منوچهر متکی، وزير امور خارجه جمهوری اسلامی ايران، روز چهارشنبه گفت: ایران اورانيوم غنی شده با عيار سه و نيم درصدی خود را برای غنی سازی بيشتر به خارج از کشور نمی فرستد، ولی مبادله همزمان سوخت در داخل ايران قابل بررسی است.
منوچهر متکی به خبرگزاری دانشجويان ايران، ايسنا، گفته است: «ما حتما سوخت سه و نیم درصدیمان را از کشور خارج نمیکنيم. مفهوم اين حرف اين است که مبادله همزمان سوخت را قابل بررسی میدانيم آن هم در داخل ايران. »
انتظار می رود که اين اظهارات منوچهر متکی با واکنش منفی آمريکا و متحدانش رو به رو شود.
در جريان مذاکرات با نمايندگان کشورهای ايران روسيه، فرانسه و آمريکا همراه با آژانس بين المللی انرژی اتمی در ۱۹ اکتبر در وين اعلام شد که بر سر پيش نويس پيشنهادی آژانس برای ارسال ۷۵ درصد از اورانيوم سه و نيم درصدی ايران به روسيه و فرانسه برای تبديل به سوخت اتمی راکتور تحقيقاتی تهران موافقت شده است.
اين در حالی است که منوچهر متکی روز چهارشنبه گفته است: «هيئت ايرانی در وين از اين اختيارات برخوردار نبود که اين تصميم را همان جا نهايی کند. حتی رييس سازمان انرژی اتمی نيز در اين هيئت حضور نداشت و کارشناس او حضور داشت، بنابر اين بسيار روشن است که ابتدايیترين پاسخ به چنين درخواست و پيشنهادی، اين است که اين پيشنهاد در تهران بررسی و پاسخ آن اعلام میشود.»
وی اضافه کرده است: «ما اعلام کردهايم که کميته فنی نشست وين دوباره تشکيل شود و ما ملاحظاتمان را در آن نشست خواهيم گفت. هنوز اين نشست تشکيل نشده است.»
در همين حال، آمريکا با در خواست های ايران در خصوص تغيير در اين پيش نويس مخالفت کرده است و باراک اوباما، رييس جمهوری آمريکا، نيز گفته است: زمان برای ايران در خصوص تصميم برای حل مناقشه اتمي اش روبه پايان است.
در همين زمينه، منوچهر متکی از رويکرد آمريکا در خصوص تحت فشار قرار دادن ايران برای قبول اين پيش نويس انتقاد کرد و گفت: «ديپلماسی صفر يا ۱۰۰ نيست؛ بنابراين اظهارات خانم کلينتون که گفته است ايران فقط بايد همين پيشنهاد را بپذيرد، حرفی غيرديپلماتيک است.»
روسيه و فرانسه، دو کشوری که در اين پيش نويس طرف همکاری با ايران هستند نيز از تهران خواسته اند تا با پيشنهاد آژانس برای انتقال اورانيوم غنی شده ايران به خارج برای غنی سازی بيشتر موافقت کند.
ايران می گويد ترجيح می دهد تا سوخت مورد نياز راکتور تحقيقاتی را از کشورهای ديگر خريداری کند
«بررسی فنی پيشنهاد»ايران در حالی در مذاکرات اول اکتبر با گروه ۱+۵ در ژنو شرکت کرد که توانست با اين مذاکرات تلاش های کشورهای غربی برای تحريم بخش انرژی ايران را به تعويق بيندازد.
ايران پيشتر برای انتقال بخشی از ذخيره اورانيوم غنی شده با عيار پايين خود به خارج تمايل نشان داده بود. اما در همين حال طی روزهای اخير تهديد کرده است در صورتی که نتواند اورانيوم غنی شده با عيار ۲۰ درصد را به دست آورد خود راسا اقدام به توليد آن خواهد کرد.
کارشناسان غربی می گويند: غنی سازی اورانيوم با عيار بالاتر از پنج درصد توسط ايران زنگ های هشدار را به صدا در خواهد آورد چرا که اين کشور تکنولوژی لازم برای تبديل اورانيوم غنی شده با عيار بالا به ميله سوختی را در اختيار ندارد. اين ميله های سوختی در راکتور های پزشکی قابل استفاده است.
طبق گزارش ها، فقط کشورهای فرانسه و آرژانتين تکنولوژی لازم برا ی توليد اين ميله های سوختی را در اختيار دارند.
محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بين المللی انرژی اتمی، در تلاش است تا راه حلی برای پيشنهاد آژانس در خصوص انتقال اورانيوم ايران به خارج برای غنی سازی بيشتر به دست آورد. از جمله انبار کردن اورانيوم غنی شده با عيار پايين ايران در يک کشور ثالث.
ترکيه طی هفته های اخير اعلام آمادگی کرده است که اورانيوم غنی شده ايران را نگهداری کند.
با اين حال منوچهر متکی روز چهارشنبه گفته است: «کارشناسان فنی ما بايد اين موضوع را بررسی کنند که چه اندازه اين سوخت جا به جا شود. نظراتی که آنها دادهاند برای کارشناسان ما قابل قبول نيست و کارشناسیها ادامه دارد.»
تاسيسات غنی سازی نظنز به عنوان مرکز اصلی غنی سازی اورانيوم ايران مطرح می شود. طی ماه های اخير افشای وجود تاسيسات غنی سازی اورانيوم در نزديکی قم باعث تشديد نگرانی های کشورهای غربی شد.
به دليل کاربرد دوگانه غنی سازی اورانيوم در تهيه سوخت اتمی و همچنين سلاح هسته ای،کشورهای غربی نسبت به برنامه غنی سازی اورانيوم ايران ابراز نگرانی می کنند.
به همين دليل شورای امنيت سازمان ملل متحد طی سه قطعنامه تحريمی از تهران خواسته است اين فعاليت ها را متوقف کند.
ايران با رد اين در خواست برنامه غنی سازی خود را توسعه داده است.