دوم اردیبهشت، روز زمین پاک در ایران در حالی فرا رسید که روز جهانی «آگاهی بخشی به مردم» با سکوت رسانهها روبرو شد. بامداد روز چهارشنبه بر صفحه اول هیچ روزنامهای حتی نشانهای ازفرا رسیدن روز زمین وجود نداشت، در مدارس ایران اما گویا در برخی مناطق، دانشآموزان روز زمین را پاسداشتند و حتی گروههایی از دانشآموزان به خیابانها آمدند تا به آلودگی زمین اعتراض کنند.
بنابرگزارشها، دانش آموزان دو مدرسه دخترانه با تشکیل زنجیره انسانی و توزیع کیسههای «زیست تخریب پذیر» از شهروندان خواستند تا با تفکیک پسماند از مبداء به «زمین پاک» کمک کنند.
در شهرری نیز به بیش از ۱۵۰ دانشآموز چهرهبه چهره در مورد محافظت از محیط زیست آموزش دیدهاند.
آنگونه که رییس ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران اعلام کرده، تمامی مناطق شهرداری تهران در روز جهانی زمین پاک برنامههای آموزشی را ارئه خواهند داد از جملهروز پنج شنبه قرار است مراسم پاکسازی معابر در کلیه مناطق اجرا شود.
دولت یازدهم و روز زمین
دو روز پیش از فرارسیدن روز جهانی زمین، معصومه ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست ایران از تصویب لایحه « حفاطت از خاک» در هیات دولت خبر داد.
براساس این لایحه، پیشبینی جرایم برای برخورد با پدیدههای تخریب و آلودگی خاک و مصادیق آن در قالب تخلف پیشبینی شده و مجازاتهای مربوط به آن با رویکرد حبسزدایی و استفاده از مجازاتهای جایگزین حبس، طراحی شده است.
در این لایحه همچنین موضوع آموزش حفاظت خاک و فرهنگسازی در اینباره و نقش سازمانهای متولی نیز مورد نظر قرار گرفته است. این لایحه همچنین صدا و سیما را موظف به پخش رایگان برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی در زمینه چگونگی حفاظت و مقابله با آلودگی و فرسایش خاک کرده است.
سازمان حفاظت محیط زیست ایران که از جمله تهیهکنندگان این لایحه بوده است آن را در سال ۱۳۹۱ پس از دو سال بحث و بررسی به مجلس ارائه داد.
معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست این لایحه را شامل مهمترین قوانینی دانسته که به حفاظت از خاک در مقابل آلودگی و تخریب میپردازد. سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی در کنار هم مسئولیت اجرای این لایحه را برعهده دارند.
سعید متصدی معاون سازمان حفاظت محیط زیست، حدود یک ماه پیش، گفته بود که لایحه «حفاظت از خاک» در دو بخش اصلی فرسایش و آلودگی خاک تدوین شده است.
وی همچنین، تعیین مصادیق آلودگی و تخریب خاک، برخورد قانونی با متخلفان و آموزشِ حفاظت از خاک را ازجمله مفاد این لایحه برشمرده بود.
۱۶ میلیون نایلکس در روز
یک کارشناس محیط زیست در تهران به خبرگزاری تسنیم گفته است که شهروندان تهرانی روزانه 16 میلیون نایلکس تحویل طبیعت و محیط زیست میدهند و هر ایرانی روزانه بین۸۰۰ تا ۹۰۰ گرم پسماند تولید میکند که این پسماندها بیشتر شامل فوم، پلاستیک، لامپ کم مصرف، تیغ، رنگ مو و دیگر مواد آرایشی و بهداشتی است.
علی شاهعلی تاکید کرده است علاوه بر ضرورت ایجاد فرهنگ تفکیک زباله از مبدأ، باید کاهش تولید میزان زباله در کشور مورد توجه قرار گیرد که دستیابی به این امر نیازمند اصلاح الگوی زندگی است.
زهرا جواهریان، مدیرکل توسعه پایدار سازمان حفاظت محیط زیست نیز سرانه ظرفیت زیستی ایران را نزدیک به ۹ دهم درصد در هکتار جهانی دانسته و به خبرگزاری ایسنا گفته است میزان رد پای اکولوژیک ایران، یعنی اندازه مصرفایرانیان، از ظرفیت زیستی بیش از دو و نیم است.
ظرفیت زیستی به این معناست که چقدر منابع قابل استفاده داریم و چقدر از آن را تبدیل به پسماند میکنیم و پسماند تولیدی یک سال چقدر به زمین اجازه خودپالایی میدهد.
جواهریان زباله را طلای سیاه دانسته و گفته است مهمترین راه بهرهمندی از فواید پسماندها،تفکیک از مبدا است تا زبالههای خشک از همان ابتدا از زبالههای تر و سمی جدا شود تا قادر به بازیافت از آن باشیم.
فعالیتهای نمادین بس است
اسماعيل كهرم، کارشناس محیط زیست اما اقداماتی نمادین از جمله رايگانبودن بازديد از موزههاي مرتبط با محيطزيست و برگزاري نمايش در پاركها با حضور كودكان و نوجوانان را لازم دانسته اما میگوید این اقدامات کافی نیست. وی به وب سایت همشهری گفته است اجراي نمايش شايد۴۰ سال پيش كارساز بود اما اكنون براي مقابله با بحرانهايي كه دامنگير طبيعت و سرزمين ما شده است، كارايي ندارد.