در حالی که گفتوگوهای هستهای میان تهران و واشینگتن بر سر مسائل کلیدی هنوز به جایی نرسیده و همه در انتظار طرح پیشنهادی تهران هستند، استیو ویتکاف، فرستادۀ ویژۀ ایالات متحده، بار دیگر تأکید کرد که خطوط قرمز روشنِ مورد نظر دونالد ترامپ غنیسازی صفر و ضبط ذخیره اورانیوم غنیشده ایران است.
استیو ویتکاف همچنین در تازهترین مصاحبه خود میگوید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «کنجکاو» است بداند چرا حکومت جمهوری اسلامی با وجود فشارهای فزاینده و حضور پررنگ نیروی دریایی آمریکا در منطقه هنوز «تسلیم» نشده است.
همزمان، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، اعلام کرد شماری از نزدیکان ترامپ به او توصیه میکنند از بمباران ایران خودداری کند، اما او از رئیسجمهور خواسته این توصیهها را نادیده بگیرد.
اظهارات ویتکاف
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، از طرف ایالات متحده با عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، و تیم او گفتوگوهای غیرمستقیمی داشتهاند که همچنان به نتیجهٔ ملموسی نرسیده است.
وزیر امور خارجه ایران روز جمعه اول اسفند گفت پیشنهاد تهران برای توافق هستهای با واشینگتن طی دو تا سه روز آینده آماده میشود.
آقای ویتکاف روز شنبه دوم اسفند در گفتوگو با فاکس نیوز توضیح داد: «رئیسجمهور پیش از اینکه ما برویم آنجا، برای من و جَرد جهت را مشخص کرد و خط قرمزها را گفت که عبارتند از: غنیسازی صفر، و اینکه باید مواد [هستهای غنیسازیشده در ایران] را پس بگیریم.»
او با اشاره به مقامهای جمهوری اسلامی گفت: «آنها میگویند همهچیز دربارهٔ برنامهشان غیرنظامی است، اما در عمل خیلی فراتر از میزانی که برای انرژی هستهایِ غیرنظامی لازم است غنیسازی کردهاند؛ تا ۶۰ درصد. احتمالاً فقط یک هفته با رسیدن به مواد در حد صنعتیِ مناسبِ ساخت بمب فاصله دارند و این واقعاً خطرناک است. پس من نمیتوانم این را بپذیرم و مجبورند با همین [موضع من] کنار بیایند تا وقتی به ما ثابت کنند میتوانند رفتار قابلقبولی داشته باشند.»
استیو ویتکاف در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت خط قرمزهایی که ایالات متحده در قبال تهران دارد گفت: «رئیسجمهور این را همین صبح از من پرسید، و او — نمیخواهم از واژهٔ «کلافه» استفاده کنم… چون میداند گزینههای زیادی دارد، اما… کنجکاو است که چرا آنها هنوز... تسلیم نشدهاند. چرا زیر چنین فشاری، با این میزان توان دریایی و نیروی دریایی که ما آنجا داریم، نیامدهاند بگویند ما اعلام میکنیم که سلاح نمیخواهیم و این کارهایی است که آمادهایم انجام بدهیم؛ و میشود گفت، بهنوعی سخت است آنها را به آن نقطه رساند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، و دیگر مقامهای آمریکایی بارها بهصراحت از لزوم توقف غنیسازی اورانیوم در ایران و جلوگیری از رسیدن تهران به سلاح هستهای صحبت کردهاند.
با این حال عباس عراقچی در گفتوگو با شبکه تلویزیونی آمریکایی «اماس نا» (MS Now) درباره مذاکرات اخیر گفت: «واشینگتن از تهران نخواست که غنیسازی اورانیوم را بهطور دائم کنار بگذارد. همچنین تهران به واشنگتن پیشنهاد تعلیق موقت غنیسازی اورانیوم را نداد.»
رضا پهلوی «برای کشورش فردی قوی است»
در ادامه گفتوگوی روز شنبۀ استیو ویتکاف با فاکس نیوز، خبرنگار این شبکه با اشاره به شاهزاده رضا پهلوی گفت که او «گامهای نسبتاً روشنی را دربارهٔ اینکه از نگاه او گذار قدرت چگونه میتواند آنجا رخ بدهد ترسیم کرده است. آیا او در هیچکدام از اینها نقشی داشته؟ شما با او گفتوگویی داشتهاید؟»
ویتکاف در جواب گفت: «من او را دیدهام؛ به دستور رئیسجمهور. در واقع، میدانید، این موضوع علنی است و مطرح شده. فکر میکنم او برای کشورش فردی قوی است و به کشورش اهمیت میدهد. اما اینجا حرف سر سیاستهای رئیسجمهور ترامپ است، نه آقای پهلوی. فکر میکنم رئیسجمهور علاقهمند است دیدگاههای همه را بشنود.»
