رئیسجمهور بنگلادش یک روز پس از کنارهگیری شیخ حَسینه از مقام نخستوزیری و گریختن به هند، پارلمان این کشور را منحل کرد.
دفتر ریاستجمهوری بنگلادش این تصمیم را روز سهشنبه ۱۶ مرداد اعلام کرد.
رهبران دانشجویان معترض ضربالاجل داده بودند که اگر پارلمان منحل نشود، اقداماتی سخت در راه خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس از داکا، پایتخت بنگلادش، یکی از سازماندهندگان اصلی تظاهرات دانشجویی روز سهشنبه از محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل، خواست که ریاست دولت موقت را برعهده بگیرد.
محمد شهابالدین، رئیسجمهور که پست او تشریفاتی است، و ژنرال وکرالزمان (بکرالزمان)، فرمانده ارتش بنگلادش، دوشنبه شب پس از یک دیدار گفته بودند که دولت موقت «به زودی» تشکیل خواهد شد و بر انتخابات تازه نظارت خواهد کرد.
فرمانده ارتش که یک ماه است این مسئولیت را در دست دارد، بهطور موقت کنترل کشور را در دست گرفته است.
ارتش نفوذ سیاسی قابل توجهی در بنگلادش دارد؛ کشوری که از آغاز استقلال در ۵۳ سال پیش با بیش از ۲۰ مورد کودتای نظامی یا تلاش ناکام برای کودتا روبهرو بوده است.
محمد یونس که رهبران دانشجویان معترضین خواهان واگذاری دولت موقت به او شدهاند، کنارهگیری خانم حسینه را «دومین روز بزرگ آزادی» کشورش بعد از استقلال نامیده است.
آقای یونس، کارآفرینی که نوبل صلح را ۱۸ سال پیش به خاطر ابتکاراتش در دادن وامهای کوچک به مردم گرفته بود، روز دوشنبه هنگام حضور در بازیهای المپیک پاریس از تحولات کشورش آگاه شد.
محمد یونس از مخالفان دیرینه حکومت خانم حسینه بود و به اتهام فساد محاکمه شده بود. او انتقامجویی را دلیل محاکمه خود دانسته بود.
حزب اصلی اپوزیسیون بنگلادش روز سهشنبه از مردم خواست که در این «لحظه انتقالی در مسیر دمکراتیک» کشور خویشتندار باشند.
طارق رحمان، رهبر موقت حزب مخالف، در شبکه ایکس نوشت اگر مردم تصمیم بگیرند که قانون را بدون روند قانونی بهدست بگیرند، «روح انقلابی که رژیم نامشروع و خودکامه شیخ حسینه را سرنگون کرد، شکست خواهد خورد».
منابع محلی گفتند درست ساعاتی پیش از اعلام استعفا و خروج خانم حسینه، ۱۰۹ نفر بهدست نیروهای دولتی کشته شدند که ۱۴ تن از قربانیان از نیروهای پلیس بودند. از صدها زخمی در روز دوشنبه نیز خبر داده شد اما منابع مستقل نتوانستند این گزارشها را راستیآزمایی کنند.
از فرار حدود ۶۰۰ زندانی در زندانی در منطقه ساتخیرا در جنوب غربی بنگلادش در شامگاه دوشنبه پس از حمله معترضین به مقرهای پلیس و نهادهای امنیتی نیز خبر داده شده است.
گزارشها حاکی است پلیس در داکا اکثر مقرهای خود را پس از حملات معترضین که با آتش زدن این اماکن همراه بود، تخلیه کرده و نیروهایش را در پایتخت به یک پادگان ارتش برده است.
پس از یک شبانهروز اشغال دفتر و اقامتگاه نخستوزیری از سوی معترضان که با غارت گسترده اموال این اماکن همراه بود، آسوشیتدپرس گزارش داده که وضعیت در داکا در روز سهشنبه به آرامش نسبی رسیده است.
غارتگران در استخر اقامتگاه خانم حسینه شنا کردند، پای خود را روی میز کار او گذاشتند، در تختخواب او دراز کشیدند و پیش از آنکه ارتش آنها را وادار به ترک محل کند، تابلوها، گلدانهای گل و مرغهای حیاط اقامتگاه را دزدیدند و هنگام این اقدامات از خود عکس گرفتند.
فرار نخستوزیر بنگلادش و پیروزی معترضان بهروایت تصویر
فرودگاه داکا روز دوشنبه فعالیت پروازی خود را به مدت هشت ساعت تعلیق کرد.
با وجود خشنودی معترضان از کنارهگیری و فرار خانم حسینه، نگرانیها نسبت به بروز بیثباتی بیشتر در بنگلادش آشکار شده است.
بنگلادش پرجمعیتترین کشور در جنوب آسیا با بحران عمیق بیکاری، فساد و تغییرات شدید آبوهوایی روبهروست که به سیلها و توفانهای مرگبار منجر میشود.
خانم حسینه ۷۶ ساله که هفت ماه پیش در انتخاباتی تحریمشده از سوی مخالفان برای چهارمین بار بر کرسی نخستوزیری تکیه زد، پس از فرار به هند دوشنبه شب با آجیت دوال، مشاور امنیت ملی هند، دیدار کرد.
به نوشته ایندین اکسپرس، خانم حسینه در دهلینو به یک خانه امن منتقل شده و احتمالا راهی بریتانیا خواهد شد.
شیخ حسنیه دختر شیخ مُجیبالرحمان است که ۵۳ سال پیش در زمان استقلال بنگلادش از پاکستان رهبر کشور جدید شد اما چهار سال بعد در جریان یک کودتای نظامی، همراه با اکثر افراد خانوادهاش کشته شد. حسینه و خواهرش که آن زمان در اروپا بودند، زنده ماندند. خواهر حسینه نیز روز دوشنبه همراه او به هند گریخت.
رویدادهای بنگلادش توجه جامعه جهانی را به خود جلب کرده و وولکر تورک، کمیسر حقوق بشر سازمان ملل، گفت انتقال قدرت باید بر اساس تعهدات بینالمللی این کشور و ضمن مشارکت معنادار همه مردم بنگلادش صورت گیرد.