يوگنی پريماکوف نخست وزير اسبق روسيه که تلاش ناموفق برای پيشگيری از حمله آمريکا به عراق و بمباران خاک يوگسلاوی توسط ناتو را در کارنامه سياسی خود داشت، در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
به گزارش خبرگزاری آسوشيتدپرس، ولاديمير پوتين مرگ آقای پريماکوف را به خانواده او تسليت گفت. سخنگوی دفتر رياست جمهوری روسيه گفت که از نگاه آقای پوتين «يوگنی پريماکوف يک سياستمدار، يک دانشگاهی و يک رهبر سياسی بود که ميراث بزرگی از خود به جا گذاشت» و آقای پوتين هميشه به نظرات او در مورد تحولات بينالمللی توجه میکرد.
هنوز دليل مرگ آقای پريماکوف اعلام نشده است.
يوگنی پريماکوف با شيوه صحبت کردن آرام و زيرزبانی، پلکهای افتاده، چهرهای تقريبا بدون حالت و لبخند موذيانهاش، يک سياستمدار و دانشگاهی با تجربه و کارشناس منطقه خاورميانه بود. به نظر میرسيد که در هزارتوی سياست روسيه يک فرد کاملا خودی است.
آقای پريماکوف مشاغل خود را با طی کردن يک مسير کاملا متعارف و کلاسيک در دوران اتحاد جماهیر شوروی آغاز کرد. او که در رشته شرق شناسی تحصيل کرده بود، حدود يک دهه و نيم به عنوان روزنامه نگار برای راديو و تلويزيون حزب کمونيست شوروی در خاورميانه کار میکرد، موقعيت شغلی که میتوانست بهترين پوشش برای فعاليتهای جاسوسی باشد.
او به مرور مراحل ترقی را در محيطهای دانشگاهی و کارشناسی طی کرد و در سال ۱۹۸۹ با رسيدن به رياست يکی از مجالس پارلمان اتحاد شوروی به صف اول سياست پيوست و در تنظيم و پيشبرد اصلاحات دوران ميخائيل گورباچف نقش مهمی ايفا کرد.
در سال ۱۹۹۰ وقتی که احتمال حمله اول آمريکا و متحدانش به عراق جدی شد، ميخائيل گورباچف با توجه به تجربه او از خاورميانه آقای پريماکوف را به بغداد اعزام کرد. گفته میشود که در ميان مقامات خارجی، صدام حسين بيش از هر فرد ديگری او را میشناخت و به او اطمينان داشت.
آقای پريماکوف در سال۱۹۹۱ به مقام رييس اداره امنيت خارجی اتحاد شوروی منصوب شد و تا زمان رسيدن به مقام وزارت خارجه پنج سال عهده دار اين سمت بود.
او در مقام وزير خارجه به عنوان مدافع سرسخت منافع روسيه ولی در عين حال ديپلماتی عملگرا شناخته میشد. او در سالهايی به اين مقام رسيد که پس از فروپاشی اتحاد جماهير شوروی، روسيه بخش زيادی از وزنه بينالمللی خود را از دست داده بود. او در عين حال با تصور رايج در آن زمان که آمريکا را تنها ابرقدرت جهان میدانست، به سختی مقابله میکرد.
پس از بحران اقتصادی شديد روسيه در سال ۱۹۹۸ وی به مقام نخستوزيری منصوب شد. او در آن دوره تلاش کرد از بمباران يوگسلاوی توسط ناتو که دليلش بحران کوسوو بود، جلوگيری کند. او که برای ديدار با مقامات آمريکا عازم واشینگتن بود به محض شنيدن خبر حمله هوايی به يوگسلاوی، به خلبان خود دستور داد تا مسير هواپيما را تغيير داده و به مسکو برگردد. اين اقدام جسورانه به محبوبيت او در روسيه افزود.
آقای پريماکوف در ماه مه ۱۹۹۹ و زمانی که هنوز حملات هوايی ناتو به خاک يوگسلاوی سابق ادامه داشت از مقام نخست وزيری برکنار شد. بسياری معتقدند که بوريس يلستين رييس جمهوری وقت روسيه، از افزايش محبوبيت و نفوذ او نگران بود.
آقای پريماکوف در ان سالها جانشين طبيعی بوريس يلتسين محسوب میشد. اما انتقادهای صريح او از وضع سلامت و عملکرد آقای يلتسين آن هم در رسانههای دولتی که در آن زمان تحت کنترل ولاديمير پوتين بود، باعث شد که حرکت آقای پريماکوف به سمت رهبری روسيه متوقف شود. در سال ۱۹۹۹ و با کنارهگيری يلتسين از قدرت، ولاديمير پوتين به عنوان رييس جمهوری موقت تعيين شد و شانس آقای پريماکوف برای پيروزی در انتخابات رياست جمهوری بر باد رفت.
با وجود این، ولاديمير پوتين به استفاده از دانش و تجارب آقای پريماکوف در عرصه مسائل بينالمللی ادامه داد. او آقای پريماکوف را به عنوان سفير ويژه روسيه در بحران عراق تعيين کرد و به اين ترتيب تلاش کرد از حمله دوم آمريکا و متحدانش به آن کشور جلوگيری کند.
آقای پريماکوف در گفتوگوهای ميانجيگری با مهاجمان مسلح چچن که در سال ۲۰۰۲ صدها نفر را در يک تاتر در شهر مسکو به گروگان گرفتند، نيز نقش فعالی داشت.