خبرهای کوتاه
آرش رئیسینژاد، استاد دانشگاه تهران، «بهدلیل حمایت از دانشجویان معترض» اخراج شد
گزارشها حاکی است که آرش رئیسینژاد، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران که از دانشجویان معترض در جریان اعتراضات سراسری ایران حمایت کرده بود، از دانشگاه اخراج شده است.
علی شریفی زارچی، استاد دانشگاه صنعتی شریف تهران، روز یکشنبه سوم اردیبهشت خبر اخراج آقای رئیسینژاد را در توئیتر اعلام کرد و نوشت: «او در پاییز از دانشجویان حمایت کرده بود.»
خود رئیسینژاد نیز با بازنشر این توئیت، خبر اخراج خود را تأیید کرد و نوشت: «چه میشد که روزی رسد که خانواده ایرانی در خانه خود ایران یک زندگی همراه با رفاه، شادی و باعزت داشته باشد. آیا آن روز را خواهم دید؟ نمیدانم ولی به امید آن روز.»
در اوایل اسفند گذشته، برخی رسانههای ایران بر اساس اطلاعات غیررسمی از تعلیق رئیسینژاد خبر داده بودند. ازجمله وبسایت «رویداد ۲۴» نوشته بود که مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم در نامهای به دانشگاه تهران اطلاع داده که «با تمدید حکم رئیسینژاد مخالفت به عمل آمد».
رئیسینژاد فارغالتحصیل دانشگاه بینالمللی فلوریداست و مقالات و کتابهایی دربارهٔ مسائل ژئوپولیتیک منطقه نوشته است.
خود او آذرماه پارسال در حسابهای کاربریاش در توئیتر و اینستاگرام نوشته بود که هفتهٔ اول مهر سال گذشته «پیگیر آزاد شدن» یکی از دانشجویانش بوده است. همچنین بهگفتهٔ خودش، «برای رفع تعلیق سهماههٔ» یک دانشجوی دیگر تعهد داده است.
این استاد دانشگاه در توئیت دیگری نیز نوشته بود: «آنچه در پس اعتراضات ۱۴۰۱ میتوان دید، برآمدن نزاع گفتمانی نوینی در متن جامعه است. اگر در دهه ۷۰ و ۸۰ نزاع میان "اسلام رحمانی" و "اسلام انقلابی" بود، امروز اما نزاع میان "ایران اسلامی و انقلابی" و "ایران ملی و متکثر" است. دال برتر گفتمانی از "اسلام" به "ایران" تغییر یافتهاست.»
این اولین بار نیست که گزارشهایی درباره اخراج استادان دانشگاههای ایران به دلیل حمایت از اعتراضات سراسری منتشر میشود.
اواسط فروردین، اطلاعات رسیده به رادیوفردا حاکی بود که چند استاد دانشگاه هنر تهران نیز بهدلیل حمایت از اعتراضات «زن زندگی آزادی» و یا حمایت از دانشجویان معترض از دانشگاه اخراج شدند.
تهدید حکومت علیه دانشجویان و استادان دانشگاه همچنان ادامه دارد و بهتازگی رضا مراد صحرایی، سرپرست وزارت آموزش و پرورش، دانشجویان و استادان دانشگاه فرهنگیان را هم تهدید کرد که پاسخ هر اعتراضی به جمهوری اسلامی اخراج است.
او گفته است که دانشجویان و استادان معترض شناسایی و اخراج خواهند شد چرا که این دانشگاه «تنگهٔ اُحُد نظام» و از «دانشگاه تربیت پاسداری سپاه پاسداران» هم مهمتر است.
مهمترین خبرهای ایران و جهان
ترامپ: اوکراین و روسیه توافق کردهاند به تأسیسات انرژی یکدیگر حمله نکنند
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه ۲۳ شهریور با انتشار پیامی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروثسوشال، گفت که اوکراین و روسیه موافقت کردهاند به اهداف انرژی یکدیگر حمله نکنند.
دونالد ترامپ همچنین افزایش قیمت گازوئیل در جهان را عمدتاً ناشی از جنگ اوکراین و روسیه خواند و نوشت که این موضوع ربطی به جنگ ایران ندارد.
مقامهای روسیه و اوکراین هنوز واکنشی به این اعلام دونالد ترامپ نشان ندادهاند.
رئیسجمهور آمریکا روز ۲۱ شهریور هم در جریان سفر به ایرلند از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، خواسته بود تا از هدف قرار دادن تاسیسات انرژی روسیه خودداری کند.
بهدنبال انتشار پیام دونالد ترامپ، قیمت جهانی نفت اندکی کاهش یافت و هر بشکه نفت برنت تا حدود ۱۰۷ دلار کاهش یافت.
یک روحانی اهل سنت و بلوچ در زاهدان کشته شد
رسانههای ایران روز دوشنبه ۲۳ شهریور از «ترور» مولوی یوسف گرگیج، روحانی اهل سنت و بلوچ زاهدان خبر داده و گفتهاند که او مقابل منزلش کشته شده است.
