با گذشت بیش از یک هفته از دور تازهٔ اعتراضات سیاسی- اقتصادی در ایران، گروهی از مهاجران افغان ساکن ایران از دشوارتر شدن شرایط زندگی خود، از جمله بهدلیل افزایش حضور نیروهای امنیتی و محدودتر شدن رفتوآمد در نقاط مختلف کشور خبر میدهند.
برخی از فعالان این حوزه همچنین با توجه به شرایط امنیتی ویژهٔ اینروزهای ایران، از افزایش احتمال بازداشت و اخراج مهاجران بخصوص در تهران ابراز نگرانی میکنند.
لیدا امینی، مهاجر افغان و فعال حقوق بشر ساکن تهران، روز ۱۳ دیماه در گفتوگو با رادیو آزادی، بخش افغان رادیو اروپای آزاد، با تأیید این نگرانیها، بهعنوان مثال اشاره کرد که پسرش ناچار شده بود بهدلیل وقوع تجمعات اعتراضی در نزدیکی محل کارش، تا پس از نیمهشب در همانجا بماند.
«این موضوع برای همه نگرانکننده است، چون ممکن است با کوچکترین حرکت به دردسر بسیار بزرگی بیفتیم. همۀ تلاش خود را میکنیم که در محلات پر ازدحام و اماکنی که تظاهرات در جریان است، رفتوآمد نداشته باشیم».
یکی دیگر از مهاجران افغان مقیم تهران که بهدلیل حساسیت موضوع خواست نامش محفوظ بماند هم در گفتوگو با رادیو آزادی، دشواری مضاعف شرایط را تأیید کرد.
به گفتۀ او، زندگی در محل آنها بسیار سخت شده، و از جمله مردها از هفته پیش در خانه گیر افتادهاند و نمیتوانند سر کار بروند». این مهاجر افغان با اشاره به افزایش شدید محدودیتها در عبور و مرور، از نگرانی جدی نسبت به این وضعیت و سرنوشت مهاجرین خبر داد.
برخی از مهاجران ساکن یزد و مشهد هم به رادیو آزادی گفتند که دولت ایران در اعلامیهای به اتباع خارجی هشدار داده که در اعتراضات شرکت نکنند.
نهادهای امنیتی ایران، بخصوص پس از تازهترین سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی، معترضان را «اغتشاشگر» خوانده و آنها را به سوءاستفاده از مشکلات اقتصادی و «خط گرفتن از آمریکا و اسرائیل» متهم میکنند.
حدود شش ماه پیش و بهدنبال جنگ ۱۲ روزهٔ اسرائیل و ایران، برخی مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی ادعا کردند که تعدادی از مهاجرین افغان، با اسرائیل همکاری اطلاعاتی و عملیاتی داشتهاند و بهدنبال آن، چندین شهروند افغان با این اتهام، بازداشت، و گروه زیادی از مهاجرین هم، اخراج شدند.
کارشناسان امور مهاجرت با تأکید بر آسیبپذیرتر بودن مهاجران بخصوص در شرایط متشنج، خواستار حمایت، حفاظت و رسیدگی فوری به مشکلات آنها هستند.
عبدالحبیب امینی، یکی از این کارشناسان، به رادیو آزادی گفت: «وقتی ناامنی، بیثباتی و تظاهرات در یک کشور رخ میدهد، مهاجرین اولین گروهی هستند که در معرض بازداشت، خشونت، اخراج و محرومیت از خدمات قرار میگیرند».
به گفتۀ این کارشناس، در چنین شرایطی سازمانهای مسئول وظیفه دارند که «بهصورت فعال وضعیت مهاجرین را بررسی کرده و برای ممانعت از برخوردهای سلیقهای، با دولت میزبان در تماس باشند».
عبدالحبیب امینی همزمان تأکید میکند که مهاجرین هم باید از محل تظاهرات و تجمعات دوری کنند، مدارک هویتی معتبر را با خود داشته باشند، از ابراز نظر در مورد وضعیت در شبکههای اجتماعی پرهیز کرده و عبور و مرور در مناطق پرخطر را کمتر کنند.
مهاجران افغان در ایران، پیش از اعتراضات جاری هم با چالشهای متعددی در کشور روبهرو بوده و هر از گاهی از مشکلاتشان در بخشهای مختلف شکایت کردهاند.
بازداشت و اخراج اجباری، محرومیت مهاجران فاقد مدرک از خدمات مختلف از جمله حق تحصیل، دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی، در اختیار داشتن تلفن همراه، و بسیاری از دیگر خدمات عمومی از جمله مشکلاتی هستند که مهاجران افغان در ایران همواره از آن شکایت داشته و خواهان رسیدگی به مشکلاتشان از سوی نهادهای مسئول بودهاند.
