پس از آنکه مسکو روز یکشنبه این هفته مرگ یوگنی پریگوژین، فرمانده گروه واگنر، در «سانحه هوایی» را تأیید کرد، چهار کشور در اروپا روز دوشنبه، ششم شهریور، با تهدید به بستن مرزهای خود، خواهان اخراج جنگجویان واگنر از بلاروس شدند.
وزیران کشور لهستان، لیتوانی، لتونی و استونی در پی دیدار مشترک روز دوشنبه در ورشو از الکساندر لوکاشنکو، رئیس جمهور بلاروس، خواستند تا شبهنظامیان واگنر را «سریعا از خاک بلاروس اخراج کند».
ماریوش کامینسکی، وزیر لهستان، با اعلام خواسته مشترک کشورش و سه کشور حوزه دریای بالتیک، افزود برخی از مزدوران واگنر که در بلاروس هستند، «جنایتکارانی بودهاند که در اِزای حضور در جبهههای جنگ در اوکراین از زندانهای روسیه آزاد شدهاند».
آقای کامینسکی افزود: آنها متهم به جنایت علیه بشریت هستند و سخن از گروه بزرگی است که «قادر به انجام هر کاری هست». او گفت گروه واگنر یک تهدید امنیتی برای لهستان و کل منطقه است.
وزیران کشور چهار دولت به بلاروس هشدار دادند که در صورت وقوع هر رویداد جدی، مرز مشترک آنها با بلاروس، چه به روی مسافران و چه به روی نقل و انتقال کالا، بسته خواهد شد.
افزون بر تهدید امنیتی، همسایگان اروپایی بلاروس از افزایش مهاجران غیرقانونی، عمدتا از آفریقا و خاورمیانه، از طریق خاک بلاروس، ابراز نگرانی کردند.
وزیران کشور چهار دولت یادشده گروه واگنر را متهم کردند که در قاچاق عوامل نفوذی «مشارکت فعال» دارند.
به گفته وزیر کشور لهستان، مینسک و مسکو انبوهی از نفوذیها را به سوی مرزهای اروپا «فرستادهاند تا اتحادیه اروپا را بیثبات کنند».
به گفته گارد مرزی لهستان، از آغاز سال جاری میلادی، ۱۹ هزار نفر در تلاش رخنه به لهستان از طریق مرزهای بلاروس بودهاند که در مقایسه با سال قبل از آن حدود سه هزار نفر افزایش را نشان میدهد. دولت ورشو نگران است که نیروهای واگنر در میان این «مهاجران غیرقانونی» باشند و از این طریق به قلمرو اروپا نفوذ کنند.
لهستان، لیتوانی، لتونی و استونی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و عضو ناتو، حامی اوکراین در برابر تهاجم روسیه هستند.
بلاروس که رئیسجمهور آن متحد ولادیمیر پوتین است، با روسیه و اوکراین مرز مشترک دارد. بخشی از یورش نظامیان روسیه به اوکراین از طریق مرز بلاروس انجام شده بود.
در همین زمینه آندری دودا، رئیس جمهور لهستان، هفته گذشته گفته بود که روسیه انتقال تسلیحات تاکتیکی هستهای به بلاروس را آغاز کرده است. او افزود این اقدام آرایش امنیتی در منطقه و تمامی اتحاد نظامی ناتو را تغییر میدهد.
رئیس جمهور بلاروس زمان کوتاهی پیش از مرگ فرمانده واگنر گفته بود که در نظر دارد حدود ده هزار نفر از جنگجویان این گروه را در خاک کشورش نگاه دارد.
در بحبوحه شورش یک روزه واگنر علیه فرماندهی نظامی مسکو، در زمینه ناخشنودی یوگنی پریگوژین از نحوه اداره جنگ روسیه در اوکراین، روز سوم تیرماه سال جاری با «پادرمیانی» الکساندر لوکاشنکو میان یوگنی پریگوژین و ولادیمیر پوتین توافقی به دست آمد که براساس آن، هزاران تن از جنگجویان واگنر به بلاروس رفتند. تا پیش از آن، نیروهای واگنر دوشادوش نظامیان روسیه در جبهههای جنگ اوکراین میجنگیدند.
بر اساس گزارشها، شبهنظامیان واگنر با ورود به بلاروس شروع به آموزش نیروهای محلی و انجام تمرینات مشترک با ارتش بلاروس کردند. لهستان در واکنش، نیروهای خود را در مرز با بلاروس افزایش داد اما یوگنی پریگوژین ماه گذشته گفت که افراد او ارتش بلاروس را تقویت خواهند کرد.
با این حال، گروه واگنر از زمان تسلیم شدن به میزان قابل توجهی تضعیف شده و آینده آن نیز در پی مرگ پریگوژین نامعلوم است. به گفته کارشناسان در غرب، گروه واگنر به شکل فعلی آن به آخر کار خود رسیده است.
در همین زمینه وزیر کشور لهستان روز دوشنبه گفت نیروهای واگنر دچار تضعیف روحی شده و خطرناک هستند.
کرملین روز سوم شهریور فرمانی از ولادیمیر پوتین را منتشر کرد که مفهوم عملی آن وادار شدن نیروهای واگنر به امضای سوگند وفاداری به رهبری سیاسی و فرماندهی ارشد نظامی روسیه بود. این فرمان بلافاصله اجرایی شد.
برخی گزارشها در غرب مدعی است که کشته شدن یوگنی پریگوژین در «سانحه هوایی» روز اول شهریور تسویه حساب ولادیمیر پوتین با او به دلیل ایستادنش در برابر فرماندهان نظامی روسیه بود. مسکو دخالت در مرگ پریگوژین را «دروغ محض» خوانده است.