لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۳۱ شهریور ۱۳۹۶ تهران ۱۷:۲۳

پيامد امضاي پروتكل الحاقي پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي، از ديد چند تحليگر

(rm) صدا |
Summary of Iran Stories in Today&apos;s BroadcastsBehnam NateghiThursday, December 18, 2003 <b>Iran Signs NPT Protocol</b> • Iran signed the additional protocol to the nuclear non-proliferation treaty, allowing unannounced, more stringent inspections of its suspected nuclear facilities. The protocol signed today by IAEA chief Mohammed ElBaradei and Iran&apos;s IAEA envoy Ali Akbar Salehi “requires states to provide an expanded declaration of their nuclear activities and grants the UN International Atomic Energy Agency broader rights of access to sites in the country,” the IAEA said in its announcement. ElBaradei is scheduled to provide his next report on the implementation of IAEA safeguards in Iran to the Board of Governors in February, just ahead of its March meeting. • We welcome Iran&apos;s signing of the additional protocol, and call on Iran to follow the protocol&apos;s provisions, US State Department spokesman Richard Boucher said yesterday. (Alireza Taheri) • It was previously announced that foreign minister Kamal Kharrazi would take part in the signing ceremony in Vienna, but the agreement was signed by Iran&apos;s envoy Salehi. However, the signing of the agreement is the first step, as the US State Department spokesman Boucher said. Many unanswered questions remain about Iran&apos;s nuclear program, including questions about the heavy water processing facility in Arak, which produces weapons-grade plutonium, and its completion was announced a few days before Iran signed the agreement. (Alireza Taheri) • Signing of the agreement is “a useful step in the right direction,” US envoy to the IAEA Kenneth Brill said, adding that only aggressive inspections would erase doubts sown by Iran&apos;s “nearly two decades of deception.” The US authorities believe Iran is still seeking new weapons, an unnamed senior Bush administration official told AP. Although the protocol gives the IAEA access for inspections, it would not prevent Iran from developing its nuclear weapons capability, Senior Fellow at the London Institute for International Strategic Gary Seymour said. The countries which have information about Iran&apos;s nuclear program should give their information to the IAEA, because Iran&apos;s nuclear program is still not totally transparent, he added. India denied assisting Iran on nuclear weapons. “Cooperation in the peaceful uses of nuclear energy with Iran has only been under the International Atomic Energy Agency (IAEA) Technical Cooperation program," the Indian embassy in Tehran said on Thursday in a statement. “We have long record on peaceful uses of nuclear energy,” India&apos;s foreign minister Yashwant Sinaha, who was in Tehran on Saturday, said. “We have nuclear energy plants in our country. There are other civilian uses of nuclear energy ... most certainly between Iran and India there would be collaboration, there is collaboration,” he added. (Amir Armin) • The issue of signing the additional protocol to the NPT stirred a storm in Iran&apos;s domestic