این رسانهها جزئیاتی در این زمینه اعلام نکردهاند و هنوز هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حمله را برعهده نگرفته است.
در حالی که رسانههای ایران از مولوی یوسف گرگیج به عنوان «یکی از علمای انقلابی» نام بردهاند، رسانه تلگرامی «حالوش» که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، نوشته که این روحانی از «چهرههای نزدیک به دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی» بوده است.
حالوش افزوده که او «در خیابان رسالت ۴۷ شهرستان زاهدان توسط افراد مسلح ناشناس مورد هدف قرار گرفت و جان خود را از دست داد».
در این گزارش، از مولوی یوسف گرگیج به عنوان فردی نام برده شده که «در جلسات و برنامههای مرتبط با جمهوری اسلامی حضور داشته و در مواضع و فعالیتهای خود عمدتاً در جهت حمایت از سیاستهای جمهوری اسلامی و علیه معترضان و منتقدان حکومت و شهروندان بلوچ و اهل سنت فعالیت میکرد».
رئیس کمیسیون اروپا «حملات بیامان نیابتیهای ایران» را محکوم کرد
اورسلا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، آنچه را که «حملات بیامان نیروهای نیابتی ایران» خواند محکوم کرد.
او روز دوشنبه ۲۳ شهریور در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «ما در برابر حملات بیامان نیروهای نیابتی ایران، با شرکای خود در خلیج [فارس] اعلام همبستگی میکنیم. همه ما در این امر سهمی داریم».
پیام رئیس کمیسیون اروپا بهدنبال پیشروی برقآسای شبهنظامیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن و تسلط این گروه بر تنگه راهبردی بابالمندب و نیز حمله به حط لوله راهبردی انتقال نفت عربستان سعودی منتشر شده است.
مقامهای ایران هرگونه دخالت مستقیم در تحولات اخیر یمن را انکار میکنند.
آمریکا مانع از حضور رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در نشست آژانس شد
بهدنبال مخالفت آمریکا با معافیت رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از تحریمهای سازمان ملل، مانع از حضور محمد اسلامی در نشست این هفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، پایتخت اتریش، شد.
بهدنبال این اقدام آمریکا، اتریش روادید صادر شده برای محمد اسلامی را لغو کرد.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، با تأیید گزارشها درباره مخالفت این کشور با معافیت محمد اسلامی از تحریمها در نشست آژانس گفت: «او یک فرد تحریمشده است و ما نمیخواهیم افراد تحریمشده از تحریمهایشان فرار کنند».
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران قرار بود در نشست مجمع عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی سخنرانی کند. با این حال، در مراسم افتتاحیه، نمایندگان ایران اعلام کردند که اتریش روادید محمد اسلامی را پس از صدور، لغو کرده است.
رضا نجفی، سفیر ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این نشست با انتقاد از لغو روادید محمد اسلامی و دلایل مطرح شده برای آن گفت که اتریش صلاحیت میزبانی از سازمانهای بینالمللی را ندارد.
او اظهار داشت: «کارنامه غیرقابلقبول سیاستها و عملکرد دولت اتریش در اجرای تعهدات خود بهعنوان کشور میزبان سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، تردیدی باقی نمیگذارد که این کشور صلاحیت چنین جایگاهی را ندارد».
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز گفت که ایالات متحده، اتریش را برای این اقدام تحت فشار قرار داده است، در حالی که ایران و روسیه اعلام کردند که این اقدام بخشی از تلاش گستردهتر برای جلوگیری از صدور روادید برای مقامات ایرانی به منظور انجام سفرهای بینالمللی است.
محمد اسلامی از جمله افرادی بود که به موجب برجام، از فهرست تحریمها خط خورده بود اما با برقراری مجدد سازوکار موسوم به «ماشه» و بازگشت خودکار تحریمها، بار دیگر مشمول تحریمهای سازمان ملل شده است.
ایران و متحدانش از جمله روسیه، بازگشت تحریمها را به رسمیت نمیشناسند.
در همین حال اتریش اعلام کرد که برای محمد اسلامی درخواست معافیت کرده بود. سفیر اتریش در نشست آژانس گفت: «اتریش، اگرچه فقط کشور میزبان است، اما درخواست معافیت را به کمیته ممنوعیت سفر شورای امنیت ارائه کرده بود که رد شد».
او گفت: «در نتیجه، اتریش موظف شد از ورود یکی از اعضای هیئت ایرانی به خاک خود جلوگیری کند».
سفیر ایالات متحده هم تایید کرد که کشورش به اعطای معافیت اعتراض کرده و به همین دلیل درخواست روادید اسلامی رد شده است.
