مسابقات یوروویژن که اکنون برای هفتادمین سال در وین در حال برگزاری است، با بزرگترین چالش در تاریخ خود روبهرو شده است.
این مسابقه که معمولاً جشنی شاد و پر زرق و برق برای موسیقی پاپ و تنوع فرهنگی اروپا محسوب میشود، بهدلیل جنگ غزه با تنش و نوعی بحران مواجه شده است.
شبکههای ملی پخش پنج کشور شامل اسپانیا، ایرلند، هلند، ایسلند و اسلوونی در اعتراض به حضور اسرائیل، از رقابتهای امسال کنارهگیری کردهاند.
این موضوع باعث شده تعداد شرکتکنندگان این دوره به ۳۵ کشور برسد و یوروویژن امسال کوچکترین دوره از سال ۲۰۰۳ تاکنون باشد. این موضوع همچنین با توجه به اینکه کشورهای تحریمکننده آن را پخش نمیکنند، احتمالاً میزان بینندگان را نسبت به رقم تخمینی ۱۶۶ میلیون نفری سال گذشته کاهش خواهد داد که از ۱۲۸ میلیون بیننده سوپر بول هم بیشتر بود.
بهرغم تحریمها، اجرای اسرائیل در نخستین مرحله نیمهنهایی مسابقه یوروویژن در روز ۲۳ اردیبهشت در وین، با ترانه «میشل» که توسط نوام بتان اجرا شد، توانست با کسب امتیاز کافی از هیئتهای داوری ملی و رأی مردمی، به فینال روز شنبه راه پیدا کند.
نوام بتان به روزیترز گفته که هنگام ورود به صحنه صدای هو کردن شمار اندکی از معترضان حامی فلسطینیان را شنیده است، هرچند بسیاری از حاضران در سالن چنین صداهایی را نشنیده بودند.
به گزارش رویترز، شماری از بینندگانی که نیمهنهایی را از تلویزیون تماشا میکردند، هنگام آغاز اجرای نوام بتان، از دور شعارهای «نسلکشی را متوقف کنید» و «فلسطین آزاد» را شنیدند. اما بسیاری از افراد حاضر در سالن، از جمله خبرنگار رویترز، فقط صدای تشویق و سوتهای حمایتی را شنیده بودند.
این موضوع باعث شد اتحادیه پخش اروپا و شبکه ملی اتریش، میزبان امسال مسابقه، درباره اتفاقات دور نخست نیمهنهایی بیانیهای منتشر کنند.
در این بیانیه آمده است: «یکی از تماشاگران که نزدیک یک میکروفن قرار داشت، هنگام آغاز اجرای هنرمند اسرائیلی و در طول اجرای ترانه، دیدگاههای خود را با صدای بلند بیان کرد؛ موضوعی که در پخش زنده شنیده شد. این فرد بعداً به دلیل ادامه ایجاد اختلال برای تماشاگران از سالن خارج شد. سه نفر دیگر نیز به دلیل رفتار اخلالگرانه از محل مسابقه اخراج شدند.»
خبرگزاریها نوشتهاند که پیش از آغاز نیمهنهایی، تنش در سطح شهر وین کاملاً محسوس بود، هرچند در داخل سالن کنسرت تنها صدای تشویق برای اجرای اسرائیل شنیده میشد. پرچمهای زیادی از اسرائیل در میان جمعیت دیده میشد.
پلیس وین نیز اعلام کرده برای برگزاری اعتراضات احتمالی در طول این هفته آماده میشود.
مایکل لودویگ، شهردار وین از حزب سوسیالدموکرات، نیز روز جمعه در واکنشی تند به گروه کوچکی از معترضان حامی فلسطینیان که هنگام سخنرانی او در یک کنسرت سوت زده بودند، گفت: «ما اجازه نمیدهیم با ایجاد رعب و وحشت ما را به سکوت وادار کنند.»
او افزود: «متأسفانه بهخاطر افرادی مثل شما مجبوریم تدابیر امنیتی گستردهای اتخاذ کنیم. این مسئله هزینه زیادی خواهد داشت، اما با این وجود جشن همبستگی را برگزار خواهیم کرد، این را به شما قول میدهم.»