شاهزاده رضا پهلوی روز جمعه ۲۴ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیح تأکید کرد که در گفتوگو با مردم ایران دریافته است که آنها خواستار «مداخله بشردوستانه» جهان بعد از اعتراضات دیماه و سرکوب خونین آن توسط جمهوری اسلامی هستند.
این چهره مخالف جمهوری اسلامی در پاسخ به سوالی درباره نقش خود گفت که بسیاری از مردم ایران در چهار گوشه ایران در جریان اعتراضات نام او را صدا زدند، اما تأکید کرد که دچار جاهطلبی سیاسی و «در پی تاج و تخت نیست» و قصد دارد ایران را فقط در دوران گذار بعد از جمهوری اسلامی رهبری کند تا آ» که مردم در یک فرایند دموکراتیک درباره آینده کشور تصمیم بگیرند.
گراهام: برخی اطرافیان ترامپ علیه بمباران توصیه میکنند
همزمان، روز شنبه دوم اسفند، لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه و متحد نزدیک به ترامپ، به سایت خبری اکسیوس گفت که چندین نفر از اطرافیان رئیسجمهور ترامپ به او توصیه میکنند که از بمباران ایران خودداری کند. گراهام از رئیسجمهور خواست که به این توصیهها توجه نکند.
آقای گراهام به اکسیوس گفت: «من نگرانیها دربارهٔ عملیاتهای نظامی بزرگ در خاورمیانه را با توجه به گرفتاریهای گذشته درک میکنم. اما صداهایی که توصیه میکنند وارد درگیری نشویم، به نظر میرسد پیامدهای رها کردن شرارت بدون مهار را نادیده میگیرند.»
در حالی که دو ناو هواپیمابر و صدها جنگنده برای آن چه میتواند یک عملیات نظامی بزرگ علیه جمهوری اسلامی ایران باشد در منطقه آماده میشوند، مشاوران ارشد ترامپ به اکسیوس میگویند که رئیسجمهور آمریکا هنوز تصمیم قطعی نگرفته است.
گزینههای نظامی که به او ارائه شده، شامل هدف قرار دادن علی خامنهای، رهبر ایران، و فرزندش است. با این حال، تیم او در گفتوگوها با ایران نیز تا حدی انعطاف نشان میدهد.
لیندزی گراهام که به ترامپ نزدیک است، رهبری اردوگاه موافقان حمله را در حلقه اطرافیان ترامپ بر عهده دارد. او اوایل این هفته از خاورمیانه بازدید کرد و با سران اسرائیل، امارات متحده عربی و عربستان سعودی دربارهٔ ایران به گفتوگو پرداخت.
گراهام به اکسیوس گفت پس از سفر اخیرش به منطقه، فکر میکند فرصتی برای «ایجاد تغییری تاریخی» در ایران وجود دارد. او افزود: «اما برای من روزبهروز روشنتر میشود که صداهای مخالف درگیری و هراسان از خطراتِ اقدام قاطع، بلندتر میشوند. زمان نشان خواهد داد که این وضعیت چگونه پیش میرود.»
گراهام در ادامه گفت: «من احترام زیادی برای رئیسجمهور ترامپ قائلم. او مستقل تصمیم میگیرد و مانند همه رؤسایجمهور، مسئول تصمیمات خود در چنین مسائل سنگینی خواهد بود. در مورد من نیز، تاریخ بهوضوح نشان خواهد داد که کجا ایستاده بودم، چه خوب و چه بد.»
سفیر آمریکا در سازمان ملل: زمان به نفع ایران نیست
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، با اشاره به مذاکرات در جریان میان واشینگتن و تهران و همچنین وضعیت اقتصادی ایران هشدار داد که «زمان به نفع ایران نیست».
حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس بخشهای از گفتوگوی آقای والتز با فاکس نیوز را منتشر کرده که در آن او حکومت ایران را متهم به «لافزنی و هیاهو» میکند و میگوید به همین دلیل مذاکرات میان استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، با ایران «بسیار مهم» است.
این دیپلمات ایالات متحده همچنین به احیای سیاست حداکثری آمریکا علیه ایران بعد از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید اشاره کرده و گفته اقتصاد ایران تحت فشار زیادی قرار دارد و واشینگتن نیز حضور نظامی خود در منطقه را تقویت کرده است.
سفیر آمریکا در سازمان ملل همچنین سرکوب اعتراضات دیماه توسط ایران را «کشتار وسیع» خوانده و اعلام کرده که بین ۱۸ هزار تا ۴۰ هزار نفر توسط حکومت کشته شدند.