پرستون ولز گریفیث با اشاره به بنبست بر سر بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات ایران گفت: «حضور اسلامی تنها منجر به سوءاستفاده ایران از روند آژانس بینالمللی انرژی اتمی در استفاده از آن به عنوان صحنهای برای تبلیغات و در عین حال طفره رفتن از همکاریهای اساسی میشد و اعتبار همان نهادی را که مسئول تأیید تعهدات هستهای آن است، تضعیف میکرد».
اتحادیه اروپا طرح محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی را ارائه میکند
اتحادیه اروپا قرار است روز پنجشنبه ۲۶ شهریور طرح قانونی تازهای را برای محافظت از کودکان در برابر آسیبهای شبکههای اجتماعی ارائه کند؛ طرحی که ممکن است دسترسی افراد زیر ۱۳ یا ۱۵ سال به این شبکهها را ممنوع کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، یک روز پیش از ارائه طرح، محدودیت سنی پیشنهادی را در پارلمان اروپا اعلام خواهد کرد.
این طرح با عنوان «قانون کودکان اتحادیه اروپا» همچنین شرکتها را ملزم میکند محصولات خود را بهگونهای طراحی کنند که اعتیادآور نباشند و امکانات مشوق استفاده افراطی از آنها حذف شود.
همزمان، دولت فرانسه روز دوشنبه نسخه اصلاحشده طرح ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۵ سال از شبکههای اجتماعی را برای بررسی به کمیسیون اروپا ارائه کرد. شورای قانون اساسی فرانسه نسخه قبلی این قانون را در اواسط ماه اوت به دلیل محدود کردن غیرضروری آزادی بیان لغو کرده بود.
نگرانیها درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر سلامت روانی و جسمی کودکان در کشورهای مختلف افزایش یافته است. استرالیا نخستین کشوری بود که استفاده افراد زیر ۱۶ سال از این شبکهها را ممنوع کرد.
استرالیا این هفته نیز طرحی ارائه کرده است که بر اساس آن، شبکههای اجتماعی باید به کاربران بالای ۱۶ سال امکان دهند الگوریتمهای پیشنهاد محتوا را غیرفعال کنند و تنها مطالب حسابهای انتخابی خود را ببینند.
قوه قضاییه از ادامه توقیف اموال شهروندان با اتهام مبهم «وطنفروشی» خبر داد
قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز دوشنبه، ۲۳ شهریور، اعلام کرد در ماههای گذشته ۲۴۰ فقره از اموال و داراییهای شهروندان ایرانی را توقیف و ۱۸۲ حساب بانکی متعلق به آنان را مسدود کرده است.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، روز دوشنبه نوشت ۱۴۳ فقره از اموال توقیفشده در تهران قرار دارد و بخشی از اموال توقیفشده متعلق به خبرنگاران شبکههایی چون ایران اینترنشنال و منوتو و دیگر رسانههای فارسیزبان و «چهرههای سرشناس» ساکن خارج از کشور است.
میزان در گزارش خود دلیل این مصادره اموال را عناوین اتهامی چون «خیانت به وطن» و «وطنفروشی» اعلام کرده و مستنداتی مربوط به این دست از اتهامات ارائه نکرده است.
این اقدام همچنین درحالی صورت گرفته که در قوانین کیفری ایران اتهام مستقلی با چنین عناوینی وجود ندارد و این تعابیر وصفهای غیرقضاییاند. بر اساس اصل برائت نیز افرادی که پروندهشان همچنان در حال رسیدگی است، پیش از صدور حکم قطعی نباید مجرم شناخته و معرفی شوند.
این خبرگزاری روشن نکرده است که در چند پرونده حکم قطعی مصادره صادر شده و در چند مورد داراییها تنها بهطور موقت توقیف شدهاند.
خبرگزاری میزان در ارتباط با این مصادره اموال، به قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با اسرائیل و کشورهای متخاصم» اشاره کرده است. این قانون مصوبه در جمهوری اسلامی، برای برخی «جرایم عملیاتی، اطلاعاتی، سایبری و تسلیحاتی» مجازات اعدام و مصادره اموال تعیین کرده است؛ اما ماده مربوط به فعالیتهای سیاسی، فرهنگی، رسانهای و تبلیغی، حبس و انفصال دائم از خدمات عمومی را پیشبینی کرده و بهتنهایی مجوز مصادره همه اموال نیست.
میزان در خبر خود بهعنوان نمونه به پرونده صادق ساعدینیا، از مدیران مجموعه کافههای زنجیرهای ساعدینیا، اشاره کرده است که حکم ۱۲ سال و شش ماه و یک روز زندان و مصادره همه اموال منقول و غیرمنقول او در دیوان عالی کشور تأیید شده است.
او در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و تعطیل کردن کافههای این مجموعه همزمان با فراخوان مخالفان جمهوری اسلامی بازداشت شد و اتهامهای مطرحشده علیه خود را رد کرده است.
قوه قضاییه فعالیت مجازی، انتشار مطالب حمایتی و تعطیل کردن کافههای ساعدینیا را «فعالیت رسانهای و تبلیغی علیه امنیت کشور» و «اقدام عملیاتی برای گروههای معاند» خوانده است. از آنجا که متن کامل رأی منتشر نشده، مبنای دقیق قانونی مصادره تمام داراییهای او مشخص نیست.