political scene. The conservatives equated giving the UN inspectors access to Iran&apos;s suspected sites to letting foreign spies freely roam the country. President Khatami said the protocol would require Majles ratification and approval by the Guardians Council before becoming legal, but added that Iran would voluntary implement the protocol&apos;s provisions. The decision to sign the protocol has been made with prior coordination with the Majles and the conservative faction. The Majles would not create any obstacles, Mashhad-based reformist journalist <b>Mohammad-Sadeq Javadi-Hesar</b> tells <b>Radio Farda</b>. The signing of the additional protocol by the Islamic government can be seen as a victory for the three European powers, Britain, France and Germany, which have been pushing for “constructive dialogue” with the Islamic regime, Denmark&apos;s Aarhus University&apos;s the Institute of Political Science&apos;s professor <b>Mehdi Mozaffari</b> tells <b>Radio Farda</b>. When the foreign ministers of the three European countries went to Iran to press for signing of the additional protocol, Iran was under pressure from the US and faced possible attacks by Israel. These factors helped the Europeans in their mission, Columbia University&apos;s professor <b>Gary Sick</b> tells <b>Radio Farda</b>. Israel sees Iran as a threat, and there are no indications that the US has changed its position on Iran, he adds. (Fariba Mavedat, Shahram Mirian) <b>HRW&apos;s Hicks on Ebadi&apos;s Nobel Prize Acceptance Speech: Talk is Cheap</b> • Nobel Peace Prize winner Shirin “Ebadi&apos;s Nobel lecture was an anticlimax, but it was also another missed opportunity for those who long for the shadow of repression to be lifted from Iran, Human Rights Watch&apos;s Iran specialist Elaheh Sharifpour Hicks wrote in an op-ed article for the Los Angeles <i>Times</i>. “The lecture read as if it could have been delivered by an Iranian government official. While paying lip service to the values of human rights, she cited as examples of violations the detainees held by the United States in Guantanamo Bay and the plight of the Palestinians,” she added. “Listeners had no way of knowing that Ebadi was speaking as a representative of a human rights movement in a nation where tens of thousands were executed after grossly unfair political trials two decades ago, where arbitrary detention is commonplace and religious persecution is institutionalized,” Ms. Hicks wrote. (Jamshid Zand) <b>Supreme Leader Says He Drives Legitimacy Directly from God</b> • In a speech to students in Qazvin, the Supreme Leader claimed that the legitimacy of his absolute power is derived from his direct relation with God. “God selects the ruler,” he said. It appears that the Supreme Leader has concluded that he has no popular base. His claimed link with God is something that is impossible to prove, Washington-based commentator <b>Mohammad Borqei</b> tells <b>Radio Farda</b>. “Anyone can claim to have direct link with God,” he adds. (Ali Sajjadi) <b>Aid Agencies Leave Iran Due to Pressure from the Islamic Government</b> • “The UN High Commissioner for Refugees, says about half of the international NGOs operating in Iran have been