دان بیکن، از جمهوریخواهان ارشد کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا، در مصاحبهای مفصل میگوید ابهام و عدم قطعیت واشینگتن میتواند دشمنان آمریکا، از جمله روسیه، ایران و چین را «گستاختر» کند؛ آن هم در شرایطی که تنشها در داخل ائتلاف ناتو رو به افزایش است.
این ژنرال سابق نیروی هوایی این اظهارات را در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی و همزمان با اعلام پنتاگون درباره کاهش شمار تیپهای رزمی ارتش آمریکا در اروپا از چهار تیپ به سه تیپ و نیز تعویق استقرار برنامهریزیشده نیروها در لهستان مطرح کرد.
بیکن گفت بازنگری در استقرار نیروها، بخشی از موضوع گستردهترِ نحوهٔ مواجههٔ آمریکا با چالشهای همزمان ناشی از روسیه، چین، ایران و گروههای افراطگرا است.
او با بیان اینکه «ابهام در دنیای امروز خطرناک است»، گفت واشینگتن و متحدانش نمیتوانند در شرایطی که این تهدیدها بیش از پیش با هم مرتبط میشوند، فاقد شفافیت راهبردی باشند.
«سه منطقهٔ مشکلساز»
بیکن جنگ روسیه در اوکراین، فشار چین بر تایوان و فعالیتهای منطقهای ایران را سه چالش اصلی راهبردی آمریکا توصیف میکند و میگوید: «ما مشخصاً سه حوزهٔ مشکلساز داریم. مسئلهٔ چین و تایوان را داریم… روشن است که با حملهٔ روسیه به اوکراین مشکل داریم… و خب، همیشه هم با ایران مشکل داشتهایم. ایران بزرگترین صادرکنندهٔ تروریسم بوده است.»
بهگفتهٔ او، تروریسم مرتبط با گروههای افراطی مانند القاعده و داعش نیز «چهارمین حوزه» نگرانی را تشکیل میدهد.
بیکن در پاسخ به پرسشی دربارهٔ هماهنگی میان روسیه، ایران و چین، میگوید: «اینها با هم کار میکنند… اما کس دیگری را ندارند… هر سه کشور طرد شدهاند.»
با این حال، او معتقد است که نظام اتحادهای دموکراتیک به غرب یک برتری ساختاری میدهد. بیکن میگوید: «خیلی بهتر است که ما در جبههٔ آزادی قرار داشته باشیم، چون مجموعهٔ بسیار گستردهتری از متحدان را داریم. اما باید روی آن سرمایهگذاری و از آن محافظت کنیم.»
روسیه «در حال آزمودن عزم ناتو» است
بیکن در حالی با رادیو اروپای آزاد گفتوگو میکرد که نگرانیها در برخی کشورهای اروپایی درباره فشار نظامی روسیه در اطراف قلمرو ناتو و همچنین احتمال کاهش تعهد آمریکا به امنیت اروپا افزایش یافته است.
او گفت: «پوتین در حال آزمایش ارادهٔ آمریکا، کشورهای عضو ناتو و خود ناتو است.» این نمایندهٔ کنگره هشدار داد که نشانههای کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا ممکن است مسکو را به ریسکپذیری بیشتر تشویق کند.
او معتقد است: «پیامی که من میشنوم این است: “شما بهاندازهٔ کافی کاری انجام نمیدهید، پس ما هم کمتر انجام خواهیم داد.” ارسال این پیام برای روسیه خوب نیست.»
بیکن افزود: «ناتو یک ائتلاف فوقالعاده بوده، بهترین ائتلاف در تاریخ بشر. باید از آن محافظت کنیم، حفظش کنیم و بهترش کنیم.»
او بهجای کاهش حضور آمریکا، از فرمولی حمایت کرد که در آن اروپا هزینههای دفاعی خود را افزایش دهد و آمریکا حضور فعلیاش را حفظ کند؛ «پاسخ درست این است که اروپا فعالیت بیشتری انجام دهد و آمریکا ثابت و پایدار بماند. ساختار فعلی نیروهای ما خوب است.»