در واکنش، شورا هاشمی، یکی از مدیران عفو بینالملل اتریش، در شبکه ایکس نوشت که لودویگ باید بابت اظهارات «غیرقابلتحمل، نادرست و تفرقهافکنانه» خود علیه معترضان مسالمتآمیز عذرخواهی کند.
مقامهای رسمی اتریش بهشدت از اسرائیل حمایت میکنند و اعتراضات حامیان فلسطینیان در این کشور، کوچک هستند. قرار است این هفته چند تجمع اعتراضی برگزار شود که تخمین زده میشود حداکثر سه هزار نفر در آنها شرکت کنند.
با این حال بر اساس گزارشها، تجمع حامیان فلسطینیان در بعدازظهر سهشنبه که ابتدا انتظار میرفت حدود ۵۰۰ نفر در آن شرکت کنند، در نهایت تنها حدود ۳۰ نفر را جذب کرد.
اسرائیل نخستین بار در سال ۱۹۷۳ وارد مسابقات یوروویژن شد و چهار بار برنده این رقابتها شده است.
آزمون تازه برای یوروویژن
اسرائیل بارها مدعی شده که یک کارزار جهانی برای تخریب وجهه این کشور علیه آن جریان دارد.
اسرائیلیها معتقدند این کارزار بعد از جنگ غزه تقویت شده است. این جنگ پس از آن آغاز شد که گروه افراطی حماس که آمریکا و اروپا هم آن ار یک سازمان تروریستی میدانند، در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل حمله برد و بیش از ۱۲۰۰ نفر اغلب غیرنظامی را کشت.
در پاسخ به این حمله، اسرائیل تهاجم گستردهای به نواره غزه آغاز کرد که بنا بر گزارشها به کشته شدن بیش از ۷۲ هزار فلسطینی، عمدتاً غیرنظامی و شامل کودکان و زنان، و ویرانی بخشهای بسیار وسیعی از نوار غزه انجامید.
شرکتکنندهٔ اسرائیل در سال گذشته، یووال رافائل، که از بازماندگان حمله ۷ اکتبر بود، به لطف رأی گسترده مردمی مقام دوم را به دست آورد.
شرکتکننده امسال اسرائیل، نوام بتان، ظاهراً پیام سیاسی مستقیمی ندارد، اما روز شنبه به دلیل انتشار ویدئوهایی که در آنها از مردم میخواست ۱۰ بار، حداکثر تعداد مجاز رأی، به او رأی بدهند، اخطار رسمی دریافت کرد.
مسابقه یوروویژن امسال علاوه بر موضوع تحریم برخی کشورهای بهدلیل حضور اسرائیل، با آزمونی تازه درباره قوانین جدید رأیگیری مردمی روبهرو شده است؛ قوانینی که برای پاسخ به انتقادها درباره توانایی اسرائیل در بسیج رأیدهندگان در دورهٔ قبلی وضع شدهاند.
این مسابقه پیشتر نیز بارها شاهد اختلافات بر سر آرای مردمی و رقابت میان شبکههای ملی شرکتکننده بوده است.
اتحادیه پخش اروپا (EBU)، برگزارکنندهٔ مسابقه، برای سال ۲۰۲۶ مقررات جدیدی وضع کرده تا کشورها و دیگر طرفها را از انجام «کارزارهای تبلیغاتی نامتناسب» بازدارد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که چند شبکه تلویزیونی نسبت به نتایج مسابقه اعتراض کرده و به عملکرد بسیار قوی اسرائیل در رأی مردمی سال گذشته اشاره کرده بودند.
اسرائیل که میگوید طبق قوانین عمل میکند، پارسال برای ترانه «روز تازهای طلوع خواهد کرد»، ۸۳ درصد امتیازهای خود را از رأی مردمی دریافت کرد و در مجموع دوم شد. در مقابل، برندهٔ مسابقه یعنی اتریش با ترانه «عشق هدررفته» تنها ۴۱ درصد آرای خود را از مردم گرفت و برای رسیدن به مقام نخست، به حمایت هیئتهای داوری ملی متکی بود.