forced to leave the country because of administrative obstacles, government pressures, and funding problems,” RFE/RL&apos;s Golnaz Esfandiari reported. “Aid workers say that, as a result, thousands of refugees will be deprived of the socioeconomic assistance they were receiving. Peter Kessler, a spokesman for the UN High Commissioner for Refugees (UNHCR) in Geneva, says many international aid agencies have had to pull out of Iran because of a variety of problems,” Esfandiari added. (Amir-Mosaddegh Katouzian) <b>Governing Council Chief Supports Iran&apos;s $100 Billion Claim Against Iraq</b> • The UN has confirmed Iran&apos;s right to seek damages against Iraq for the 1980-88 war, Iraqi governing council head Abdolaziz Hakim said in London. “Recognition by Iraq&apos;s Governing Council that Iran deserves compensation for the Iran-Iraq war has important symbolic and political value but Iraq is unlikely to be able to hand over money in the foreseeable future, the Reuters wrote in a dispatch from London. (Bahman Bastani) <b>Clerics Under Siege in 2003: AFP Review</b> • “It was a nerve-wracking 2003 for Iran&apos;s leaders: the Saddam Hussein regime collapsed in just three weeks under overwhelming US firepower, leaving many here to fear Iran -- now effectively surroounded by American forces -- could be the next "axis of evil" member to come under attack,” the Agence France Press reported in a year-end review. (Maryam Ahmadi) <b>Caspian Littoral States to Meet in Moscow Next</b> • Foreign ministers of the five Caspian littoral states will next meet in Moscow in January or February 2004 to discuss the Sea&apos;s legal regime, Russia&apos;s Caspian envoy Victor Kalyuzhni said yesterday. “We would like to have this meeting before the 16-18 March meeting of the Working Group due in Baku,” he added. (Amir-Mosaddegh Katouzian) <b>Tabriz University Students Block Faculty and Staff&apos;s Entrance</b> • On their fourth day of protest against the Tabriz University president, the Islamic student council members blocked access to the campus to the university&apos;s faculty and staff. “We cannot guarantee that our sit-in, which is against the university administration, would not get out of control and become political,” a spokesman for the striking Islamic student council tells <b>Radio Farda</b>. The striking students demand the removal of the university&apos;s head, who, according to the students, has “insulted” the university&apos;s electrical engineering students, he adds. Six students, who were on hunger strike were taken to hospital after they fell ill, he adds. (Nima Tamadon) <b>Tehran Judiciary Arrests 40 at a Party in Ivory Coast Ambassador&apos;s Residence</b> • Ignoring diplomatic immunity, Tehran judiciary arrested 40 people, including several local women, at a gathering in the residence of the Ivory Coast ambassador to Tehran. Tehran prosecutor revealed that his office had infiltrated the residence of the Ivory Coast ambassador in an operation that led to the arrests. “One of the places where depravation was discovered was in the embassy of the Ivory Coast,” office of Tehran prosecutor announced in a statement carried by domestic media. [Iran&apos;s judiciary usually