او بازدارندگی را بهترین راه برای جلوگیری از وقوع جنگی گستردهتر دانست و گفت: «میدانید چه چیزی از بازدارندگی قوی پرهزینهتر است؟ جنگ. داشتن بازدارندگی قوی در واقع پول ما را حفظ میکند.»
انتقاد شدید از نحوهٔ جابهجایی نیروها
بیکن بهشدت از نحوهٔ مدیریت اخیر جابهجایی نیروهای آمریکایی در اروپای شرقی توسط پنتاگون، از جمله خروج یک تیپ آمریکایی از رومانی، انتقاد کرد.
او گفت: «آنها این تیپ را بدون اطلاعرسانی به کنگره یا رومانی خارج کردند و بعد خبر دادند. با متحدان نباید اینطور رفتار کرد.»
این نماینده با اشاره به گزارشهایی مبنی بر توقف اعزام حدود چهار هزار نیروی آمریکایی به لهستان هشدار داد که چنین اقداماتی «پیامی وحشتناک» برای روسیه و متحدان اروپای شرقی ارسال میکند. بیکن بهطور خاص از لهستان و کشورهای بالتیک، لتونی، استونی و لیتوانی، نام برد؛ کشورهایی که تجربهٔ تاریخی سلطهٔ شوروی همچنان نگرانیهای امنیتی آنها را شکل میدهد.
او گفت: «این چهار کشور زیر سلطهٔ شوروی بودند. تقریباً هر خانوادهای کسی را میشناسد که در جنگل تیرباران شده یا به سیبری فرستاده شده است.» این عضو کنگره افزود: «آنها میدانند زندگی زیر یک حکومت تمامیتخواه تحت کنترل روسیه چگونه است.»
بیکن همچنین از افزایش شدید هزینههای دفاعی این کشورها تمجید کرد. او گفت: «لهستان ۴.۸ درصد تولید ناخالص داخلیاش را صرف دفاع میکند. آنها در این زمینه از ما جلو زدهاند. سه کشور بالتیک هم همینطور.»
متحدان ناتو به «شفافیت» نیاز دارند
اظهارات بیکن پیش از سفر مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، به سوئد برای شرکت در نشست وزیران خارجهٔ ناتو در هلسینگبورگ مطرح شد؛ نشستی که انتظار میرود بر هزینههای دفاعی و تقسیم بار امنیتی تمرکز داشته باشد.
بیکن در طول مصاحبه بارها از ناتو بهعنوان «ستون اصلی امنیت غرب» دفاع کرد و وقتی از او پرسیده شد آیا متحدان باید خود را برای آیندهای آماده کنند که آمریکا دیگر رهبری ناتو را بر عهده نداشته باشد، او این سناریو را «اشتباهی وحشتناک» خواند.
بیکن گفت: «در اینجا افرادی هستند که ذهنیت “تنها عمل کردن” دارند. اما وقتی تنها عمل کنیم، ضعیفتر و آسیبپذیرتر میشویم.»
او با نقل قولی از وینستون چرچیل، سیاستمدار و نخستوزیر برجستهٔ بریتانیایی، افزود: «فقط یک چیز بدتر از متحد داشتن است و آن نداشتن متحد است.»
بیکن همچنین ادعاهایی را که میگویند کشورهای اروپایی از نظر نظامی سهم کافی در ناتو ندارند، رد کرد. او گفت: «کشورهای زیادی هستند که اجازه میدهند ما از پایگاههای هواییشان استفاده کنیم و مأموریتهای رزمی علیه ایران انجام دهیم. بنابراین آنها به ما کمک میکنند.»
او گفت روبیو باید در نشست سوئد، تصویر روشنتری از برنامههای نظامی واشینگتن به متحدان ارائه دهد. بهگفتۀ بیکن، شاید روبیو «بتواند با اطلاعات و شفافیت بیشتری وارد شود و فضا را روشن کند، چون الان هیچکس نمیداند چه خبر است».
او در اشاره به «سردرگمی موجود» دربارهٔ تصمیمات نظامی پنتاگون افزود: «مثل این است که کورها کورها را هدایت میکنند.»
