ضرب الاجل باراك اوباما، رييس جمهور آمريكا، به جمهورى اسلامى ايران براى همكارى با جامعه جهانى بر سر برنامه اتمى اش روز پنجشنبه پايان يافت و انتظار مى رود با رد اين ضرب الاجل از سوى تهران، تلاش ها براى تحريم هاى شديدتر عليه ايران از سر گرفته شود.
آقاى اوباما در تابستان سال جارى اعلام كرده بود كه ايران تا روز ۳۱ دسامبر فرصت دارد تا در باره فعاليت هاى هسته اى خود راستى آزمايى كرده و بسته پيشنهادى كشورهاى عضو گروه پنج به علاوه يك براى تعليق فعاليت هاى هسته اى خود در ازاى دريافت مشوق هاى اقتصادى را بپذيرد.
مقام هاى آمريكا از جمله سخنگوى كاخ سفيد در ماه هاى اخير بارها اعلام كرده اند كه زمان براى ايران به منظور جلوگيرى از اعمال تحريم هاى تازه در حال سپرى شدن است و تهران فقط تا پايان سال جارى ميلادى فرصت دارد تا به درخواست هاى بين المللى پاسخ دهد.
در مقابل، جمهورى اسلامى ايران هر گونه ضرب الاجلى در اين زمينه را رد كرده و گفته است كه به فعاليت هاى هسته اى خود ادامه مى دهد.
نمايندگان تهران و كشورهاى آمريكا، روسيه، چين، فرانسه، بريتانيا و آلمان – اعضاى گروه پنج به علاوه يك – در اول اكتبر سال ۲۰۰۹ نشستى در ژنو براى دستيبابى به توافق در زمينه فعاليت هاى هسته اى ايران برگزار كردند.
در اين نشست، ايران پذيرفت كه به بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى اجازه دهد تا از تاسيسات غنى سازى جديد آن در نزديكى قم بازديد كنند و كارشناسان طرفين در روز ۱۹ اكتبر در باره تامين سوخت اتمى راكتور تحقيقاتى تهران در وين – مقر آژانس بين المللى انرژى اتمى- با یکدیگر مذاكره كنند.
محمد البرادعى، مدير كل سابق آژانس، در پايان اين مذاكرات پيش نويس طرحى را به طرفين ارائه كرد كه بر اساس آن ايران حدود ۷۵ درصد اورانيوم با غلظت ۳.۵ درصدى خود را براى فرآورى بيشتر به روسيه ارسال كرده و پس از تبديل آن به ميله سوخت اتمى در فرانسه، در پايان سال ۲۰۱۰ به ايران بازگردانده خواهد شد.
مقام هاى ايران اين پيشنهاد را رد كرده و مى گويند كه حاضر به ارسال اورانيوم خود به خارج نبوده و تنها به صورت مرحله اى آماده تبادل اورانيوم در خاك خود هستند. غرب اين شرط ايران را رد و تهديد كرده است كه در شوراى امنيت تحريم هاى شديدترى عليه تهران وضع خواهد كرد.
جمهورى اسلامى ايران در مقابل تهديد كرده است كه طرح ساخت ده مركز غنى سازى اورانيوم را به مرحله اجرا در مى آورد. اعلام اين خبر تنش ها بر سر فعاليت هاى اتمى ايران را افزايش داده است.
هيلارى كلينتون، وزير امور خارجه آمريكا، آذرماه گذشته گفته بود: «تلاش هاى تقريبا يك ساله دولت باراك اوباما براى ايجاد تعامل با ايران به نتيجه اى نرسيده است و لذا اعمال تحريم هاى تازه عليه جمهورى اسلامى ضرورى است.»
دولت اوباما گفته است: با پايان يافتن مهلت ۳۱ دسامبر، از اوايل ماه ژانويه براى جلب حمايت متحدان اروپايى خود و نيز كشورهاى روسيه و چين جهت اعمال تحريمهاى تازه عليه ايران اقدام خواهد كرد.
گزارش منابع خبرى حاكى است كه قرار است در هفته هاى آينده نمايندگان گروه پنج به علاوه يك با يكديگر مذاكره كرده و در باره جزئيات تحريم هاى احتمالى علیه تهران رايزنى كنند.
در هفته هاى اخير موضوع تحريم صدور بنزين به ايران و تشديد فشارهاى مالى بر افراد و موسسات درگير در فعاليت هاى هسته اى تهران به عنوان گزينه هاى مطرح براى افزايش فشارها بر ايران مطرح بوده است.
كشورهاى غربى ايران را به تلاش براى ساخت جنگ افزارهاى هسته اى متهم مى كنند، در حالى كه تهران مى گويد، برنامه اتمىاش صرفاً ماهيت صلح آميز دارد.