رئیسجمهور ایالات متحده روز سهشنبه اول اردیبهشت اعلام کرد که به درخواست مقامهای پاکستان، حملهٔ احتمالی به ایران بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی تمدید میشود.
دونالد ترامپ در پیامی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت این تصمیم برای آن اتخاذ شده که مقامهای ایرانی فرصت داشته باشند «پیشنهادی واحد» برای ادامه گفتوگوها ارائه کنند.
ترامپ با اشاره به آنچه «چنددستگی جدی» در حکومت ایران خواند، تأکید کرد که نیروهای آمریکایی در عین حال به محاصره دریایی بنادر ایران ادامه میدهند و در وضعیت آمادگی کامل باقی خواهند ماند.
رئیسجمهور آمریکا افزود این آتشبس تا زمان ارائه پیشنهاد از سوی ایران و روشن شدن نتیجه مذاکرات، «به هر شکل که باشد»، ادامه خواهد یافت.
متن پیام دونالد ترامپ:
«با توجه به این واقعیت که حکومت ایران بهشدت دچار چنددستگی شده است، که البته چندان هم دور از انتظار نبود، و بنا به درخواست ارتشبد عاصم منیر و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، از ما خواسته شده است که دربارهٔ حملهٔ خود به کشور ایران دست نگه داریم تا زمانی که رهبران و نمایندگان آنها بتوانند به یک طرح واحد و یکپارچه دست یابند. از این رو، به نیروهای نظامی دستور دادهام که به محاصرهٔ خود ادامه دهند و از هر نظر، آماده و توانمند باقی بمانند؛ بنابراین، آتشبس را تا زمانی که پیشنهاد آنها ارائه شود و گفتوگوها به نتیجه برسد، به هر شکلی که باشد، تمدید خواهم کرد».
بهدنبال ۴۰ روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که با حملات گسترده موشکی، پهپادی و بمبارانهای سنگین همراه بود، طرفین روز ۲۱ فروردین با میانجیگری پاکستان بر سر آتشبسی دو هفتهای به توافق رسیدند تا مذاکرات خود را برای حلوفصل اختلافات میان خود آغاز کنند.
دور اول مذاکرات میان نمایندگان ایران و آمریکا که محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، ریاست هیئتهای دو کشور را برعهده داشتند، بدون نتیجه پایان یافت که در پی این شکست، ایالات متحده محاصره دریایی بنادر ایران را آغاز کرد.
ایران نیز که برای یک روز تنگه هرمز را باز کرده بود، بار دیگر آن مسدود کرد و محاصره دریایی خود را «نقض آتشبس» خواند.
آتشبس میان طرفین روز دوم اردیبهشت منقضی میشد که یک روز پیش از آن، دونالد ترامپ آن را برای زمان نامحدودی تمدید کرد.
نخستوزیر پاکستان روز چهارشنبه از رئیسجمهور ایالات متحده، بابت تمدید آتشبس با ایران سپاسگزاری کرد و هر دو طرف را به ادامۀ گفتوگوها فراخواند.
شهباز شریف در شبکۀ اجتماعی ایکس نوشت: «صمیمانه امیدوارم که هر دو طرف به رعایت آتشبس ادامه دهند و بتوانند در دور دوم گفتوگوها که قرار است در اسلامآباد برگزار شود، برای پایان دائمی این درگیری، به یک پیمان صلح جامع دست یابند».
موضوع سفر جیدی ونس به اسلامآباد
دقایقی پیش از انتشار پیام رئیسجمهور ایالات متحده، روزنامه آمریکایی «والاستریت جورنال» از قول «چند منبع آگاه» نوشته بود که پس از نشستهای فشرده در کاخ سفید، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، «فعلاً» برنامۀ سفر روز سهشنبه خود به پاکستان را که با هدف گفتوگو با ایران برای پایان دادن به جنگ طراحی شده بود، متوقف کرده است.
بر اساس این گزارش، «دلیل این موضوع، بیمیلی تهران برای تن دادن به خواستههای آمریکا دربارۀ غنیسازی صفر اورانیوم عنوان شده است».
باراک راوید، خبرنگار وبسایت خبری اکسیوس، نیز به نقل از «منابع آگاه» نوشت که یکی از دلایل تصمیم دونالد ترامپ برای تمدید آتشبس با ایران، انتظار برای پاسخ مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به پیشنهاد اخیر در مذاکرات است.