بسته شدن موقتی مرزها هزینه حمل کالا به عراق را «۲۵ درصد افزایش داد»
در پی بسته شدن گذرگاههای مرزی ایران و عراق، رئیس اتاق بازرگانی خرمشهر خبر داد که همین بسته شدن موقتی هزینه حمل کالا به کشور عراق را برای صادرکنندگان تا «۲۵ درصد» افزایش داده است.
عربستان سعودی پس از حملهٔ پهپادی که به گفتهٔ مقامهای این کشور از خاک عراق انجام شد، خط لولهٔ شرق به غرب خود را موقتاً بست. این خط لوله یکی از مهمترین مسیرهای عربستان برای صدور نفت بدون عبور از تنگهٔ هرمز است.
در پی وقوع این حمله، دولت عراق روز جمعه هفته گذشته دستور داد که گذرگاه مرزی شلمچه با ایران بسته شود.
این اقدام که تنها به گذرگاه شلمچه محدود نماند به ازدحام و بینظمی در این نقطه مرزی و دیگر گذرگاههای مرزی کشور از جمله مرز بازرگان با ترکیه انجامید.
به گفته مصطفی موسوی، تنها بسته شدن موقتی مرز شلمچه باعث شده است که «بازرگانان مجبور شدند کالاهای خود را از مرز دیگر انتقال دهند که این کار موجب افزایش ۲۵ درصدی هزینه حملونقل کالاها شد.»
او در ادامه با انتقاد از دولت عراق گفت: «کشور عراق حداقل میبایست اعلام میکردند که قرار است مرز بسته شود تا مردم و تجار دچار آسیب نشوند. با توجه به اینکه امکانات سردخانهای مناسبی در مرزهای شلمچه و چذابه برای نگهداری کالاهای فاسدشدنی تجار وجود ندارد، ما نگران آسیب رسیدن به این کالاها هستیم.»
دولت عراق روز یکشنبه، ۲۲ شهریور، اعلام کرد که این گذرگاهها را به صورت مرحلهای بازگشایی خواهد کرد. بر اساس جدولی که به همین منظور منتشر شد، ازسر گرفته شدن فعالیت تجاری از این سه گذرگاه مرزی از روز دوشنبه هفته جاری آغاز میشود و تا روز پنجشنبه طول خواهد کشید.
در همین زمینه محمدرضا موالیزاده، استاندار خوزستان، صبح روز دوشنبه خبر داد: «تردد مسافران در پایانههای مرزی شلمچه و چذابه برقرار است و تبادلات تجاری در شلمچه از سر گرفته شده است.»
او ادامه داد: «در حال حاضر کامیونهای عراقی در حال ورود هستند و از سوی دیگر کامیونهای ما نیز به سمت عراق حرکت میکنند که این نشاندهنده جریان داشتن تبادلات تجاری است.»
افزایش هزینه صادرات کالا به عراق در حالی است که ایران چند ماهی است با محاصره دریایی آمریکا در جنوب هم روبهروست که برای صادرکنندگان ایرانی ضرر و زیانی میلیارد دلاری به همراه دارد.
چین گزارش کمک به ایران برای حمله به پایگاه آمریکا در اردن را تکذیب کرد
وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه، ۲۳ شهریور، گزارش مربوط به کمک نهادهای چینی به ایران برای هدف قرار دادن پایگاه آمریکا در اردن را تکذیب کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از وزارت خارجه چین در این باره نوشت که «چین قاطعانه با این اتهامات بیاساس مخالف است».
روزنامه والاستریت جورنال اخیراً به نقل از «مقامهای آمریکایی» ناشناس خبر داده بود که ایران پیش از حمله موشکی ۱۷ شهریور به پایگاه موفقالسلطی اردن، تصاویر ماهوارهای آن را از نهادهایی چینی دریافت کرده بود. سه نظامی آمریکایی در این حمله کشته شدند.
خبرگزاری رویترز اعلام کرده است که نتوانسته این گزارش را مستقلاً تأیید کند. به نوشته والاستریت جورنال، مقامهای آمریکایی نام نهادهای چینی ارائهدهنده تصاویر را فاش نکرده و پکن را نیز به دخالت مستقیم متهم نکردهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نیز روز یکشنبه ۲۲ شهریور گزارشها دربارهٔ دسترسی یافتن ایران به تصاویر ماهوارهای یک پایگاه نظامی در اردن از طریق نهادهای چینی، پیش از حملهای که سه نظامی آمریکایی را کشت، کماهمیت دانست.
او در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست جمهوری، در واکنش به پرسشی دربارهٔ مطرح کردن این موضوع در دیدار احتمالیاش با شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، پاسخ مستقیم نداد اما گفت: «آنها اساساً همان کاری را میکنند که ما میکنیم. وقتی میگویند چین از ما جاسوسی میکند، میگویم درست است و ما هم از آنها جاسوسی میکنیم.»
