بهدنبال حملات اخیر حوثیهای تحت حمایت حکومت ایران در یمن به عربستان سعودی، پاکستان هشدار داد پیمان دفاعی این کشور با ریاض، ممکن است وارد مرحله اجرایی شود.
پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه بهتازگی روابط راهبردی دیرینه خود را با امضای «ائتلاف دفاعی مکه» رسمی کردهاند؛ چارچوب امنیتی سهجانبهای که توافقی دفاعی با هدف تقویت بازدارندگی جمعی، افزایش همکاری نظامی و ارتقای ثبات منطقهای توصیف میشود.
این هشدار پس از آن مطرح شد که حوثیهای یمن شهرها و زیرساختهای اقتصادی در جنوب عربستان سعودی را هدف قرار دادند و بر اساس اعلام ریاض، دستکم ۷۳ غیرنظامی زخمی شدند.
پاکستان حملات حوثیها به ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران را محکوم کرد و آنها را «نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان سعودی» خواند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در یک برنامه تلویزیونی داخلی در واکنش به این حملات، گفت: «در این مورد نباید هیچ تردیدی وجود داشته باشد. ما به مفاد و شرایط این پیمان متعهد هستیم و انشاءالله در صورت نیاز به تعهدات خود عمل خواهیم کرد.»
آصف توضیح داد که این توافق در صورت وقوع تجاوز، کمک متقابل میان اعضا را پیشبینی کرده است.
وزیر دفاع پاکستان در عین حال ابراز امیدواری کرد که اوضاع عادی شود و تنشها کاهش یابد، اما به حوثیها هشدار داد که باید درک کنند تلاش برای کشاندن درگیری به خارج از یمن میتواند پیامدهایی برای آنها داشته باشد.
آصف، حوثیها را «بازیگران غیردولتی» توصیف کرد و گفت در سراسر جهان اسلام، از جمله در یمن، نسبت به ایران «همدلی و علاقه وجود دارد و در این مورد تردیدی نیست»، «اما اگر از بازیگران غیردولتی برای سوءاستفاده از یک اختلاف دوجانبه استفاده شود، فکر میکنم آنها این کار را به ضرر خودشان انجام خواهند داد».
او گفت این توافق میتواند بهعنوان یک عامل بازدارنده نیز عمل کند و لزوماً به این معنا نیست که پاکستان و متحدانش در برابر هر تجاوزی، به همان شکل پاسخ خواهند داد.
حملات اخیر حوثیها
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی برای اولینبار نیست که تأسیسات انرژی عربستان سعودی را هدف قرار میدهند.
این گروه در تابستان سال جاری نیز اعلام کرد که دو نفتکش سعودی را هدف قرار داده است؛ اقدامی که آن را بخشی از محاصره دریایی علیه عربستان توصیف کرد.
حوثیها مناطقی را در نزدیکی تنگه بابالمندب در کنترل خود دارند؛ یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی جهان که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند. این موقعیت به این گروه امکان میدهد ترافیک حیاتی دریایی را تهدید کند.
این حملات پس از افزایش تنشها میان حوثیها و ریاض انجام شد. پس از آنکه حوثیها تهدید به انجام حملات بیشتر کردند، ائتلاف به رهبری عربستان که از دولت رسمی یمن حمایت میکند، وعده داد با هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن عربستان، شهروندان یا داراییهای ملی این کشور، با «قاطعیت و قدرتی بیسابقه» مقابله کند.
پیمان دفاعی مکه
حملات اخیر حوثیها در شرایطی انجام شده که پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه بهتازگی روابط راهبردی دیرینه خود را با امضای «ائتلاف دفاعی مکه» رسمی کردهاند.
این توافق مرداد ۱۴۰۵ در جریان نشست مکه امضا و باعث شد برخی آن را با ائتلافهای نظامی مانند ناتو مقایسه کنند.
با این حال، به گفته تحلیلگران امنیتی، هدف این پیمان، رسمی کردن دههها همکاری راهبردی موجود است، نه لزوما ایجاد یک بلوک نظامی جدید یا یک ائتلاف تهاجمی.
به گفته آنها، هدف چارچوب این توافق سهجانبه این است که با تقویت سازوکارهای امنیت جمعی، ثبات منطقهای حفظ شود و اتکا به همکاریهای موقت کاهش یابد.
در هسته اصلی این توافق، فرض اصلی این است که تجاوز علیه یکی از اعضا، تهدیدی علیه هر سه عضو تلقی شود؛ موضوعی که هزینه احتمالی اقدام نظامی را افزایش داده و از طریق ایجاد بازدارندگی معتبر، احتمال درگیری را کاهش میدهد.