آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش تازهاش به شورای حکام این نهاد با ابراز نگرانی از تداوم دسترسی نداشتن به تأسیسات هستهای ایران اعلام کرده که در زمینهٔ دسترسی بازرسان و راستیآزمایی ذخایر هستهای ایران پیشرفتی حاصل نشده است.
حلوفصل شدن ابهامات هستهای سوریه با همکاری دولت جدید این کشور بخشی دیگر از گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
خبرگزاری رویترز که نسخهای از گزارش فصلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را دیده، روز چهارشنبه ۱۱ شهریور نوشت آژانس گفته است بازرسانش همچنان نتوانستهاند به تأسیسات هستهای بمبارانشدهٔ ایران بازگردند.
بر همین اساس، آژانس بیش از یک سال است پیوستگی اطلاعات خود دربارهٔ موجودی اعلامشدهٔ اورانیوم غنیشدهٔ ایران در تأسیسات آسیبدیده را از دست داده است.
در این گزارش خطاب به اعضای شورای حکام آمده است: «کمبود اطلاعات آژانس درباره این مواد هستهای و عدم دسترسی به تأسیسات برای راستیآزمایی آنها مایهٔ نگرانی از منظر اشاعه هستهای است و باید با نهایت فوریت به آن رسیدگی شود.»
بر اساس برآورد آژانس، تا پیش از جنگ ۱۲ روزه، ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشت. بر اساس شاخص آژانس، این مقدار ماده در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ سلاح هستهای کافی است.
از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در خرداد و تیر ۱۴۰۴ مشخص نیست چه میزان از این اورانیوم غنیشده باقی مانده و میزان دسترسی حکومت ایران به آن چگونه است.
پس از حملات، آژانس ابتدا بازرسانش را به دلیل نگرانیهای امنیتی خارج کرد و مقامهای جمهوری اسلامی از همان زمان، با انتقاد از عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی در محکوم نکردن این حملات، همکاری با آژانس را تعلیق کردند.
حلوفصل شدن ابهامات هستهای سوریه
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بخش دیگری از گزارش فصلی خود اعلام کرد که پرسشهای باقیمانده در تحقیقاتش دربارهٔ فعالیتهای هستهای اعلامنشدهٔ سوریه در دوران حکومت خاندان اسد را روشن و حلوفصل کرده است.
در این گزارش آمده است که آژانس با دریافت اطلاعات و دسترسیهای لازم از سوی دولت جدید سوریه، توانسته است ابهامات و مسائل پادمانی باقیمانده را که پیشتر به شورای حکام گزارش شده بود، بررسی و برطرف کند.
آژانس همچنین از مقامهای جدید سوریه به دلیل «شفافیت و همکاری» در کمک به روشن شدن فعالیتهای هستهای گذشتهٔ این کشور تمجید کرده است.
اسرائیل در سال ۲۰۰۷ تأسیساتی اعلامنشده را در استان دیرالزور در شرق سوریه بمباران کرد. آژانس اکنون تأیید کرده است که در آن محل یک راکتور هستهای در حال ساخت بوده و حکومت بشار اسد این راکتور، یک تأسیسات مرتبط با تولید سوخت و محل نگهداری مواد هستهای را برخلاف تعهدات پادمانی سوریه به آژانس اعلام نکرده بود.
آژانس همچنین وجود حدود ۷۳ تن فلز اورانیوم طبیعی را در یک محل مرتبط تأیید کرده است که حدود ۵۵ تن آن به شکل میلههای سوخت بوده است.
بر اساس گزارش تازه، دولت جدید سوریه اطلاعات مربوط به موجودی این مواد و مشخصات طراحی تأسیسات مربوطه را در اختیار آژانس قرار داده و تمام این مواد هستهای اکنون تحت تدابیر مهار و نظارت آژانس قرار دارند.
سوریه اعلام کرده است که این مواد در کشور باقی خواهند ماند.
پس از سرنگونی حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴، مقامهای جدید سوریه متعهد شدند همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را برای روشن شدن ابعاد فعالیتهای هستهای گذشته این کشور گسترش دهند.