uses "depravation" as a euphemism for mixed-sex parties were alcohol is consumed or, in some cases, prostitution, explained the Agence France Press in a dispatch from Tehran. (Jean Khakzad) <b>Judiciary Arrests Man for Bumper Sticker</b> • The judiciary released Ali Akbar Najafi, 27, on 200 billion rials in bail after holding him in jail for 53 days for a bumper sticker on his car that read “Tyrants&apos; Time Has Come to an End.” His arrest and indictment violates the constitution, reason and common sense, his lawyer <b>Mohammad Ali Dadkhah</b> tells <b>Radio Farda</b>. (Leyli Arman) . امير آرمين (راديو فردا): ايران سند الحاقي به پيمان منع گسترش جنگ افزارهاي هسته اي را امضا کرد. علي اکبر صالحي، نماينده ايران در وين، روز يک شنبه همراه با محمد البرادعي، رئيس سازمان بين المللي انرژي اتمي، سند را امضا کردند. با امضاي اين سند، بازرسان سازمان اجازه يافتند سرزده از همه تاسيسات هسته اي ايران بازديد کنند. نماينده آمريکا در سازمان بين المللي انرژي اتمي، امضاي پروتکل را گامي در جهت درست توصيف کرد، اما گفت: سال ها طول مي کشد تا جامعه بين المللي مطمئن شود ايران به تعهدات خود عمل مي کند. بر خلاف اختياراتي که سازمان بين المللي انرژي اتمي بر اساس قطعنامه شوراي امنيت براي بازرسي در عراق پيش از جنگ داشت، به موجب پروتکل نمي تواند در ايران هر زمان و هر جا به بازرسي هاي غير اعلام شده بپردازد، اما مي تواند در مورد فعاليت هاي حساس هسته اي در خواست اطلاعات بيشتر کند و تمام تاسيسات اعلام شده و اعلام نشده را با يک فرصت دو ساله مورد بازرسي قرار دهد. گري سيمور، از موسسه مطالعات راهبردي، مي گويد: گرچه پروتکل به سازمان بين المللي انرژي اتمي اجازه بازرسي هاي گسترده را مي دهد، اما اين مانع از آن نمي شود ايران توانايي هاي هسته اي خود را تقويت کند و سلاح هسته اي بسازد. گري سيمور تاکيد مي کند که سازمان بين المللي انرژي اتمي هنوز به اطلاعات درمورد برنامه هاي هسته اي ايران نياز دارد، بنابراين اگر کشورها اطلاعاتي دارند که ايران واقعا شفاف نيست و هنوز پنهانکاري مي کند، بايد اين اطلاعات را در اختيار سازمان بين المللي انرژي اتمي قرار دهند. دولت هند اين ادعا را رد کرده است که با ايران همکاري هسته اي دارد، هرچند وزارت امور خارجه هند مي گويد: دهلي نو به تهران در برنامه انرژي هسته اي کمک کرده است. سفارت هند در تهران مي گويد: همکاري در راه استفاده صلح اميز هسته اي، زير نظر سازمان بين المللي انرژي اتمي و برنامه همکاري هاي فني انجام شده است، اما در حال حاضر هيچ گونه همکاري هسته اي دوجانبه ميان تهران و دهلي نو وجود ندارد. ياشواند سينها، وزير امور خارجه هند، در ديدار اخير در تهران از همکاري دو کشور در حوزه تکنولوژي هسته اي صلح اميز خبر داده بود. آقاي سينها گفت: ما کارنامه طولاني در استفاده هاي صلح آميز از انرژي هسته اي داريم و در هند نيروگاه هسته اي داريم. راه هاي استفاده هاي صلح آميز ديگري هم از اين انرژي هست و همکاري ايران و هند نوعي از اين همکاري است.محمد البرادعي، رئيس سازمان بين المللي انرژي اتمي، پس از امضاي پروتکل ابراز اميدواري کرد که مجلس ايران نيز هرچه سريعتر امضاي سند الحاقي به پيمان منع گسترش جنگ افزارهاي هسته اي را امضا کند. به گزارش ويژه فريبا مودت در اين باره گوش مي کنيم: فريبا مودت (راديو فردا): مساله امضاي پروتكل الحاقي منع گسترش سلاحهاي اتمي توسط ايران در سالي كه گذشت، طوفاني سياسي درايران و ميان جناحهاي اصلاحگرا و محافظه كاران به پا كرد. اما ايران سرانجام تحت فشارهاي شديد بين المللي و با مداخله اتحاديه اروپا، راضي به امضاي پروتكل مذكور شد. هرچند كه هنوز هم افراط گرايان معتقدند كه دادن اجازه