نبرد در آسمان: جنگندههای نسل پنجم
سوخو ۵۷ ارتش روسیه: از این جنگنده با عنوان جنگنده «نسل پنجم» روسیه نام برده میشود. گفته میشود این هواپیما «پنهانکار» است. جنگنده پنهانکار، هواپیمایی است که برای جلوگیری از رهگیری و رصد، از مجموعهای از فناوریها استفاده میکند.
هند در آغاز سال جاری از خیر ساختن جنگنده با همکاری روسیه گذشت. وزارت دفاع روسیه بهای برنامه تولید جنگندههای سوخو ۵۷ را هشت تا ۱۰ میلیلارد دلار اعلام کرد.
تا کنون ۱۰ فروند سوخو ۵۷ ساخته شده و هدف روسیه برای به خدمت گرفتن این جنگنده در سال ۲۰۲۰ به نظر ناممکن میآید. به این معنی که در حال حاضر تنها سه جنگنده نسل پنجم برای نبرد آمادهاند.
جنگنده «چنگدو جی-۲۰» امسال وارد ارتش چین شد. این هواپیما از قابلیتهای پنهانکاری برخوردار است.
جی-۲۰
با وجود دستاوردهای مهم جی-۲۰ این جنگنده قابلیت «سوپر کروز» ندارد.
یکی از مقامهای امنیتی پیشین بریتانیا به «اروپای آزاد» میگوید موتور جی-۲۰ و توانایی کم آن، نیروی هوایی چین را «همچنان روی نیمکت ذخیرهها قرار میدهد... تا وقتی بتوانند موتور قابل رقابتی بسازند». هرچند با پیشرفتهای سریع چین، شاید آن روز خیلی هم دور نباشد.
حرکت به سوی جنگندههای پنهانکار در ارتش آمریکا از دهه ۱۹۷۰آغاز شد؛ پیش از هر کشور دیگری. ساخت این جنگندهها پس از آن آغاز شد که یک پژوهش نشان داد بیشتر خلبانهای جنگ ویتنام توسط هواپیماهایی هدف قرار گرفته بودند، که قادر به دیدنشان نبودند.
در سال ۲۰۰۵، پس از دههها تلاش، جنگنده اف-۲۲ وارد ارتش آمریکا شد. اف-۲۲ نخستین هواپیمای «نسل پنجم» جهان است.
این جنگنده از قابلیت سوپرکروز برخوردار است.
اما اف-۲۲ نیز بدون مشکل و چالش نیست. بهای این جنگنده ۱۵۰ میلیون دلار است. ایالات متحده صادرات آن را ممنوع کرده و در حال حاضر ۱۸۷ فروند از آن را در اختیار دارد.
برخی از کارشناسان میگویند راهکار تولید جنگندههای فوقپیشرفته و خیلی گران، پرمخاطره است و به همین خاطر روسیه در حال کوچک کردن برنامهاش است.
مشکل گرانی هواپیما این است که اگر کسی بتواند تحت هر شرایطی یکی از آنها را با یک ضدهوایی نهچندان با ارزش هدف قرار دهد و سرنگون کند، آن وقت مثل این میماند که ناگهان تولید ناخالص داخلی یک ساله جمهوری کیریباتی یا کشور نائورو را بر باد داده باشد.
در سال ۲۰۱۶ اف-۳۵ لایتنیگ-۲ در ارتش آمریکا به خدمت گرفته شد. اف-۳۵ یک جنگنده نسل پنجم «ارزانتر» محسوب میشود.
با این همه برنامه توسعه اف-۳۵ رقمی بالغ بر ۱.۵ تریلیون دلار است؛ گرانترین برنامه تسلیحاتی در تاریخ جهان.
این جنگنده به ۹ خریدار صادر شده است؛ از جمله اسرائیل.
سوخو-۵۷
برخی کارشناسان میگویند ساخت سوخو-۵۷ توسط ارتش روسیه، هرچقدر هم با مشکل روبهرو شود باز هم برای آن کشور مزیت دارد، چراکه بهعنوان پلتفورمی برای توسعه جنگندههای فوقپیشرفته به کار گرفته خواهد شد.
اما پاسخ نوسباچر، مقام پیشین امنیتی بریتانیا، به این پرسش که کدام ارتش در حال حاضر در آسمان دست بالا را دارد، کمی حیرتانگیز بهنظر میرسد: «در نبرد تنبهتن هوایی، این اسرائیل است که دست بالا را دارد، چون از توانایی زیادی برای بهکارگیری ابزارهای الکترونیکی هوایی پیشرفته، در سازههای پروازی قدیمی آمریکایی برخوردار است».