طی دو دهه گذشته آمریکا و همپیمانانش با صرف صدها میلیون دلار، برای مردم افغانستان یک پایگاه اطلاعات هویتی راهاندازی کردهاند و اکنون خبر میرسد که این اطلاعات، شامل دادههای بیومتریک (زیستسنجی) احراز هویت افراد بهدست گروه طالبان افتاده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس با درج این خبر مینویسد که پایگاه اطلاعات هویتی شهروندان افغانستان در راستای ساماندهی، جوابگویی دولت و نوسازی مناطق ویرانشده در جنگ فراهم شده بود و اکنون این اطلاعات در دست طالبان، میتواند به ابزاری برای سرکوب تبدیل شود.
بر اساس این گزارش، هماکنون بیشتر دستگاههای دیجیتالی ثبت اطلاعات، از جمله تشخیص هویت افراد، آشکارا به دست طالبان افتاده و این تجهیزات، سامانه حفاظت امنیت اطلاعات ضعیفی دارند و میتواند به ابزاری برای نظارت بر مردم و سرکوب مخالفان تبدیل شود.
دو مقام ارشد امنیتی دولت سابق افغانستان به این خبرگزاری گفتهاست پایگاه داده پرسنل و سیستم پرداخت حقوق، حاوی اطلاعات ۷۰۰ هزار نفر از نیروهای امنیتی دولت سابق افغانستان، از جمله شماره تماس و اطلاعات شخصی، اثر انگشت و اسکن صورت این افراد است.
با اینحال، مقامات آمریکایی به این رسانه گفتهاند که اطلاعات حساس قبل از خروج آمریکا از افغانستان، از سیستمهای پایگاه اطلاعات حذف شدهاست.
آسوشیتدپرس در ادامه مینویسد حتی اگر طالبان در استفاده از این تجهیزات دچار مشکل شود، دستگاه امنیتی پاکستان که سابقه همکاری دیرینه با طالبان دارد، میتواند در این زمینه به آنها کمک کند. همچنین تحلیلگران آمریکایی بر این عقیدهاند که چین، روسیه و دستگاه امنیتی ایران نیز میتواند در این زمینه پیشنهاد کمک به طالبان کنند.
این اطلاعات بهصورت سازندهای برای اهدافی نظیر آموزش، توانمندی زنان و مبارزه با فساد کاربرد دارد و نیازمند ثبات دموکراتیک است و برای وضعیتی که کشور دچار سقوط شده، پیشبینیهای امنیتی لازم انجام نشدهاست.
فرانک پاسکال، استاد دانشگاه حقوق فناوریهای نظارتی میگوید: «این طنزِ وحشتناک روزگار است. ابزاری که برای اهداف خیرخواهانه ایجاد شده بود، اکنون راه جهنم را هموار میکند».
بیشتر در این باره: آخرین یهودی افغانستان این کشور را ترک کرداین گزارش در ادامه مینویسد از زمان سقوط کابل به دست طالبان، شواهد حاکی است که اطلاعات دولتی احتمالاً در تعیین هویت و آزار افغانهایی که با نیروهای آمریکایی همکاری کردهاند، استفاده شدهاست.
نیشا سوارز، مدیر یک شرکت خدمات مشاورهای که در تلاش برای کمک به افغانهایی است که با آمریکا همکاری کردهاند، گفتهاست مردم با تماسها و پیامهای تلفنی تهدیدکننده مواجه هستند.
یک شهروند افغان ۲۷ ساله که با آمریکاییها در توسعه پایگاه اطلاعات مربوط به نیروهای نظامی و دستمزد نیروهای انتظامی همکاری کرده، گفتهاست از طرف «وزارت دفاع» طالبان با وی تماس گرفته شده و احضار شدهاست.
وی گفتهاست هماکنون مخفی شده و هر روز مکان خود را تغییر میدهد تا به دست طالبان نیفتد.
مقامات طالبان مدعی هستند که قصد انتقامگیری ندارند و دریافت کمکهای بینالمللی و آزاد شدن منابع مالی مسدود شده، اولویت آنهاست.
این گزارش میافزاید تا امروز علائم اندکی از محدودیتهای قبلی طالبان در سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، بهویژه علیه زنان یا سرکوب سازماندهیشده کسانی که با آمریکاییها کار کردهاند، مشاهده میشود.
نادر نادری، یکی از اعضای هیئت مذاکره با طالبان و از اعضای کمیسیون خدمات غیرنظامی در دولت قبلی افغانستان میگوید همه افغانها و شرکای بینالمللی آنها تعهد جمعی برای تضمین اطلاعات محرمانه دولتی برای استفاده در جهت مقاصد پیشرفت کشور دارند و نباید این اطلاعات برای اهداف سیاسی یا کنترلهای اجتماعی توسط طالبان استفاده شود.