انتظار میرود رؤسای جمهوری آمریکا و چین روز دوم مهر در ایالات متحده دیدار کنند، هرچند پکن هنوز برگزاری این نشست را رسماً تأیید نکرده است.
ترامپ روز یکشنبه همچنین گفت شی جینپینگ تاکنون «رفتاری معقول» داشته است، نکتهای که پیشتر هم درباره موضعگیری رئیس جمهور چین در برابر جنگ ایران گفته بود.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اسفندماه گذشته، دستکم ۱۸ نظامی آمریکایی کشته شدهاند.
دونالد ترامپ پیش از این نیز گزارشهای فاکسنیوز و سیبیاس درباره آسیب دیدن چند هواپیمای نظامی ایالات متحده در حمله موشکی ۱۷ شهریور ایران به پایگاه موفقالسلطی اردن را نیز رد کرده و گفته بود «هیچ خسارتی وارد نشده است».
سیبیاس «به نقل از منابع آگاه» از آسیب جزئی به هشت جنگنده افـ۱۵ و از بین رفتن بال یک هواپیمای ایـ۱۰ خبر داده و نوشته بود هیچ نظامی آمریکایی در این حمله کشته نشد.
ارتش اردن نیز اعلام کرده است از ۲۰ موشک شلیکشده از ایران، ۱۸ فروند رهگیری شدند و دو فروند به مناطق خالی از جمعیت اصابت کردند.
بیش از ۶۶ درصد ایرانیها «نگران کمبود انرژی و جیرهبندی آن هستند»
رئیس مرکز افکار سنجی، ایسپا، روز یکشنبه ۲۲ شهریور گفت بر اساس یک نظرسنجی ملی که این مرکز انجام داده است، بیش از ۶۶ درصد شهروندان ایرانی نگران کمبود انرژی و جیرهبندی آن در کشور هستند.
ابراهیم شیرعلی، رئیس این مرکز وابسته به «جهاد دانشگاهی»، گفت این نظرسنجی طی روزهای ۱۰ تا ۱۶ خرداد به شکل تلفنی در ۳۱ استان کشور انجام شده و و بر اساس آن «۶۶.۱ درصد به میزان زیاد یا خیلی زیاد نگران کمبود انرژی و جیرهبندی آن هستند».
به گزارش خبرگزاری ایسنا، او همچنین درباره کمبود و قطع برق در کشور که طی سالهای اخیر رخ داده و در تابستان امسال نیز توسط وزارت نیرو اعمال شد، خبر داد که طبق نظرسنجی انجامشده، «۵۱.۴» درصد از شرکتکنندگان، «عدم مدیریت مسئولان» را دلیل «ناترازی برق» میدانند.
مسئولان جمهوری اسلامی از تعبیر «ناترازی» برای کمبود انرژی شامل بنزین، برق و گاز در کشور استفاده میکنند.
نتایج این نظرسنجی در حالی اعلام شده که دولت مسعود پزشکیان قیمت سهمیه سوم بنزین خودروها را از روز ۱۷ شهریور دو برابر افزایش داده و به ۱۰ هزار تومان رسانده است.
رئیسجمهور ایران گفته است در نتیجه محاصره دریایی ایالات متحده علیه بنادر ایرانی، امکان ئاردات بنزین بهشدت کاهش یافته است.
این در حالی است دادههای جدید تنکرز ترکرز، مؤسسهٔ ردیابی نفتکشها، که روز شنبه منتشر شد، نشان میدهد طی ۶۰ روز گذشته هیچ محمولهای از نفت خام ایران از خط محاصرهٔ دریایی آمریکا در مرز دریای عمان و دریای عرب عبور نکرده است.
عراق گذرگاههای مرزی خود با ایران را به شکل محدود و مرحلهای باز میکند
در پی بسته شدن گذرگاههای مرزی ایران و عراق و انتشار تصاویری از ازدحام مسافر و خودروی سنگین در این راهها، دولت عراق روز یکشنبه، ۲۲ شهریور، اعلام کرد که این گذرگاهها را به صورت مرحلهای بازگشایی خواهد کرد.
عربستان سعودی پس از حملهٔ پهپادی که به گفتهٔ مقامهای این کشور از خاک عراق انجام شد، خط لولهٔ شرق به غرب خود را موقتاً بست. این خط لوله یکی از مهمترین مسیرهای عربستان برای صدور نفت بدون عبور از تنگهٔ هرمز است.
در پی وقوع این حمله، دولت عراق روز جمعه هفته گذشته دستور داد که گذرگاه مرزی شلمچه با ایران بسته شود.
بغداد همچنین فرمانده نظامی مسئول عملیات در استان میسان را برکنار کرده و از آغاز عملیات گسترده برای شناسایی و بازداشت عاملان حملات خبر داده است.
