چرا بازار جهانی نفت آتش نمی‌گیرد؟

رادیو فردا - با وجود بحران‌های شدیدی که بعضی از حساسترین مناطق دنیا را فرا گرفته، بازار جهانی نفت به شکل حیرت‌انگیزی آرام است. چرا، به رغم تنش‌های ژئوپولیتیک، قیمت نفت اوج نمی‌گیرد؟

فریدون خاوند: معمولا نفت وقتی خبر ساز می‌شود که قیمتش به شدت بالا یا پایین برود. منتها این بار، تصادفا، این آرامش بازار جهانی نفت است که پرسش برانگیز شده.

از بعد از رویداد‌های یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ دنیا هیچوقت به اندازه امروز بحرانی نبوده. تنش‌های شدید در اوکراین روابط روسیه و غرب را به میان می‌کشد به خصوص در عرصه گاز که طبعا بر چشم‌انداز بازار سایر انرژی‌ها از جمله نفت هم تاثیر می‌گذارد.

لیبی به عنوان یک کشور نفتخیز در حال فرو پاشی است. در قلب منطقه بسیار حساس خاورمیانه، به خصوص عراق و سوریه، یکی از خطرناک‌ترین کانون‌های تنش به وجود آمده با امکان گسترش به سایر کشور‌های منطقه.

با این همه، بهای نفت خام حتی نسبت به دو سه سال گذشته پایین‌تر آمده. میانگین قیمت سبد نفتی اوپک سال ۲۰۱۱ هر بشکه صد و هشت دلار بود، در سال ۲۰۱۲ شد ۱۱۰ دلار. این روز‌ها، با وجود این همه تنش، حول و حوش صد دلار می‌چرخد. دلیل اصلی آن هم این است که معامله گران بازار نفت فعلا نگران نیستند از اینکه در عرضه این کالا اختلالی پیدا بشود.

فریدون خاوند به پرسش‌های رادیو فردا درباره بازار نفت پاسخ می‌دهد

چرا با این همه تنش، معامله‌گران بازار نفت احساس نگرانی نمی‌کنند؟

به این دلیل که عرضه نفت زیاد است. اولا سازمان اوپک، به خصوص عربستان سعودی، تولیدشان را به مقدار قابل ملاحظه‌ای بالا برده. دوم اینکه نفت و گاز غیر متعارف، یا شیل در آمریکا، خیلی از داده‌های بازار جهانی نفت را به هم ریخته. آمریکا پیش از این یک واردکننده بزرگ انرژی فسیلی بود، حالا دارد می‌شود صادر کننده نفت و گاز. از طرف دیگر بازار نفت هنوز اطمینان دارد که دست سازمان معروف به «دولت اسلامی» به میدان‌های اصلی نفت در جنوب و شمال عراق نمی‌رسد.
گذشته از همه اینها، چرخ فعالیت اقتصادی به خصوص در آسیا و اروپا هم خیلی سریع نمی‌چرخد، تقاضای نفت زیاد بالا نیست. همه این‌ها کمک کرده به آرامش بازار این کالا.

وضعیت فعلی بازار نفت چه پیامد‌هایی برای اقتصاد ایراندارد ؟

در بودجه سال جاری، قرار شده که ایران یک میلیون بشکه نفت خام بفروشد و سیصد هزار بشکه میعانات گازی. قیمت هر بشکه نفت هم صد دلار در نظر گرفته شده. این هدف‌ها کم و بیش تامین می‌شود، ولی باید اضافه کرد که به دلیل تحریم بخش بزرگی از درآمد‌های صادراتی ایران از محل نفت در خارج بلوکه می‌شود. بنابراین وضعیت اقتصاد ایران در حال حاضر بیش از آنکه به فراز و نشیب‌های بازار جهانی نفت بستگی داشته باشد، در گرو مذاکرات هسته‌ای کشور است و تحولات احتمالی آتی در عرصه تحریم‌ها.