جایزهٔ نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۶ به دو محقق و اقتصاددان آمریکایی، مایکل وودفورد و رابرت هال، به خاطر پژوهشهایشان دربارهٔ «مبانی اقتصاد خرد برای تثبیت اقتصاد کلان» تعلق گرفت.
این دو محقق با ارائه مدلهای جدید اقتصاد کلان، دربارهٔ اینکه «چگونه سیاستهای پولی و مالی میتوانند به تثبیت بهتر نوسانات اقتصادی زیانبار کمک کنند»، به سیاستگذاران یاری رساندند تا راهکارهای موثرتری برای حفظ ثبات اقتصادی در پیش بگیرند.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد روز دوشنبه، ۲۰ مهر، در بیانیهای پیرامون اهدای جایزه به این دو اقتصاددان گفت آنها به پاس توسعهٔ مدلهای جدیدی برای مدیریت رکودها و سایر بحرانهایی که با ابزارهای سنتی قابل مهار نیستند، مورد تقدیر قرار گرفتند.
به گفته هیئت داوران نوبل اقتصاد، «بر اساس این مدلها، اقدامات بهموقع در حوزهٔ سیاستهای مالی و پولی میتواند نوسانات شدید اقتصادی را کاهش دهد».
رابرت هال ۸۳ ساله، استاد دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد ۷۱ ساله، استاد دانشگاه کلمبیا هستند. آنها جداگانه شروع به بررسی مدلهای جدید کردند.
به گفته هیئت داوران، مدلهای هال و وودفورد شامل درکی از این مسئله است که چگونه خانوارها و بنگاههای اقتصادی از طریق کنشهای خود بر اقتصاد تأثیر میگذارند.
یون هاسلر، رئیس کمیته اعطای جایزه، در بیانیهای گفت: «دستاوردهای این برندگان، شالودهٔ نظری مستحکمی برای مدلهایی فراهم کرده است که امروزه توسط بانکهای مرکزی و دولتها در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرند».
وودفورد هنگام اعلام خبر جایزه، در گفتوگوی تلفنی با خبرنگاران گفت: «این موضوع غافلگیرکننده بود، اما حس بسیار خوبی دارم». او افزود که از دریافت «این افتخار بزرگ» بسیار «خوشحال و هیجانزده» است.
این استاد دانشگاه همچنین تاکید کرد که اگرچه نظریههایش تأثیر بسزایی بر سیاستگذاران داشته است، اما هرگز «با انگیزه یک دستور کار سیاسی خاص» تدوین نشدهاند.
جایزه اقتصاد تنها جایزه نوبلی است که در زمره پنج جایزه اولیهای که در وصیتنامه آلفرد نوبل، دانشمند سوئدی تعیین شده بود، قرار ندارد.
این جایزه در سال ۱۹۶۸ و از طریق کمک مالی بانک مرکزی سوئد پایهگذاری شد؛ با این حال، همانند جوایز نوبل شیمی و فیزیک، برندهٔ آن توسط «آکادمی سلطنتی علوم سوئد» و با استفاده از همان فرآیند انتخاب، برگزیده میشود.
هفتهٔ گذشته، «ناوی پیلای»، قاضی اهل آفریقای جنوبی، برندهٔ جایزه صلح نوبل شد و «آن کارسون»، نویسنده کانادایی-ایسلندی، به عنوان برندهٔ جایزه نوبل ادبیات معرفی گردید.
جایزه اقتصاد نیز مانند سایر جوایز نوبل، شامل یک لوح افتخار، یک مدال طلا و یک چک به مبلغ یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار است.
با معرفی برندگان نوبل اقتصاد، پرونده جوایز نوبل سال ۲۰۲۶ بسته شد.