بررسي روزنامه هاي صبح سه شنبه آمريکا: سقوط شه واردنادزه از سه ديدگاه

روزنامه نيويورک تايمز در سرمقاله‌اي مي‌نويسد: ادوارد شه‌واردنادزه هرقدر کشور کوهستاني خود گرجستان را بد اداره کرده باشد و هرقدر در خروج خود از قدرت تاخير کرده باشد، در حالي مقام رياست جمهوري گرجستان را ترک کرد که منزلت او به عنوان يکي از بزرگترين دولتمردان دوران پايان جنگ سرد، همچنان دست نخورده باقي ماند. شه‌واردنادزه، مانند گورباچف، دريافت که ماندن به خشونت مي‌انجامد. نيويورک تايمز مي‌افزايد با اين حال در اينکه مردي که به عنوان وزير امورخارجه اتحاد شوروي، در اداره يک امپراطوري عظيم مشارکت داشت، چطور نتوانست يک کشور کوچک را يک پنجاهم اتحاد شوروي هم مساحت ندارد، اداره کند. ماجراي شه‌واردنادزه، داستاني است که در خيلي از جمهوري‌هاي سابق اتحاد شوروي تکرار مي‌شود، کشورهائي که به اين خيال عظيم به وجود آمدند که با رهائي از امپرياليسم، در مسير بدون برگشت رفاه و خوشبختي در حرکت بودند. شه‌واردنادزه سمبول کاملي از آن خيال است. شه‌واردنادزه با کشوري فقير و وابسته به روسيه، کشوري دستخوش نفاق قبيله‌اي، فساد مالي و زوال اقتصادي و شورش‌هاي مرزي سروکار داشت، و سقوط کرد به خاطر اينکه نتوانست جوابي پيدا کند، واو در اين ناتواني تنها نيست. غير از سه جمهوري بالتيک، هيچکدام از جمهوري‌هاي سابق اتحادشوروي نتوانسته‌اند بعد از استقلال مسيري راضي‌کننده در پيش گيرند، دست کم شه‌واردنادزه مسير ديکتاتوري را که بسياري ديگر از روساي حکومت در جمهوري هاي سابق شوروي در پيش گرفته اند، انتخاب نکرد. روزنامه واشنگتن پست در سرمقاله‌اي مي‌نويسد شه‌‌واردنادزه به اين جهت از مقام خود بيرون رانده شد که سعي کرده بود با تصويب تقلب آشکار و گسترده در نتايج انتخابات، پيروزي حزب مخالف را وارونه کند، و انقلاب گل سرخ، حوادث چند روز اخير که به استعفاي شه‌واردنادزه منجر شد، ازنظراستراتژيک براي گرجستان و حاميان آن در غرب، و ازجمله دولت بوش اهميت دارد. خروج صلح‌آميز آقاي شه‌واردنادزه از قدرت، آخرين کارنيک اين وزير امورخارجه اتحادشوروي بود که در برچيدن ديوار برلين نقش موثري ايفا کرد. دولت تازه گرجستان متشکل از دمکرات‌هاي هوادار غرب است، برندگان مشروع انتخابات اخير که وعده برگزاري انتخابات جديد را داده اند هم براي رياست جمهوري و هم براي پارلمان. واشنگتن پست مي‌نويسد آمريکا هم در تشويق دمکراسي در گرجستان بسيار کار کرده است، از جمله تابستان گذشته، دولت بوش، آقاي جيمز بيکر، وزير امورخارجه سابق را به گرجستان فرستاد تا موافقت شه واردنادزه را با حضور بازرسان مستقل و شمارش مضاعف آراي انتخاباتي جلب کند. همين شمارش مضاعف، تخلف در انتخابات را که به سقوط شه واردنادزه منجر شد، برملا ساخت. آمريکا بعد از انتخابات هم اعلام نتايج قلابي را محکوم کرد. واشنگتن پست تقلب در انتخابات را ناشي از تلاش رهبران محلي در گرجستان مي‌داند که با مسکو در ارتباط بودند. روزنامه واشنگتن تايمز در سرمقاله‌اي مي‌نويسد رهبرا ن جديد گرجستان با چالش‌هاي زيادي مواجه خواهند بود، از جمله مشکلات اقتصادي، ضعف نهادهاي دولتي و وجود چهار استان شورشي، که دولت مرکزي کنترل خود را بر يکي از آنها کاملا از دست داده است. واشنگتن تايمز مي‌افزايد: رهبران مخالف، در نشان دادن ضعف‌ها و قصورهاي شه‌واردنادزه کوشا بوده‌اند اما تاکنون برنامه خاصي هم از خودشان براي رفع مشکلات کشور ارائه نداده اند، و اگر رهبران جديد نتوانند نظم را حفظ کنند، احزابي که در رقابت برسر قدرت هستند، ار عواقب استراتژيک و اقتصادي اين قصور متضرر خواهند شد. نيويورک تايمز نوشت که آقاي ادوارد شواردنادزه، هر قدر کشور کوهستاني خود، گرجستان، را بد اداره کرده باشد، و هر قدر در خروج خود از قدرت تاخير روا داشته باشد، در حالي مقام رياست جمهوري گرجستان را ترک کرد که منزلت او به عنوان يکي از بزرگترين دولتمردان دوران پايان جنگ سرد، همچنان دست نخورده است. واشنگتن پست نوشت که ادوارد شواردنادزه به اين دليل از مقام خود بيرون رانده شد که سعي کرد با تصويب تقلب آشکار و گسترده در نتايج انتخابات، پيروزي حزب مخالف را وارونه کند. واشنگتن تايمز نوشت که رهبران جديد گرجستان با چالش هاي زيادي مواجه خواهند بود، از جمله مشکلات اقتصادي، ضعف نهادهاي دولتي و وجود چهار استان شورشي.