اوکراین «دست بالا را دارد»
بیکن میگوید برخلاف ادعاهایی که میگویند کییف نمیتواند در جنگ پیروز شود، به باور او اوکراین همچنان قادر است «مسیر جنگ را تغییر دهد».
او معتقد است: «اوکراین الان دست بالا را دارد.» این عضو کنگره به حملات اوکراین در عمق خاک روسیه اشاره کرد و گفت: «آنها تأسیسات نفتی نزدیک مسکو را بمباران میکنند. حالا روسها انفجارها را در مسکو میبینند.»
او افزود: «اوکراینیها برای زندگیشان میجنگند. وقتی برای زندگیات میجنگی، با ناامیدی، نوآوری و خلاقیت میجنگی.»
بیکن همچنین از تحریمهای سختتر علیه مسکو حمایت کرد. او گفت: «به همین دلیل است که در هفتهٔ اول ژوئن دربارهٔ تحریمها رأیگیری خواهیم کرد.» او افزود: «من معتقدم مجلس نمایندگان با اکثریت قاطع به تحریم روسیه رأی خواهد داد، چون این خواست مردم است… ما نباید هیچ فشاری از روی روسیه برداریم. باید پایمان را روی گلوی آنها نگه داریم.»
او همچنین گفت که همچنان حمایت دوحزبی گستردهای از اوکراین و ناتو وجود دارد. بهگفتۀ بیکن، «حدود ۷۰ درصد آمریکاییها از اوکراین و از یک ناتوی قدرتمند حمایت میکنند.»
بیکن با اشاره به سیاست «مماشات» بریتانیا پیش از جنگ جهانی دوم افزود: «میخواهم در سمت درست تاریخ باشم. وقتی پای روسیه و اوکراین در میان است، میخواهم چرچیل باشم، نه نویل چمبرلین.»
نویل چمبرلین، سیاستمدار محافظهکار بریتانیایی و نخستوزیر این کشور در آستانهٔ جنگ جهانی دوم بود. او در تاریخ سیاسی جهان بهدلیل «سیاست مماشات» و امضای پیمان مونیخ (۱۹۳۸) با آدولف هیتلر برای جلوگیری از جنگ شناخته میشود.
ایران و خطر تشدید تنش
بیکن دربارهٔ ایران گفت اگر تهران از دادن امتیازهای بزرگ دربارهٔ برنامهٔ هستهایاش خودداری کند، شاید فشار نظامی بر این کشور همچنان ضروری باشد.
او گفت: «آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند. به نظر من نیروی نظامی لازم است.»
بیکن در عین حال تأکید کرد که هرگونه عملیات نظامی طولانیمدت علیه ایران باید با مجوز کنگره انجام شود. او با اعزام نیروهای زمینی آمریکا به این کشور مخالفت کرد و گفت عملیات باید «فقط هوایی» باشد.
بیکن همچنین هشدار داد که درگیریهای اخیر، آسیبپذیری ذخایر موشکی و سامانههای دفاع هوایی غرب را آشکار کرده است. او گفت: «ما مقدار زیادی موشک پاتریوت و موشکهای پیشرفتهٔ دیگر مصرف کردیم. باید تولید را تقریباً دو برابر کنیم.»
«تأثیر بلندمدت بیاعتمادی میان متحدان»
فراتر از اختلافها دربارهٔ استقرار نیروها و تحریمها، بیکن بارها به نگرانی عمیقتری اشاره کرد: «فرسایش اعتماد میان آمریکا و متحدانش.»
او گفت: «ما وارد درگیریهای کوچکی شدهایم که خسارت راهبردی بزرگی ایجاد میکنند… من نگرانم که تأثیرات آن را پنج، ۱۰ یا پانزده سال دیگر ببینیم.»
بیکن با این حال تأکید کرد که اتحاد غرب همچنان از همگرایی غیررسمی میان مسکو، تهران و پکن قویتر است.
او در پایان گفت: «در نهایت، خیلی بهتر است که ما در جبههٔ آزادی باشیم.»