پس از انتشار این خبر، ویدئوهایی هم از ازدحام و بینظمی در دیگر گذرگاههای مرزی کشور از جمله مرز بازرگان با ترکیه منتشر شد.
حال واحد رسانهای سازمان امنیت عراق خبر داده است که تردد مسافر و تجارت در گذرگاههای مرزی چذابه، شلمچه و مندلی «بر اساس دستورالعملهای صادره از علی فالح الزیدی، نخست وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح» از سر گرفته میشود.
بر اساس بیانیه صادر شده، بنا بر دستورالعملهای نخست وزیر، «بررسی فرماندهی عملیات گذرگاههای مرزی، شناسایی نیازهای سازمانی و هماهنگی با همه ادارات و سازمانهای مربوطه مقرر شد جدولی زمانی برای بازگشایی گذرگاهها تدوین شود».
بر اساس این جدول، ازسر گرفته شدن فعالیت تجاری از این سه گذرگاه مرزی از روز دوشنبه هفته جاری آغاز میشود و تا روز پنجشنبه طول خواهد کشید.
در همین زمینه خبرگزاری مهر روز یکشنبه به نقل از معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان نوشت: «مرزهای بینالمللی شلمچه و چذابه برای عبور مسافرانی که در پشت مرز منتظر هستند تا اطلاع بعدی باز است.»
ولیالله حیاتی در عین حال با تأکید بر محدودیتهای موجود افزود: این تصمیم صرفا شامل مسافرانی میشود که هم اکنون در پشت مرز حضور دارند و امکان عبور برای مسافران جدید فراهم نشده است.
حوثیها از حمله موشکی و پهپادی به یک پایگاه نظامی عربستان خبر دادند
حوثیهای مورد حمایت ایران روز یکشنبه ۲۲ شهریور اعلام کردند با موشک و پهپاد یک پایگاه نظامی در جنوب عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند؛ همزمان درگیری آنها با نیروهای دولت یمن باعث آوارگی شمار بیشتری از غیرنظامیان شده است.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، گفت در این حمله انبارهای تسلیحاتی و مراکز فرماندهی پایگاه شروره هدف قرار گرفتند، اما زمان دقیق عملیات و میزان خسارت احتمالی را اعلام نکرد.
نیروهای دولت یمن نیز روز یکشنبه گفتند مواضع و پادگانهای حوثیها را با سه حمله هوایی در استان تعز هدف قرار دادهاند. حوثیها مدعیاند جنگندههای عربستان طی ۴۸ ساعت، ۱۲۹ حمله به مناطق تحت کنترل آنها انجام دادهاند.
درگیریها پس از حملات یک هفتهای حوثیها و تصرف بخشهای باقیمانده ساحل دریای سرخ یمن و چند جزیره راهبردی شدت گرفته است. این گروه اکنون مدعی کنترل کامل بر سواحل یمن در تنگه بابالمندب است و پیشتر نیز محاصره دریایی بنادر عربستان در دریای سرخ را اعلام کرده بود.
سازمان بینالمللی مهاجرت میگوید از ماه ژوئیه تاکنون ۷۶ هزار نفر بر اثر درگیریها آواره شدهاند و حدود ۱۴۰۰ نفر نیز به جیبوتی گریختهاند. به گفته منابع دو طرف، دور تازه جنگ در یمن بیش از ۵۰۰ کشته بر جای گذاشته است.
رویترز پیشتر به نقل از منابع خود گزارش داده بود که پیشرویهای تازه حوثیها با هدایت مستقیم سپاه پاسداران انجام شده و تهران از این گروه خواسته است حملات به عربستان را تشدید کند. جمهوری اسلامی حوثیها را متحد خود میداند، اما ارائه فرماندهی نظامی مستقیم به آنان را تکذیب کرده و میگوید این گروه «نیابتی» ایران نیست.
دو منبع آگاه به رویترز گفتهاند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، روز پنجشنبه دستکم دو بار از دونالد ترامپ خواستار کمک نظامی آمریکا برای مقابله با حوثیها شده، اما واشینگتن ضمن رد مداخله مستقیم، آمادگی خود را تنها برای تبادل اطلاعات و کمک به شناسایی اهداف اعلام کرده است.
همزمان، وزیر دفاع پاکستان هشدار داده که ادامه حملات حوثیها ممکن است پیمان دفاعی مکه میان پاکستان، عربستان و ترکیه را فعال کند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز جمهوری اسلامی را عامل پشت پرده بسیاری از حملات حوثیها دانسته و گفته است واشینگتن تحولات یمن را از نزدیک دنبال میکند.
جایزه برتر جشنواره ونیز به کارگردان دانمارکی رسید؛ لاله مرزبان از ایران هم جایزه گرفت
هشتاد و سومین جشنواره بینالمللی فیلم ونیز در ایتالیا شامگاه شنبه، ۲۱ شهریورماه، با اهدای جایزه برتر خود به یک کارگردان دانمارکیِ زن پایان یافت. لاله مرزبان، بازیگر فیلم «مراقب» ساخته محسن قرائی، نیز در مراسم اختتامیه جایزه بهترین بازیگر زن بخش «افقها»ی ونیز را دریافت کرد.
