دفتر نخستوزیر عراق اعلام کرد دولت این کشور در جریان سفر علی الزیدی به آمریکا، ۴۸ توافقنامه و تفاهمنامه و قرارداد امضا کرده است که بسیاری از آنها به حوزهٔ نفت، انرژی و زیرساخت مربوط میشود.
دولت عراق همچنین توافقی رسمی با شرکت استارلینک، متعلق به اسپیسایکس، امضا کرده است تا این شرکت بتواند خدمات اینترنت ماهوارهای خود را در این کشور نیز ارائه کند.
دفتر رسانهای نخستوزیر عراق روز شنبه ۲۷ تیر اعلام کرد این اسناد میان نهادهای دولتی و بخش خصوصی دو کشور امضا شده و شامل توافقنامهها، تفاهمنامهها، قراردادهای همکاری با شرکتها و نهادهای آمریکایی و یا اعلام مشارکت است.
بر اساس این بیانیه، وزارتخانههای نفت و برق عراق با شرکتهای بزرگ آمریکایی از جمله اکسونموبیل، هالیبرتون، شل، جیای ورنووا و کیبیآر توافقهایی برای همکاری امضا کردهاند.
از جملهٔ این توافقها، چند قرارداد مربوط به بازسازی و راهاندازی خط لولهٔ انتقال نفت خام میان عراق و سوریه است که دههها از مدار خارج بوده است.
وزارت خارجهٔ آمریکا روز جمعه اعلام کرد واشینگتن از تصمیم دولتهای عراق و سوریه برای احیای این خط لوله حمایت میکند و آن را پروژهای با «اهمیت راهبردی دوجانبه و منطقهای» میداند.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، یک کنسرسیوم بینالمللی تحت نظارت آمریکا مسئول اجرای جنبههای فنی و مالی پروژه خواهد بود. ظرفیت اولیهٔ این خط لوله، پس از تکمیل بازسازی، دو میلیون بشکه نفت خام در روز اعلام شده است.
این خط لوله قرار است نفت تولیدی عراق را از طریق سوریه به بنادر مدیترانه و بازارهای صادراتی فراتر از آن منتقل کند.
احیای این مسیر در شرایطی مطرح شده که عراق در پی جنگ ایران و آمریکا و بسته شدن تنگه هرمز، همچون برخی کشورهای دیگر منطقه به دنبال مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت خود است.
در حال حاضر بخش عمدهٔ نفت عراق از مسیر تنگه هرمز صادر میشود و درآمدهای نفتی حدود ۹۰ درصد بودجهٔ دولت این کشور را تشکیل میدهد.
مدیرعامل شرکت توتالانرژیز هفتهٔ گذشته در دمشق گفته بود سوریه میتواند به مسیر مهمی برای انتقال نفت عراق به دریای مدیترانه تبدیل شود، بهخصوص که پس از بسته شدن تنگه هرمز راهاندازی مسیرهای جایگزین ضرورت یافته است.
این در حالی است که عراق از ماه آوریل انتقال بخشی از نفت خام خود را با کامیون از طریق سوریه آغاز کرده است.
توافقها و تفاهمهای اخیر در جریان نخستین سفر خارجی علی الزیدی پس از رسیدن به مقام نخستوزیری به واشینگتن و پس از دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و برخی مقامات دیگر دولت ترامپ امضا شده است.
ترامپ در این دیدار که ۲۳ تیرماه در کاخ سفید انجام شد، الزیدی را «قهرمان» توصیف کرد و گفت دو کشور قراردادهای زیادی، بهویژه در بخش نفت، امضا خواهند کرد.
الزیدی نیز گفت نیروهای آمریکایی با پایان مأموریت ائتلاف به رهبری آمریکا علیه گروههای جهادی در ۳۰ سپتامبر، عراق را ترک خواهند کرد و پس از آن «شرکتهای آمریکایی وارد میشوند».
او همچنین تأکید کرد دولت عراق پس از این تاریخ به هیچ گروهی خارج از کنترل دولت اجازهٔ حمل سلاح نخواهد داد.
این موضع بهطور مستقیم گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق را هدف قرار میدهد. این گروهها طی سالهای گذشته نفوذ سیاسی، نظامی و اقتصادی گستردهای در عراق به دست آوردهاند و بارها مواضع و نیروهای آمریکایی را هدف قرار دادهاند.
سفر نخستوزیر عراق به واشینگتن و نزدیکی او به دولت آمریکا با واکنش تند برخی مقامهای جمهوری اسلامی هم روبهرو شده است.
علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی در امور بینالملل، در یادداشتی که خبرگزاریهای داخل ایران از جمله تسنیم منتشر کردند، الزیدی را نخستوزیری «جوان و کمتجربه» خواند و سفر او به آمریکا را «ننگ بزرگی» توصیف کرد.
او از اینکه نخستوزیر عراق اندکی پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات آمریکا به ایران به کاخ سفید رفته و در دیدار با ترامپ «هیچ نشانهای از اندوه و تأثر» نشان نداده، بهتندی انتقاد کرد.
با این حال، وزیر خارجه عراق روز شنبه اعلام کرد که نخستوزیر این کشور پس از پایان سفرش به آمریکا، به قطر و ایران سفر خواهد کرد.
علی الزیدی در اردیبهشتماه امسال، پس از آنکه دونالد ترامپ با انتخاب نامزد دیگری برای نخستوزیری مخالفت کرد، با حمایت واشینگتن به قدرت رسید.
او وعده داده است اقتصاد آسیبدیدهٔ عراق را تقویت کند، سرمایهگذاری خارجی را افزایش دهد و گروههای مسلح خارج از کنترل دولت را خلع سلاح کند.
با این حال، عراق همچنان ناچار است میان دو متحد اصلی خود، آمریکا و ایران، موازنه برقرار کند. گروههای مسلح نزدیک به تهران نفوذ گستردهای در ساختار سیاسی و امنیتی عراق دارند و برخی از آنها با خلعسلاح مخالفت کردهاند.