بازبيني تاسيسات اتمي ايران با ورود جاسوسان خارجي به كشور يكسان است. اما گزارش ماه گذشته آژانس بين المللي در مورد فعاليتهاي هسته اي ايران، تا حدي احساسات محافل محافظه كار در جمهوري اسلامي را تعديل بخشيده و هرچند از پنهانكاريهاي ايران در گذشته انتقاد كرد، اما در عين حال همكاريهاي اخير اين كشور را با آژانس بين المللي ستود. با وجود اين هنوز ماجرا به اتمام نرسيده است و امضاي پروتكل از جانب دولت آقاي خاتمي، بايد از طرف مجلس شوراي اسلامي و نيز شوراي نگهبان نيز تاييد شود. شخص آقاي خاتمي در اين مورد گفت: صداي محمد خاتمي، رئيس جمهوري اسلامي ايران: البته بايد اين تصميم در دولت بررسي شود و به صورت لايحه به مجلس بود و مجلس است كه تصميم نهايي را مي گيرد. البته ما داوطلبانه قبول كرديم قبل از نهايي شدن پروتكل در مجلس كه ممكن هم است نظرات مختلفي باشد، داوطلبانه و به دلخواه خودمان مواد پروتكل را اجرا كنيم كه الان هم داريم اجرا مي كنيم. ف.م.: اما اين سوال مطرح است که اگر عناصر محافظه کار در دستگاه رهبري ايران، که تنها به دولت آقاي خاتمي منحصر نمي شود با امضاي پروتکل مخالفت کنند، چه مي شود؟ اين سئوال را ساعاتي پيش با محمد صادق جوادي حصار، روزنامه نگار و تحليلگر در ايران مطرح كردم. محمد صادق جوادي حصار (روزنامه نگار و تحليلگر، تهران): من بعيد مي دانم كه گفتگوهاي انجام شده توسط مسئولين و مقامات ايراني تا اينجا، بدون هماهنگي با نهادهاي تصميم گيري نهايي مانند مجلس صورت گرفته باشد. كميسيونها و مسئولين مجلس و نمايندگان مجلس، صحبتها و موافقتها و مخالفتهايي روي اين بحث داشته است. دولت هم همينطور، آنگونه كه ما اطلاع داريم، موافقت و مخالفتهايي شده و در نهايت پيوستن به اين كنوانسيون و امضاي اين الحاقيه در شرايطي موجود كشور به نفع تلقي شده. اگرچه در افكار عمومي و بين مردم ممكن است هنوز سئوالاتي وجود داشته باشد. حتي در بين مسئولين كشوري هم نظرات موافق و مخالفي بوده باشد، اما به نظر مي رسد كه اين تصميم، تصميمي است كه با هماهنگي اتخاذ شده و فكر نمي كنم بعد از شرايط موجود، مجلس و شوراي نگهبان بخواهند بحث جديدي كه آن ماهيت كلي قضيه را عوض كند را مطرح كنند، مگر اينكه دغدغه ها و تضمينهايي براي انجام اين تعهدات به صورت بسيار از دولت طلب كنند كه اين حق مجلس است و شوراي نگهبان هم تصور نمي كنم در مواردي كه تضمين كننده حقوق و امنيت ملي ما است، بخواهد بر خلاف رويه اجماعي بدست آمده حركت كند. تصور من بر اين است كه اگر دولت پذيرفته و كميسيونهاي مربوطه به اينجا رسيده اند، ديگر مجلس نبايد خيلي ممانعت و مخالفت ايجاد كند. ف.م.: همزمان دكتر مهدي مظفري، استاد علوم سياسي در دانمارك معتقد است كه تنها فشار جمهوري اسلامي را به امضاي پروتكل ناگزير ساخت. دكتر مهدي مظفري (استاد علوم سياسي در دانمارك): اروپاييان در طول اين دهه گذشته سعي كردند كه از طريق گفتگو، مثل گفتگوهاي انتقادي يا گفتگوهاي سازنده راه مذاكره را با جمهوري اسلامي باز نگه دارند و در عين حال سعي كنند كه رفتارهاي جمهوري اسلامي در موارد نقض حقوق بشر و يا پشتيباني از جنبشهاي تروريستي، اينها را تغيير دهند. و اين مساله مي شود گفت كه تاكيدي هم هست بر موفقيت سه كشور اروپايي، آلمان، فرانسه و انگلستان در مورد اينكه جمهوري اسلامي بالاخره قبول كرد كه به اين قرارداد الحاقي بپيوندد و غني سازي را معلق كند و و اين در اثر يك نوع تقسيم كاري بود كه انجام. به اين عبارت كه از طرف آمريكا فشار وارد مي شد، از طرف آژانس بين المللي بازرسي انجام مي شد و اروپاييها هم راه ديپلماتيك را در پيش گرفتند و اين سه عامل با هم موجب شد كه به موفقيت برسد. ف.