سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی موضوع اطلاع قبلی یا نقش ایران در حمله به خط لوله راهبردی نفت عربستان سعودی را «دروغ» خواند. او همچنین تأیید کرد که تعویق افتادن نشست منطقهای عمان درباره امنیت تنگه هرمز به خواست ریاض بوده است.
اسماعیل بقائی روز دوشنبه ۲۳ شهریور در نشست هفتگی خود با خبرنگاران، در واکنش به اظهارات مقامهای آمریکایی درباره حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان گفت: «آمریکاییها بدون هیچ هزینهای در حال تولید خبرهای دروغ هستند.»
او افزود که به باور وزارت خارجه جمهوری اسلامی، بازیگران خارج از منطقه از طریق انتشار این نوع خبرها «در پی افزایش تنش» میان کشورهای منطقهاند و گفت تهران این ادعاها را «قاطعانه» تکذیب میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز شنبه ایران را مسئول احتمالی حملهای دانست که به تعطیلی موقت خط لوله شرق به غرب عربستان انجامید و گفت: «فکر میکنم مسئول بودهاند؛ احتمالاً خودشان بودهاند.»
عربستان سعودی اعلام کرده است این حمله با پهپادی انجام شده که از خاک عراق به پرواز درآمده بود. هنوز هیچ گروهی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.
دولت عراق نیز در پی این حمله گذرگاه مرزی شلمچه با ایران را موقتاً بست، فرمانده نظامی مسئول عملیات در استان میسان را برکنار کرد و از آغاز عملیات برای شناسایی عاملان خبر داد.
خط لوله شرق به غرب یکی از مهمترین مسیرهای عربستان برای انتقال نفت به دریای سرخ، بدون عبور از تنگه هرمز، است.
«عربستان خواستار تعویق نشست عمان شد»
اسماعیل بقائی در بخش دیگری از سخنان خود گفت که عربستان سعودی خواستار برگزار نشدن نشست برنامهریزیشده در عمان شده است. او گفت: «عربستان درخواست کرد این نشست فعلاً برگزار نشود.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران دلیل دقیق درخواست ریاض را بیان نکرد، اما نسبت دادن تحولات میان عربستان و یمن به ایران را «آدرس اشتباهی دادن» خواند و گفت مشکلات یمن ریشهای طولانی دارد.
اشاره بقائی ظاهراً به تشدید اخیر درگیریها میان حوثیهای مورد حمایت ایران و نیروهای دولت یمن با پشتیبانی عربستان سعودی، بهویژه در مناطق ساحلی دریای سرخ و نزدیک تنگه بابالمندب، مربوط است.
نشست عمان قرار بود روز دوشنبه با حضور وزیران خارجه ایران، شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس و عراق برگزار شود و طرح ایران و عمان برای تعیین مسیرهای امن دریانوردی در تنگه هرمز در آن مطرح شود.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد نشست ایران و کشورهای ساحلی خلیج فارس که قرار بود روز دوشنبه در صلاله و با محوریت تنگه هرمز برگزار شود، برای «دستیابی به اجماع» به تعویق افتاده است؛ وزارت خارجه ایران نیز این خبر را تأیید کرد. این تصمیم پس از اعلام بحرین مبنی بر شرکت نکردن در نشست گرفته شد.
در صورت برگزاری، این نخستین دیدار دیپلماتهای ارشد این کشورها با یک مقام ارشد جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران میبود. تهران در پاسخ به حملات آمریکا به خاک این کشورها حمله کرده، اما هر بار ادعا کرده است که هدفش نه خود این کشورها، بلکه پایگاههای آمریکا بوده است.
بقائی گفت توافق ایران و عمان درباره تعیین مسیرهای امن دریانوردی پس از چند هفته مذاکره نهایی شده و دو کشور درباره چگونگی اعلام یا ثبت آن تصمیم خواهند گرفت. به گفته او، طرح مزبور به حقوق حاکمیتی ایران و عمان بهعنوان دو کشور ساحلی مربوط است و نشست «قرار بود فرصتی برای ارائه آن به دیگر کشورهای منطقه باشد.»
فایننشال تایمز پیشتر گزارش داده بود که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، قرار است در صلاله با همتایان خود از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس دیدار کند. انتشار خبر این مذاکرات به کاهش قیمت نفت در روز جمعه کمک کرده بود؛ با این حال، عربستان سعودی هنوز درباره درخواست تعویق نشست توضیحی منتشر نکرده است.
واکنش به عدم صدور روادید اتریش برای هیئت سازمان انرژی اتمی ایران
بقائی در بخش دیگر سخنان خود، خودداری اتریش از صدور روادید برای محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، و هیئت همراه او بهمنظور شرکت در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین را «مطلقاً ناموجه» خواند و گفت کاردار اتریش در تهران برای ابلاغ اعتراض ایران به وزارت خارجه احضار شده است.
محمد اسلامی و هیئت همراهش روز شنبه در میانه سفر به وین ناچار به بازگشت به تهران شدند. بلومبرگ به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که اتریش تحت فشار دولت دونالد ترامپ مانع ورود او شده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت اشاره اتریش به فشار یا درخواست آمریکا، مسئولیت این کشور را بهعنوان میزبان یک سازمان بینالمللی رفع نمیکند. او کشورهای غربی را متهم کرد که پس از صدور قطعنامه علیه ایران، مانع حضور نمایندگان این کشور برای دفاع از مواضع خود میشوند.