سقوط چشمگیر صادرات نفت ایران در میانه تنش با اسرائیل

دفتر نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد که این کشور پیش از حمله به ایران در مورد زمان، اهداف و شدت حملات به ایران هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی نکرده بود.

این در حالی است که ساعتی پس از حملات، باراک راوید، گزارشگر اسرائیلی سایت آمریکایی اکسیوس به‌نقل از «سه منبع» که با او گفت‌‎وگو کردند، نوشت اسرائیل روز جمعه و ساعاتی پیش از آغاز عملیات در آسمان ایران، به مقامات ایران هشدار داده بود که پاسخ ندهند.

وبسایت اکسیوس نیز نوشته بود اسرائیل از جمله از طریق هلند از ایران خواست از گسترش درگیری دوری کرده و از سومین حمله به اسرائیل خودداری کند. هلند ارسال پیام اسرائیل به ایران را را تأیید یا رد نکرده است.

ستادکل نیروهای مسلح ایران با انتشار بیانیه‌ای درباره حمله بامداد شنبه اسرائیل به برخی مراکز نظامی ایران اعلام کرد که جمهوری اسلامی حق پاسخ به این حمله در «وقت مقتضی» را حق قانونی خود می‌داند، اما خواستار «برقراری آتش‌بس پایدار در غزه و لبنان» است.

در این بیانیه آمده که هواپیماهای اسرائیلی بامداد شنبه با استفاده از «فضای در اختیار» ارتش آمریکا در عراق و در «صد کیلومتری مرزهای ایران و از راه دور، تعدادی موشک دور بردِ هواپایه که دارای سر جنگی بسیار سبک در حدود یک پنجم کلاهک موشک‌های بالستیک ایرانی می‌باشد را به سمت برخی از رادارهای مرزی در استان‌های ایلام، خوزستان و اطراف استان تهران» پرتاب کرد.

ستادکل نیروهای مسلح ایران مدعی شده این حمله «خسارت محدود و کم اثری» به بار آورده «و چند سامانه راداری آسیب دیده که تعدادی بلافاصله ترمیم و برخی نیز در حال ترمیم هستند.»

این ستاد همچنین اعلام کرده که از «ورود هواپیماهای دشمن به حریم هوایی کشور جلوگیری به عمل آمده است».

ارتش جمهوری اسلامی ایران به شکل رسمی اعلام کرد که تعداد کشته‌شدگان پدافند هوایی این نهاد نظامی بر اثر حملات اسرائیل به چهار تن رسیده است.

پیش‌تر پوستر منتشر شده توسط معاونت فرهنگی نیروی پدافند ارتش نیز کشته شدن چهار نیرو را تأیید می‌کند.

ارتش جمهوری اسلامی ساعاتی پس از حملات اسرائیل، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد دو تن از نیروهایش در حملات بامداد شنبه پنجم آبان اسرائیل به اهدافی نظامی در ایران کشته شدند.

در این اطلاعیه کوتاه، هیچ توضیحی دربارهٔ محل کشته‌شدن آن‌ها داده نشده، اما آمده که درجهٔ نظامی یکی از آن‌ها سرگرد و دیگری استوار بوده است.

نام این دو نفر نیز «سرگرد حمزه جهان‌دیده و استوار محمدمهدی شاهرخی‌فر» اعلام شده و آمده که هر دو متخصص «عملیات موشک» بودند که شب گذشته «حین مقابله با پرتابه‌های» اسرائیل کشته شدند.

بر اساس گزارش جدید، «سرگرد سجاد منصوری» و «استوار مهدی نقوی» دو تن دیگری هستند که در حمله بامداد شنبه اسرائیل کشته شدند.

نیروی هوایی اسرائیل در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» تصاویری از جنگنده‌های این کشور را هنگام آماده شدن برای حمله به چند مرکز نظامی جمهوری اسلامی ایران در بامداد روز شنبه منتشر کرده است.

در پی حملات اسرائیل به تعدادی از مراکز نظامی ایران در بامداد شنبه ۵ آبان، وزارت خارجه فرانسه در بیانیه‌ای از همه طرف‌ها خواسته تا از هرگونه اقدامی که با تشدید درگیری‌ها وضعیت منطقه را وخیم‌تر و متنشج‌تر می‌کند خودداری کنند.

از سوی دیگر، مصر با ابراز نگرانی «عمیق» نسبت به تشدید تنش‌ها در خاورمیانه هر اقدامی که منجر به بی‌ثباتی و تهدید امنیت منطقه شود را محکوم کرده است. وزارت امور خارجه مصر در عین حال بر موضع خود مبنی بر لزوم دست‌یابی به آتش بس در نوار غزه در چارچوب توافقی که طی آن گروگان‌ها آزاد شوند، تاکید کرده است.