او نوشت که «انتظار میرود مجتبی خامنهای روز چهارشنبه پاسخ خود را ارائه کند».
سنتکام: نیروهای ما در حال «تجهیز دوباره» و «تنظیم تاکتیکها» هستند
در همین حال، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که «نیروهایش آماده باقی میمانند».
در کلیپ ویدئویی همراه این پیام که جنگندهها، کشتیها و سربازان آمریکایی را نشان میدهد، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در یک نشست خبری بهروزشده در کنار پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، حضور دارد.
کوپر در این نشست میگوید: «ما در حال تجهیز مجدد هستیم. ما در حال تجدید ادوات نظامی و بازآرایی تاکتیکها، فنون و رویههای خود هستیم».
او گفت: «هیچ ارتشی در جهان وجود ندارد که مانند ما خود را با شرایط وفق دهد و این دقیقاً همان کاری است که ما اکنون در زمان آتشبس انجام میدهیم».
ترامپ: اگر تنگه هرمز را باز کنیم، توافقی با ایران به دست نخواهد آمد
رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه در پیام دیگری در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت «افرادی» اخیراً به او گفتهاند که ایران خواهان بازگشایی فوری تنگهٔ هرمز از سوی آمریکا است و افزود: «اما اگر این کار را بکنیم، هرگز توافقی با ایران به دست نخواهد آمد».
ترامپ در این پیام نوشت که به باور او، ایران تمایلی به بسته شدن تنگهٔ هرمز ندارد و بهدلیل منافع اقتصادی، خواهان باز ماندن این مسیر حیاتی است.
او گفت: ایران روزانه حدود ۵۰۰ میلیون دلار از محل باز بودن تنگه درآمد دارد و در صورت بسته شدن آن، این مبلغ را از دست خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق، گزینههای شدیدتری از جمله حمله به سایر نقاط ایران در دستور کار خواهد بود.
ترامپ همچنین تأکید کرد که «تنگۀ هرمز محاصره شده و بهطور کامل در اختیار ایالات متحده است و به هیچ کشتیای اجازۀ ورود به بندرهای ایران داده نمیشود».
رئیسجمهور آمریکا همچنین در پیام دیگری در شبکه اجتماعی خود نوشت که بهدلیل کمبود منابع مالی در ایران، «نیروهای نظامی و انتظامی شکایت دارند که چرا حقوقشان پرداخت نمیشود».
او اشارهای به منابع خبری خود در این زمینه نکرد، اما نوشت که وضعیت در ایران «اضطراری» است.
آقای ترامپ در این پیام نوشت: «ایران از نظر مالی در حال فروپاشی است! آنها میخواهند تنگۀ هرمز فوراً باز شود؛ برای پول نقد در مضیقهٔ شدید هستند! روزانه ۵۰۰ میلیون دلار از دست میدهند. نیروهای نظامی و انتظامی شکایت دارند که چرا حقوقشان پرداخت نمیشود. وضعیت اضطراری!!!»
بسنت: با پر شدن مخازن خارک، تولید نفت ایران متوقف میشود
اسکات بِسِنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز سهشنبه اعلام کرد که نیروی دریایی این کشور به محاصره بنادر ایران ادامه خواهد داد و این اقدام مستقیماً منابع اصلی درآمدی جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد.
او در پیامی در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: با ادامه این محاصره، «ظرف چند روز، مخازن جزیرۀ خارک پر خواهند شد و چاههای نفتِ آسیبپذیر ایران از مدار تولید خارج میشوند».
حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از پایانهٔ جزیرهٔ خارک صورت میگیرد و به گفتۀ اسکات بسنت، پر شدن ظرفیت در این پایانه، میتواند به توقف اجباری تولید در میادین نفتی ایران منجر شود.
وزیر خزانهداری آمریکا افزود که ایالات متحده در چارچوب آنچه «خشم اقتصادی» خوانده، بهطور نظاممند توانایی تهران برای کسب، انتقال و بازگرداندن منابع مالی را محدود خواهد کرد.
بسنت همچنین هشدار داد هر فرد یا کشتی که در انتقال «پنهانی» مالی یا دور زدن تحریمهای تجاری مرتبط با ایران نقش داشته باشد، در معرض تحریمهای آمریکا قرار خواهد گرفت.
او در پایان نوشت که «ما به نمایندگی از مردم ایران، همچنان به مسدود نگه داشتن داراییهایی که سرانِ فاسد ربودهاند، ادامه میدهیم».