کتاب جدیدی از «جان آپدایک» در باره آثار چند نقاش عمده آمریکا

جان آپدایک John Updike داستان‌نویس معاصر آمریکائی مجموعه‌ای از مقالات خود در باره نقاشان آمریکائی از قرن 18 تا دوره معاصر را در کتابی به نام «هنوز تماشا» منتشر کرد در آن از نثر تصویرگر و دیدگاه خود به عنوان یک طراح و کارکاتوریست سابق، بهره می‌برد. آپدایک در کتاب اخیر به اظهار نظر در باره چند نقاش عمده آمریکائی می‌پردازد. از اساتید قرن هجدهمی مثل جان سینگلتون کاپ‌لی John Singleton Copley گرفته تا چهره‌های قرن بیستمی مثل جکسن پالاک Jackson Pollack و اندی وارول Andy Warhol. علاوه بر یافتن ارتباط هنری نقاشان مورد بحث با یکدیگر، با زمانه و هنر معاصر آنها، منتقد نیویورک تایمز این کتاب را به خاطر توصیف های آپدایک از نقاشی ها تحسین می کند که به خواننده اجازه می دهد آثار شناخته شده و آشنا را از دیدی دیگر تماشا کند. بهنام ناطقی (رادیوفردا): آقای جان آپدایک John Updike، داستان‌سرا و منتقد برجسته 73 ساله، که در رمان‌های خود دهه‌ها تحولات اجتماعی آمریکا را منعکس کرده است، تاکنون چند کتاب از مجموعه مقالات نقد ادبی خود را نیز منتشر کرده است اما قبل از این فقط یک کتاب دیگر از نقد نقاشی منتشر کرده بود، به نام «فقط تماشا» Just Looking. کتاب حاضر که «هنوز تماشا» Still Looking نام گرفته، در واقع دنباله آن کتاب است که در سال 1989 بیرون آمد. آپدایک در کتاب اخیر به اظهار نظر در باره چند نقاش عمده آمریکائی می‌پردازد. از اساتید قرن هجدهمی مثل جان سینگلتون کاپ‌لی John Singleton Copley گرفته تا چهره‌های قرن بیستمی مثل جکسن پالاک Jackson Pollack و اندی وارول Andy Warhol. منتقد نیویورک تایمز، میچیکو کاکوتانی، با اشاره به سابقه آپدایک در طراحی و کاریکاتورسازی، که در جوانی آن را کار اصلی خود می‌دانست، می‌نویسد وقتی آپدایک به نوشتن روی آورد، تصویر سازی را به نثر خود آورد و تعجبی ندارد کسی که با دقت و ظرافت یک نقاش می‌تواند شخصیت‌ها و چهره‌ها و حتی حالات و روحیات انسان‌ها را در داستان و مقاله ترسیم کند، به سوی نقد نقاشی هم کشیده شود، هرچند در این نقدها، آپدایک قصد نوشتن آثاری محققانه و دانشگاهی ندارد و آماتوری است علاقمند و مشتاق، و یک هنرشناس درجه اول، که می‌خواهد واکنش خود نسبت به کار هر هنرمند را به خواننده بگوید و آنچه در تخته رنگ عاطفی آنها و دوران کوتاه یا بلند کار آنها می‌بیند، با خواننده در میان بگذارد. از جنبه‌های خواندنی مجموعه مقالات جان آپدایک در باره نقاشان آمریکائی، تشبیه‌های فرهنگی اوست و رابطه‌هائی که بین کار هنرمندان می‌یابد، و اینکه هر نقاش را در چارچوب تاریخی خود بررسی می‌کند و در بسیاری از موارد، معادل‌های ادبی برای هر نقاش پیدا می‌کند. مثلا در باره جیمز ویسلر James Abbott McNeill Whistler که به رنگ‌های سفید، سیاه و خاکستری علاقه داشت می‌نویسد این علاقه او را به حاشیه راند در حالیکه هنرمندان فرانسوی آنسوی اقیانوس قهرماناننه هنر نقاشی را به قرن 20 وارد کردند. ویلسر همچنان گوشه‌گیری ترش رو باقی ماند. در جای دیگر این کتاب، آپدایک هنرمند آمریکائی دیگر البرت پینکم رایدر Albert Pinkham Ryder را ستایش می‌کند به خاطر کشیدن نقاشی مشهورش «میدان مسابقه اسب‌سواری (مرگ بر اسبی رنگپریده)» که به قول آپدایک، طلایه‌دار خشونت سرخوش هنرمدرن بود. آپدایک نقاشی‌های هنرمند قرن بیستم آمریکا ادوارد هاپر Edward Hopper از صحنه‌های غریبی از زندگی معمولی در کافه‌ها و ایوان‌ها و اطاق خواب‌ها را به داستان‌های کوتاه جان اوهارا تشبیه می‌کند، به خاطر اینکه فضاهای خشن دهه 1930 را با شعر درونی انسان ها در تضاد قرار می دهد، و از سوی دیگر، به نقاشی‌های هنرمند هلندی ورمیر تشبیه می کند که در آنها همیشه رمز سربسته ای از فراسوی پیش‌پاافتاده‌ترین صحنه‌های زندگی بیرون می‌تراود. از تعبیرها، تشبیه‌ها و اشارات فرهنگی گذشته، کتاب جدید جان آپدایک در باره نقاشان آمریکا، اثری به نام «هنوز تماشا،» به خاطر وصف خود نقاشی‌ها مورد تحسین قرار گرفته است، که به قول منتقد نیویورک تایمز به خواننده کمک می‌کند این آثار را از نو و با چشم دیگری ببیند. در گزینش هنرمندانی که در باره‌شان نوشته، آپدایک از سلیقه ادبی خود پیروی کرده است. همانطور که در ادبیات بیشتر واقعی‌گرائی را ترجیح می‌دهد، در نقاشان هم بیشتر به آثار تصویرگران روی کرده است، و حتی وقتی در باره هنرمندان ابستره مثل آرتور داو یا Arthur Dove نوشته، در کار آنها دنبال تصویر می‌گردد. آپدایک در باره نقاشی های رویائی شبانه ویسلر می‌نویسد: بخشی از لذت ما از این آثار این است که در غبار ، هاله پل‌ها و ساختمان‌ها را پیدا کنیم و در سکوت خیس رود، تلائلو حضور شهر را.