امارات متحده عربی نیز هدف قرار دادن پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران را «به شدت» محکوم و درباره عمیق‌تر شدن و تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و تاثیر آن بر بی‌ثباتی منطقه ابراز نگرانی کرد. در بیانیه‌ای وزارت خارجه امارات متحده عربی در وب‌سایت خود منتشر کرده از طرفین خواسته شده با خویشتن داری و خردورزی از خطرات و گسترش درگیری اجتناب کنند.

وزارت خارجه هند نیز در پیامی از طرف‌های درگیر خواسته‌ است تا با خویشتن‌داری به مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی بازگردند. هند گفته با اشاره به وضعیت گروگان‌ها و غیرنظامیان که «در رنج به سر می‌برند» تاکید کرده که درگیری‌های جاری به نفع هیچ کس نیست.

حزب‌الله لبنان، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، از حمله راکتی به پنج منطقه مسکونی اسرائیل خبر داد و اعلام کرد این حملات به مناطق شمالی اسرائیل، از جمله هکریوت در نزدیک حیفا انجام شده است.

همزمان ارتش اسرائیل روز شنبه ۵ آبان اعلام کرد ساعاتی بعد از حمله هوایی اسرائیل به تاسیسات نظامی ایران، حزب‌الله با ۸۰ پرتابه به این کشور حمله کرده است.

این بیانیه می‌افزاید ساعت ۱۵:۰۰ به وقت محلی، حزب‌الله از خاک لبنان اقدام به شلیک ۸۰ موشک و پهپاد به سمت اسرائیل کرد.

هنوز گزارشی درباره تلفات جانی یا صدمات مالی احتمالی این حمله منتشر نشده است.

حزب‌الله همچنین مدعی شده است که یک مرکز اطلاعاتی اسرائیل در شهر صفد را مورد هدف قرار داده است.

این گروه در فهرست تروریستی آمریکا قرار دارد ولی اتحادیه اروپا فقط شاخه نظامی آن را «تروریستی» می‌شناسد. این حزب در پارلمان و دولت لبنان نمایندگانی دارد.

پس از حمله تلافی‌جویانه اسرائیل به اهداف نظامی در سراسر ایران، شماری از کشورها از جمله آمریکا، بریتانیا و آلمان خواستار «کاهش تنش» شدند و برخی کشورهای خاورمیانه و روسیه، اسرائیل را به تشدید درگیری و تنش متهم کردند.

روز شنبه ۵ آبان ماه، پس از آنکه هواپیماهای اسرائیلی به تلافی حملات جمهوری اسلامی، پایگاه‌های نظامی و سایت‌های موشکی در چندین منطقه ایران را هدف قرار داد، ایالات متحده از ایران خواست که پاسخ حمله اسرائیل را ندهد تا این چرخه خشونت «بدون تشدید بیشتر» شکسته شود.

از سوی دیگر، اتحادیه اروپا با انتشار بیانیه‌ای ضمن به رسمیت شناختن حق اسرائیل برای دفاع از خود، از طرف‌های درگیر خواست تا با خویشتن‌داری مانع از «تشدید غیرقابل کنترل» درگیری‌ها در خاورمیانه شوند.

در این بیانیه آمده است: «چرخه خطرناک حملات و تلافی‌جویی‌ها، خطر گسترش بیشتر درگیری‌های منطقه‌ای را به همراه دارد». بر این اساس از همه طرف‌های درگیر خواسته شده «نهایت خویشتن‌داری را به خرج دهند تا از تشدید غیرقابل کنترل درگیری‌ها که به نفع هیچ‌کس نیست، جلوگیری شود».

کی‌یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، نیز خواستار «کاهش تنش» شد و با تاکید بر اینکه اسرائیل حق دفاع از خود را دارد از ایران خواست به حملات اسرائیل پاسخ ندهد.

اولاف شولتز، صدر اعظم آلمان نیز گفته‌ است: «پیام من به ایران واضح است، ما نمی‌توانیم به واکنش‌های شدید و ادامه‌دار منجر به تشدید بحران ادامه دهیم؛ این وضعیت باید همین حالا پایان یابد».

روسیه نیز همه طرف‌ها را به خویشتن‌داری دعوت کرد و نسبت به یک «سناریوی فاجعه‌بار» هشدار داد.

عربستان سعودی ضمن محکوم کردن حملات اسرائیل، نسبت به گسترش بیشتر درگیری در خاورمیانه و به خطر افتادن امنیت و ثبات کشورها و مردم منطقه هشدار داد.