«مراقب» که محصول مشترک ایران، آمریکا و آلمان است، در بخش رقابتی «افقها» جشنواره ونیز به نمایش درآمد. فرهاد اصلانی، ریما رامینفر و النا خبازان نیز در این فیلم ایفای نقش کردهاند.
این فیلم بدون حجاب اجباری برای بازیگران زن در ایران ساخته شده است. محسن قرائی پیشتر گفته است که خود او و اعضای خانوادهاش با تهدید به مرگ روبهرو شدهاند و در صورت بازگشت به ایران با زندان مواجه خواهد شد.
خانم مرزبان هنگام دریافت جایزه در پیامش این جایزه را به تمام زنان ایران تقدیم کرد:
اما مراسم اهدای جوایز و اختتامیه هشتاد و سومین دوره جشنواره ونیز شامگاه شنبه با اهدای جایزه برتر خود، شیر طلایی، به فیلم «زن ناشناس» ساخته مَی الطوخی، کارگردان دانمارکیِ زن که اصالتا مصری است، به پایان رسید، نکتهای که از چشم خبرنگاران دور نماند.
مگی جیلنهال، هنرپیشه و کارگردان آمریکایی که ریاست هیئت داوران این دوره از جشنواره ونیز را بر عهده داشت، در افتتاحیه جشنواره از کمبود توجه به فعالان سینمایی زن و کمبود فیلمهای ساختهشده توسط زنان گلایه کرده بود.
همین باعث شد که خبرنگاران در نشست خبری پس از اختتامیه از او درباره اهدای جایزه به یک زن بپرسند. خانم جیلنهال اما از بحث بیشتر در این باره طفره رفت و گفت: «از حرف زدن دوباره و سهباره درباره این موضوع خسته شدم.»
می الطوخی تنها کارگردان زن حاضر در این دوره از جشنواره بود، البته غیر از راشل سور، فیلمساز اسرائیلی، که یکی از کارگردانان فیلم مستند «نازا» حاضر در جشنواره بود، مستندی درباره جنگ غزه که بسیار مورد توجه قرار گرفت و جایزه ویژه هیئت داوران را از آن خود کرد.
فیلم «زن ناشناس» درباره زندگی زنی است که در زمان جنگ جهانی دوم با سربازی از آلمان نازی رابطه داشته، اما پس از جنگ تلاش میکند این رابطه را پنهان کند.
هیئت داوران در ونیز شنبه شب دومین جایزه برتر خود یعنی شیر نقرهای را هم به فیلم کارگردان کره جنوبی، لی چانگ دونگ، با عنوان «عشق ممکن» اهدا کرد.
تهران میگوید تفاهم احتمالی با عمان به معنای بازشدن تنگه هرمز نیست
سخنگوی وزارت خارجه ایران میگوید دستیابی احتمالی ایران و عمان به تفاهم در مورد تعیین مسیرهای موقت و ایمن در تنگه هرمز «ضرورتاً به معنای برقراری امنیت کامل و پایدار» در این آبراه نیست.
اسماعیل بقائی روز شنبه ۲۱ شهریور گفت نشست دوشنبه در عمان با محوریت «تبیین تفاهمنامه» میان تهران و مسقط، بهعنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، برگزار خواهد شد.
او در عین حال ادعا کرد آمریکا و اسرائیل مسئول ادامهٔ ناامنی در تنگه هرمز و خلیج فارس هستند و گفت برقراری امنیت پایدار در خطوط دریانوردی به توقف اقدامات نظامی آمریکا و رفع محاصرهٔ دریایی ایران بستگی دارد.
همزمان، خبرگزاریهای حکومتی تسنیم و مهر به نقل از یک «منبع آگاه» گزارش دادند که براساس این تفاهم، مسیر ورودی به خلیج فارس بهطور کامل و بخشی از مسیر خروج از آن در آبهای سرزمینی ایران قرار خواهد داشت و تردد در این مسیر تحت «ترتیبات ایرانی» انجام میشود.
این منبع مدعی شده است که پس از اجرایی شدن تفاهم، مسیر جنوبی که به گفتهٔ او آمریکا بر باز شدن آن اصرار داشت، بسته خواهد شد.
این توضیحات در حالی منتشر شده که خبر برگزاری نشست وزیران خارجه ایران و برخی کشورهای عربی منطقه در روز دوشنبه ۲۳ شهریور در عمان با انتقادهای تند از سوی برخی چهرهها و رسانههای نزدیک به حکومت روبهرو شده است.
به ادعای متنی که مهر و تسنیم منتشر کردهاند، توافق نهایی تهران و مسقط در اوایل شهریور حاصل شده و کشورهای ساحلی خلیج فارس و عراق در نشست دوشنبه صرفاً در جریان جزئیات آن قرار خواهند گرفت و نقشی در تصمیمگیری دربارهٔ تفاهم نخواهند داشت.