م.: در اين ميان آژانس بين المللي انرژي اتمي امضاي پروتکل را گامي بزرگ به سوي جلو توصيف کرده است که هرچند بازرسان آژانس هرگز توانايي رديابي فعاليت هاي محدود و احتمالي ايران را که در آزمايشگاه هايش صورت مي گيرد ندارد، اما تلاش براي توليد سلاح اتمي احتمال رديابي چنين فعاليت هايي را بسيار محتملتر مي کند. سخنگوي سازمان همچنين در ارتباط با مفاد پروتکل مذکور افزود: اين امر به آژانس اختياراتي افزون، حقوقي بيشتر، و اطلاعاتي مضاعف داده و دست بازرسان آژانس را براي بازبيني هاي گسترده تر باز خواهد گذاشت. همه اين ها در مجموع کمکي است بزرگ به ما تا بتوانيم تاييد کنيم که فعاليت هاي اتمي ايران ماهيتي مسالمت آميز دارد. ف.م.: سخنگوي آژانس بين المللي انرژي اتمي همچنين ضمن اظهار خوش بيني نسبت به آينده همکاري هاي ميان اين نهاد و ايران گفت: اين روند ماه هاي به طول انجام خواهد انجاميد و آن چه ما و مقامات ايران نيازمنديم، همکاري براي انجام وظايفمان است و سرانجام در پايان راه خواهيم توانست با اطمينان کامل بگوييم که برنامه هاي اتمي ايران صلح جويانه است. ف.م.: به همين گونه گري سيک، کارشناس امور ايران و مشاور امور امنيت ملي آمريکا در زمان رياست جمهوري پرزيدنت کارتر، مي گويد: که عامل وحشت از طرف ايران در ترغيب اين کشور براي امضاي پروتکل الحاقي دخيل بوده است. وي در اشاره به ديدار وزيران خارجه بريتانيا، فرانسه، و آلمان از ايران مي گويد: گري سيک (کارشناس امور ايران و مشاور پيشين امور امنيت ملي آمريکا): هنگامي که آن ها وارد ايران شدند تا با مقامات اين کشور مذاکره کنند، ايران سخت از طرف جامعه بين الملل تحت فشار بود که از يک سو مورد حملات آمريکا و از سوي ديگر احتمالا اسرائيل قرار گيرد و اين امر به اروپا کمک کرد تا در اين مورد به مصالحه اي دست يابد. اما در اين ميان دولت آمريکا در واکنشي اعلام کرده است که اين تنها قدمي به جلو است و به معني آن نيست که جاه طلبي هاي اتمي ايران در جهت توليد سلاح، متوقف شده است. سخنگوي دولت ايالات متحده گفته است که آمريکا همچنان در اين مورد نگران است. ف.م.: به گري سيک گفتم که ايران حداقل از ديد جامعه بين الملل، به کليه تقاضاهاي آژانس بين المللي گردن نهاده است و امروز هم پروتکل الحاقي را رسما امضا کرد. بنابراين اين سوال مطرح است که ايران ديگر چه مي تواند بکند که بتواند نظر مساعد ايالات متحده را جلب کند؟ وي گفت: گري سيک: در واقع بسيار مشکل مي توان گفت که ايران چه مي تواند در اين مورد بکند. اگر از ديدگاه آمريکا و اسرائيل به قضيه نگاه کنيد که ايران تهديدي است جدي و نمي توان به آن اعتماد کرد، در ان صورت هر اقدامي که انجام شود از همين ديدگاه به آن نگريسته خواهد شد. اسرائيل ايران را تهديدي بر موجوديتش مي بيند و آمريکا تاريخي طولاني در خصومت هاي دوجانبه دارد. از نظر شخص من همواره بر اين قائل بوده ام که از طريق مذاکراتي صميمانه و نه فشار، مي توان به ايران نزديک شد. اما هيچ گونه شاهدي دال بر اين که آمريکا موضعش را در آينده نزديک عوض کند، وجود ندارد. ايران سرانجام تحت فشارهاي شديد بين المللي و با مداخله اتحاديه اروپا، راضي به امضاي پروتكل مذكور شد. محمد صادق جوادي حصار، روزنامه نگار و تحليلگر در ايران در مصاحبه با راديو فردا مي گويد: من بعيد مي دانم كه گفتگوهاي انجام شده توسط مسئولين و مقامات ايراني تا اينجا، بدون هماهنگي با نهادهاي تصميم گيري نهايي مانند مجلس صورت گرفته باشد. دكتر مهدي مظفري، استاد علوم سياسي در دانمارك معتقد است كه تنها فشار هاي بين المللي، جمهوري اسلامي را به امضاي پروتكل ناگزير ساخت. گري سيك، کارشناس امور ايران و مشاور امور امنيت ملي آمريکا در زمان رياست جمهوري پرزيدنت کارتر، در مصاحبه با راديو فردا مي گويد: اسرائيل ايران را تهديدي بر موجوديتش مي بيند و آمريکا تاريخي طولاني در خصومت هاي دوجانبه دارد. گري سيك معتقد است هيچ گونه شاهدي دال بر اين که آمريکا موضعش را در آينده نزديک عوض کند، وجود ندارد.