وزارت خارجه سوریه نیز با اعلام «همبستگی» با متحد خود، جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که از «حق مشروع ایران برای دفاع از خود و حفاظت از سرزمین و جان شهروندانش» حمایت می‌کند.

اردن حملات اسرائیل را «نقض قوانین بین المللی و حاکمیت (ایران)» دانست و اعلام کرد که این حملات منجر به تشدید تنش‌‌ها در منطقه می‌شود.

عراق نیز اسرائیل را به گسترش درگیری در خاورمیانه متهم و انفعال جهانی را محکوم کرد.

ترکیه حملات اسرائیل به ایران را محکوم کرد و خواستار پایان آنچه که آن را «ترور» اسرائیل در منطقه خواند، شد. وزارت خارجه ترکیه در عین حال پایان دادن به این وضعیت را یک وظیفه تاریخی برای برقراری صلح و امنیت بین‌المللی خواند.

پاکستان با محکوم کردن حملات اسرائیل، این کشور را مسئولیت کامل «تشدید درگیری در خاورمیانه» دانست.

بحرین «عملیات نظامی علیه ایران» را محکوم کرد و خواستار آتش بس فوری و حفاظت از غیرنظامیان در غزه و جنوب لبنان شد.

وزارت خارجه ایران در واکنش به عملیات بامداد شنبه، پنجم آبانِ اسرائیل علیه اهدافی نظامی در ایران، اعلام کرد تهران «با توجه بر حق ذاتی دفاع مشروع، خود را محق و موظف به دفاع در برابر اعمال تجاوزکارانه خارجی می‌داند.»

در این بیانیه آمده است که اقدام اسرائیل علیه چند مرکز نظامی در ایران به عنوان «نقض آشکار حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، به ویژه اصل منع تهدید یا توسل به زور علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی کشورها» است، و «به شدیدترین وجه محکوم» می‌شود.

جمهوری اسلامی ایران همچنین در این بیانیه از همه کشورهای «صلح‌‌دوست در منطقه و سایر کشورها که با درک شرایط خطیر موجود از اقدام تجاوزکارانه» اسرائیل ابراز «انزجار» کردند، قدردانی کرده است.

با این حال در این بیانیه هیچ اشاره‌ای به واکنش نظامی و متقابل ایران به حملات بامداد امروز نشده است.

شبکه اسکای‌نیوز عربی نیز در گزارشی مدعی شد که جمهوری اسلامی ایران توسط یک عامل میانجی به اسرائیل اطلاع داده که به عملیات بامداد شنبه اسرائیل در ایران «پاسخ نخواهد داد».

این در حالی است که خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به نقل از «منابع مطلع» نوشت ایران «آماده پاسخ به تعرض اسرائیل است، حق پاسخ‌گویی را محفوظ می‌داند و تردیدی نیست که اسرائیل در برابر هر اقدامی واکنش متناسب دریافت خواهد کرد».

ارتش جمهوری اسلامی ایران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد دو تن از نیروهایش در حملات بامداد شنبه پنجم آبان اسرائیل به اهدافی نظامی در ایران کشته شدند.

در این اطلاعیه کوتاه، هیچ توضیحی دربارهٔ محل کشته‌شدن آن‌ها داده نشده، اما آمده که درجهٔ نظامی یکی از آن‌ها سرگرد و دیگری استوار بوده است.

نام این دو نفر نیز «سرگرد حمزه جهان‌دیده و استوار محمدمهدی شاهرخی‌فر» اعلام شده و آمده که هر دو متخصص «عملیات موشک» بودند.

در این اطلاعیه تنها آمده که «دو تن از رزمندگان» ارتش شب گذشته «حین مقابله با پرتابه‌های» اسرائیل کشته شدند.

این اطلاعیه وعده داده که اطلاعات تکمیلی در این زمینه متعاقباً منتشر خواهد شد.

مقامات و نهادهای جمهوری اسلامی هنوز هیچ اطلاعاتی از جزئیات مراکز مورد حمله و آسیب‌ها و خسارات منتشر نکرده‌اند و تا این لحظه صرفاً بر «بی‌اهمیت بودن» حملات و ادعای «موفق بودن پدافند هوایی» تأکید کرده‌اند.

تنها قرارگاه پدافند هوایی کشور پیشتر با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرده که اسرائیل «مراکز نظامی در استان‌های تهران، خوزستان و ایلام را مورد هجوم قرار داده است.» این قرارگاه بدون اشاره به جزئیات اهداف اسرائیل آسیب‌های واردشده را به «برخی نقاط» را «محدود» خوانده است.