بحرین اعلام کرد در نشست کشورهای عربی با ایران درباره تنگه هرمز شرکت نمیکند
بحرین اعلام کرد تا پیش از ازسرگیری روابط دیپلماتیک با ایران، در هیچ نشست گروهی با حضور جمهوری اسلامی شرکت نخواهد کرد و به همین دلیل در نشست پیشنهادی دربارهٔ تنگهٔ هرمز حضور نخواهد داشت.
وزارت خارجه بحرین روز شنبه ۲۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد این موضع پیشتر از طریق مجاری رسمی به عمان اطلاع داده شده و به معنای نادیده گرفتن تلاشهای عمان یا مخالفت بحرین با حل اختلافها از طریق گفتوگو نیست.
وزارت خارجهٔ بحرین با اشاره به حملات ایران به این کشور تأکید کرد که گفتوگو «نمیتواند واقعیتها را نادیده بگیرد». منامه همچنین اعلام کرد هرگونه ترتیبات دربارهٔ تنگهٔ هرمز باید عبور آزاد همهٔ کشتیها را بدون تبعیض و بدون دریافت عوارض یا الزام به اخذ مجوز تضمین کند.
ایران روز جمعه از برگزاری نشستی با کشورهای عربی خلیج فارس در روز دوشنبهٔ پیشرو خبر داد و یک مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفته است این نشست به ابتکار عمان برگزار میشود و وضعیت تنگهٔ هرمز یکی از محورهای گفتوگو خواهد بود.
اعلام موضع بحرین در حالی است که رویترز بهنقل از یک مقام ارشد ایرانی میگوید تهران خواهان ترتیباتی است که به ایران امکان دریافت هزینه از کشتیهای عبوری از تنگهٔ هرمز را بدهد، اما عمان با این خواسته مخالفت کرده است.
بحرین از آغاز جنگ ۴۰ روزه بارها هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته است. مقامهای این کشور گفتهاند در جریان دور نخست جنگ، صدها موشک بالستیک و پهپاد به سوی بحرین شلیک شد و زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات حیاتی نیز آسیب دیدند.
پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین، محل استقرار ناوگان پنجم آمریکا، نیز از اهداف حملات ایران بوده است. در دور جدید درگیریها در شهریور نیز نیروهای نظامی ایران اعلام کردند اهداف آمریکایی در بحرین را با پهپاد هدف قرار دادهاند، هرچند مقامهای بحرینی گفتند حملات رهگیری شدهاند.
رئیسجمهور لبنان، پس از حملات اخیر اسرائیل به نبطیه، به جنوب این کشور رفت
رئیسجمهور لبنان روز شنبه ۲۱ شهریور، در نخستین سفر خود به جنوب این کشور از زمان آغاز جنگ، بر خروج نیروهای اسرائیلی و بازسازی مناطق آسیبدیده تأکید کرد.
سفر جوزف عون یک روز پس از آن انجام شد که یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کرد دور جدید مذاکرات لبنان و اسرائیل با میانجیگری ایالات متحده که قرار بود هفتهٔ آینده برگزار شود، به ماه اکتبر موکول شده است.
آقای عون بدون اعلام قبلی و همراه با رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان، به شهر نبطیه رفت. این منطقه در روزهای اخیر بار دیگر صحنهٔ حملات گستردهٔ اسرائیل بوده است.
ارتش اسرائیل روز پنجشنبه پس از تصرف مواضع حزبالله در ارتفاع راهبردی «علی الطاهر» در چند کیلومتری نبطیه، استحکامات زیرزمینی این گروه تحت حمایت حکومت ایران را منفجر کرد.
در حملات اسرائیل به این منطقه طی چند روز گذشته دستکم ۲۹ نفر کشته شدهاند که ۱۲ نفر از آنها اعضای یک خانواده بودهاند.
ارتش لبنان نیز روز چهارشنبه هشدار داده بود که اقدامات اسرائیل اجرای توافق چارچوبی میان لبنان و اسرائیل را که با میانجیگری آمریکا به دست آمده، به خطر میاندازد.
بر اساس این توافق، حزبالله باید خلعسلاح شود، نیروهای اسرائیلی بهتدریج از جنوب لبنان خارج شوند و ارتش لبنان در مناطق تخلیهشده مستقر شود. اجرای این طرح قرار است ابتدا در چند منطقهٔ آزمایشی آغاز شود.
درگیریهای اسرائیل و حزبالله از اواخر ژوئن، پس از توافق اصولی میان اسرائیل و لبنان و تفاهمنامهٔ آمریکا و ایران، برای مدتی کاهش یافته بود، اما ارتش اسرائیل طی روزهای اخیر حملات خود را به جنوب لبنان بهویژه منطقهٔ نبطیه تشدید کرده است.
