منتقدها فیلم کمدی «خارقالعاده جدید بزرگ» را که از امروز، جمعه بر پرده سینماهای آمریکا آمد، تلاشی میدانند برای یافتن مفهوم برای فاجعه تروریستی 11 سپتامبر و پیامد آن از طریق نگاه به زندگی چند نیویورکی یک سال بعد از فاجعه. نام فیلم ،The Great New Wonderful که شاید بشود آن را «خارقالعاده بزرگ جدید» ترجمه کرد، اسم یک نانوائی در این فیلم است و اشاره طنزآمیزی دارد به فضای کلی ذهنیت شخصیتها. این فیلم موضوع خود را به پنج قسمت یا پنچ داستان کوتاه تقسیم کرده است که تنها وجه مشترک آنها این است که درست یک سال بعد از فاجعه روی میدهند، هر چند که از خود فاجعه اسم برده نمیشود. یک زوج جوان برای بزرگ کردن فرزند 10 ساله خود مشکل دارند. آشپز جوانی که مگی جیلنهال نقش او را بازی میکند، با شهرت زودرس خود مشکل دارد. جودی، با بازی المپیا دوکاکیس، برای بیرون آمدن از انزوا مشکل دارد، و دو دوست پاکستانی در گشت وگذار دور شهر با مشکلهای متفاوتی روبرو میشوند. بهنام ناطقی (رادیو فردا، نیویورک): پاسخ سینمائی به فاجعه تروریستی 11 سپتامبر، ابتدا مستند تبلیغاتی زخمدار و زهرآگین آقای مایکل مور بود بر علیه جرج بوش و دولت جمهوریخواه در آمریکا و بعد در فیلمهای هیجان انگیز و دلهرهآور شاهد پاسخهای دیگر سینمائی بودیم، از جمله فیلم اخیر «یونایتد 93» در باره واکنش مسافران پرواز نافرجامی که در مزارع پنسلیوانیا سقوط کرد. اما اینک فیلمی بر پرده سینما میآید که دست کم تلاشی است برای نشان دادن تاثیر روانی فاجعه بر آدمهای عادی نیویورکی.
فیلم The Great New Wonderful را آقای دنی لینر Danny Leiner ساخته است که قبل از این استعداد خود را در ساختن کمدیهای پوچ و سبکمغز هالیوودی پر از شوخیهای سخیف نشان داده بود، یعنی فیلمهای Dude, Where’s My Car و Harold and Kumar Go to White Castle سرآمد کمدیهای نشئه جوانپسند. اما اینجا، هر چند گوشه وکنایههای کمیک کم نیست، اما دست کم تلاشی صورت گرفته است بدون اغراقگوئی و ترفندهای هالیوودی، برای درک فاجعه و بیرون کشیدن جنبههای ناگفته و ناپیدای آن.
در محور فیلم، دیدارهائی است بین یک روانپزشک به نام دکتر ترابولوس، با بازی تونی شالوب Tony Shalhoub که معنی اسم او در فیلم را باید دکتر دردسر ترجمه کرد، با یک بازمانده فاجعه، که ابتدا فکر میکند مشکلی ندارد اما بعد از قرارگرفتن درمعرض سئوالهای روانپزشک، معلوم میشود که بینیاز از کمک نیست.
نام فیلم ،The Great New Wonderful که شاید بشود آن را «خارقالعاده بزرگ جدید» ترجمه کرد، اسم یک نانوائی در این فیلم است و اشاره طنزآمیزی دارد به فضای کلی ذهنیت شخصیتها. این فیلم موضوع خود را به پنج قسمت یا پنچ داستان کوتاه تقسیم کرده است که تنها وجه مشترک آنها این است که درست یک سال بعد از فاجعه روی میدهند، هر چند که از خود فاجعه اسم برده نمیشود. یک زوج جوان برای بزرگ کردن فرزند 10 ساله خود مشکل دارند. آشپز جوانی که مگی جیلنهال نقش او را بازی میکند، با شهرت زودرس خود مشکل دارد. جودی، با بازی المپیا دوکاکیس، برای بیرون آمدن از انزوا مشکل دارد، و دو دوست پاکستانی در گشت وگذار دور شهر با مشکلهای متفاوتی روبرو میشوند.
درل هارتمن، منتقد روزنامه نیویورک سان این فیلم را به فیلم «مگنولیا» تشبیه میکند، هرچند در مقیاسی کوچکتر که در آن داستان زندگی آدمهای متفاوت بدون ارتباط باهم، در هم تنیده شده بود، و مینویسد هر چند این فیلم نمیتواند به عمق درد روانی شخصیتهایش دست بیاندازد، نشان میدهد که منشاء درد آنها را دشوار میتوان بازگو کرد.
اما منتقد نیویورک تایمز آقای ای. او. اسکات، مینویسد کارگردان آقای لینر با فیلمهای کمدی سابقش نشان داد که نسبت به لحظات پوچ زندگی حساسیت دارد اما دلمشغولی نیویورکیها نسبت به خودشان حرف تازهای نیست و بارها در فیلمهای وودی آلن نمونههای بهترش را دیدهایم، اما اینکه هیچکدام از شخصیتهای این فیلم فکر سیاسی ندارند یا حتی علاقهای به درگیری در جهان بیرون از خودشان نشان نمیدهند، نغمه ناجوری در این فیلم است که داشتن احساس تفاهم با آدمهای فیلم را برای تماشاگر مشکل میسازد.
منتقد نیویورک دیلی نیوز، جک متییوز در باره The Great New Wonderful مینویسد همه نیویورکیها، غم کلی و مبهمی که زندگی آنها را بعد از 11 سپتامبر پر کرده بود به یاد میآورند، هرچند که ممکن است منبع آن را نشناسند، و فیلم The Great New Wonderful این پدیده عاطفی را آن قدر خوب ثبت کرده است که باید در یک کپسول زمان برای عبرت آیندگان حفظ شود. وی مینویسد داستانها، دلگرمکننده و روشنگر هستند ولی تماشاگر نه به خاطر همدردی با شخصیتها، بلکه به خاطر یادآوردن احساسات خودش در آن زمان، تحت تاثیر این فیلم قرار میگیرد و با فیلم رابطه شخصی برقرار میکند.
