌ها در راستای ثبات، امنیت و رفاه منطقه» است، حاضر به اظهار نظر دربارۀ این حملات نشد.

سخنگوی کتائب حزب‌الله عراق هم حاضر نشد در این مورد صحبت کند.

از سوی دیگر، روز سه‌شنبه۲۲ اردیبهشت‌ماه هم رویترز گزارش داده بود که عربستان سعودی در طول جنگ اخیر، و در پاسخ به حملات ایران به عربستان، نقاطی در ایران را هدف قرار داده بوده است.

در صورت صحت، این نخستین‌باری بوده که ریاض به خاک ایران حمله کرده است.

سه منبع آگاه هم از حملات تلافی‌جویانۀ مشابهی از سوی امارات متحده عربی به ایران خبر داده‌اند.

دفتر نخست‌وزیر اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، به‌طور «محرمانه» به امارات متحده عربی سفر کرده بود.

در این بیانیه آمده که نتانیاهو با شیخ محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، دیدار کرد.

دفتر نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «این سفر به یک پیشرفت تاریخی در روابط میان اسرائیل و امارات متحده عربی منجر شد.»

پیش‌تر مقام‌های ارشد آمریکایی تأیید کردند که اسرائیل در جریان جنگ با ایران، یک سامانه پدافندی «گنبد آهنین» به همراه نیروهایی برای بهره‌برداری از آن به امارات اعزام کرده است.

همچنین به گفته مقام‌های عرب و یک منبع آگاه که با روزنامه وال‌استریت جورنال گفت‌وگو کردند، دیوید بارنئا، رئیس موساد، دست‌کم دو بار در طول جنگ با ایران به امارات سفر کرد تا دربارهٔ هماهنگی‌های مربوط به این درگیری رایزنی کند.

امارات متحده عربی یکی از معدود کشورهای عربی است که با اسرائیل روابط دیپلماتیک دارد؛ روابطی که در چارچوب «توافق‌نامه‌های ابراهیم» در سال ۲۰۲۰ به‌طور رسمی برقرار شد. این توافق‌ها یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سیاست خارجی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و همچنین بنیامین نتانیاهو به شمار می‌رود.

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، با تأکید بر ادامه محاصره دریایی بنادر ایران اعلام کرد که از زمان آغاز این عملیات، به «۱۵ کشتی حامل کمک‌های بشردوستانه» اجازه عبور داده شده است.

سنتکام در پیامی در شبکه ایکس نوشت که نیروهای آمریکایی طی چهار هفته گذشته ۶۷ کشتی تجاری را وادار به تغییر مسیر کرده و چهار شناور را نیز برای اجرای محاصره «از کار انداخته‌اند».

این فرماندهی همچنین اعلام کرد اوایل هفته جاری، دو کشتی تجاری دیگر پس از تماس رادیویی و شلیک تیر هشدار از سوی نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر داده و از ادامه حرکت به سمت بنادر ایران منصرف شدند.

آمریکا و ایران بعد از یک دور مذاکره حضوری در پاکستان که چند روز بعد از برقراری آتش‌بس در اسلام‌آباد برگزار شد، با ارسال طرح‌های پیشنهادی متقابل مشغول مذاکره بودند. آمریکا بعد از بی‌نتیجه ماندن مذاکره حضوری، محاصره دریایی بنادر ایران را آغاز کرد، در حالی که ایران از ابتدای جنگ تنگهٔ هرمز را مسدود کرده است.

بنیاد نرگس محمدی اعلام کرد این فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل پس از انتقال به تهران تحت عمل آنژیوگرافی قرار گرفته و نتایج آزمایش‌ها نشان‌دهنده «وخامت قابل توجه» وضعیت قلبی و عروقی اوست.

بر اساس بیانیه این بنیاد، پزشکان اعلام کرده‌اند رگی که پیش‌تر در آن «استنت‌گذاری» انجام شده بود دچار تنگی مجدد شده و یک رگ فرعی دیگر نیز دچار انسداد است. به گفته تیم درمان، وضعیت جسمانی او نسبت به آخرین بررسی در سال ۱۴۰۳ به شکل محسوسی بدتر شده است.

این بنیاد همچنین اعلام کرد آزمایش‌های تخصصی، از جمله مانیتورینگ فشار خون و تست «تیلت»، نشان داده که نرگس محمدی دچار نوسانات شدید فشار خون، افت سطح هوشیاری و حتی بیهوشی کامل شده است.

به گفته پزشکان، بخشی از اختلالات ایجادشده ناشی از فشارهای شدید روحی، اضطراب مزمن و تنش‌های طولانی‌مدت بوده و او نیازمند حداقل هشت ماه درمان تخصصی در محیطی به دور از استرس است.

در بیانیه بنیاد نرگس تأکید شده که نرگس محمدی در حال حاضر در بخش مراقبت‌های ویژه قلبی بستری است و تیم پزشکی اعلام کرده او توان بازگشت به محیط زندان را ندارد.

خانم محمدی که در زندان زنجان در حبس بود، یازدهم اردیبهشت در پی وخامت حالش به بیمارستانی در همین شهر منتقل شد. سپس در روز ۱۹ اردیبهشت مصطفی نیلی، وکیل دادگستری، خبر داد که برنده ایرانی جایزه صلح نوبل برای طی کردن مراحل درمان به بیمارستانی در تهران منتقل و بستری شده است.

دبیرکل انجمن صنفی صنعت سیمان ایران روز چهارشنبه خبر داد که «سهمیه برق» کارخانه‌های تولید سیمان تا ۹۰ درصد کاهش می‌یابد و از این تصمیم انتقاد کرد.

علی اکبر الوندیان به خبرگزاری ایسنا گفت که توانبیر و شرکت‌های برق منطقه‌ای به صنایع سیمان ابلاغ کرده‌اند که سهمیه آنها تا پایان مرداد و ابتدای شهریور به شدت کاهش می‌یابد.

او افزود: «اعمال محدودیت در برخی از کارخانجات سیمان کشور به ۹۰ درصد هم رسیده است» و هشدار داد این به معنای آن است که تولید سیمان به «۱۰ درصد» ظرفیت فعلی خواهد رسید.

این در حالی است که ویرانی‌های ناشی از جنگ اخیر تقاضا برای سیمان در کشور را افزایش داده است.

بسیاری از نیروگاه‌های برق ایران با سوزاندن گاز فعالیت می‌کنند و به نظر می‌رسد که حملات وارد شده به تأسیسات گازی پارس جنوبی باعث اعمال محدودیت مضاعف برای صنایع شده است.

این در حالی است که پیش از این جنگ نیز ایران در سال‌های اخیر با بحران کمبود برق در فصل گرم مواجه بود.