پستها و تصاویر منتشرشده در حساب رسمی اسرائیل در شبکه ایکس، که توسط وزارت خارجه این کشور اداره میشود و در روز نیمهنهایی سال گذشته منتشر شده بودند، مردم را تشویق میکردند به خواننده اسرائیلی، یووال رافائل، رأی بدهند و یادآور میشدند که «میتوانید تا ۲۰ بار رأی بدهید.»
مارتین گرین، مدیر مسابقه یوروویژن، بدون اشاره مستقیم به این پستها، به رویترز گفت: «سال گذشته فعالیتهایی دیدیم که میتوان آنها را تبلیغات و بازاریابی نامتناسب توصیف کرد؛ اقداماتی که به نظر ما با ماهیت مسابقه همخوانی نداشت. به همین دلیل مقرراتی در این زمینه وضع کردیم.»
یکی دیگر از تغییرات قوانین این بود که هر رأیدهنده، که از طریق روش پرداخت شناسایی میشود، تنها بتواند ۱۰ رأی به ترانههای مورد علاقه خود بدهد؛ یعنی نصف سقف ۲۰ رأیی که سال گذشته مجاز بود.
گرین گفت که به شبکه ملی اسرائیل، «کان»، بهدلیل ویدئوهایی که شرکتکننده امسال، نوام بتان، منتشر کرده و در آنها از مردم خواسته بود «۱۰ بار به اسرائیل رأی بدهند»، اخطار رسمی داده است. بر اساس بیانیه مسابقه، درخواست مستقیم برای دادن ۱۰ رأی به یک شرکتکننده با قوانین یوروویژن و روح رقابت سازگار نیست.
اسرائیل مستقیماً به پرسشها درباره فعالیتهای تبلیغاتی سال گذشته پاسخ نداد، اما شبکه «کان» در واکنش به اخطار مربوط به ویدئوهای بتان اعلام کرد: «ما تمام قوانین اتحادیه پخش اروپا را رعایت میکنیم.»
این شبکه افزود: «موضوع مورد بحث مربوط به ابتکاری مستقل از سوی تیم نزدیک شخصی این هنرمند بوده و هیچ تأمین مالی ممنوعهای در آن وجود نداشته است؛ مشابه فعالیتهایی که دیگر شرکتکنندگان نیز انجام دادهاند.»
در حالی که اتحادیه پخش اروپا تلاش میکند حدود و قواعد رقابت را در چیزی که خود آن را بزرگترین و پیچیدهترین سامانه رأیگیری تلویزیونی جهان میداند، بازتعریف کند، این ماجرا نشاندهنده چالشهایی است که مسابقات یوروویژن با آنها روبهروست.
مارتین گرین، مدیر این مسابقات در مصاحبهای گفت: «همه کشورها از مردم خود، بهویژه جوامع مهاجرشان، میخواهند از آنها حمایت کنند؛ چون طبیعتاً نمیتوانید در کشور خودتان به کشور خود رأی بدهید. این یک رقابت است. ما المپیک موسیقی هستیم، بنابراین چیز غیرعادیای در این مسئله وجود ندارد.»
اتحادیه پخش اروپا اعلام کرده مردم را تشویق میکند رأیهای خود را میان چند ترانه تقسیم کنند. همچنین تدابیری برای جلوگیری از تقلب در نظر گرفته شده است.
دومین مرحله نیمه نهایی مسابقات یوروویژن سال ۲۰۲۶ قرار است روز چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت برگزار شود و صعودکنندگان امروز و دور نخست نیمهنهایی، در فینال روز شنبه به رقابت خواهند پرداخت.
نمایندگان کشورهای بلژیک، کرواسی، فنلاند، یونان، اسرائیل، لیتوانی، لهستان، صربستان و سوئد در فینال بزرگ شنبه شرکت خواهند داشت. اتریش به عنوان میزبان این دور از رقابتها به همراه چهار حامی مالی بزرگ این مسابقه شامل فرانسه، آلمان، ایتالیا و بریتانیا نیز به طور خودکار واجد شرایط شرکت در دور نهایی شدهاند.
۱۵ کشور دیگر روز چهارشنبه در دومین مرحله نیمهنهایی شرکت خواهند کرد و برای ۱۰ جایگاه دیگر در فینال رقابت خواهند کرد.
